Nghiên cứu ảnh hưởng của nước biển dâng đến tài nguyên nước ngầm huyện đảo Phú Quý

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của nước biển dâng đến tài nguyên nước ngầm huyện đảo phú qúy luận văn ths thủy văn học, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Khương Văn Hải
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Tiền Giang
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Thủy Văn
• Đề tài: Ảnh Hưởng Nước Biển Dâng Đến Tài Nguyên Nước Ngầm
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 1.1. Đặc điểm địa lý tự nhiên
• 1.2. Vị trí địa lý
• 1.3. Địa hình địa mạo
• 1.4. Đặc điểm địa chất
• 1.4.1. Khái quát chung đặc điểm địa tầng địa chất
• 1.4.2. Đặc điểm các tầng địa chất
• 1.5. Đặc điểm khí hậu
• 1.5.1. Khái quát chung khí hậu đảo Phú Quý
• 1.5.2. Gió – bão và áp thấp nhiệt đới
• 1.6. Đặc điểm hải văn
• 1.7. Nhiệt độ nước biển
• 1.8. Độ mặn nước biển
• 1.9. Điều kiện kinh tế xã hội
• 1.9.1. Dân số và lao động
• 1.9.2. Hiện trạng kết cấu hạ tầng
• 1.9.3. Nông, lâm nghiệp
• 1.9.4. Thương mại, dịch vụ, du lịch
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng quan các nghiên cứu về tài nguyên nước ngầm
• 2.1.1. Trên thế giới
• 2.1.2. Các nghiên cứu về tài nguyên nước ngầm ở huyện đảo Phú Quý
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Những khái niệm cơ bản trong nghiên cứu nước ngầm
• 2.2.2. Công thức tính trữ lượng tĩnh
• 2.2.3. Phương pháp thực nghiệm
• 2.2.4. Xác định lượng nước ngầm từ trạm quan trắc thủy văn
• 2.2.5. Phương pháp khoan thăm dò
• 2.2.6. Phương pháp tương tự địa chất thủy văn
• 2.2.7. Phương pháp mô hình
• 2.2.8. Phương pháp chuyên gia
• 2.2.9. Phương pháp kế thừa
• 2.2.10. Lựa chọn phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu tài nguyên nước ngầm trên đảo Phú Quý
• 2.3.1. Thu thập và xử lý các tài liệu có liên quan
• 2.3.2. Nhóm dữ liệu cao độ
• 2.3.3. Nhóm dữ liệu khí tượng hải văn
• 2.3.4. Nhóm thuộc tính
• 2.3.5. Ứng dụng mô hình GMS đánh giá trữ lượng nước ngầm trên đảo Phú Quý
• 2.3.5.1. Thiết lập mô hình tính toán
• 2.3.5.2. Vận hành mô hình
• 2.3.6. Xác định trữ lượng tài nguyên nước ngầm trên đảo Phú Quý
• 2.3.7. Đánh giá ảnh hưởng của nước biển dâng trong điều kiện khí hậu tương lai đến tài nguyên nước ngầm trên đảo Phú Quý
• 3. CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG MÔ HÌNH GMS TRONG TÍNH TOÁN NƯỚC NGẦM TRÊN HUYỆN ĐẢO PHÚ QUÝ
• 3.1. Cơ sở lý thuyết của mô hình
• 3.1.1. Mô hình dòng chảy nước dưới đất Modflow
• 3.1.2. Tổng quan phương pháp giải
• 3.1.2.1. Phương pháp sai phân hữu hạn
• 3.1.2.2. Phương pháp giải phương trình sai phân
• 3.1.2.3. Một số loại biên trong mô hình
• 3.1.3. Đánh giá mức độ tin cậy của mô hình
• 3.1.4. Mô hình chất lượng nước MT3D
• 3.2. Thiết lập mô hình tính toán cho đảo Phú Quý
• 3.2.1. Miền tính lưới tính
• 3.2.2. Sơ đồ hóa các tầng chứa nước trên đảo Phú Quý
• 3.2.3. Điều kiện biên và điều kiện ban đầu
• 3.2.4. Hiệu chỉnh và kiểm nghiệm
• 3.2.4.1. Hiệu chỉnh và kiểm nghiệm với bài toán ổn định
• 3.2.4.2. Hiệu chỉnh và kiểm nghiệm với bài toán không ổn định
• 3.3. Khôi phục số liệu nước ngầm trên đảo
• 3.4. Tính toán trữ lượng nước ngầm trên đảo Phú Quý
• 4. CHƯƠNG 4: ẢNH HƯỞNG NƯỚC BIỂN DÂNG TRONG ĐIỀU KIỆN KHÍ HẬU TƯƠNG LAI ĐẾN TÀI NGUYÊN NƯỚC NGẦM TRÊN HUYỆN ĐẢO PHÚ QUÝ
• 4.1. Tổng quan nghiên cứu nước biển dâng trong điều kiện biến đổi khí hậu trên thế giới
• 4.2. Tổng quan nghiên cứu nước biển dâng trong điều kiện biến đổi khí hậu ở Việt Nam
• 4.3. Kịch bản nước biển dâng trong điều kiện biến đổi khí hậu trên huyện đảo Phú Quý
• 4.4. Ảnh hưởng của nước biển dâng trong điều kiện khí hậu tương lai đến tài nguyên nước ngầm
• 4.4.1. Nhóm kịch bản trung bình (B2)
• 4.4.2. Nhóm kịch bản cao A2
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng của nước biển dâng đến tài nguyên nước ngầm

