CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1. Thương mại điện tử là gì Trong những năm qua, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của CNTT, những doanh nghiệp lớn cũng như những doanh nghiệp đang phát triển đã nhận thấy được những tiềm năng lớn vào việc triển khai, khai thác CNTT vào doanh nghiệp kinh doanh của mình. Chúng ta có thể thấy được Internet đã và đang chi phối hầu như tất cả mọi lĩnh vực. Vì vậy, các hoạt động như giao lưu, giải trí, văn hóa, thương mại dần dần được trao đổi trên Internet và nó đã khẳng định được tính hiệu quả của việc chia sẻ thông tin qua Internet.
Khái niệm thương mại điện tử Sự phát triển và hoàn thiện của kỹ thuật số đã đưa tới cuộc “ cách mạng số hóa”, thúc đẩy sự ra đời của “kinh tế số hóa”, và “xã hội thông tin” mà thương mại điện tử là KLTNmạikinh một bộ phận hợp thành. Thương điện tửtế học là việc sử dụng các phương pháp điện tử để làm thương mại, trong đó “thương mại” (ecommerce) không phải chỉ là buôn bán hàng hóa dịch vụ, mà được các nước thành viên Liên hợp quốc thỏa thuận - bao gồm hầu như tất cả các dạng hoạt động kinh tế và việc chấp nhận và áp dụng thương mại điện tử sẽ làm thay đổi toàn bộ hình thái hoạt động của xã hội. Thương mại điện tử là một trong những lĩnh vực tương đối mới, ngay tên gọi cũng có nhiều: Thương mại trực tuyến, kinh doanh điện tử, thương mại điều khiển học v. Theo định nghĩa rộng rãi nhất và được chấp nhận phổ biến, thì thương mại điện tử là việc sử dụng các biện pháp điện tử để làm thương mại thông qua các công nghệ điện tử.
Cùng với sự phát triển của máy tính điện tử, truyền thông phát triển kéo theo sự ra đời của mạng máy tính, từ các mạng cục bộ, mạng diện rộng cho tới mạng toàn cầu Internet. Số hoá và mạng hoá đã làm xuất hiện sự hội tụ giữa máy tính, truyền thông và các ngành cung cấp nội dung thông tin trên mạng tạo ra cơ sở mới cho sự phát triển của các ngành kinh tế. Việc thông tin chuyển sang dạng số và nối mạng đã làm thay đổi sự Tôn Nữ Thu Thủy 4 Khóa luận tốt nghiệp chuyển hoá của nền kinh tế, các dạng thể chế, các mối quan hệ và bản chất của hoạt động kinh tế xã hội và có ảnh hưởng sâu sắc đến hầu hết các lĩnh vực hoạt động và đời sống con người, trong đó có các hoạt động thương mại. Người ta đã có thể tiến hành các hoạt động thương mại nhờ các phương tiện điện tử, đó chính là "thương mại điện tử".
Theo ước tính hiện nay, thương mại điện tử có tới 1300 lĩnh vực ứng dụng, trong đó, buôn bán hàng hóa và dịch vụ chỉ là một lĩnh vực ứng dụng. Lợi ích của Thương mại điện tử Lợi ích của thương mại điện tử đối với doanh nghiệp Mở rộng thị trường: Với chi phí đầu tư nhỏ hơn nhiều so với thương mại truyền thống, các công ty có thể mở rộng thị trường, tìm kiếm, tiếp cận nhà cung cấp, khách hàng và đối tác trên khắp thế giới. Việc mở rộng mạng lưới nhà cung cấp, khách hàng cũng cho phép các tổ chức có thể mua với giá thấp hơn và bán được nhiều sản phẩm hơn. Cải thiện hệ thống phân phối: Giảm lượng hàng lưu kho và độ chậm trễ trong KLTN kinh tế học phân phối hàng.
Hệ thống cửa hàng giới thiệu sản phẩm được thay thế hoặc hỗ trợ bởi các showroom trên mạng. Vượt giới hạn về thời gian: Việc tự động hóa các giao dịch thông qua Web và Internet giúp hoạt động kinh doanh được thực hiện mà không cần mất thêm nhiều chi phí biến đổi. Sản xuất hàng theo yêu cầu: Còn được biết đến dưới tên gọi “Chiến lược kéo”, lôi kéo khách hàng đến với doanh nghiệp bằng khả năng đáp ứng mọi nhu cầu của khách hàng, ví dụ như hãng Dell Computer Corp. Mô hình doanh nghiệp mới: Các mô hình kinh doanh mới với những lợi thế và giá trị mới cho khách hàng.
