chương 1 trang 10). Bảng cân bằng điểm là một công cụ đo lường, công cụ truyền đạt thông tin và là công cụ quản lý chiến lược, hướng tới thành công của tổ chức trong tương lai. Các mục tiêu của bảng cân bằng điểm có mối liên hệ nhân-quả với nhau, có thể minh họa như hình dưới đây: Tài chính ROCE Khách hàng Tăng lòng trung thành của khách hàng Giao hàng đúng giờ Quy trình HĐ Kinh doanh Tăng chất lượng Giảm thời gian Nội Bộ sản phẩm sản xuất s.phẩm Học hỏi và Phát triển Tăng kĩ năng của nhân viên Hình 1.1: Mối liên hệ nhân-quả giữa các mục tiêu của bảng cân bằng điểm (Nguồn: Kaplan&Norton, The Balanced Scorecard: Translating Strategy Into Action,1996, trang 31). TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.Vai trò của bảng cân bằng điểm: Bảng cân bằng điểm có vai trò là một hệ thống đo lường, một hệ thống quản lý chiến lược và là công cụ để trao đổi thông tin.Niven, Balanced Scorecard Step-by-Step: Maximizing Performance and Maintaining Results, 2002, trang 12-21).
►BSC là một hệ thống đo lường: Theo Kaplan và Norton, “việc đo lường thực sự quan trọng, nếu bạn không đo lường được điều gì, bạn sẽ không quản lý được điều dó. Một hệ thống đo lường của tổ chức ảnh hưởng mạnh mẽ đến hành vi mọi người ở cả trong và ngoài tổ chức” (R.Kaplan and David P.Norton, The Balanced Scorecard: Translating Strategy Into Action, 1996) Những thước đo tài chính đo lường thành quả hoạt động của tổ chức trong quá khứ, nhưng không đo lường được giá trị của tài sản vô hình như mối quan hệ với khách hàng hay trình độ, kĩ năng của nhân viên…Bảng cân bằng điểm ngoài những thước đo tài chính còn bổ sung những thước đo giá trị tài sản vô hình hướng tới thành công của tổ chức trong tương lai. Những thước đo này xuất phát từ chiến lược của tổ chức. Sử dụng thước đo để đo lường là điều rất quan trọng khi tổ chức muốn đạt được chiến lược.
► BSC là hệ thống quản lý chiến lược: Các tổ chức sử dụng bảng cân bằng điểm như là một hệ thống quản lý chiến lược; bằng cách sử dụng bảng cân bằng điểm như là một công cụ để gắn kết các hoạt động ngắn hạn với chiến lược của công ty. Sử dụng bảng cân bằng điểm đã giúp tổ chức loại bỏ các rào cản để thực hiện chiến lược hiệu quả như sau: 1.Cụ thể hóa tầm nhìn và chiến lƣợc: bảng cân bằng điểm chuyển tầm nhìn và chiến lược của tổ chức thành những mục tiêu và thước đo cụ thể thông qua bốn phương diện: tài chính, khách hàng, quy trình hoạt động kinh doanh nội bộ, học hỏi và phát triển. Chẳng hạn, từ một tuyên bố tầm nhìn ngắn gọn: “ cung cấp dịch vụ hoàn hảo cho khách hàng”, thông qua bảng cân bằng điểm , công ty có thể xác định cung cấp dịch vụ hoàn hảo cho khách hàng nghĩa là đảm bảo 100% TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 12 giao hàng cho khách hàng đúng thời gian quy định, các hoạt động hàng ngày của nhân viên cũng hướng tới mục tiêu rõ ràng về thời gian mà không phải thắc mắc phải làm gì để đạt được “ cung cấp dịch vụ hoàn hảo cho khách hàng”. Vƣợt qua rào cản con ngƣời: để thực hiện thành công bất kì một chiến lược nào, thì chiến lược phải được hiểu rõ và thực hiện trong tất cả các cấp của tổ chức.
