Chương 1: Cơ sở lý luận về xuất khẩu hàng hóa của một quốc gia Chương 2: Thực trạng xuất khẩu tinh bột sắn của nước CHDCND Lào Chương 3: Một số giải pháp nhằm đẩy mạnh xuất khẩu tinh bột sắn của nước CHDCND Lào 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XUẤT KHẨU HÀNG HÓA CỦA MỘT QUỐC GIA 1. Khái niệm, đặc điểm, hình thức và vai trò của xuất khẩu hàng hóa 1. Khái niệm xuất khẩu hàng hóa Xuất khẩu là việc bán hàng hóa hoặc dịch vụ cho nước ngoài trên cơ sở dùng tiền tệ làm phương tiện thanh toán. Cơ sở của hoạt động xuất khẩu là hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa (bao gồm cả hàng hóa hữu hình và hàng hóa vô hình) giữa các quốc gia.
Khi sản xuất phát triển và trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia có nhiều lợi ích, thì hoạt động này sẽ mở rộng phạm vi ra bên ngoài biên giới của các quốc hoặc khu chế xuất ở trong nước. Xuất khẩu là một hoạt động cơ bản của hoạt động ngoại thương, nó xuất hiện từ lâu đời và ngày càng phát triển mạnh mẽ cả về chiều rộng và chiều sâu. Hình thức cơ bản ban đầu của nó là hoạt động trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia, cho đến nay nó đã phát triển ở trình độ ngày càng cao và được thể hiện thông qua nhiều hình thức tổ chức thương mại khu vực và quốc tế. Hoạt động xuất khẩu ngày nay diễn ra trên phạm vi toàn cầu, trong tất cả các ngành, các lĩnh vực của nền kinh tế, không chỉ là hàng hóa hữu hình mà cả hàng hóa vô hình với tỷ trọng ngày càng lớn.
Đặc điểm của xuất khẩuhàng hóa Thứ nhất, khách hàng trong hoạt động xuất khẩu là người nước ngoài. Do đó, khi muốn phục vụ họ, nhà xuất khẩu không thể áp dụng các biện pháp giống hoàn toàn như khi chinh phục khách hàng trong nước. Bởi vì, giữa hai loại khách hàng này có nhiều điểm khác biệt về ngôn ngữ, lối sống, mức sống, phong tục tập quán,. Điều này sẽ dẫn đến những khác biệt trong nhu cầu và cách thức thoả mãn nhu cầu.
Vì vậy, nhà xuất khẩu cần phải có sự nghiên cứu sâu hơn để tìm hiểu nhu cầu của khách hàng nước ngoài để đưa ra những hàng hóa phù hợp. 7 Thứ hai, thị trường trong kinh doanh xuất khẩu thường phức tạp và khó tiếp cận hơn thị trường kinh doanh trong nước. Bởi vì thị trường xuất khẩu vượt ra ngoài phạm vi biên giới quốc gia nên về mặt địa lý thì nó ở cách xa hơn, phức tạp hơn và có nhiều nhân tố ràng buộc hơn. Thứ ba, hình thức mua bán trong hoạt động xuất khẩu thường là mua bán qua hợp đồng xuất khẩu với khối lượng mua lớn mới có hiệu quả.
Thứ tư, các nghiệp vụ liên quan đến hoạt động xuất khẩu như thanh toán, vận chuyển, ký kết hợp đồng,. đều phức tạp và chứa đựng nhiều rủi ro. Các hình thức xuất khẩu hàng hóa Xuất khẩu được tiến hành dưới nhiều hình thức, sau đây là một số hình thức thường gặp: 1. Xuất khẩu trực tiếp Xuất khẩu trực tiếp là hình thức xuất khẩu trong đó doanh nghiệp trong nước trực tiếp xuất khẩu ra thị trường nước ngoài.
