Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Tiếp Cận Vốn Vay Ngân Hàng

Khóa luận tốt nghiệp phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận khoản vay ngân hàng, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Tran Ngoc Mai
• Người hướng dẫn: Dr. Tran Ngoc Mai
• Trường học: Banking Academy
• Chuyên ngành: Finance
• Đề tài: Factors Affecting Bank Loan Accessibility
• Loại tài liệu: Graduation Thesis
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• MANIFESTO OF ORIGINALITY AND WORD COUNT
• ACKNOWLEDGMENTS
• SUMMARY
• LIST OF ABBREVIATIONS
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. The structure of thesis
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 3. CHAPTER 3: DATA AND METHODOLOGY
• 4. CHAPTER 4: EMPIRICAL ANALYSIS
• 4.1. Result of Sampling
• 4.2. Suggestion for Further Researches
• 5. CHAPTER 5: CONCLUSION

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Tiếp Cận Vốn Vay Ngân Hàng

Khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng là một yếu tố quan trọng đối với sự phát triển của các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) tại Việt Nam. Nhu cầu vay vốn ngày càng tăng cao, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế hiện nay. Tuy nhiên, không phải tất cả các doanh nghiệp đều có thể dễ dàng tiếp cận nguồn vốn này. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố chính ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng, từ đó giúp các doanh nghiệp hiểu rõ hơn về quy trình và yêu cầu của ngân hàng.

1.1. Định Nghĩa Khả Năng Tiếp Cận Vốn Vay Ngân Hàng

Khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng được hiểu là khả năng của doanh nghiệp trong việc nhận được sự chấp thuận từ ngân hàng để vay vốn. Điều này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tình hình tài chính, hồ sơ vay vốn và các yếu tố bên ngoài khác.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Vốn Vay Đối Với Doanh Nghiệp

Vốn vay ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và phát triển hoạt động kinh doanh của SMEs. Nó giúp doanh nghiệp có đủ nguồn lực để đầu tư vào máy móc, thiết bị và mở rộng quy mô sản xuất.

II. Các Vấn Đề Thách Thức Trong Khả Năng Tiếp Cận Vốn Vay Ngân Hàng

Mặc dù nhu cầu vay vốn cao, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng. Các vấn đề như thiếu thông tin tài chính minh bạch, hồ sơ vay không đầy đủ và các yêu cầu khắt khe từ ngân hàng là những thách thức lớn. Nghiên cứu này sẽ chỉ ra những vấn đề chính mà SMEs thường gặp phải khi tiếp cận vốn vay.

2.1. Thiếu Thông Tin Tài Chính Minh Bạch

Nhiều doanh nghiệp không có hệ thống kế toán rõ ràng, dẫn đến việc ngân hàng khó khăn trong việc đánh giá khả năng tài chính của họ. Điều này làm giảm khả năng được phê duyệt vay vốn.

2.2. Hồ Sơ Vay Không Đầy Đủ

Hồ sơ vay vốn không đầy đủ hoặc không chính xác có thể dẫn đến việc ngân hàng từ chối cho vay. Doanh nghiệp cần chuẩn bị kỹ lưỡng các tài liệu cần thiết để tăng khả năng được phê duyệt.

III. Phương Pháp Cải Thiện Khả Năng Tiếp Cận Vốn Vay Ngân Hàng

Để cải thiện khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng, doanh nghiệp cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Việc nâng cao chất lượng hồ sơ vay, cải thiện thông tin tài chính và xây dựng mối quan hệ tốt với ngân hàng là những yếu tố quan trọng. Nghiên cứu này sẽ đề xuất các phương pháp cụ thể để doanh nghiệp có thể tiếp cận vốn vay dễ dàng hơn.

3.1. Nâng Cao Chất Lượng Hồ Sơ Vay

Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ vay đầy đủ và chính xác, bao gồm các báo cáo tài chính, kế hoạch kinh doanh và các tài liệu liên quan khác để tăng khả năng được phê duyệt.

3.2. Cải Thiện Thông Tin Tài Chính

Việc duy trì hệ thống kế toán minh bạch và chính xác sẽ giúp ngân hàng dễ dàng đánh giá khả năng tài chính của doanh nghiệp, từ đó tăng khả năng tiếp cận vốn vay.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Khả Năng Tiếp Cận Vốn Vay

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc cải thiện khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn cho cả ngân hàng. Các ngân hàng có thể giảm thiểu rủi ro khi cho vay nếu họ có đủ thông tin về doanh nghiệp. Kết quả nghiên cứu sẽ được trình bày chi tiết trong phần này.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Từ Các Doanh Nghiệp

Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp có hồ sơ tài chính minh bạch và đầy đủ thường có tỷ lệ được phê duyệt vay cao hơn. Điều này chứng tỏ tầm quan trọng của thông tin tài chính trong quyết định cho vay.