Bảng cân bằng điểm cụ thể hóa chiến lược, được triển khai xuống mọi phòng ban, các cấp độ trong tổ chức, hướng hoạt động hàng ngày của các nhân viên tới thành công của chiến lược. Vƣợt qua rào cản về nguồn lực: hầu hết các công ty có các quy trình riêng biệt khi hoạch định chiến lược và xây dựng kế hoạch chi phí. Xây dựng bảng cân bằng điểm sẽ liên kết hai quy trình này với nhau. Bảng cân bằng điểm không chỉ xây dựng mục tiêu và các thước đo cụ thể hóa tầm nhìn và chiến lược, mà còn xem xét các biện pháp thực hiện, kế hoạch hành động để đạt được mục tiêu.
Chẳng hạn phòng marketing khi lập kế hoạch chi phí cho năm tới sẽ không lấy chi phí marketing thực hiện năm nay cộng trừ thêm bao nhiêu phần trăm cho ra số chi phí kế hoạch marketing năm tới, mà chi phí marketing kế hoạch sẽ dựa trên mục tiêu marketing cụ thể trên bảng cân bằng điểm. Điều này có nghĩa là thông qua bảng cân bằng điểm, nhà quản lý sẽ xác định thực hiện mục tiêu nào, chi phí phân bổ để thực hiện mục tiêu đó là bao nhiêu. Khắc phục rào cản quản lý: Đối với kế toán quản trị truyền thống, đối mặt với sự thay đổi nhanh chóng của môi trường kinh doanh, nhà quản lý dựa trên sự phân tích các chỉ số tài chính để đưa ra các quyết định chiến lược, điều này là chưa đủ. Bảng cân bằng điểm đưa ra một mô hình mới, với kết quả thực hiện của bảng cân bằng điểm trở thành yếu tố đầu vào cho việc đánh giá thực hiện chiến lược.
Bảng cân bằng điểm chuyển tầm nhìn và chiến lược thành các mục tiêu và thước đo cụ thể có mối liên hệ nhân – quả chặt chẽ với nhau. Từ đó, nhà quản lý có nhiều thông tin hơn để đưa ra quyết định chiến lược hơn là chỉ sử dụng các thước đo tài chính. Các thước đo của bảng cân bằng điểm mô tả chiến lược đến từng chi tiết nhỏ, và khi đánh giá thành quả hoạt động, nhà quản lí sẽ biết được TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 13 liệu tổ chức có đạt được chiến lược hay không, hay cần khắc phục ở điểm gì để đạt được mục tiêu chiến lược của tổ chức. ►BSC là công cụ trao đổi thông tin: Bảng cân bằng điểm là công cụ trao đổi thông tin hai chiều: từ nhà quản lý tới người lao động và ngược lại, từ người lao động đến nhà quản lí.
Thông qua bảng cân bằng điểm, các nhân viên hiểu được tầm nhìn, chiến lược và biết mình phải làm gì để đạt được mục tiêu của tổ chức. Kết quả khảo sát cho thấy, trước khi áp dụng bảng cân bằng điểm, chưa tới 50% nhân viên hiểu được chiến lược của công ty mình là gì; một năm sau khi áp dụng bảng cân bằng điểm, con số này là 87%.Niven, Balanced Scorecard Step-by-Step: Maximizing Performance and Maintaining Results, 2002) 1. Nội dung bảng cân bằng điểm 1.1 Tầm nhìn và chiến lƣợc: Bảng cân bằng điểm cung cấp cho nhà lãnh đạo một khung mẫu toàn diện, biến tầm nhìn và chiến lược của một công ty thành một tập hợp chặt chẽ các thước đo về thành quả hoạt động. Vậy tầm nhìn và chiến lược là gì? a.Tầm nhìn : Tầm nhìn là một tuyên bố ngắn gọn về mục tiêu trung và dài hạn của tổ chức.
