Luận văn: Tìm hiểu Transistor C1815 & chế tạo hệ thống thu quần áo khi mưa

Chuyên khảo phân tích 0255 tìm hiểu về transistor c1815 và ứng dụng chế tạo hệ thống thu quần áo khi trời mưa lê tự giàu, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Trường học: Đại Học Quảng Nam
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Điện Tử
• Đề tài: Tìm Hiểu Về Transistor C1815 Và Ứng Dụng Chế Tạo Hệ Thống Thu Quần Áo Khi Trời Mưa
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Địa điểm: Quảng Nam

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC HÌNH ẢNH
• PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ LINH KIỆN ĐIỆN TỬ
• 1.1. Linh kiện điện tử thụ động
• 1.2. Ký hiệu, phân loại, cấu tạo
• 1.3. Cách đọc, đo và cách mắc điện trở
• 1.4. Các linh kiện khác cùng nhóm và ứng dụng
• 1.5. Ký hiệu, phân loại, cấu tạo
• 1.6. Cách đọc, đo và cách mắc tụ điện
• 1.7. Các linh kiện khác cùng nhóm và ứng dụng
• 1.8. Ký hiệu, cấu tạo và phân loại
• 1.9. Cách đọc, đo và cách mắc cuộn cảm
• 1.10. Các linh kiện khác cùng nhóm và ứng dụng
• 1.11. Chất bán dẫn loại P
• 1.12. Các loại linh kiện điện tử thông dụng khác
• 2. CHƯƠNG 2: KHÁI QUÁT VỀ TRANSISTOR, TÌM HIỂU VỀ TRANSISTOR C1815 VÀ CÁC DẠNG MẠCH ỨNG DỤNG CỦA NÓ
• 2.1. Khái quát về transistor lưỡng cực (BJT)
• 2.2. Cấu tạo và ký hiệu
• 2.3. Nguyên tắc hoạt động và chế độ làm việc của Transistor
• 2.4. Đặc tuyến của Transistor lưỡng cực
• 2.5. Các cách mắc Transistor đơn giản
• 2.6. Tìm hiểu về transistor C1815
• 2.7. Các thông số cơ bản
• 2.8. Một số mạch ứng dụng dùng transistor C1815
• 2.9. Mạch chống trộm bằng tia laze
• 2.10. Mạch dao động đa hài dùng transistor
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ PHỎNG MẠCH CẢM BIẾN NƯỚC MƯA BẰNG PHẦN MỀM VÀ LẮP RÁP MẠCH THỰC TẾ
• 3.1. Sơ lược về phần mềm mô phỏng
• 3.2. Sơ đồ khối và chức năng của từng khối trong mạch cảm biến nước mưa
• 3.3. Nguyên lý hoạt động
• 3.4. Kết quả mô phỏng
• 3.5. Lắp ráp mạch thực tế
• PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• PHẦN 4: TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khám phá luận văn ĐH Quảng Nam về Transistor C1815

Luận văn tốt nghiệp của sinh viên Lê Tự Giàu tại trường Đại học Quảng Nam với đề tài “Tìm hiểu về Transistor C1815 và ứng dụng chế tạo hệ thống thu quần áo khi trời mưa” là một công trình nghiên cứu tiêu biểu, kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý thuyết cơ bản và ứng dụng thực tiễn. Đề tài này không chỉ phân tích sâu về một linh kiện điện tử phổ biến mà còn xây dựng thành công một giải pháp tự động hóa hữu ích cho cuộc sống hàng ngày. Việc lựa chọn transistor C1815, một transistor NPN quen thuộc, làm linh kiện trung tâm cho thấy tiềm năng to lớn trong việc tạo ra các thiết bị thông minh từ những thành phần đơn giản và chi phí thấp. Công trình này là một minh chứng rõ ràng về giá trị của các luận văn tốt nghiệp ngành điện khi hướng đến giải quyết các vấn đề thực tế. Nó không chỉ là một tài liệu học thuật mà còn là một bản hướng dẫn chi tiết cho những ai muốn tự chế tạo một mô hình giàn phơi thông minh. Thông qua việc phân tích mạch điện tử cơ bản và nguyên lý hoạt động, luận văn đã chứng minh rằng kiến thức nền tảng về điện tử có thể được ứng dụng để tạo ra các sản phẩm công nghệ cao, nâng cao chất lượng sống, điển hình là hệ thống thu quần áo tự động giúp người dùng không còn lo lắng về những cơn mưa bất chợt.