4.2. Ứng Dụng Các Phương Pháp Cải Thiện

Các doanh nghiệp đã áp dụng các phương pháp cải thiện khả năng tiếp cận vốn vay và đã đạt được những kết quả tích cực, từ đó mở rộng quy mô sản xuất và tăng trưởng doanh thu.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Khả Năng Tiếp Cận Vốn Vay Ngân Hàng

Khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng sẽ tiếp tục là một yếu tố quan trọng trong sự phát triển của SMEs tại Việt Nam. Các ngân hàng cần cải thiện quy trình cho vay và doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng hồ sơ vay. Tương lai của khả năng tiếp cận vốn vay sẽ phụ thuộc vào sự hợp tác giữa ngân hàng và doanh nghiệp.

5.1. Xu Hướng Tương Lai Trong Cho Vay Ngân Hàng

Các ngân hàng có thể áp dụng công nghệ mới để cải thiện quy trình cho vay, từ đó giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận vốn hơn.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Hợp Tác Giữa Ngân Hàng Và Doanh Nghiệp

Sự hợp tác chặt chẽ giữa ngân hàng và doanh nghiệp sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng tiếp cận vốn vay, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Tài chính (Chương trình Tiên tiến - K19 CLC TCA, Học viện Ngân hàng) của tác giả Tô Đức Long (2020) với đề tài "Factors Affecting Bank Loan Accessibility" tập trung giải quyết bài toán tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng của khối doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) tại Việt Nam.

Trong nền kinh tế Việt Nam, khối doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng vai trò trụ cột khi chiếm tới 95% tổng số lượng doanh nghiệp, đóng góp hơn 40% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và tạo việc làm cho hơn 50% lực lượng lao động toàn xã hội. SMEs được xem là "bộ giảm sốc" giúp nền kinh tế thích ứng linh hoạt trước những biến động của thị trường. Để duy trì vận hành liên tục, đầu tư đổi mới công nghệ, máy móc thiết bị và mở rộng quy mô, nhu cầu về vốn của các doanh nghiệp là rất lớn. Tuy nhiên, phần lớn SMEs không có khả năng huy động vốn qua kênh phát hành cổ phiếu hay trái phiếu mà phải phụ thuộc chủ yếu vào các khoản vay ngân hàng thương mại.

Thực tế phát sinh mâu thuẫn lớn: tỷ lệ phá sản và rủi ro hoạt động cao của các SMEs khiến các ngân hàng thương mại thận trọng và thắt chặt điều kiện giải ngân nhằm phòng ngừa nợ xấu. Tình trạng bất đối xứng thông tin giữa hai bên làm gia tăng rào cản tiếp cận vốn. Do đó, việc xác định các yếu tố trọng yếu ảnh hưởng đến quyết định phê duyệt tín dụng của ngân hàng là yêu cầu cấp thiết cho cả doanh nghiệp lẫn tổ chức tín dụng.

Nghiên cứu tập trung giải quyết 4 câu hỏi nghiên cứu cụ thể:

1. Loại thông tin nào được các ngân hàng thương mại Việt Nam sử dụng chủ yếu để xác định khả năng tiếp cận vốn vay của doanh nghiệp?
2. Đối với bên đi vay (SMEs), phương thức cung cấp thông tin như thế nào để nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng?
3. Phương pháp nào giúp cải thiện số lượng, chất lượng và hệ thống hóa thông tin trong quy trình thẩm định tín dụng?
4. Đối với phía ngân hàng, những yếu tố và chỉ số nào của doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng nhất khi tiến hành định giá và thẩm định khoản vay?

Đối tượng nghiên cứu: Các yếu tố tài chính (chỉ số thanh khoản, khả năng sinh lời, cơ cấu vốn) và phi tài chính (lịch sử tín dụng) của doanh nghiệp tác động đến quyết định cấp tín dụng của ngân hàng thương mại.

Phạm vi nghiên cứu:

• Không gian: Khảo sát cán bộ và lãnh đạo tín dụng tại 6 ngân hàng thương mại lớn trên địa bàn thành phố Hà Nội, bao gồm: VietinBank, BIDV, Vietcombank, Agribank, ACB và Sacombank.
• Thời gian: Dữ liệu sơ cấp được thu thập và hoàn thành xử lý trong tháng 05/2020.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Khóa luận xây dựng cơ sở lý luận dựa trên việc phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp (Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, Báo cáo biến động vốn chủ sở hữu) kết hợp lý thuyết thông tin bất đối xứng trong hoạt động tín dụng. Mô hình nghiên cứu tổng hợp 4 nhóm nhân tố chính với 14 biến quan sát cụ thể:

1. Khả năng thanh khoản (Liquidity ratios):

   • Hệ số thanh toán hiện hành (Current ratio): $\text{Tài sản ngắn hạn} / \text{Nợ ngắn hạn}$ (Pinches, Mingo & Caruthers, 1973; Awuor, 2011).
   • Hệ số thanh toán nhanh (Quick ratio / Acid test): $(\text{Tiền mặt} + \text{Chứng khoán ngắn hạn} + \text{Phải thu}) / \text{Nợ ngắn hạn}$ (Laurent, 1979; Bayldon, Woods & Zafaris, 1984).
   • Hệ số thanh toán tiền mặt (Cash ratio): $(\text{Tiền và tương đương tiền}) / \text{Nợ ngắn hạn}$ (Zafaris, 1984).