Nước biển dâng là một trong những vấn đề nghiêm trọng do biến đổi khí hậu gây ra. Tại Việt Nam, đặc biệt là các khu vực ven biển như huyện đảo Phú Quý, tình trạng này đang ngày càng trở nên nghiêm trọng. Nước biển dâng không chỉ ảnh hưởng đến môi trường sống mà còn tác động trực tiếp đến tài nguyên nước ngầm. Nguồn nước ngầm là nguồn tài nguyên quý giá, cung cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất. Tuy nhiên, sự xâm nhập của nước biển có thể làm giảm chất lượng và trữ lượng nước ngầm, gây ra nhiều hệ lụy cho đời sống và kinh tế địa phương.

1.1. Đặc điểm tài nguyên nước ngầm tại huyện đảo Phú Quý

Huyện đảo Phú Quý có nguồn tài nguyên nước ngầm phong phú, với trữ lượng và chất lượng nước tốt. Tuy nhiên, do vị trí địa lý và điều kiện khí hậu, nước ngầm tại đây đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Sự xâm nhập của nước biển dâng có thể làm tăng độ mặn của nước ngầm, ảnh hưởng đến khả năng sử dụng cho sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp.

1.2. Tác động của nước biển dâng đến chất lượng nước ngầm

Nước biển dâng gây ra hiện tượng xâm nhập mặn, làm giảm chất lượng nước ngầm. Theo nghiên cứu, độ mặn của nước ngầm tại Phú Quý đã tăng lên đáng kể trong những năm gần đây. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân mà còn làm giảm năng suất cây trồng, ảnh hưởng đến an ninh lương thực.

II. Vấn đề và thách thức từ nước biển dâng đối với tài nguyên nước ngầm

Nước biển dâng không chỉ là một hiện tượng tự nhiên mà còn là một thách thức lớn đối với tài nguyên nước ngầm. Các vấn đề như xâm nhập mặn, ô nhiễm nguồn nước và suy giảm trữ lượng nước ngầm đang ngày càng trở nên nghiêm trọng. Những thách thức này đòi hỏi các biện pháp quản lý và bảo vệ tài nguyên nước ngầm hiệu quả.

2.1. Nguyên nhân gây ra xâm nhập mặn vào nước ngầm

Xâm nhập mặn vào nước ngầm chủ yếu do nước biển dâng kết hợp với khai thác nước ngầm quá mức. Khi mực nước biển tăng, áp lực nước biển sẽ đẩy nước mặn vào các tầng chứa nước ngầm, làm giảm chất lượng nước. Điều này đặc biệt nghiêm trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

2.2. Hệ lụy từ việc xâm nhập mặn đến đời sống và sản xuất

Xâm nhập mặn không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước mà còn tác động đến sức khỏe cộng đồng và sản xuất nông nghiệp. Nhiều hộ gia đình tại Phú Quý đã phải đối mặt với tình trạng thiếu nước sạch, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Ngoài ra, năng suất cây trồng cũng giảm sút do không thể sử dụng nước ngầm bị nhiễm mặn.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của nước biển dâng đến tài nguyên nước ngầm

Để đánh giá tác động của nước biển dâng đến tài nguyên nước ngầm, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học hiện đại. Việc sử dụng mô hình GMS (Groundwater Modeling System) giúp phân tích và dự đoán sự biến động của nước ngầm dưới tác động của nước biển dâng.

3.1. Mô hình GMS trong nghiên cứu nước ngầm

Mô hình GMS cho phép mô phỏng dòng chảy và chất lượng nước ngầm, từ đó đánh giá được tác động của nước biển dâng. Qua các kịch bản khác nhau, mô hình giúp dự đoán sự thay đổi của trữ lượng và chất lượng nước ngầm trong tương lai.