1.1. Tầm quan trọng của các đồ án điện tử ứng dụng thực tiễn

Các đồ án điện tử mang tính ứng dụng cao như dự án này đóng vai trò cầu nối quan trọng giữa kiến thức lý thuyết được giảng dạy trong nhà trường và kỹ năng thực hành cần thiết trong công việc. Việc hoàn thành một sản phẩm từ khâu ý tưởng, thiết kế, mô phỏng đến lắp ráp và vận hành giúp sinh viên củng cố sự hiểu biết sâu sắc về nguyên lý hoạt động của từng linh kiện điện tử. Nó không chỉ là bài kiểm tra kiến thức mà còn rèn luyện tư duy giải quyết vấn đề, khả năng tích hợp các thành phần khác nhau như relay, động cơ DC, và cảm biến để tạo thành một hệ thống hoạt động hài hòa. Thành công của những dự án này mang lại sự tự tin và là một điểm sáng trong hồ sơ năng lực của sinh viên khi ra trường.

1.2. Lý do Transistor C1815 là lựa chọn tối ưu cho người mới bắt đầu

Transistor C1815, với mã hiệu đầy đủ là 2SC1815, là một transistor NPN lưỡng cực (BJT) đa dụng và cực kỳ phổ biến. Sự phổ biến này đến từ nhiều lý do: giá thành rẻ, dễ dàng tìm mua trên thị trường, và có dải hoạt động phù hợp cho vô số ứng dụng công suất thấp. Các thông số kỹ thuật C1815 cơ bản như điện áp chịu đựng và hệ số khuếch đại dòng điện (hFE) rất lý tưởng cho các mạch khuếch đại dùng C1815 ở tầng tín hiệu nhỏ hoặc các mạch công tắc dùng C1815. Đối với sinh viên và người mới bắt đầu tìm hiểu về điện tử, việc sử dụng C1815 giúp giảm thiểu rủi ro hư hỏng do chi phí thấp và dễ dàng thay thế, cho phép tập trung vào việc hiểu nguyên lý mạch hơn là lo lắng về chi phí linh kiện.

II. Hướng dẫn phân tích toàn diện Transistor C1815 2SC1815

Để ứng dụng thành công bất kỳ linh kiện nào, việc hiểu rõ bản chất của nó là yêu cầu tiên quyết. Luận văn của Lê Tự Giàu đã dành một phần quan trọng để phân tích chi tiết về transistor C1815. Đây là một transistor NPN được cấu tạo từ ba lớp bán dẫn xếp xen kẽ N-P-N, tạo ra ba cực chức năng: cực phát (Emitter - E), cực gốc (Base - B), và cực thu (Collector - C). Chức năng chính của nó trong các mạch điện tử cơ bản là khuếch đại tín hiệu hoặc hoạt động như một công tắc điều khiển bằng điện. Bước đầu tiên khi làm việc với linh kiện này là phải nắm vững sơ đồ chân C1815 để tránh mắc nối sai gây hỏng hóc. Toàn bộ đặc tính hoạt động của nó được quy định trong tài liệu transistor C1815 datasheet. Tài liệu này cung cấp các thông số kỹ thuật C1815 cốt lõi như điện áp đánh thủng tối đa giữa các cực (Vceo, Vcbo), dòng điện cực đại mà cực thu có thể chịu được (Ic max), và hệ số khuếch đại dòng điện (hFE). Việc nghiên cứu kỹ các thông số này giúp người thiết kế tính toán chính xác các giá trị điện trở phân cực, đảm bảo transistor hoạt động trong vùng an toàn và hiệu quả nhất. Trong trường hợp không tìm thấy C1815, việc biết các loại transistor tương đương C1815 cũng là một kỹ năng cần thiết.

2.1. Chi tiết sơ đồ chân C1815 và cấu tạo vật lý

Theo tiêu chuẩn chung, khi nhìn vào mặt phẳng có in chữ của transistor C1815, thứ tự các chân từ trái sang phải lần lượt là Emitter (E), Collector (C), và Base (B). Tuy nhiên, cần luôn kiểm tra lại datasheet của nhà sản xuất cụ thể vì có thể có những biến thể. Về cấu tạo vật lý, luận văn mô tả miền Emitter (n+) được pha tạp chất với nồng độ cao nhất để cung cấp các hạt dẫn điện (electron). Miền Base (p) ở giữa rất mỏng và có nồng độ tạp chất thấp nhất, đóng vai trò điều khiển dòng điện. Miền Collector (n) có kích thước lớn nhất để thu thập các hạt dẫn và tản nhiệt hiệu quả.