2. Khả năng sinh lời (Profitability ratios):

   • Tỷ suất lợi nhuận ròng (Net profit margin): $\text{Lợi nhuận ròng} / \text{Doanh thu thuần}$ (Matikainen, 1989; Nkoba, 2010).
   • Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA): $\text{Lợi nhuận ròng} / \text{Tổng tài sản bình quân}$ (Kento, 1989; Godlewski, 2004).
   • Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE): $\text{Lợi nhuận ròng} / \text{Vốn chủ sở hữu bình quân}$ (Mar-Molinero, 1987; Waweru & Kalani, 2009).

3. Cơ cấu vốn (Capital structure):

   • Hệ số nợ (Debt ratio): $\text{Tổng nợ} / \text{Tổng tài sản}$ (Virtanen, 1985).
   • Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu (Debt to Equity ratio): $\text{Tổng nợ phải trả} / \text{Vốn chủ sở hữu}$ (Chen & Shimerda, 1981).
   • Hệ số nợ trên tổng nguồn vốn (Debt to Capital ratio): $\text{Nợ chịu lãi} / (\text{Nợ chịu lãi} + \text{Vốn chủ sở hữu})$ (Johnson, 1979).
   • Hệ số khả năng thanh toán lãi vay (Times Interest Earned - TIE): $\text{EBIT} / \text{Chi phí lãi vay}$ (Virtanen, 1985).
   • Đòn bẩy vốn chủ sở hữu (Equity Multiplier): $\text{Tổng tài sản} / \text{Tổng vốn chủ sở hữu}$ (Cowen & Hoffer, 1982).

4. Lịch sử tín dụng (Credit history):

   • Lịch sử tín dụng cá nhân của chủ sở hữu/người điều hành doanh nghiệp.
   • Khả năng hoàn trả các khoản nợ doanh nghiệp trong quá khứ.
   • Kết quả xếp hạng tín dụng của doanh nghiệp trên hệ thống Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC) thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (Nguyễn Hồ Phương Thảo và cộng sự, 2019).

Khóa luận cũng kế thừa các phát hiện từ nghiên cứu mô hình 5Cs của Boushnak & Rageb (2018), nghiên cứu thực nghiệm tại VietinBank Cửa Lò của Đào Văn Khoa (2013), mô hình Logit tại Bến Tre của Đào và cộng sự (2016), nghiên cứu tại Nam Phi của Fatoki & Odeyemi (2010), cùng các công trình của Shaw & Pretorius (2004), Trần Quốc Hoàn (2018), Nguyễn Thị Hoàng Anh (2018) và Jianfu Shen (2015).

Phương pháp nghiên cứu và quy trình xử lý dữ liệu

• Nghiên cứu định tính: Thực hiện thông qua thảo luận nhóm tập trung (Focus Group) với các chuyên gia, cán bộ quản lý tín dụng có từ 10 năm kinh nghiệm trở lên làm việc trực tiếp với khách hàng doanh nghiệp tại các ngân hàng để hiệu chỉnh thang đo và bảng hỏi.
• Nghiên cứu định lượng: Sử dụng bảng hỏi khảo sát gồm 2 phần: Phần I khảo sát thông tin nhân khẩu học (loại hình ngân hàng, số năm kinh nghiệm); Phần II đánh giá mức độ quan trọng của 14 biến quan sát theo thang đo Likert 5 mức độ (1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý).
• Mẫu khảo sát: Thiết kế và phát hành 72 phiếu khảo sát trực tiếp (12 bản/ngân hàng) tới 6 ngân hàng thương mại tại Hà Nội. Kết quả thu về 68 phiếu hợp lệ (đạt tỷ lệ 94,44%), loại bỏ 4 phiếu không hợp lệ do thiếu thông tin.
• Công cụ phân tích: Phần mềm SPSS 20 và Microsoft Excel để kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha, hệ số tương quan biến - tổng Corrected Item-Total Correlation) và phân tích thống kê mô tả (Mean, Standard Deviation) theo từng nhóm biến và phân khúc đối tượng.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chapter 1: Introduction

Chương mở đầu trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của khối SMEs tại Việt Nam và những rào cản cố hữu khi tiếp cận dòng vốn vay ngân hàng. Tác giả xác lập 4 câu hỏi nghiên cứu cốt lõi, xác định mục tiêu làm rõ các tiêu chí thẩm định then chốt nhằm hỗ trợ cả hai đối tượng: giúp ngân hàng thương mại nhận diện thông tin trọng yếu để hạn chế rủi ro nợ xấu, đồng thời giúp các SMEs xây dựng phương án cung cấp dữ liệu tài chính phù hợp nhằm tăng xác suất được cấp hạn mức tín dụng.