3.2. Phân tích dữ liệu quan trắc nước ngầm

Việc thu thập và phân tích dữ liệu từ các trạm quan trắc nước ngầm là rất quan trọng. Dữ liệu này giúp xác định xu hướng biến động của nước ngầm, từ đó đưa ra các giải pháp quản lý hiệu quả hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về nước ngầm

Kết quả nghiên cứu về tác động của nước biển dâng đến tài nguyên nước ngầm tại huyện đảo Phú Quý đã chỉ ra những thay đổi rõ rệt trong chất lượng và trữ lượng nước ngầm. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này có thể giúp cải thiện quản lý tài nguyên nước ngầm, bảo vệ nguồn nước cho cộng đồng.

4.1. Đánh giá trữ lượng nước ngầm hiện tại

Kết quả nghiên cứu cho thấy trữ lượng nước ngầm tại Phú Quý đang giảm sút do xâm nhập mặn. Việc đánh giá chính xác trữ lượng nước ngầm hiện tại là cần thiết để có các biện pháp bảo vệ hiệu quả.

4.2. Giải pháp bảo vệ tài nguyên nước ngầm

Để bảo vệ tài nguyên nước ngầm, cần thực hiện các biện pháp như quản lý khai thác nước ngầm, xây dựng hệ thống giám sát chất lượng nước và tăng cường tuyên truyền về bảo vệ nguồn nước cho cộng đồng.

V. Kết luận và tương lai của tài nguyên nước ngầm

Tài nguyên nước ngầm tại huyện đảo Phú Quý đang phải đối mặt với nhiều thách thức do nước biển dâng. Việc nghiên cứu và quản lý hiệu quả tài nguyên nước ngầm là rất cần thiết để đảm bảo nguồn nước cho tương lai. Cần có các chính sách và biện pháp cụ thể để bảo vệ tài nguyên nước ngầm, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của nguồn nước này.

5.1. Tương lai của tài nguyên nước ngầm tại Phú Quý

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, tương lai của tài nguyên nước ngầm tại Phú Quý sẽ phụ thuộc vào các biện pháp quản lý và bảo vệ hiệu quả. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để đảm bảo nguồn nước ngầm được bảo vệ và sử dụng bền vững.

5.2. Khuyến nghị cho các chính sách quản lý nước ngầm

Các chính sách quản lý nước ngầm cần được xây dựng dựa trên các nghiên cứu khoa học và thực tiễn. Cần có các biện pháp cụ thể để giảm thiểu tác động của nước biển dâng, bảo vệ chất lượng nước ngầm và đảm bảo nguồn nước cho các thế hệ tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện đảo Phú Quý, với diện tích khoảng 16 km², là một trong những khu vực trọng điểm của Việt Nam về phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng. Nguồn tài nguyên nước ngầm trên đảo đóng vai trò thiết yếu trong đời sống sinh hoạt và sản xuất của cư dân, đặc biệt khi đảo có đặc điểm địa hình dốc, diện tích nhỏ và không tồn tại dòng chảy mặt lâu dài. Theo số liệu quan trắc năm 2011, nguồn nước ngầm tại nhiều vùng Đồng bằng Bắc Bộ và Nam Bộ đã suy giảm về trữ lượng và chất lượng, trong đó nước biển dâng do biến đổi khí hậu là một trong những nguyên nhân chính gây ra hiện tượng nhiễm mặn và suy thoái tài nguyên nước ngầm ven biển.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung đánh giá ảnh hưởng của nước biển dâng trong điều kiện khí hậu tương lai đến tài nguyên nước ngầm trên huyện đảo Phú Quý. Nghiên cứu sử dụng mô hình số GMS (Groundwater Modeling System) để mô phỏng trữ lượng nước ngầm và dự báo tác động của các kịch bản nước biển dâng theo các kịch bản khí hậu trung bình (B2) và cao (A2). Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ huyện đảo Phú Quý với dữ liệu khí tượng - thủy văn thu thập từ năm 1990 đến 2005, cùng các số liệu địa chất thủy văn và quan trắc mực nước ngầm từ năm 2010 đến 2011.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản lý, bảo vệ và khai thác bền vững tài nguyên nước ngầm trên đảo, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực của nước biển dâng và biến đổi khí hậu đến đời sống và phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Kết quả nghiên cứu cũng hỗ trợ hoạch định chính sách phát triển kinh tế, an ninh quốc phòng và bảo vệ môi trường trên huyện đảo trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết địa chất thủy văn: Phân tích đặc điểm địa tầng, thành tạo địa chất và các tầng chứa nước ngầm trên đảo Phú Quý, bao gồm các phân vị Pleistocen và Holocen với các thành phần bazan, cát thạch anh và trầm tích biển, làm cơ sở cho việc xác định vùng chứa nước và tính chất thủy lực.

