Chương 1 Luật Báo chí (sửa đôi năm 2016) nêu rõ: Báo điện tử là loại hình báo chí sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, gồm báo điện tử và tạp chí điện tử. Đặc điểm và vai trò của truyền thông xây dựng NTM trên báo chí 1. Đặc điểm của truyền thông xây dựng NTM trên báo chí Đặc điểm của truyền thông xây dựng NTM trên báo chí là thông điệp được truyền tải đến công chúng một cách nhanh chóng. Tuy nhiên, hoạt động này chịu tác động từ nhiều phía, như: các nhóm công chúng xã hội, các thiết chế xã hội mà phương tiện là báo, đài; và các cơ quan quản lý nhà nước.
Có thể nhận biết một số đặc điểm cơ bản của truyền thông xây dựng NTM trên báo chí, như sau: - Đối tượng tác động rộng lớn, đông đảo công chúng trong xã hội: Trong thời đại truyền thông số và toàn cầu hóa, truyền thông xây dựng NTM trên báo chí không chỉ tác động đến mọi tầng lớp trong xã hội, mọi vùng miền trong cả nước mà còn cả các nước trên thế giới thông qua báo điện tử. Đối với báo in, phát thanh, truyền hình, điện tử sự tác động là đồng thời, tỏa khắp. - Có tính dễ tiếp cận, dễ hiểu, dễ nhớ, dé làm theo: Đôi tượng độc giả của báo chí là công chúng xã hội. Do đó, truyền thông xây dựng NTM trên báo chí phải đảm bảo cho số đông người cùng hiểu và hiểu như nhau, từ đó thống nhất nhận thức nhanh, cùng hành động nhanh.
Dễ hiểu, dễ nhớ tức là truyền thông xây dựng NTM trên báo chí phải đảm bào răng người có trình độ cao tiếp nhận không nhàm chán, người có trình độ trung bình hiểu một cách dé dàng, người có trình độ thấp không khó hiểu. - Có mục đích rõ ràng: Nhằm mục dich nâng cao nhận thức và thay đổi thái độ, hành vi. - Có sự tham gia rộng rãi của quân chúng Nhân dân: Thu hút sự quan tâm và tương tác qua lại giữa nhiều người. Cơ sở đánh giá hiệu quả tương tác thông tin báo chí là tạo ra sự đồng thuận xã hội, dam bảo sự phát triển bền vững, tránh nguy cơ bat đồng trong nhận thức và hành động.
- Tính phong phú, đa dạng: + Đa dạng loại hình truyền thông. Hệ thống tín hiệu, phương tiện, phương thức sản xuất, truyền tải thông điệp đa dạng. + Nhiều người cùng thể hiện thông điệp. + Hình thức, thê loại phong phú, linh hoạt.
+ Đối tượng tiếp nhận đa dạng. + Đối tượng phản ánh ở nhiều lĩnh vực khác nhau. + Nội dung thông điệp đáp ứng nhu cầu phát triển của con người và xã hội. 19 Bên cạnh đó, tính phong phú, đa dạng còn thé hiện ở các loại hình báo chí phù hợp với nhu cầu thông tin của từng đối tượng, nhóm đối tượng, như báo in, phát thanh, truyền hình, báo điện tử và sự liên kết giữa các loại hình báo chí với các mạng xã hội và các loại hình truyền thông khác.
Đặc điểm của truyền thông xây dựng NTM còn thông tin nhiều chiều, nhiều góc độ tiếp cận thông tin, giúp cho công chúng nhận thức sâu sắc hơn bản chat thực tiễn van dé đang đặt ra. Vai tro của truyền thông xây dựng NTM - Đối với quốc gia: Đảng và Nhà nước ta xác định NTM có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Là cơ sở và lực lượng quan trọng dé phat trién KT-XH bén vững, giữ vững ồn định chính trị, đảm bảo an ninh, quốc phòng: giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái của đất nước. Do vậy, vai trò truyền thông xây dựng NTM được xác định là một trong những nhiệm vụ, giải pháp quan trọng dé thực hiện mục tiêu mà Đảng, Nhà nước đã đề ra.
Truyền thông xây dựng NTM nhằm phục vụ các mục tiêu phát triển trên mọi lĩnh vực của đất nước và huy động sự quan gia của cả hệ thống chính tri, toàn xã hội. Đặc biệt, lĩnh vực thông tin và truyền thông là 1 trong 19 tiêu chí trong Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM. Từ đó một lần nữa khăng định truyền thông có vai trò hết suc quan trọng trong quá trình xây dựng NTM. - Đối với cơ quan ban hành và cơ quan báo chí: Đề CTMTQGXDNTM sát với thực tiễn cuộc sông, được xã hội đón nhận, thé hiện được sự đồng thuận giữa cơ quan ban hành và đối tượng thực thi, thụ hưởng thì ngoài những yếu tố năng lực, trình độ nhận thức, tính dự báo.của người trực tiếp soạn thảo, ban hành chính sách thì việc truyền thông có vai trò hết sức quan trọng.