2.2. Đọc và hiểu thông số kỹ thuật C1815 từ datasheet

Việc đọc hiểu transistor C1815 datasheet là kỹ năng không thể thiếu. Một số thông số quan trọng cần chú ý bao gồm: Vceo (Voltage Collector-Emitter Open) là điện áp tối đa giữa C và E khi cực B hở, thường khoảng 50V. Ic max (Maximum Collector Current) là dòng điện tối đa qua cực C, khoảng 150mA. Pc (Total Power Dissipation) là công suất tiêu tán tối đa, khoảng 400mW. Đặc biệt, hFE (DC Current Gain) là hệ số khuếch đại, cho biết tỷ lệ giữa dòng Ic và Ib, giá trị này của C1815 có thể thay đổi từ 70 đến 700 và được phân loại theo các nhóm (O, Y, G, L). Việc chọn đúng nhóm hFE rất quan trọng trong các mạch khuếch đại yêu cầu độ chính xác.

2.3. Các loại transistor tương đương C1815 phổ biến hiện nay

Trong nhiều trường hợp, việc tìm một transistor tương đương C1815 là cần thiết. Một số mã transistor NPN đa dụng có thể thay thế cho C1815 trong các ứng dụng không yêu cầu độ chính xác tuyệt đối bao gồm C945, S9014, 2N3904, hoặc BC547. Tuy nhiên, khi thay thế, cần phải kiểm tra kỹ lưỡng datasheet của linh kiện mới. Các yếu tố cần so sánh bao gồm thứ tự chân, các giá trị điện áp và dòng điện giới hạn, và đặc biệt là dải hFE. Sự khác biệt nhỏ trong các thông số này có thể ảnh hưởng đến hoạt động của toàn mạch, đặc biệt là các mạch khuếch đại âm tần hoặc mạch dao động.

III. Phương pháp thiết kế hệ thống thu quần áo tự động

Trọng tâm của luận văn là trình bày phương pháp thiết kế và chế tạo hệ thống thu quần áo tự động. Hệ thống được xây dựng dựa trên một mạch điện tử cơ bản với linh kiện chính là transistor C1815. Theo sơ đồ thiết kế, hệ thống được chia thành bốn khối chức năng chính, phối hợp nhịp nhàng với nhau: Khối Nguồn, Khối Cảm biến, Khối Điều khiển và Khối Vận hành. Khối Cảm biến là bộ phận đầu vào, sử dụng một cảm biến nước mưa tự chế từ bản mạch đồng với các đường dẫn song song. Khi trời mưa, những giọt nước rơi xuống sẽ tạo thành cầu nối dẫn điện giữa các đường mạch, làm thay đổi điện trở của cảm biến và tạo ra một tín hiệu điện áp. Tín hiệu này được đưa đến Khối Điều khiển. Tại đây, transistor C1815 đóng vai trò như một mạch công tắc dùng C1815, nhận tín hiệu điện áp yếu từ cảm biến để kích hoạt một linh kiện có công suất lớn hơn là relay. Relay sau đó sẽ đóng mạch cấp nguồn 12V cho Khối Vận hành, bao gồm một động cơ DC. Động cơ này sẽ quay để kéo sào phơi tự động vào khu vực có mái che. Nguyên lý này thể hiện sự thông minh trong thiết kế: sử dụng một tín hiệu nhỏ để điều khiển một hành động cơ học lớn, đảm bảo hiệu quả và an toàn cho mạch điều khiển.

3.1. Phân tích sơ đồ khối và nguyên lý của mạch cảm biến mưa

Sơ đồ khối là cách tiếp cận hệ thống để hiểu rõ cấu trúc của mạch cảm biến mưa. Khối Nguồn cung cấp điện áp ổn định (12V DC) cho toàn bộ hệ thống. Khối cảm biến nước mưa có cấu tạo đơn giản nhưng hiệu quả, hoạt động dựa trên nguyên lý dẫn điện của nước. Khối Điều khiển là bộ não của hệ thống, xử lý tín hiệu từ cảm biến và ra quyết định. Nó sử dụng transistor C1815 để khuếch đại tín hiệu điều khiển và kích hoạt relay. Cuối cùng, Khối Vận hành thực thi lệnh, sử dụng năng lượng từ động cơ DC để tạo ra chuyển động cơ học, hoàn thành nhiệm vụ của giàn phơi đồ thông minh.