Tầm nhìn nên hướng ngoại, có định hướng thị trường và nên thể hiện rõ tổ chức muốn thế giới nhìn nhận mình như thế nào: ví dụ: “ Trở thành một trong ba nhà vận chuyển người&hàng hóa hàng đầu tại Bắc Mỹ vào năm 2012”.Norton and Edward A., Developing the Strategy: Vision, Value Gaps, and Analysis, 2008, trang 3-4). Yêu cầu của tầm nhìn: ngắn gọn, súc tích, dễ hiểu, hấp dẫn, lôi cuốn, khả thi, truyền cảm hứng. Với sự hướng tới mục tiêu thành công trong tầm nhìn ở tương lai, các nhà điều hành tổ chức xác định khoảng cách giữa kết quả mình mong muốn với những gì có thể TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 14 đạt được dựa trên chiến lược hiện tại, từ đó tiếp tục đề ra chiến lược mới để đạt được mục tiêu.Chiến lƣợc: Theo Kaplan& Norton thì bảng cân bằng điểm có thể phát triển để phù hợp với bất cứ cách tiếp cận chiến lược nào, nhưng Kaplan&Norton dựa vào mô hình chung do Micheal Porter đề xuất, nhà sáng lập và người đi đầu xuất chúng trong lĩnh vực chiến lược. Porter cho rằng chiến lược là việc chọn lọc một tập hợp các hoạt động mà tổ chức có thể thực hiện một cách xuất sắc để tạo ra khác biệt bền vững trong thị trường.
Sự khác biệt bền vững có thể là việc tạo ra giá trị lớn hơn cho khách hàng so với đối thủ cạnh tranh hoặc cung cấp những giá trị tương đương nhưng với chi phí thấp hơn.Kaplan and David P.Norton, Strategy Maps:Converting intangible assets into tangible outcomes,2004, trang 35). Có hai nhóm chiến lược cạnh tranh cơ bản: - Chiến lược sản phẩm khác biệt: là chiến lược doanh nghiệp cung cấp sản phẩm cho khách hàng với những tính năng nổi trội hoặc có những điểm khác biệt với các loại sản phẩm của doanh nghiệp khác trong ngành. - Chiến lược dẫn đầu về chi phí: là chiến lược mà doanh nghiệp đạt được chi phí thấp hơn so với đối thủ cạnh tranh thông qua việc gia tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh, thực hiện biện các biện pháp hữu hiệu để quản lý chi phí. Việc lựa chọn chiến lược ảnh hưởng quan trọng đến quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Các công ty có thể tóm tắt chiến lược của họ tuyên bố sử dụng khuôn khổ VAS: Tầm nhìn (Vision), Lợi thế (Advantage), Phạm vi (Scope):(Nguồn: Robert S. Kaplan,Linking Strategic Initiatives to Strategy Execution, Havard Business School, 2013, trang 10): Tầm nhìn (Vision) - là những gì chiến lược phải thiết kế để đạt được. - Có mục tiêu phấn đấu cụ thể và khung thời gian rõ ràng. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 15 Lợi thế (Advantage): - các doanh nghiệp làm thế nào để đạt được mục tiêu của mình.
- các doanh nghiệp sẽ thiết kế, sản xuất, cung cấp các sản phẩm, dịch vụ tốt hơn độc đáo hơn hay khác biệt… so với đối thủ cạnh tranh như thế nào? - công ty dự định cung cấp giá trị vượt trội nào để thu hút khách hàng? Phạm vi (Scope): - Nêu lên nơi doanh nghiệp dự định hoạt động - Nêu các phân khúc khách hàng, dòng sản phẩm, công nghệ sử dụng, vị trí địa lý… Ví dụ: tóm tắt chiến lược công ty Southwest Airlines tuyên bố - sử dụng qua khuôn khổ VAS của như sau: Tầm nhìn: Tiếp tục là hãng hàng không ở Mỹ có lợi nhuận cao nhất trong năm năm tiếp theo. Lợi thế: bằng cách cung cấp phương tiện di chuyển là máy bay với mức giá, tần số hoạt động, độ tin cậy như xe hơi, xe buýt và xe lửa. Phạm vi: du khách đánh giá các chuyến bay thuận tiện với giá cả cạnh tranh. Bốn phƣơng diện bảng cân bằng điểm 1.
Phƣơng diện tài chính: Bảng điểm cân bằng xem phương diện tài chính là mục tiêu cao nhất đối với những công ty muốn tối đa hóa lợi nhuận.