Xuất khẩu trực tiếp đỏi hỏi phải có nguồn vốn đủ lớn và đội ngũ nhân lực có năng lực và trình độ để có thể trực tiếp tiến hành hoạt động kinh doanh xuất khẩu. Xuất khẩu trực tiếp có những ưu điểm nổi bật như: giảm bớt chi phí trung gian do đó tăng lợi nhuận doanh nghiệp và đơn vị xuất khẩu có thể liên lạc trực tiếp và đều đặn với khách hàng, với thị trường nước ngoài, từ đó nắm bắt ngay được nhu cầu cũng như tình hình của khách hàng nên có thể thay đổi sản phẩm và những điều kiện cần thiết. Phương thức xuất khẩu trực tiếp là hình thức xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ trực tiếp ra thị trường nước ngoài. Hàng hóa được bán thẳng đến nơi tiêu thụ cuối cùng mà không qua bất kỳ một đối tượng trung gian nào.
Một trong những lợi thế của phương thức này là giúp cho nước xuất khẩu có thể tiếp xúc trực tiếp với thị trường, nắm bắt được nhu cầu thị hiếu của thị trường về số lượng, chất lượng và giá cả hàng hóa. Tuy nhiên chi phí sử dụng cho phương thức này rất cao, vì thế những nước có tiềm năng về vốn và nguồn lực mạnh nên sử dụng phương thức này sẽ đem lại hiệu quả kinh tế cao. Bên cạnh đó khi nước sử dụng phương thức xuất khẩu trực tiếp sẽ gặp phải nhiều trở ngại lớn của các rào cản thương mại như thuế nhập khẩu, 8 hạn ngạch xuất nhập khẩu, giấy phép v.v… Thêm vào đó, thị trường thế giới luôn biến động nên rủi ro là rất lớn, và rất khó kiểm soát nếu quốc gia xuất khẩu có tiềm lực yếu về kinh tế, cũng như các doanh nghiệp xuất khẩu của quốc gia đó còn non yếu về các va chạm trên thương trường quốc tế. Hoạt động xuất khẩu trực tiếp tới các quốc gia khác có thể thông qua một số cách thức sau: Thứ nhất, doanh nghiệp xuất khẩu thành lập các phòng hay bộ phận chuyên trách thực hiện xuất khẩu hàng hóa tới các quốc gia được lựa chọn.
Phòng hay bộ phận xuất khẩu độc lập này sẽ tự thực hiện các nghiệp vụ xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp sản xuất ra. Thứ hai, dưới sự hỗ trợ của Nhà nước và các ban ngành có liên quan tới hoạt động kinh tế đối ngoại, tạo điều kiện cho doanh nghiệp xuất khẩu mở các chi nhánh hay công ty con để thực hiện phân phối sản phẩm tại nước ngoài. Như vậy, với hệ thống chi nhánh phân phối sản phẩm ở nước ngoài sẽ cho phép doanh nghiệp xuất khẩu kiểm tra được các chương trình hoạt động nhiều hơn trên thị trường nước ngoài, giải quyết các khâu bán hàng, phân phối, tồn kho, và công tác khuyến mại, khuyếch trương sản phẩm. Hệ thống chi nhánh, công ty con này thường cũng là nơi để doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa giới thiệu sản phẩm, hay được coi là một trung tâm triển lãm, và trung tâm dịch vụ khách hàng khi có các vấn đề khúc mắc của khách hàng liên quan tới hàng hóa.
Thứ ba, tổ chức các đại diện xuất khẩu lưu động của doanh nghiệp. Doanh nghiệp xuất khẩu có thể gửi các đại diện bán háng ở trong nước ra nước ngoài để tìm kiếm khách hàng, nghiên cứu trực tiếp nhu cầu tại thị trường nước dự định xuất khẩu, từ đó sẽ giúp doanh nghiệp có cái nhìn chính xác về nhu cầu thị trường tại quốc gia đó. Thứ tư, sử dụng hệ thống các nhà phân phối hay các nhà đại lý ở nước ngoài. Doanh nghiệp có thể thuê các nhà phân phối hay các nhà đại lý ở nước ngoài bán hàng thay cho doanh nghiệp, điều này sẽ giúp doanh nghiệp cắt giảm chi phí, và tăng cơ hội giảm giá sản phẩm, và từ đó dễ dàng tiếp cận thị trường hơn, đặc biệt thông qua chiến lược giá.