• Mô hình dòng chảy nước dưới đất Modflow: Mô hình số sử dụng phương pháp sai phân hữu hạn để mô phỏng dòng chảy nước ngầm trong các tầng chứa nước, tính toán trữ lượng và biến động mực nước ngầm theo thời gian.

• Mô hình chất lượng nước MT3D: Mô phỏng sự vận chuyển và phân bố chất lượng nước ngầm, đặc biệt là sự xâm nhập mặn do nước biển dâng.

• Khái niệm về nước biển dâng và biến đổi khí hậu: Đánh giá các kịch bản nước biển dâng theo các dự báo khí hậu tương lai (B2 và A2), ảnh hưởng đến mực nước biển ven bờ, độ mặn và trữ lượng nước ngầm.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập dữ liệu khí tượng - thủy văn (lượng mưa, nhiệt độ, độ ẩm, bốc hơi, gió, bão) giai đoạn 1990-2005; dữ liệu địa chất thủy văn từ các lỗ khoan thăm dò; số liệu quan trắc mực nước ngầm từ tháng 1/2010 đến tháng 11/2011; dữ liệu kinh tế - xã hội và hạ tầng huyện đảo.

• Phương pháp phân tích: Xây dựng mô hình số GMS với lưới tính chi tiết, hiệu chỉnh và kiểm nghiệm mô hình bằng số liệu thực đo mực nước ngầm tại các giếng quan trắc. Mô phỏng các kịch bản nước biển dâng trung bình (B2) và cao (A2) để đánh giá tác động đến trữ lượng và chất lượng nước ngầm.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý dữ liệu từ năm 1990 đến 2011; xây dựng và hiệu chỉnh mô hình trong năm 2011; phân tích kết quả và dự báo tác động nước biển dâng trong các điều kiện khí hậu tương lai đến năm 2050.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Sử dụng dữ liệu từ 95 công trình khai thác nước ngầm, trong đó có 95 giếng khoan; chọn mẫu dựa trên vị trí địa lý, đặc điểm địa tầng và mức độ ảnh hưởng của nước biển dâng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Trữ lượng nước ngầm hiện trạng: Trữ lượng nước ngầm trung bình nhiều năm trên đảo Phú Quý đạt khoảng 103.000 m³/tháng, với sự biến động theo mùa rõ rệt. Mùa mưa chiếm khoảng 86,6% tổng lượng mưa năm, góp phần bổ cập nước ngầm hiệu quả.

2. Ảnh hưởng của nước biển dâng theo kịch bản B2: Mô hình dự báo trữ lượng nước ngầm nhiễm mặn tăng khoảng 15% so với hiện trạng trung bình nhiều năm, đặc biệt vào mùa khô. Trữ lượng nước ngọt giảm tương ứng, gây áp lực lên nguồn nước sinh hoạt và sản xuất.

3. Ảnh hưởng của nước biển dâng theo kịch bản A2: Mức tăng trữ lượng nước ngầm nhiễm mặn lên đến 30%, làm giảm trữ lượng nước ngọt dưới đất đáng kể, đặc biệt tại các vùng ven biển và khu vực thấp trũng. Điều này đe dọa nghiêm trọng đến khả năng khai thác nước ngầm bền vững.

4. Biến động mực nước ngầm thực đo và mô hình: Sai số giữa kết quả tính toán và thực đo tại các giếng quan trắc mực nước ngầm trên đảo Phú Quý nằm trong khoảng 5-10%, cho thấy mô hình GMS có độ tin cậy cao trong việc dự báo và đánh giá tài nguyên nước ngầm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự suy giảm trữ lượng nước ngầm và tăng nhiễm mặn là do sự kết hợp giữa nước biển dâng và biến đổi khí hậu làm tăng mực nước biển ven bờ, đồng thời giảm lượng mưa và tăng bốc hơi trong mùa khô. So với các nghiên cứu tương tự ở các vùng ven biển khác của Việt Nam và thế giới, kết quả nghiên cứu tại Phú Quý phù hợp với xu hướng chung về tác động tiêu cực của nước biển dâng đến tài nguyên nước ngầm.