Thực tế truyền thông tham gia chặt chẽ và mọi khâu liên quan đến xây dựng NTM, từ hoạch định, soạn thảo, hoàn thiện đến thực thi, điều chỉnh, bố sung chính sách. Hiệu quả của truyền thông xây dựng NTM không chỉ quyết định sự thành công của từng chính sách riêng lẻ, tiêu chí xây dựng NTM riêng lẻ mà con góp phần đảm bảo năng lực điều hành của Chính phủ, UBND các cấp, niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước. Nhà nước chủ trương tăng cường sự tham gia của các cơ quan bao chí vào quy trình chính sách phát triên KT-XH nói chung và chính sách xây dựng NTM nói riêng. 20 Đồng thời, xác định báo chí là kênh tuyên truyền, khảo sát, thăm dò công chúng trong việc lay ý kiến để xây dựng và hoàn thiện chính sách, cũng như phản biện sửa đổi, điều chỉnh chính sách.
Từ đó, Đảng và Nhà nước đầu tư cho các cơ quan báo chí đào tạo nguồn nhân lực, trang thiết bị, ngân sách hoạt động để thực hiện vai trò truyền thông, tuyên truyền của mình. - Đối với công chúng: Trong hoạt động truyền thông xây dựng NTM, báo chí có vai trò rất quan trọng, có chức năng tuyên truyền, vận động, cổ vũ, giám sát, phản biện chính sách. Bản chất của hoạt động báo chí được thê hiện qua các vai trò xã hội của báo chí, như cung cấp thông tin, kiến thức, nâng cao trình độ cho công chúng xã hội. Báo chí tuyên truyền, giám sát, phản biện xã hội trong quá trình lựa chọn, ban hành và thực thi chính sách xây dựng NTM.
Sau khi chính sách đã được quyết định và ban hành, báo chí thực hiện các chiến dịch truyền thông, tham gia giám sát quá trình thực thi chính sách, phân tích đánh giá những vấn đề đặt ra trong quá trình thực hiện, giúp Chính phủ, UBND các cấp điều chỉnh hoặc ban hành các chính sách khác phù hợp với thực tiễn xây dựng NTM. Kết quả của truyền thông mà báo chí thực hiện là dư luận từ phía công chúng, dư luận xã hội. Vấn đề quan trọng của báo chí trong truyền thông là giúp công chúng nhận thức được chính sách liên quan thiết thực đến họ và buộc họ tham gia quá trình giám sát, phản biện, tạo đồng thuận xã hội trong thực thi chính sách. Đây là trách nhiệm và sứ mệnh của báo chí trong xây dựng NTM.
Song, trong quá trình kỷ nguyên số và cách mạng công nghiệp 4.0, việc tiếp cận thông tin dé dang hơn. Do vậy, báo chí cần đổi mới mạnh mẽ hơn nữa phương pháp, cách thức truyền thông nói chung và truyền thông xây dựng NTM nói riêng. Việc đưa những thông điệp đúng đắn sẽ tạo tác động lớn trong việc thu hút mọi nguồn lực xây dựng NTM, tạo tiền đề quan trọng dé đất nước tiến lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn. Cơ sở chính trị - pháp lý 1.
Cơ sở chính trị - Quan điểm, mục tiêu của Đảng và Nhà nước về xây dựng NTM Nghị quyết số 26-NQ/TW, ngày 05 tháng 8 năm 2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đã xác định quan điểm: Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công 21 nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng dé phát triển KT-XH bền vững, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái của đất nước. Các van đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn phải được giải quyết đồng bộ, gắn với quá trình day mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trong mối quan hệ mật thiết giữa nông nghiệp, nông dân, nông thôn thì nông dân là chủ thể của quá trình phát triển, xây dựng NTM gắn với xây dựng các cơ sở công nghiệp, dịch vụ và phát triển đô thị theo quy hoạch là căn bản; phát triển toàn diện, hiện đại hóa nông nghiệp là then chốt.
Phát triển nông nghiệp, nông thôn va nâng cao đời sống vật chat, tinh thần của nông dân phải dựa trên cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phù hợp với điều kiện của từng vùng, từng lĩnh vực, để giải phóng và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã hội, trước hết là lao động, đất đai, rừng và biển; khai thác tốt các điều kiện thuận lợi trong hội nhập kinh tế quốc tế cho phát triển lực lượng sản xuất trong nông nghiệp, nông thôn; phát huy cao nội lực; đồng thời tăng mạnh đầu tư của Nhà nước và xã hội, ứng dụng nhanh các thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến cho nông nghiệp, nông thôn, phát triên nguồn nhân lực, nâng cao dân trí nông thôn. Giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; trước hết, phải khơi dậy tinh thần yêu nước, tự chủ, tự lực tự cường vươn lên của nông dân. Xây dựng xã hội nông thôn 6n định, hòa thuận, dân chủ, có đời sống văn hóa phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc, tạo động lực cho phát triển nông nghiệp và xây dựng NTM, nâng cao đời sống nông dan [1].