Chapter 2: Literature Review

Chương 2 tổng hợp toàn diện các lý thuyết tài chính và các công trình nghiên cứu trong nước, quốc tế liên quan đến quản trị tín dụng doanh nghiệp. Tác giả phân tích cấu trúc 4 báo cáo tài chính chuẩn mực, phân loại chi tiết các công thức và ý nghĩa kinh tế của từng nhóm chỉ số tài chính (thanh khoản, sinh lời, cơ cấu vốn). Đồng thời, chương này làm rõ vai trò của hệ thống thông tin tín dụng CIC trong việc chấm điểm xếp hạng tín dụng và theo dõi lịch sử trả nợ, qua đó thiết lập nền tảng lý luận vững chắc cho mô hình đánh giá 14 tiêu chí thành phần.

Chapter 3: Data and Methodology

Chương 3 chi tiết hóa quy trình thiết kế nghiên cứu từ nghiên cứu định tính (thảo luận nhóm tập trung) đến nghiên cứu định lượng sơ cấp. Tác giả mô tả chi tiết phương pháp xác định tổng thể mẫu, khung chọn mẫu, kỹ thuật phát phiếu khảo sát dạng giấy trực tiếp tới các phòng ban khách hàng doanh nghiệp của 6 ngân hàng tại Hà Nội (VietinBank, BIDV, Vietcombank, Agribank, ACB, Sacombank), quy cách mã hóa thang đo Likert 5 điểm và quy trình xử lý dữ liệu thông qua phần mềm thống kê SPSS 20.

Chapter 4: Empirical Analysis

Chương 4 là phần nội dung trọng tâm của khóa luận, trình bày toàn bộ kết quả phân tích dữ liệu thực nghiệm qua các bước kiểm định:

1. Đặc điểm mẫu khảo sát

Trong số 68 mẫu hợp lệ:

• Loại hình ngân hàng: 36 người thuộc Ngân hàng Thương mại Cổ phần tư nhân (chiếm 52,94%) và 32 người thuộc Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nhà nước (chiếm 47,06%).
• Kinh nghiệm làm việc: 49 cán bộ có trên 10 năm kinh nghiệm công tác trong lĩnh vực tín dụng doanh nghiệp (chiếm 72,06%), 19 cán bộ có thời gian công tác từ 1 đến 10 năm (chiếm 27,94%).

2. Kết quả kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha)

Toàn bộ 4 nhóm nhân tố đều đạt độ tin cậy cao ($\alpha > 0,7$) và hệ số tương quan biến - tổng của tất cả các biến quan sát đều vượt ngưỡng chuẩn 0,3; không có biến nào bị loại khỏi mô hình:

Nhóm nhân tố	Số lượng biến ban đầu	Số lượng biến sau kiểm định	Hệ số Cronbach's Alpha	Đánh giá độ tin cậy
Lịch sử tín dụng (Credit history)	3	3	0,739	Đạt chuẩn ($> 0,7$)
Khả năng sinh lời (Profitability)	3	3	0,829	Rất tốt ($> 0,8$)
Khả năng thanh khoản (Liquidity)	3	3	0,785	Đạt chuẩn ($> 0,7$)
Cơ cấu vốn (Capital structure)	5	5	0,867	Rất tốt ($> 0,8$)

3. Thống kê mô tả và mức độ ưu tiên giữa các nhóm nhân tố

Phân tích giá trị trung bình (Mean) cho thấy trật tự ưu tiên rõ rệt trong quy trình ra quyết định của cán bộ tín dụng:

• Khả năng thanh khoản (Liquidity): Được đánh giá là yếu tố quan trọng hàng đầu (mức Mean cao nhất, dao động từ 3,80 đến trên 4,00). Trong đó, biến Liquidity1 (Hệ số thanh toán nhanh/hiện hành) được các cán bộ tín dụng chấm điểm cao nhất.
• Khả năng sinh lời (Profitability): Xếp ở vị trí quan trọng thứ hai (Mean duy trì ở mức cao), với chỉ tiêu Tỷ suất lợi nhuận ròng (Profitability1) nhận được nhiều sự đồng thuận nhất.
• Cơ cấu vốn (Capital structure): Đứng ở vị trí thứ ba. Trong nhóm này, biến CS4 (Đòn bẩy vốn chủ sở hữu - Equity Multiplier) đạt điểm trung bình cao nhất, tiếp theo là các hệ số nợ (CS1, CS2, CS5).
• Lịch sử tín dụng (Credit history): Có giá trị trung bình thấp hơn tương đối so với nhóm chỉ số thanh khoản và sinh lời trong thang điểm khảo sát chung, nhưng vẫn là điều kiện sàng lọc tiên quyết bắt buộc.

Kết quả so sánh giữa hai khối ngân hàng (Nhà nước vs. Tư nhân) và hai nhóm kinh nghiệm (<10 năm vs. >10 năm) cho thấy sự nhất quán: cả 4 phân khúc đều xếp Khả năng thanh khoản ở vị trí ưu tiên cao nhất trong quyết định cho vay ngắn hạn đối với khối SMEs.