3.2. Vai trò then chốt của Transistor C1815 trong mạch điều khiển

Trong mạch này, transistor C1815 không hoạt động ở chế độ khuếch đại tuyến tính mà ở chế độ bão hòa và ngắt, tức là như một công tắc điện tử. Khi cảm biến khô, không có dòng điện vào cực Base (B), transistor ở trạng thái ngắt (OFF), không có dòng chạy qua cuộn dây của relay. Khi có mưa, một dòng điện nhỏ (Ib) chạy vào cực Base. Dòng điện này đủ để đưa transistor vào trạng thái bão hòa (ON), cho phép một dòng điện lớn hơn nhiều (Ic) chạy từ Collector qua Emitter. Dòng Ic này đủ mạnh để kích hoạt từ trường trong cuộn dây của relay, làm cho tiếp điểm của relay đóng lại. Đây là một ứng dụng kinh điển của transistor trong vai trò điều khiển.

3.3. Cách phối hợp các linh kiện điện tử Relay và Động cơ DC

Sự phối hợp giữa transistor, relay, và động cơ DC là chìa khóa của mạch. Transistor là linh kiện bán dẫn, chỉ chịu được dòng điện nhỏ. Trong khi đó, động cơ DC khi khởi động lại tiêu thụ một dòng điện khá lớn, có thể dễ dàng phá hủy transistor nếu kết nối trực tiếp. Relay hoạt động như một bộ cách ly và công tắc công suất. Nó sử dụng dòng điện nhỏ từ transistor để điều khiển một công tắc cơ học bên trong, công tắc này có thể chịu được dòng điện lớn của động cơ. Thiết kế này vừa đảm bảo hệ thống thu quần áo tự động hoạt động mạnh mẽ, vừa bảo vệ an toàn cho các linh kiện điện tử nhạy cảm trong mạch điều khiển.

IV. Bí quyết lắp ráp mô hình giàn phơi đồ thông minh thực tế

Từ bản vẽ thiết kế đến một sản phẩm hoạt động là một quá trình đòi hỏi sự cẩn thận và kỹ năng. Luận văn đã mô tả chi tiết các bước thực hiện để lắp ráp thành công mô hình giàn phơi thông minh. Giai đoạn chuẩn bị bao gồm việc tập hợp đầy đủ các linh kiện điện tử cần thiết theo danh sách đã được tính toán, bao gồm transistor C1815, điện trở, relay, động cơ DC, công tắc hành trình và các vật liệu làm cảm biến. Một bước đi quan trọng và chuyên nghiệp được đề cập trong luận văn là việc sử dụng phần mềm Proteus để mô phỏng hoạt động của mạch trước khi tiến hành lắp ráp. Việc mô phỏng giúp kiểm tra tính đúng đắn của sơ đồ nguyên lý, giá trị linh kiện và dự đoán hoạt động của mạch, từ đó giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Sau khi mô phỏng thành công, mạch điện được lắp ráp trên board mạch in. Phần cơ khí của sào phơi tự động cũng được gia công song song, bao gồm khung, hệ thống ròng rọc, dây kéo và giá đỡ động cơ DC. Kết quả nghiệm thu thực tế được ghi nhận rất tích cực. Hệ thống thu quần áo tự động hoạt động ổn định, cảm biến nước mưa thể hiện độ nhạy cao, và toàn bộ cơ cấu vận hành mượt mà, đúng như mục tiêu thiết kế ban đầu.

4.1. Quy trình chuẩn bị linh kiện và mô phỏng mạch bằng Proteus

Quy trình bắt đầu bằng việc lập một danh sách chi tiết các linh kiện điện tử và cơ khí. Sau đó, toàn bộ sơ đồ nguyên lý của mạch cảm biến mưa được vẽ và mô phỏng trên phần mềm Proteus. Luận văn đã trình bày các hình ảnh mô phỏng rõ ràng, cho thấy trạng thái của mạch khi trời nắng (động cơ đẩy ra) và khi trời mưa (động cơ kéo vào). Bước mô phỏng này cực kỳ hữu ích, nó cho phép người thiết kế kiểm tra logic mạch, ví dụ như xác nhận rằng transistor C1815 có được phân cực đúng để kích hoạt relay hay không, trước khi tốn công hàn mạch.

