Chương 1 sẽ giới thiệu tổng quan về nghiên cứu. Chương 2 sẽ trình bày lý thuyết liên quan, các yếu tố ảnh hưởng đến thành quả của dự án, các nghiên cứu trước đây có liên quan đến đề tài. Chương 3 sẽ trình bày phương pháp nghiên cứu để kiểm định thang đo, mô hình lý 4 thuyết và các giả thuyết đề ra. Chương 4 sẽ trình bày phương pháp nghiên cứu và kết quả nghiên cứu.
cuối cùng, Chương 5 sẽ tóm tắt những kết quả chính của nghiên cứu, những đóng góp, ý nghĩa thực tiễn và những hạn chế của nghiên cứu để định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo. 5 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT Nội dung chương này sẽ tổng quan về cơ sở lý thuyết liên quan đến những tiêu chí đánh giá thành quả của dự án, những yếu tố ảnh hưởng đến thành quả của dự án và mối quan hệ của những yếu tố ảnh hưởng này đến thành quả của dự án. Khái niệm và định nghĩa 2. Dự án Dự án là một nỗ lực tạm thời được thực hiện để tạo ra một sản phẩm hoặc dịch vụ duy nhất.
Tạm thời có nghĩa mỗi dự án đều có điểm bắt đầu và kết thúc. Duy nhất có nghĩa là sản phẩm hoặc dịch vụ của dự án khác với tất cả các sản phẩm hoặc dịch vụ tương tự khác (Viện Quản lý dự án (PMI), Cẩm nang kiến thức cơ bản về quản lý dự án, 2002) Theo Cao Hào Thi, Nguyễn Thuý Quỳnh Loan, (2004), dự án là quá trình gồm các công việc, nhiệm vụ có liên quan với nhau được thực hiện nhằm đạt được mục tiêu đề ra trong điều kiện ràng buộc về thời gian, nguồn lực và ngân sách. Dự án xây dựng Theo Khoản 2, điều 3, Luật xây dựng, 2002: Sản phẩm được tạo thành bởi sức lao động của con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được định vị với đất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phần trên mặt đất, phần dưới mặt nước và phần trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế. Công trình xây dựng bao gồm công trình công cộng, nhà ở, công trình công nghiệp, giao thông, thủy lợi và các công trình khác.
Tiến độ hoàn thành dự án xây dựng được đo lường bằng thời gian thực tế hoàn thành một dự án đầu tư xây dựng công trình tính từ khi có chủ trương đầu tư đến khi bàn giao, đưa vào sử dụng. 6 Vốn ngân sách tỉnh Lâm Đồng được hiểu là vốn của cấp tỉnh, huyện, xã. Các bên tham gia dự án trong nghiên cứu là các tổ chức, cá nhân tham gia xuyên suốt quá trình thực hiện dự án. Trong nghiên cứu này, ngoài chủ đầu tư, các bên tham gia dự án gồm: nhà thầu, tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát, tư vấn quản lý dự án.
Một số lý thuyết về quản lý dự án 2. Chu kỳ hoạt động của dự án Theo Cao Hào Thi, Nguyễn Thuý Quỳnh Loan (2004), chu kỳ hoạt động của dự án gồm 3 giai đoạn: khởi đầu, triển khai, kết thúc và xảy ra theo tiến trình chậm - nhanh - chậm. Khởi đầu dự án Giai đoạn này bao gồm các hoạt động liên quan đến dự án: Khái niệm và định nghĩa dự án; lập báo cáo đầu tư xây dựng công trình, lập dự án đầu tư xây dựng công trình (Nghị định số 12/2009/NĐ-CP ngày 12/02/2009 của Chính Phủ); thẩm định, lựa chọn dự án đầu tư; thiết kế xây dựng công trình; bắt đầu triển khai. Do nguồn lực về tài chính và nhân lực là có hạn; đồng thời, để thiết lập dự án đầu tư phải trải qua nhiều giai đoạn; mỗi giai đoạn cần phân tích nghiên cứu dưới nhiều góc độ như: về thị trường, kỹ thuật, nguồn lực, các rủi ro, tài chính, kinh tế, xã hội, … để quyết định có tiếp tục hay bác bỏ dự án; giai đoạn này tiến hành chậm.
Triển khai dự án Giai đoạn này bao gồm các các hoạt động: Hoạch định, lập tiến độ, tổ chức công việc, giám sát, kiểm soát. Kết thúc dự án Giai đoạn này bao gồm các hoạt động: Chuyển giao; đánh giá. Tất cả các dự án đều có điểm kết thúc – đó là thời điểm dự án được chuyển vào sổ kế toán lịch sử. Nếu như giai đoạn triển khai dự án, các thành viên của dự án tiến hành với sự hứng khởi để mong nhìn thấy kết quả của dự án thì giai đoạn kết thúc dự án, khi thành quả hiện ra trước mắt các thành viên tham gia dự án trở nên chán nản bởi sự quen thuộc hoặc lo lắng cho tương lai của họ nên làm giảm sự quan tâm đến nhiệm vụ còn lại, giảm động cơ làm việc, không gắn bó với dự án như lúc đầu.
Do đó, tiến độ thực hiện giai đoạn này thường chậm. Quản lý dự án Quản lý dự án là việc áp dụng những kiến thức, kỹ năng, công cụ và kỹ thuật vào các hoạt động của dự án để đạt được hoặc vượt qua các yêu cầu và mong muốn của các bên tham gia dự án (Viện Quản lý dự án (PMI), Cẩm nang kiến thức cơ bản về quản lý dự án, 2002). Quản lý dự án là quá trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra các công việc và nguồn lực để hoàn thành các mục tiêu đã định (đó là đạt được kết quả về kỹ thuật, tài chính và thời gian) (Cao Hào Thi, Nguyễn Thuý Quỳnh Loan, Quản lý dự án, 2004). Các lĩnh vực quản lý trong quản lý dự án xây dựng nói chung, xây dựng cơ bản nói riêng chia thành những lãnh vực bao gồm quản lý về: việc hợp nhất, phạm vi, thời gian, chi phí, chất lượng, nguồn nhân lực, truyền thông, rủi ro, mua sắm, an toàn, môi trường, tài chính và khiếu nại.