Chapter 5: Conclusion

Chương kết luận tổng hợp toàn bộ các phát hiện nghiên cứu, đưa ra lý giải kinh tế cho thực trạng thẩm định tín dụng tại Việt Nam, đồng thời chỉ ra các hạn chế của đề tài và định hướng các nghiên cứu tiếp theo.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính rút ra từ số liệu

1. Ưu tiên hàng đầu cho an toàn thanh khoản ngắn hạn: Cán bộ tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam đặt trọng số cao nhất vào các chỉ số thanh toán ngắn hạn (Current Ratio, Quick Ratio, Cash Ratio) khi thẩm định hồ sơ vay của SMEs. Nguyên nhân cốt lõi là phần lớn SMEs tại Việt Nam có tuổi đời còn trẻ, quy mô vốn mỏng, kinh nghiệm thị trường hạn chế và tiềm ẩn rủi ro phá sản cao sau một vài năm hoạt động. Do đó, ngân hàng ưu tiên khả năng thu hồi vốn nhanh trong ngắn hạn hơn là các cam kết dài hạn.
2. Vai trò thứ cấp của cơ cấu vốn và khả năng sinh lời dài hạn: Mặc dù chỉ số sinh lời (ROE, ROA, Net Profit Margin) và đòn bẩy tài chính (Debt Ratio, TIE) phản ánh hiệu quả kinh doanh, nhưng do hệ thống sổ sách kế toán của SMEs thường thiếu kiểm toán độc lập và độ tin cậy chưa cao, ngân hàng chỉ xem đây là nhóm thông tin bổ trợ sau khi tiêu chí thanh khoản đã được thỏa mãn.
3. Mối quan hệ giữa quy mô doanh nghiệp và đòn bẩy tài chính: Nghiên cứu tái khẳng định phát hiện của Jianfu Shen (2015), các doanh nghiệp có quy mô lớn hoặc thuộc sở hữu Nhà nước có lợi thế tiếp cận vốn vượt trội, từ đó làm gia tăng hệ số đòn bẩy tài chính nhanh hơn so với các SMEs tư nhân chịu hạn chế tiếp cận tín dụng.

Giải pháp và khuyến nghị của tác giả

• Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs):
  • Tập trung quản trị dòng tiền và tối ưu hóa các chỉ số thanh khoản ngắn hạn; duy trì lượng tài sản có tính thanh khoản cao để chứng minh năng lực hoàn trả các nghĩa vụ nợ đến hạn trong vòng 1 năm.
  • Minh bạch hóa hệ thống thông tin kế toán, chuẩn hóa báo cáo lưu chuyển tiền tệ và báo cáo kết quả kinh doanh để tạo dựng độ tin cậy với cán bộ tín dụng.
  • Chủ động kiểm soát lịch sử tín dụng doanh nghiệp và người đại diện pháp luật trên hệ thống CIC, tránh phát sinh các khoản nợ quá hạn hoặc nợ xấu.
• Đối với các ngân hàng thương mại:
  • Thiết lập quy trình thẩm định phân lớp phù hợp với đặc thù vòng đời của SMEs: chú trọng dòng tiền và vòng quay vốn lưu động đối với các khoản vay ngắn hạn.
  • Ứng dụng các công cụ đánh giá kết hợp giữa phân tích định lượng chỉ số tài chính và thẩm định định tính thông qua phỏng vấn trực tiếp người điều hành doanh nghiệp.

Đóng góp về mặt học thuật và thực tiễn

Khóa luận đã bổ sung góc nhìn thực nghiệm tại thị trường Hà Nội năm 2020, giải thích rõ nguyên nhân vì sao trong bối cảnh SMEs Việt Nam, nhóm chỉ số thanh khoản (Liquidity) lại có sức nặng chi phối quyết định cấp tín dụng lớn hơn so với chỉ số sinh lời (Profitability) hay cơ cấu vốn dài hạn (Capital structure) - vốn là các chỉ số thường được ưu tiên tại các thị trường tài chính phát triển.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự chỉ ra một số điểm hạn chế mang tính khách quan và đề xuất hướng mở rộng:

1. Hạn chế về cỡ mẫu và phạm vi địa lý: Khảo sát được thực hiện trên quy mô mẫu hạn chế ($N = 68$ phản hồi hợp lệ) và chỉ tập trung tại hội sở/chi nhánh của 6 ngân hàng thương mại trên địa bàn thành phố Hà Nội, chưa mở rộng ra các tỉnh thành khác trên toàn quốc.
2. Hạn chế về phạm vi thông tin: Nghiên cứu chủ yếu tập trung vào các nhóm chỉ số tài chính nội tại trên báo cáo kế toán và báo cáo CIC, chưa đi sâu phân tích toàn diện các yếu tố phi tài chính bên ngoài (như chu kỳ ngành, năng lực quản trị, biến động chính sách vĩ mô, tài sản bảo đảm thế chấp).
3. Hướng nghiên cứu tiếp theo:
   • Mở rộng quy mô mẫu khảo sát trên phạm vi toàn quốc và đa dạng hóa đối tượng tổ chức tín dụng (bao gồm các tổ chức tài chính vi mô, quỹ bảo lãnh tín dụng).
   • Phân tích chuyên sâu hành vi tiếp cận vốn theo từng ngành nghề kinh doanh cụ thể (sản xuất, thương mại, dịch vụ, công nghệ) do đặc thù nhu cầu vốn và chu chuyển dòng tiền của mỗi ngành có sự khác biệt lớn.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh: Tham khảo phương pháp xây dựng bảng hỏi khảo sát chuyên gia tín dụng, quy trình kiểm định thang đo Cronbach's Alpha và phân tích thống kê mô tả trên SPSS phục vụ các đề tài khóa luận, nghiên cứu khoa học liên quan đến tín dụng SMEs.
• Cán bộ quản lý và chuyên viên khách hàng doanh nghiệp tại các NHTM: Tham khảo hệ thống các chỉ số tài chính trọng yếu và tiêu chí định lượng khi xây dựng mô hình xếp hạng tín dụng nội bộ cho phân khúc SMEs.
• Chủ doanh nghiệp, Giám đốc tài chính (CFO) và Kế toán trưởng các SMEs: Nắm bắt chính xác góc nhìn thẩm định của ngân hàng thương mại để chủ động tái cấu trúc tình hình tài chính doanh nghiệp, cải thiện các hệ số thanh toán ngắn hạn nhằm nâng cao tỷ lệ giải ngân hồ sơ vay vốn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng cỡ mẫu bao nhiêu và thu thập tại các ngân hàng nào?
Nghiên cứu phát ra 72 phiếu và thu về 68 bảng hỏi hợp lệ (tỷ lệ 94,44%) từ các cán bộ tín dụng làm việc tại 6 ngân hàng thương mại lớn ở Hà Nội: VietinBank, BIDV, Vietcombank, Agribank, ACB và Sacombank.

2. Nhóm chỉ số nào được các cán bộ tín dụng đánh giá là quan trọng nhất khi xét duyệt hồ sơ vay của SMEs?
Nhóm chỉ số Khả năng thanh khoản (Liquidity ratios) - bao gồm Hệ số thanh toán hiện hành, Hệ số thanh toán nhanh và Hệ số thanh toán tiền mặt - được đánh giá cao nhất (giá trị trung bình dao động từ 3,80 đến trên 4,00).

3. Vì sao ngân hàng thương mại Việt Nam lại ưu tiên chỉ số thanh khoản hơn chỉ số cơ cấu vốn dài hạn đối với SMEs?
Do đa số SMEs tại Việt Nam là các doanh nghiệp trẻ, quy mô nhỏ, tỷ lệ biến động và rủi ro phá sản cao, ngân hàng cần ưu tiên khả năng tạo tiền nhanh để trả các khoản nợ ngắn hạn trong năm hơn là theo dõi các chỉ số nợ dài hạn chưa có nhiều dữ liệu tích lũy.

4. Kết quả kiểm định độ tin cậy thang đo Cronbach's Alpha cho các nhóm nhân tố đạt bao nhiêu?
Toàn bộ 4 nhóm nhân tố đều đạt độ tin cậy cao: Lịch sử tín dụng ($\alpha = 0,739$), Khả năng sinh lời ($\alpha = 0,829$), Khả năng thanh khoản ($\alpha = 0,785$) và Cơ cấu vốn ($\alpha = 0,867$). Toàn bộ 14 biến quan sát đều được giữ lại để phân tích.

5. Cơ cấu kinh nghiệm làm việc của đối tượng tham gia khảo sát trong nghiên cứu như thế nào?
Trong số 68 cán bộ trả lời hợp lệ, có 49 người có trên 10 năm kinh nghiệm làm việc trực tiếp với khách hàng doanh nghiệp (chiếm 72,06%) và 19 người có kinh nghiệm từ 1 đến 10 năm (chiếm 27,94%).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Tô Đức Long đã hệ thống hóa và lượng hóa thành công mức độ tác động của các chỉ tiêu tài chính và lịch sử tín dụng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của các SMEs tại Việt Nam. Kết quả thực nghiệm khẳng định Khả năng thanh khoản là yếu tố quyết định được các ngân hàng thương mại ưu tiên hàng đầu, theo sau là Khả năng sinh lời, Cơ cấu vốn và Lịch sử tín dụng CIC. Công trình cung cấp căn cứ thực tiễn quan trọng giúp các SMEs tái cấu trúc dòng tiền ngắn hạn và hỗ trợ các ngân hàng hoàn thiện quy trình thẩm định rủi ro tín dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BANKING ACADEMY FINANCE MAJOR - ADVANCED PROGRAM. ---------------- GRADUATION THESIS TOPIC: FACTORS AFFECTING BANK LOAN ACCESSIBILITY. TRAN NGOC MAI. STUDENT : TO DUC LONG.