Biểu đồ trữ lượng nước ngầm theo các kịch bản B2 và A2 thể hiện rõ sự giảm sút trữ lượng nước ngọt và tăng trữ lượng nước nhiễm mặn theo thời gian, đặc biệt trong mùa khô. Bảng so sánh số liệu mực nước ngầm thực đo và mô hình cho thấy sự phù hợp cao, khẳng định tính ứng dụng của mô hình trong quản lý tài nguyên nước.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cảnh báo và đề xuất các giải pháp quản lý, bảo vệ nguồn nước ngầm trên huyện đảo Phú Quý, góp phần đảm bảo an ninh nguồn nước trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nước biển dâng ngày càng gia tăng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giám sát và quan trắc tài nguyên nước ngầm: Thiết lập hệ thống quan trắc mực nước và chất lượng nước ngầm liên tục, đặc biệt tại các vùng ven biển và khu vực có nguy cơ nhiễm mặn cao. Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Thuận, UBND huyện Phú Quý. Thời gian: ngay trong 1-2 năm tới.

2. Xây dựng quy hoạch khai thác nước ngầm bền vững: Hạn chế khai thác quá mức, ưu tiên sử dụng các nguồn nước mặt và tái sử dụng nước thải sau xử lý. Áp dụng các biện pháp kỹ thuật chống xâm nhập mặn như tạo rào chắn nước mặn. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, các đơn vị quản lý cấp nước. Thời gian: 3-5 năm.

3. Phát triển các công trình cấp nước tập trung và công nghệ xử lý nước mặn: Đầu tư nâng cấp nhà máy nước hiện có, áp dụng công nghệ khử mặn để đảm bảo nguồn nước sinh hoạt an toàn. Chủ thể thực hiện: Sở Xây dựng, các doanh nghiệp cấp nước. Thời gian: 3 năm.

4. Tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ nguồn nước: Tổ chức các chương trình giáo dục, vận động người dân sử dụng tiết kiệm nước, hạn chế khai thác nước ngầm trái phép. Chủ thể thực hiện: UBND xã, các tổ chức xã hội. Thời gian: liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý tài nguyên nước và chính quyền địa phương: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách quản lý, quy hoạch khai thác nước ngầm phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu và nước biển dâng.

2. Các nhà khoa học và nghiên cứu thủy văn, địa chất: Tham khảo phương pháp mô hình hóa GMS và dữ liệu địa chất thủy văn chi tiết để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về tài nguyên nước ngầm ven biển.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực cấp nước và xử lý nước: Áp dụng các giải pháp công nghệ và quy hoạch phát triển hạ tầng cấp nước bền vững dựa trên đánh giá tác động nước biển dâng.

4. Cộng đồng dân cư và các tổ chức xã hội trên huyện đảo Phú Quý: Nâng cao nhận thức về bảo vệ nguồn nước, sử dụng nước tiết kiệm và tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường nước.

Câu hỏi thường gặp

1. Nước biển dâng ảnh hưởng như thế nào đến tài nguyên nước ngầm trên đảo Phú Quý?
   Nước biển dâng làm tăng mực nước biển ven bờ, gây xâm nhập mặn vào các tầng chứa nước ngầm, làm giảm trữ lượng nước ngọt và làm tăng trữ lượng nước nhiễm mặn, đặc biệt trong mùa khô khi lượng mưa thấp.

2. Mô hình GMS có độ chính xác như thế nào trong dự báo tài nguyên nước ngầm?
   Mô hình GMS được hiệu chỉnh và kiểm nghiệm với sai số giữa kết quả tính toán và thực đo mực nước ngầm chỉ khoảng 5-10%, cho thấy độ tin cậy cao trong việc mô phỏng dòng chảy và dự báo trữ lượng nước ngầm.

3. Các kịch bản khí hậu B2 và A2 khác nhau ra sao trong tác động đến nước ngầm?
   Kịch bản B2 là kịch bản trung bình với mức tăng nước biển dâng vừa phải, gây tăng trữ lượng nước nhiễm mặn khoảng 15%. Kịch bản A2 là kịch bản cao với mức tăng nước biển dâng lớn hơn, làm tăng trữ lượng nước nhiễm mặn lên đến 30%, ảnh hưởng nghiêm trọng hơn đến nguồn nước ngầm.

4. Giải pháp nào hiệu quả để giảm thiểu tác động của nước biển dâng đến nước ngầm?
   Các giải pháp bao gồm tăng cường quan trắc, quy hoạch khai thác bền vững, xây dựng công trình cấp nước tập trung, áp dụng công nghệ xử lý nước mặn và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ nguồn nước.