4.2. Các bước lắp ráp mạch điện và phần cơ khí của sào phơi tự động

Quá trình lắp ráp mạch điện tử được thực hiện trên một board mạch in để đảm bảo sự ổn định và gọn gàng. Các linh kiện được hàn cẩn thận theo đúng sơ đồ. Các kết nối quan trọng như nguồn cấp, đầu ra từ relay đến động cơ DC, và dây tín hiệu từ cảm biến đều được kiểm tra kỹ lưỡng. Về phần cơ khí, một khung giàn phơi thu nhỏ được chế tạo để làm mô hình. Động cơ DC được gắn vào khung và kết nối với một trục quay để cuộn hoặc nhả dây, từ đó di chuyển sào phơi. Các công tắc hành trình được lắp ở hai đầu của đường ray để tự động ngắt động cơ khi sào phơi đã đi hết hành trình, tránh làm hỏng cơ cấu.

4.3. Đánh giá kết quả vận hành thực tế của hệ thống

Kết quả thực nghiệm là thước đo chính xác nhất cho sự thành công của một đồ án điện tử. Theo nhận xét trong luận văn của Lê Tự Giàu, mô hình hoạt động đúng như mong đợi. Cụ thể: “Mạch hoạt động ổn định. Cảm biến nhạy nên dễ dàng nhận tín hiệu. Mô tơ quay đều. Mạch hoạt động đúng như phần mềm mô phỏng ở trên”. Những nhận xét này khẳng định tính khả thi và hiệu quả của thiết kế, từ khâu lựa chọn linh kiện, phân tích lý thuyết đến thi công thực tế, tạo ra một hệ thống thu quần áo tự động đáng tin cậy.

V. Kết luận về luận văn và tương lai giàn phơi thông minh

Công trình nghiên cứu “Tìm hiểu về Transistor C1815 và ứng dụng chế tạo hệ thống thu quần áo khi trời mưa” đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu đề ra. Luận văn không chỉ cung cấp một cái nhìn sâu sắc, chi tiết về transistor C1815 mà còn ứng dụng thành công linh kiện này vào việc xây dựng một hệ thống thu quần áo tự động thiết thực. Đây là một ví dụ điển hình về việc biến kiến thức học thuật thành sản phẩm có giá trị ứng dụng, giải quyết một vấn đề rất đời thường. Thành công của mô hình giàn phơi thông minh này đã chứng minh rằng không cần đến những công nghệ phức tạp hay vi điều khiển đắt tiền, chỉ với những linh kiện điện tử cơ bản và một thiết kế thông minh, chúng ta hoàn toàn có thể tạo ra các giải pháp tự động hóa hiệu quả. Nhìn về tương lai, giàn phơi đồ thông minh có tiềm năng phát triển rất lớn. Các cải tiến có thể được thực hiện để nâng cao tính năng và sự tiện lợi, mở ra một thị trường tiềm năng cho các sản phẩm nhà thông minh giá cả phải chăng. Dự án này là nguồn cảm hứng lớn cho các sinh viên và những người đam mê công nghệ tiếp tục sáng tạo, góp phần làm cho cuộc sống trở nên tiện nghi hơn.

5.1. Đóng góp của đề tài trong việc ứng dụng kiến thức vào đời sống

Đóng góp lớn nhất của luận văn tốt nghiệp ngành điện này là việc chứng minh tính ứng dụng thực tiễn của kiến thức cơ sở. Nó đã thành công trong việc chuyển hóa các khái niệm trừu tượng về transistor NPN, chế độ bão hòa, hay nguyên lý hoạt động của relay thành một sào phơi tự động hữu ích. Đề tài này không chỉ dừng lại ở mức độ một bài tập học thuật mà còn có thể được xem như một dự án khởi đầu (prototype) cho một sản phẩm thương mại, cho thấy khả năng nhân rộng và áp dụng trong thực tế của các hộ gia đình.