CLASS : K19 CLC TCA. Hanoi, 2020 MANIFESTO OF ORIGINALITY AND WORD COUNT On the top of thesis, I claim that this graduation project is created on my original work, my knowledge, but quotations and citations are an exception, which have been duly acknowledged. Moreover, I also claim that it has not been previously or concurrently submitted for any other course/degree at Banking Academy as well as other organizations. The number of word in my thesis is 10056 words.

TO DUC LONG MAY 2020 ACKNOWLEDGMENTS After the internship period, I have completed my graduation thesis and obtained various experiences during practice. My assignment would not have been made complete without the significant support of various citizens. I want to thank all people who helped me. At first, I would give my sincere thanks to my supervisor at Banking Academy,(BA), Dr.Tran Ngoc Mai.

She gave me some detailed instructions and some effective methods. Secondly, I want to give an honest thanks to Nguyen Van Hien( who is the CEO of HECO), and Le Thi hai Yen( who is a Vice director of Vietin Bank- Hai ba Trung Branch). They helped me to complete this thesis with the best result. Furthermore, a sincerely thank Tran Thai, Nguyen Quang Minh, To Lan Phuong, Nguyen Bao Anh, Trinh Thuy Linh, Nguyen Quang Linh, Le Khanh Viet who spent their time to help me build questionnaires and bring my questionnaires to their members in their company, their bank.

I also thank all staff who answered my survey. Last but not least, I give a significant thanks to some previous researchers. Their researchers are very meaningful for me to complete my research. I hope that my research will gain good feedbacks and have significant attention from lecturers and readers.

Due to some limitations, my thesis definitely cannot avoid certain shortcomings, so, I hope to receive some feedback to complete the thesis better 1 SUMMARY Nowadays, The Government of Vietnam has a lot of blueprints that promote constructing a new firm. As a result, the number of SMEs is increased dramatically, which leads to the demand for enlarging resources and the market is higher and bigger, come in all shapes and sizes. Particularly, they should have a lot of money to do it. The easiest way to have more money is by borrowing money from banks.

However, a high number of bankruptcy cases put banks at risk when they accept for SMEs to borrow money. If bankers want to accept SMEs to borrow money, bankers must know a lot of information about that firm, including some inside and some outside information. The information of firms would play a vital role in evaluating some business activities of a firm and making a decision. My research would help banks search and understand about the most necessary information in a firm, and avoid the risk.

Moreover, my research would help SMEs to find an effective way to have a loan from banks. Therefore, the purpose of the project “FACTORS AFFECTING BANK LOAN ACCESSIBILITY.” would support both sides to know the necessary element of firms to determine the accessibility for loans of banks. To have the best result in this research, I would collect data through a survey and analyze data by SPSS 20. 2 LIST OF ABBREVIATIONS ROE : Return on Equity.

ROA : Return on Asset. SMEs : Small and Medium Enterprises. 3 TABLE OF CONTENTS CHAPTER 1: INTRODUCTION. The structure of thesis.

6 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW. 18 CHAPTER 3: DATA AND METHODOLOGY. 23 CHAPTER 4: EMPIRICAL ANALYSIS .1 Result of Sampling. Suggestion for Further Researches .1 Introduction Currently, in Vietnam, small and medium enterprises (SMEs) are contributing to the development of the economy.

According to the authorities, SMEs account for 95% of total businesses in Vietnam, contribute more than 40% of GDP, have more than 50% of the total labor. The reality shows that the importance of small and medium-sized enterprises is growing and become an integral part of every nation's economy. Firstly, SMEs create job opportunities for people. Secondly, SMEs play an important role in stabilizing and promoting economic growth.

SMEs are considered as shock absorbers for the economy before big changes. Thirdly, SMEs create an economy that will become more dynamic, flexible, and can adaptable to the fluctuation of the market. To fund the cost of business activities, SMEs need Capital. Capital is considered as one of the most important keys to ensuring the existence of the legal status of a business.

Capital did not only ensure the ability to buy machinery, equipment, and technology to serve the production process but also ensures business activities will be piercing, continuous. Capital is an important factor determining the production and business capacity of an enterprise and establishing its position in the market. Therefore, most of the companies want to expand their Capital through issuing stock, bond, and borrow money from banks. In reality, some companies cannot issue stocks, bonds, so they need to have some loans from banks.

However, in reality, but not all the SMEs can easily access to the financial market. To be granted bank loans, SMEs need to understand what factors affecting the decision of bankers. Hence, the aim of my research will help SMEs to seek knowledge about it. Moreover, my research also can help bankers find some important elements in firms to approve a loan for SMEs.

To gain this aim, the overview and the reality of firms will be showed to support readers have a general knowledge about my study. Next step, several studies for financial statements (including some types, methods to apply, or some influents), 5 element of firms bank loans would be illustrated. In addition, there are several questions for this topic 1. What type of information is used in determining the accessibility of a loan of Vietnamese banks? 2.