5. Tại sao nghiên cứu tập trung vào huyện đảo Phú Quý?
   Phú Quý có vị trí địa lý đặc biệt, diện tích nhỏ, dân số đông với mật độ khoảng 1.398 người/km², nguồn nước ngầm là nguồn nước chủ yếu, đồng thời chịu ảnh hưởng rõ rệt của nước biển dâng và biến đổi khí hậu, nên nghiên cứu có tính cấp thiết và thực tiễn cao.

Kết luận

• Đảo Phú Quý có trữ lượng nước ngầm trung bình nhiều năm khoảng 103.000 m³/tháng, với sự biến động theo mùa rõ rệt, mùa mưa chiếm 86,6% tổng lượng mưa năm.
• Nước biển dâng theo kịch bản trung bình (B2) và cao (A2) làm tăng trữ lượng nước ngầm nhiễm mặn lần lượt khoảng 15% và 30%, gây suy giảm trữ lượng nước ngọt.
• Mô hình GMS được hiệu chỉnh và kiểm nghiệm cho kết quả phù hợp với số liệu thực đo, có thể ứng dụng trong quản lý và quy hoạch tài nguyên nước ngầm.
• Cần triển khai các giải pháp quản lý bền vững, nâng cấp hạ tầng cấp nước và tăng cường tuyên truyền bảo vệ nguồn nước trên huyện đảo.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho công tác quản lý tài nguyên nước ngầm trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nước biển dâng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường huyện đảo Phú Quý.

Hành động tiếp theo: Khuyến nghị các cơ quan chức năng và cộng đồng địa phương phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục cập nhật, mở rộng nghiên cứu để ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Việt Nam đƣợc đánh giá là nƣớc có nguồn tài nguyên nƣớc khá phong phú. Trong đó, tài nguyên nƣớc ngầm ở hầu hết các vùng đều có trữ lƣợng và chất lƣợng khá tốt, đƣợc xem là nguồn dự trữ cho nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của nhân dân. Tuy nhiên trong giai đoạn vài thập niên gần đây cùng với sự phát triển kinh tế, quá trình đô thị hoá, sự khai thác không có quy hoạch… dẫn đến một số vùng nguồn nƣớc ngầm bị suy thoái. Theo Trung tâm Quan trắc và Dự báo Tài nguyên nƣớc vừa công bố kết quả quan trắc tài nguyên nƣớc dƣới đất năm 2011 trên báo Khoa học số ra ngày 18-05-2012 khu vực Đồng bằng Bắc Bộ, Đồng bằng Nam Bộ nguồn nƣớc ngầm đã bị suy giảm cả về trữ lƣợng và chất lƣợng.

Nƣớc biển dâng kết hợp với các thay đổi khí hậu đã và đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu, và là một thác thức lớn đối với thế giới trong đó có Việt Nam. Nƣớc biển dâng sẽ ảnh hƣởng trực tiếp đến khu vực ven biển, có thể làm ngập, nhiễm nặm nguồn nƣớc, mất diện tích đất nông nghiệp, tăng chi phí cho việc tu bổ cầu cảng, đô thị ven biển… Nghiên cứu các tác động của của nƣớc biển dâng đến các ngành, các lĩnh vực cả tự nhiên và xã hội là một yêu cầu bức thiết của xã hội. Các nghiên cứu nƣớc ngầm trƣớc đây ở nƣớc ta chủ yếu đi vào nghiên cứu đánh giá khả năng khai thác của nƣớc dƣới đất. Những nghiên cứu này tập chung vào sự biến động của nguồn nƣớc ngầm theo các năm, chƣa có nhiều nghiên cứu động thái của nƣớc ngầm theo mùa, theo các tháng trong năm.

Để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn, khi nhu cầu sử dụng nƣớc ngầm ngày một gia tăng, cùng hiện tƣợng nƣớc biển dâng trong tƣơng lai, trong luận văn này học viên tập trung nghiên cứu các tác động của nƣớc biển dâng trong điều kiện khí hậu tƣơng lai đến tài nguyên nƣớc ngầm. Để kết quả nghiên cứu phục vụ thiết thực cho xã hội, trong nghiên cứu này tôi chọn đảo Phú Quý làm khu vực nghiên cứu. Với đặc điểm đảo Phú Quý hiện nay đang đƣợc xác định là một trong những đảo trọng điểm của nƣớc ta về phát triển 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] các lĩnh vực nhƣ kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng. Đảo Phú Quý đang có những bƣớc chuyển biến mạnh mẽ về cơ cấu kinh tế, chuyển dịch theo hƣớng tăng tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ và du lịch.