5.2. Gợi ý các hướng cải tiến cho hệ thống thu quần áo tự động

Để phát triển hệ thống thu quần áo tự động lên một tầm cao mới, có nhiều hướng cải tiến khả thi. Hướng thứ nhất là tích hợp vi điều khiển như Arduino hoặc ESP8266. Điều này sẽ cho phép bổ sung các tính năng thông minh hơn như hẹn giờ phơi, nhận dữ liệu từ cảm biến độ ẩm để tự thu đồ khi khô, hoặc kết nối Wi-Fi để điều khiển và nhận thông báo qua điện thoại thông minh (IoT). Hướng thứ hai là tối ưu hóa năng lượng, ví dụ như sử dụng tấm pin mặt trời nhỏ để cung cấp năng lượng cho hệ thống, giúp nó hoạt động độc lập và thân thiện với môi trường. Những cải tiến này sẽ biến giàn phơi đồ thông minh trở thành một phần không thể thiếu trong ngôi nhà hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VẺ LINH KIỆN ĐIỆN TỬ 1. Linh kiện điện tử thụ động : Điện trở là sự cản trở dòng điện của một vật dẫn điện, nếu một vật dẫn điện tốt thì điện trở nhỏ, vật dẫn điện kém thì điện trở lớn, vật cách điện thì điện trở vô cùng lớn.1, 'Ký hiệu, phan loại, câu tạo a. Điện trở của dây dẫn: Điện trở của dây dẫn phụ thuộc vào vật liệu, độ đài và tiết diện của dây được tính theo công thức sau: R=peiE Trong dé: p 1a dién tré suat phy thugc vao chat ligu (Qm) L là chiều đài đây dẫn (m) 8 là tiết điện dây dẫn (m?) ® là điện trở đơn vị là (-Ohm) b. Điện trở trong thiết bị điện tử: Điện trở được làm từ các hợp chất kim loại, tùy theo tỉ lệ pha trộn mà người ta tạo ra được các loại điện trở có trị số khác nhau.

- Kí hiệu: Ký hiệu của điện trở trên các sơ đồ nguyên lý như sau: wr Hinh 1.1: Ký hiệu điện trở - Đơn vị: 2, KQ, MQ, trong dé: 1KQ = 10002; 1M 100000022. - Phân loại: các loại điện trở trong các mạch điện tử có thể phân loại theo công suất, theo độ chính xác, theo vật liệu chế tạo, theo hình đáng. Nếu phân loại theo công suất thì có các loại như sau: + Loại : Các điện trở công suất lớn hơn 2W trở lên. Ví dụ như các điện trở công suất, điện trở sứ.2: Hình đáng thực của một điện trở công suất + Loại 2: Điện trở thường là các điện trở có công suất nhỏ từ 0,125W đến 0,5W Hình 1.3: Hình dạng thực của loại điện trở 4 vạch màu + Loại 3: Các điện trở có công suất và kích thước rất nhỏ (loại điện trở dan SMD) A BC Hình 1.4: Cách ghỉ ký hiệu giá trị trên điện trở SMD 1.

Cách đọc, đo và cách mắc điện trở a. Doc giá trị - Loạil: Thì trị số điện trở/công suất thường được ghi trực tiếp trên thân. - Loại 2: Điện trở thường được ký hiệu bằng 4 vòng màu, điện trở chính xúc thi ký hiệu bằng 5 vòng màu. Giá trị điện trở được tính theo quy ước quốc tế.

Bảng quy ước màu điện trở Giá trị hàng. ‘ Mau Số nhân Sai số trăm- chục-đơn vị Đen 0 108 20% Nâu 1 io! 1% Đỏ 2 102 2% Cam 3 105 - Vàng 4 10% - Lục 5 10° - Lam 6 10Ê : Tim 7 107 : Xám 8 10Ê : Tring 9 10° - Xăng kim - 107 3% Bạch kim - 102 10% Không màu - 20% - Loại 3: điện trở dán SMD | 473 A BC cé gid tri la: 47*10° = 470002 = 47KQ | 4732 | A Bicb ơn có giá trị là: 473*10”= 5 47200 =47.5: Cách đọc giá trị điện trở SMD - Đối với loại 4 vòng màu thì: vòng 1 là số hàng chục, vòng 2 là số hàng đơn vị, vòng 3 là số nhân và vòng 4 là sai số. Giá trị R xác định như sau: R = (vong 1)(vong 2) * 10% 9 + (vòng 4) - Đối với loại 5 vòng màu thì: vòng 1 là số hàng trăm, vòng 2 là số hàng chục, vòng 3 là số hàng đơn vị, vòng 4 là số nhân và vòng 5 là sai s6. Gi iz xác định như sau: R = (vòng 1)(vòng 2)(vòng 3) * 10°" + (vòng 5) b.