Xuất khẩu uỷ thác Là hình thức xuất khẩu trong đó đơn vị kinh doanh xuất khẩu đóng vai trò là người trung gian hay đơn vị sản xuất ký kết hợp đồng mua bán hàng hóa, tiến hành các thủ tục cần thiết để xuất khẩu hàng hóa ra thị trường nước ngoài qua đó thu được một số tiền hoa hồng nhất định (theo tỷ lệ % giá trị lô hàng). Ưu điểm của hình thức này là mức độ rủi ro thấp, đặc biệt không cần bỏ vốn vào kinh doanh, tạo được việc làm cho người lao động, đồng thời cũng thu được một khoản lợi nhuận đáng kể. Ngoài ra, trách nhiệm trong việc tranh chấp và khiếu nại thuộc về người sản xuất. Phương thức xuất khẩu ủy thác có nhược điểm là phải trải qua trung gian và phải mất một tỷ lệ hoa hồng nhất định, nắm bắt thông tin về thị trường chậm.
Vì vậy, doanh nghiệp phải lựa chọn phương thức phù hợp với khả năng của chính mình sao cho đạt hiệu quả cao nhất, tiết kiệm được chi phí, thu hồi vốn nhanh, doanh số bán hàng tăng, thị trường bán hàng được mở rộng thuận lợi trong quá trình xuất khẩu của mình. Có bốn loại nhà trung gian mà doanh nghiệp thường hay sử dụng: Một là thương gia xuất khẩu đặt cơ sở trong nước: Nhà trung gian mua sản phẩm của nhà máy chế tạo rồi bán ra nước ngoài với chi phí riêng của nhà máy chế tạo rồi bán ra nước ngoài với chi phí riêng của mình. Hai là đại lý xuất khẩu đặt cơ sở trong ở nước: Nhà đại lý này sẽ tìm kiếm và thương lượng với khách mua hàng nước ngoài và được trả tiền hoa hồng. Nhóm này bao gồm sự tham gia của các doanh nghiệp thương mại.
Ba là tổ chức hợp tác xã: Thực hiện các hoạt động xuất khẩu thay cho nhiều nhà sản xuất và một phần nào đó chịu sự kiểm soát về hành chính của họ. Bốn là công ty quản trị xuất khẩu: Nhà trung gian này đồng ý quản trị các hoạt động xuất khẩu của các công ty để hưởng thù lao. Xuất khẩu hàng đổi hàng Xuất khẩu hàng đổi hàng còn gọi là buôn bán đối lưu, đây cũng là hình thức xuất khẩu trong đó người xuất khẩu cũng đồng thời là người nhập khẩu với lượng hàng hóa và dịch vụ trao đổi với nhau có giá trị tương đương. 10 Trong quá trình mua bán, ký kết hợp đồng, thanh quyết toán muốn nhanh vẫn phải dùng tiền làm vật ngang giá chung.
Tạm nhập tái xuất Là tái xuất trực tiếp ra nước ngoài những mặt hàng trước đây đã nhập khẩu với nguyên dạng khi nhập (có thể qua sơ chế hoặc không qua sơ chế). Giao dịch tái xuất bao gồm nhập khẩu và xuất khẩu với mục đích thu về một lượng ngoại tệ lớn hơn so với lượng ngoại tệ ban đầu bỏ ra, giao dịch với hình thức này luôn luôn thu hút được ba nước tham gia vào hoạt động xuất nhập khẩu: nước xuất khẩu, nước tái xuất khẩu và nước nhập khẩu. Sở giao dịch hàng hóa Sở giao dịch hàng hóa là một thị trường đặc biệt tại đó thông qua những người môi giới, do Sở giao dịch chỉ định, người ta mua bán hàng hóa có khối lượng lớn, có tính chất đồng loạt và sản phẩm có thể thay thế cho nhau. Sở giao dịch hàng hóa thể hiện sự giao dịch tập trung quan hệ cung cầu về mặt hàng giao dịch trong một khu vực, ở một điểm nhất định.
Vai tròcủa xuất khẩu hàng hóa 1.