For lenders, how to provide information to have bank loans accessibility? 3. What is the method to improve the amount, the quality, and the system of information in a determinate operation? 4. For banks, which elements of the firms are important when valuing a business? According to most of the previous research, they did not analyze the value of each data, which is the necessary data, need considering more than any data. My study will help both sides know the necessary elements of fims as well as also powerful factors for getting the accessibility for a loan.

Moreover, my thesis could give some radical factor that affects loans from banks. Previous studies often used quantitative methods, based on the analysis of ROA, ROE. However, my research would use quantitative and qualitative method, and focus on many factors in firms through interviews with directors, the banker. My research would use information collected from 6 banks of Vietnam banks, including Vietin Bank, ACB, Agribank, Vietcombank, Sacombank, BIDV Bank, to analyze data.

The structure of thesis Chapter 1: Introduction Chapter 2: Literature review In this part, I would illustrate some crucial concepts, some theories of accounting information, and other elements. Particularly in some data, some elements in firms that could affect the accessibility for a loan of banks. In addition, this chapter would review some previous thesis; some previous studies which have a similar topic, their results, their suggestions combine with their restrictions. Chapter 3: Data and Methodology Some effective ways combine with blueprints that used to make this study, such as researching way, data source, information collection, data collections, research tools, some samplings would be showed in this chapter.

6 Chapter 4: Empirical analysis In this part, I would pay attention to analyze all the collected data to illustrate an overview, with a specular view of the function factors in firms the bank loan accessibility of Vietnamese banks. Chapter 5: Conclusion According to a result, these final chapters would sum up all results from the research. Particularly, I would illustrate some recommendations about a firm and some recommendations for banks to determine decisions. 7 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW To have the best decision, a banker needs to collect data that comes from financial statements.

As a result, financial statements illustrate all financial transactions and activities in a corporation. Financial statements have another name, which is called financial reports. This report presents and reports important financial information in an easy form to understand. There are four main types of financial statement:Balance sheet, Income statement, Cash flow statement: Statement of retained earnings or equity.

According to Ekhaa Boushnak, Mohamed A. Rageb (2018), this study used inductive strategy associated with a qualitative research approach was adopted, Data were collected by attached email questionnaire survey and was constructed after a careful review of prior researches. The researcher showed the conceptual framework as insight on how they are created from the literature review and practical experiences from the researcher, the framework will be constructed in regards to the research questions. The Credit Decision for lending SMEs was treated as Dependent Variables, while the Factors affecting Credit Decision-Maker’s for lending SMEs were the 5 Cs of lending “Customers Character - Collaterals – Capacity - Capital size - Conditions”, and the availability of Legal Documents, Credit Bureau Report, Business Plan, availability and credibility of Financial Statements, they were the independent variable.

After analyzing by SPSS, their outcome shows that there is a significant relation between Owner-Managers Character, Capacity, Firm Capital Size, Credit Bureau Report, and the Availability and Credibility of Financial Statements with Credit Decision for lending SMEs, while, unrelated elements, such as Collateral, Conditions, Availability for Legal Documents and Business Plan, were omitted from the framework. Thus, the final framework might provide a guideline for credit decision-makers to concentrate on testing specific factors in every customer. However, the majority of these factors should be used as a bundle, which will reduce the uncertainty and time consuming for the credit officers when preparing the credit proposal. In 2013, Dao Van Khoa had research "Improving the quality of lending to small and medium enterprises at Vietin Bank - Cua Lo branch".

Following to this 8 dissertation, the author has set up basic theoretical issues related to lending activities, the quality of lending activities in Vietin Bank- Cua Lo branch. By analyzing the current situation of lending activities at Vietin Bank - Cua Lo Branch by qualitatively and quantitatively method, the author finds out some problem, analyze the causes of these problems to propose solutions to improve loan quality, and overcome existing limitations. However, the author focuses too deeply on the use of credit capital for the right purpose at the enterprise so the main measures proposed also stand on the enterprise's perspective. Fatoki & Odeyemi (2010) studied empirically the determinants of access to commercial credit by small and medium enterprises in South Africa.

The study found that out of 417 small and medium-sized businesses, only 71 could access commercial credit. The results of logistic regression show that management capacity, business plan availability, factors of trade associations, previous relationship, location, business size, insurance, and consolidation would affect bank loan accessibility of SMEs. Moreover, the connection between businesses and financial institutions reduces information asymmetry. This tends to influence risky financial decisions.

According to Dao & ctg (2016), the Logit model was used to explore the credit accessibility of 756 SMEs and the questionnaire to find out the reasons for lack of connection between banks and SMEs in Ben Tre province. The results show that the educational level of the manager, the financial index, the value of the enterprise's assets, the loan of the enterprise from Vietnam Bank for Social Policies, the distance to the credit institution are factors affecting the access to credit of SMEs. Thus, in relation to banks, the main factors affecting SMEs' access to credit are financial information and distance to banks. The financial ratios would affect significantly to bank loan accessibility.