Cách mắc điện trở - Mắc kiểu nói tiếp 2 điện trở R1 và R2 được một điện trở tương đương R: R=R1+R2 R1 R2 180R 180R Hinh 1.6: (a) Điện trở mắc nói tiếp - Mắc kiểu song song 2 điện trở được một điện trở tương đương R: ` R RR R3 10k -_—? - R4 TỨc Hình 1.6: (b) Điện trở mắc song song, c. Công suất của điện trở Khi mắc điện trở vào một đoạn mạch, bản thân điện trở tiêu thụ một công suất P tính được theo công thức : ve P=U =IR R - Theo công thức trên ta thấy, công suất tiêu thụ của điện trở phụ thuộc vào dòng điện đi qua điện trở hoặc phụ thuộc vào điện áp trên hai đầu điện trở. - Công suất tiêu thụ của điện trở là hoàn toàn tính được trước khi lắp điện trở vào mạch. - Nếu đem một điện trở có công suất danh định nhỏ hơn công suất nó sẽ tiêu thụ thì điện trở sẽ bị cháy.

- Thông thường người ta lắp điện trở vào mạch có công suất danh định >= 2 lần công suất mà nó sẽ tiêu thụ. Các linh kiện khác cùng nhóm và ứng dụng a. Biến trở Là điện trở có thể chỉnh để thay đổi giá trị, có ký hiệu là VR chúng có hình dạng như sau : is VOLUME our N Hình 1.7: Ký hiệu và hình ảnh thực của biến trở b. Điện trở gói (thanh) Nhiều điện trở được đóng gới thành chung một khói.

Mỗi an trở bên trong có giá trị bằng nhau và bằng giá trị ghi trên gói. Kí trên sơ đồ nguyên lý như sau: II + R3 i H * Hình 1.8: Ký hiệu và một hình ảnh thực của điện trở thanh c. Ứng dụng của điện trở Điện trở có mặt ở mọi nơi trong thiết bị điện tử và như vậy điện trở là linh kiện quan trọng không thể thiếu được, trong mạch điện, điện trở có những tác dụng sau: - Khống chế dòng điện qua tải cho phù hợp. - Mắc điện trở thành cầu phân áp để có được một điện áp theoý muốn từ một điện áp cho trước.

Tụ điện Khái niệm: Tụ điện là linh kiện điện tử thụ động được sử dụng rất rộng rãi trong các mạch điện tử, chúng được sử dụng trong các mạch lọc nguồn, lọc nhiễu, mạch truyền tín hiệu xoay chiều, mạch tạo dao động. Ký hiệu, phân loại, cầu tạo a. Ký hiệu Tụ điện có ký hiệu là C (Capacitor). Thông thường nếu là tụ có cực tính thì trên ký hiệu sẽ có sự khác nhau giữa hai bản tụ.

Ngược lại, tụ không có cực tính thì trên ký hiệu hai bản tụ giống nhau. 4Ed€ ng Hình 1.9: Ký hiệu của tụ điện b. Cầu tạo của tụ điện - Cấu tạo của tụ điện gồm hai bản cực dit song song, ở giữa có một lớp cách điện gọi là điện môi. - Người ta thường đùng giấy, gồm, mica, giấy tẩm hoá chất làm chất điện môi và tụ điện cũng được phân loại theo tên gợi của các chất điện môi này như tụ giấy, tụ gồm, tụ hoá.

Bản cục Miu 7| “hổi độn mối Hình 1.10: Cấu tạo của tụ điện gốm(a) và tụ hoá(b) e.11: Hình ảnh thực của tụ gốm.12: Hình dạng và kích thước của tụ hoá 1. Cách đọc, đo và cách mắc tụ điện. Doc gid tri - Điện dung: Là đại lượng nói lên khả năng tích điện trên hai bản cực của tụ điện, điện dung của tụ điện phụ thuộc vào diện tích bản cực, vật liệu làm chất điện môi và khoảng cách giữ hai bản cực theo công thức C=EÉ.S/d Trong đó: C: là điện dung tụ điện, đơn vị là Fara (F) É : Là hằng số điện môi của lớp cách điện. 10 d: là chiều dày của lớp cách điện.