Nhà quản lý dự án Quản lý dự án là sự kết hợp giữa nghệ thuật, khoa học và tư duy logic. Kiến thức rộng là một yêu cầu đặc biệt quan trọng đối với nhà quản lý dự án bởi hầu hết các 8 dự án đầu liên quan đến các góc độ về tài chính, tiếp thị, tổ chức …, các góc độ này liên quan đến nhiều bộ phận. Mặc dù các nhà quản lý có thể tham gia dự án ở những giai đoạn khác nhau của dự án nhưng đều phải giải quyết các vấn đề về tiến độ thực hiện dự án, ngân sách, quản lý và phân bổ nguồn lực, mối quan hệ với con người và thương lượng. Phần công việc khó khăn nhất của nhà quản lý dự án là chú ý đến toàn bộ bức tranh mà không được làm tổn hại đến những chi tiết quan trọng nào.
Nhà quản lý dự án phải phân tích và đánh đổi các khía cạnh khác nhau trong mỗi quyết định liên quan đến dự án (Cao Hào Thi, Nguyễn Thuý Quỳnh Loan, 2004). Vai trò và vị trí của nhà quản lý dự án: Nhà quản lý luôn sống trong thế giới đầy mâu thuẫn; đó là, các nhà quản lý của tổ chức luôn muốn cắt giảm chi phí trong khi tổ chức có nhiều dự án nên sẽ có sự cạnh tranh về nguồn lực giữa các dự án này. Ngoài ra, các dự án liên quan đến nhiều lãnh vực, các thành viên trong dự án có trình độ, chuyên môn khác nhau nên việc mâu thuẫn giữa các thành viên trong dự án cũng là vấn đề mà nhà quản lý dự án cần giải quyết. Người hưởng thụ dự án thường yêu cầu cao hơn kết quả mong đợi, đôi khi khách hàng còn có những yêu cầu khác so với ban đầu.
Vì vậy, nhà quản lý dự án giỏi sẽ phải giải quyết tốt những mâu thuẫn này. Những tác động chính của các bên tham gia dự án: gồm ban lãnh đạo của tổ chức, nhà quản lý chức năng, tổ dự án, khách hàng, nhà thầu phụ, nhà tư vấn, cơ quan chính quyền và các tổ chức khác. Nhà quản lý dự án phải giải quyết sự khác biệt giữa các nhóm lợi ích theo hướng có lợi cho khách hàng cùng với những nhóm đối tượng lợi ích khác, việc tìm ra những giải pháp phù hợp cho vấn đề này là một trong những thách thức lớn đối với nhà quản lý dự án, thể hiện tại Bảng 2.1 Những đóng góp của các đối tượng liên quan. Đối tượng Đóng góp Nhà quản lý dự Quản lý các mối quan hệ giữa người và người trong các tổ chức án của dự án; phải duy trì sự cân bằng giữa chức năng quản lý và kỹ thuật của dự án; đương đầu với rủi ro trong quá trình quản lý dự án; tồn tại với điều kiện ràng buộc của dự án.
Tổ dự án Những kỹ năng và nỗ lực thực hiện các nhiệm vụ. Nhà lãnh đạo Quyền lực (thẩm quyền), hướng dẫn, duy trì những ưu tiên của dự án. Khách hàng Những yêu cầu của sản phẩm và ngân quỹ. Nhà quản lý Hỗ trợ trong việc xây dựng chính sách và cung cấp nguồn lực chức năng để hoàn thành mục tiêu đề ra trong điều kiện giới hạn của dự án Nguồn: Nguyễn Thanh Chương, 2010 Trách nhiệm của nhà quản lý dự án là cân đối được mối liên hệ có tính chất đánh đổi giữa 3 yếu tố chi phí, thời gian và chất lượng, thể hiện trong Hình 2.
Chi phí Mối quan hệ Thời gian Chất lượng Hình 2.1 Mối liên hệ giữa chi phí, thời gian và chất lượng 2. Tổ chức dự án Tổ chức là một nhóm người được sắp xếp theo một trật tự nhất định để có thể cùng phối hợp với nhau nhằm đạt đến mục tiêu của dự án. Tổ chức có thể cấu trúc theo nhiều cách khác nhau dựa trên mối quan tâm tương tự nhau về chức năng các loại quá trình được sử dụng, các đặc trưng của sản phẩm khách hàng hay lãnh thổ. Nói 10 chung, cấu trúc tổ chức gồm các dạng cấu trúc tổ chức dạng chức năng, cấu trúc tổ chức dạng dự án và cấu trúc tổ chức dạng ma trận.
Tổng quan các nghiên cứu đã thực hiện 2. Tiêu chí đánh giá về thành quả của dự án Theo Pinto & Slevin (1988), tiêu chí quan trọng để đánh giá dự án bao gồm: thời gian, chi phí và chất lượng, sự thoả mãn khách hàng và đem lại lợi ích cho một nhóm khách hàng riêng biệt. Theo Baccarini (1999), thành công của dự án là sự thành công về quản lý dự án và sản phẩm dự án; có nghĩa là dự án hoàn thành đáp ứng được các mục tiệu về chi phí, thời gian, chất lượng và thỏa mãn khách hàng. Theo Chan 2001, trích trong Nguyễn Thanh Chương 2010, tr.