Đảo nằm trên tuyến đƣờng biển nối đất liền và quần đảo Trƣờng Sa nên có vị trí đặc biệt quan trọng trong nhiệm vụ phòng thủ quốc gia. Ngoài ra, do đặc điểm tự nhiên trên đảo gồm diện tích đảo bé, độ dốc lớn, cách xa đất liền, không tồn tại hoặc tồn tại dòng chảy mặt trong thời gian ngắn. Do đó, nƣớc ngầm có ý nghĩa rất lớn đối với cuộc sống của nhân dân trên đảo. 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN KHU VỰC NGHIÊN CỨU 1.

Đặc điểm địa lý tự nhiên 1. Vị trí địa lý [3] Huyện đảo Phú Quý gồm có 6 đảo nổi gồm: Phú Quý, Hòn Tranh, Hòn Trùng ở phía Nam, Hòn Đỏ, Hòn Đen, Hòn Giữa ở phía Bắc. Trong số đó, đảo Phú Quý là lớn nhất, có diện tích 16km2, chiếm đến 97% diện tích nổi của toàn huyện đảo và bằng khoảng 0,2% diện tích toàn tỉnh. Vị trí đảo Phú Quý Đảo Phú Quý có dạng hình chữ nhật lệch, chiều dài Bắc - Nam khoảng 7 km, chiều rộng Đông - Tây khoảng 4,5 km.

Đảo có tiềm năng trở thành một điểm dịch vụ chế biến và tiêu thụ hải sản của một mảng ngƣ trƣờng kéo dài từ Trƣờng Sa đến 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Côn Đảo; tạo cho các tàu đánh bắt xa bờ hoạt động dài ngày hơn và đạt hiệu quả kinh tế cao hơn. Ngoài ra với vị trí nằm trên đƣờng hải vận quốc tế, Phú Quý còn có điều kiện phát triển các dịch vụ sửa chữa tàu thuyền, cung cấp các dịch vụ hải cảng quốc tế và các dịch vụ thăm dò và khai thác dầu khí. Đảo Phú Quý nằm trên biển Đông cách thành phố Phan Thiết khoảng 120km về phía Đông Nam, có toạ độ địa lý giới hạn: Từ 10º28‟58” đến 10º33‟35” vĩ độ Bắc; Từ 108º55‟13” đến 108º58‟12” kinh độ Đông; 1. Địa hình địa mạo [3] 1.

Địa hình Đảo Phú Quý có các dạng địa hình gồm: núi, đồi và các bậc thềm ven biển. Độ cao giảm dần từ Bắc xuống Nam, ở phía Bắc có núi Cấm cao 107,2m; núi Cao Cát cao 89m, ở phía Nam có các chỏm đồi cao từ 35 - 45m. Trung tâm đảo có các dải địa hình tƣơng đối cao 15 - 20m. Khu vực thuộc xã Long Hải và Tam Thanh nổi lên những đụn cát cao hơn mặt địa hình 5 - 10m.

Viền xung quanh đảo là thềm biển cao 5m, bãi biển Triều Dƣơng cao 2m. Đƣờng bờ biển có dạng lƣợn sóng mềm mại ít chia cắt. Ngoài đƣờng bờ khoảng 200 - 500m có bazan, ám tiêu san hô che chắn tạo thành lạch. Địa mạo Theo số liệu tổng hợp kết quả điều tra, thu thập cho thấy đặc điểm hình thái và nguồn gốc đảo Phú Quý có thể chia thành các kiểu địa hình sau: *) Kiểu địa hình phong hoá bóc mòn, rửa trôi Kiểu địa hình này phát triển trên bề mặt phun trào bazan Pleistocen trung - thƣợng và Holocen (ở núi Cao Cát, núi Cấm, Hòn Tranh).

Đặc điểm của các dạng địa hình này: Đồi có sƣờn dốc thoải (10  300), các miệng núi lửa cổ có đỉnh nhọn, bề mặt sƣờn gồ ghề, lởm chởm do quá trình phong hoá, bóc mòn không đều, vỏ phong hoá thay đổi từ 2  8m. 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] *) Kiểu địa hình tích tụ bóc mòn Kiểu địa hình tích tụ bóc mòn phát triển trên các trầm tích biển, gió, có bậc địa hình và tuổi khác nhau. Bề mặt địa hình gồ ghề, lƣợn sóng hoặc tạo nên những cồn cát, sỏi cát cao đến 50m. Hiện tại kiểu địa hình này vẫn chịu sự bóc mòn do gió thổi quanh năm với tốc độ đáng kể, có thể thu hẹp diện tích canh tác, vùi lấp đƣờng xá.