S:là tích bản cực của tụ điện. Đơn vị điện dung của tụ: Đơn vị là Fara (E) , 1Fara là rất lớn do đó trong thực tế thường dùng các đơn vị nhỏ hơn như MicroFara (uF), NanoFara (nF), PicoFara (pF). 1 F=1000 mF 1 mF = 1000 uF 1 uF = 1000 nF 1 nF = 1000pF - Với tụ hoá: Giá trị điện dung của tụ hoá được ghỉ trực tiếp trên thân tụ => Tụ hoá là tụ có phân cực (-) , (+) và luôn luôn có hình trụ Hình 1.13: Hình tụ hoá ghỉ điện dung là 185uF/điện áp 320V - Mới tụ giấy, tụ gốm: Tụ giấy và tụ gốm có trị số ghỉ bằng ký hiệu Rap Hình 1.14: Hình tụ gốm và trị số bằng ký hiệu Cách đọc: Lầy hai chữ số đầu nhân với 10848 sẻ 6 3) Chữ K hoặc 1 ở cuối là chỉ sai số 5% hay 10% của tụ điện. - Tụ giấy và tụ gốm còn có một cách ghi trị số khác là ghi theo số thập phân và lấy đơn vị là MicroFara 11 C=0,01pF O nF Umax = 109V Hình 1.15: Cách đọc giá trị tụ * Ý nghĩa của giá trị điện áp ghỉ trên thân tụ: - Ta thấy rằng bắt kể tụ điện nào cũng được ghỉ trị số điện áp ngay sau giá trị điện dung, đây chính là giá trị điện áp cực đại mà tụ chịu được, quá điện áp này tụ sẽ bị nỗ.

-_ Khi lắp tụ vào trong một mạch điện có điện áp là U thì bao giờ người ta cũng lắp tụ điện có giá trị điện áp cực đại ghỉ trên thân tụ cao gấp khoảng 1,4 lần. * Phân loại: Tụ điện có nhiều loại như tụ giấy, tụ gốm, tụ mi ca, tụ hoá nhưng về tính chất thì ta phân tụ là hai loại chính là tụ không phân cực và tụ phân cực - Tụ giấy, tụ gốm, tụ mica. (tụ không phân cực ) Các loại tụ này không phân bi cực tính âm dương của chân tụ và thường có điện dung nhỏ từ 0,47 HE trở xuống, các tụ này thường được sử dụng trong các mạch điện có tần số cao hoặc mạch lọc nhiễu, mạch dao động.16: Vài loại tụ gốm - Tụ hoá (Tụ có phân cực) Tụ hoá là tụ có phân cực âm dương , tụ hoá có trị số lớn hơn và giá trị từ 0,47pF dén khoảng 4.700 HE, tụ hoá thường được sử dụng trong các mạch có tan số thấp hoặc ding dé lọc nguồn, tụ hoá luôn luôn có hình trụ. 42 Có lý hiệu đấu Hình 1.17: Tụ hoá có phân cực âm đương b.

Do ty điện Có thể kiểm tra tụ điện bằng đồng hồ đo điện trở loại kim hoặc đồng hỗ số (có chức năng kiểm tra tụ). Khi đồng hỗ kim ở thang đo điện trở thì giữa que đen và que đỏ có tôn tại một điện áp (do pin bên trong đồng hỏ đo). Ta dùng điện áp này để kiểm tra tính nạp/phóng của tụ điện. Nếu tụ tốt thì tính nạp/phóng thể hiện rõ.

Khi đặt kim đồng hỗ vào 2 chân của tụ điện kim đồng hồ chạy từ s@© về phía 0© (đến S1), sau đó kim chạy lùi lại về phía œ@ (đến S2). Vị trí của S1 và S2 cũng như tốc độ đi chuyển của kim đồng hồ phụ thuộc vào thang đo, điện đung của tụ điện và chất lượng tụ. - Đối với tụ giấy và tụ gốm thường hỏng ở đạng bị dò rỉ hoặc bị chập. Do điện dung của loại tụ này nhỏ nên ta thường dùng thang đo [1k] hoặc [10k], nên đảo vị trí kim vài lần khi tiền hành đo: + Khi đo tụ còn tốt kim phóng lên rồi lùi trở về phía vị trí cũ.