Xói lở bờ biển cũng là vấn đề đáng quan tâm. Ở Tam Thanh, Long Hải, Ngũ Phụng quá trình xói lở xảy ra liên tục, không giới hạn về quy mô, cƣờng độ, ảnh hƣởng thƣờng xuyên và ngày càng rõ đối với đời sống, sản xuất, quy hoạch phát triển kinh tế đảo. Đến một lúc nào đó chúng sẽ gây nên những tai biến địa chất rất khó khắc phục ảnh hƣởng đến nền kinh tế địa phƣơng. Đặc điểm địa chất [3] 1.

Khái quát chung đặc điểm địa tầng địa chất Trong khu vực đảo Phú Quý có 4 phân vị địa tầng địa chất có tuổi đệ tứ phân bố ở độ sâu từ 0 đến 100m đã đƣợc nghiên cứu theo thứ tự từ già đến trẻ bao gồm: - Thống Pleistocen: + Phụ thống Pleistocen trung, trầm tích biển (mQ12); + Phụ thống Pleistocen trung-thƣợng, phun trào bazan Pleistocen (Q12- 3 ); + Phụ thống Pleistocen thƣợng, trầm tích biển (mQ13); - Thống Holocen: + Phụ thống Holocen, phun trào bazan(Q2); + Phụ thống Holocen hạ - trung; + Phụ thống Holocen thƣợng; 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Các phân vị địa tầng vQ23, trên hầu hết lộ ra trên mặt, trừ 1-2 vQ2 , 3 mQ2 , 0.56 (21%) phụ thống Pleistocen trung (mQ12) bị phủ hoàn toàn.25 (14%) Xét trên toàn huyện đảo Phú Quý, diện lộ của các Hình 2. Cơ cấu diện lộ các tầng/phụ tầng địa chất thống, phụ thống địa chất nhƣ sau: phụ thống Pleistocen trung - thƣợng, phun trào bazan Pleistocen(Q12-3) có diện lộ 4,65km2 chiếm 28%; phụ thống Pleistocen thƣợng, trầm tích biển (mQ13) diện lộ 2,03km2 chiếm 12% diện tích; phụ thống Holocen- phun trào bazan (Q2) có diện lộ 2,25km2 chiếm 14%; phụ thống Holocen hạ - trung trong trầm tích biển (mQ21-2) có diện lộ 3,04km2 chiếm 18%; phụ tầng Holocen hạ - trung trong trầm tích gió (vQ21-2) có diện lộ 3,56km2 chiếm 21%; phụ thống Holocen thƣợng trong trầm tích biển (mQ23) có diện lộ 0,95km2 chiếm 6%; phụ thống Holocen thƣợng trong trầm tích gió (vQ23) có diện lộ 0,12km2 chiếm 1% diện tích toàn huyện. 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Bảng tổng hợp địa tầng các giếng khoan thăm dò ở đảo Phú Quý Số Chiều Thành tạo Thành tạo Thành tạo Thành tạo Thành tạo Thành tạo Thành tạo Thành tạo hiệu sâu mQ23 vQ21-2 mQ21-2 mQ13 mQ12 STT vQ23 bQ2 bQ12-3 lỗ giếng khoan (m) (từ) (đến) Dày (từ) (đến) Dày (từ) (đến) Dày (từ) (đến) Dày (từ) (đến) Dày (từ) (đến) Dày (từ) (đến) Dày (từ) (đến) Dày - Min - - 3,5 3,5 - - - - 5,0 3,0 - 4,0 4,0 - - - - 3,9 1,0 - 28,0 18,0 28,0 80,0 52,0 - Max - - 3,5 3,5 - - - 3,5 6,5 6,0 - 13,0 13,0 - - - 8,0 9,0 6,0 13,0 60,0 60,0 59,5 80,0 52,0 - TB - - 3,5 3,5 1,2 5,8 4,7 - 6,6 6,6 3,1 6,7 3,7 5,3 37,5 32,2 43,8 80,0 52,0 1 LK1 40 - - - - - - - - - - - - - - - - - - 0 40 40 - - - 2 LK2 80 - - - - - - 0 5,0 5,0 - - - - - - - - - 5 28 23 28 80 52 3 LK3 30 - - - - - - - - - 0 6,3 6,3 - - - 6,3 8,1 1,8 8,1 30 21,9 - - - 4 LK5 64,5 - - - - - - - - - - - - - - - - - - 0 59,5 59,5 59,5 - - 5 LK6 40 - - - - - - - - - - - - - - - 0 6 6 6 40 34 - - - 6 LK7 31 - - - - - - - - - 0 13,0 13,0 - - - - - - 13 31 18 - - - 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.