Mô hình của Amazon.com, mua hàng theo nhóm hay đấu giá nông sản qua mạng đến các sàn giao dịch B2B là điển hình của thành công này. Tăng tốc độ tung sản phẩm ra thị trường: Với lợi thế về thông tin và khả năng phối hợp giữa các doanh nghiệp làm tăng hiệu quả sản xuất và giảm thời gian tung sản phẩm ra thị trường. Tôn Nữ Thu Thủy 5 Khóa luận tốt nghiệp Giảm chi phí sản xuất: Giảm chi phí giấy tờ, chi phí thông tin, chi phí in ấn, gửi văn bản truyền thống. Giảm chi phí giao dịch: Nhờ có thương mại điện tử thời gian giao dịch giảm đáng kể và chi phí giao dịch cũng giảm theo.
Thời gian giao dịch qua Internet chỉ bằng 70% so với giao dịch qua fax và bằng 5% so với giao dịch qua bưu điện. Chi phí giao dịch qua Internet chỉ bằng 5% chi phí giao dịch thông qua bưu điện. Chi phí thanh toán điện tử cũng giảm ngoài sức tưởng tượng. Giảm chi phí mua sắm: Thông qua giảm các chi phí quản lý hành chính (80%), giảm giá mua hàng từ 5 – 15%.
Củng cố quan hệ khách hàng: thông qua việc giao tiếp thuận tiện qua mạng, quan hệ với trung gian và khách hàng được củng cố dễ dàng hơn. Đồng thời việc cá biệt hóa sản phẩm và dịch vụ cũng góp phần thắt chặt quan hệ với khách hàng và củng cố lòng trung thành. Thông tin cập nhật: Mọi thông tin trên web như sản phẩm, dịch vụ, giá cả… KLTN kinh tế học để có thể được cập nhật nhanh chóng và kịp thời. Chi phí đăng ký kinh doanh: Một số nước và khu vực khuyến khích bằng cách giảm hoặc không thu phí đăng ký kinh doanh qua mạng và trên thực tế, do đặc thù riêng biệt nên việc thu phí đăng ký kinh doanh cũng sẽ gặp rất nhiều khó khăn.
Các lợi ích khác: Nâng cao uy tín, cải thiện hình ảnh doanh nghiệp, cải thiện chất lượng dịch vụ khách hàng, tìm kiếm các đối tác kinh doanh mới, đơn giản hóa và chuẩn hóa các quy trình giao dịch, tăng năng suất, tăng khả năng tiếp cận thông tin, tăng sự linh hoạt trong giao dịch và hoạt động kinh doanh. Lợi ích của thương mại điện tử đối với người tiêu dùng: Vượt giới hạn về không gian và thời gian: Thương mại điện tử cho phép khách hàng mua sắm mọi nơi, mọi lúc trên khắp thế giới. Nhiều lựa chọn về sản phẩm và dịch vụ: Thương mại điện tử cho phép người mua có nhiều sự lựa chọn hơn vì tiếp cận được nhiều nhà cung cấp hơn. Tôn Nữ Thu Thủy 6 Khóa luận tốt nghiệp Giá thấp hơn: Do thông tin thuận tiện, dễ dàng và phong phú hơn nên khách hàng có thể so sánh giá cả giữa các nhà cung cấp thuận tiện hơn và từ đó tìm được mức giá phù hợp nhất.
Thông tin phong phú, thuận tiện và chất lượng cao hơn: Khách hàng có thể dễ dàng tìm được thông tin nhanh chóng và dễ dàng thông qua các công cụ tìm kiếm, đồng thời các thông tin đa phương tiện. Thuế: Trong giai đoạn đầu của TMĐT, nhiều nước khuyến khích bằng cách miễn thuế đối với các giao dịch trên mạng. Lợi ích của thương mại điện tử đối với xã hội: Hoạt động trực tuyến: Thương mại điện tử tạo ra môi trường để làm việc, mua sắm, giao dịch. từ xa nên giảm việc đi lại, ô nhiễm, tai nạn giao thông.
Nâng cao mức sống: Nhiều hàng hóa, nhiều nhà cung cấp tạo áp lực giảm giá do đó khả năng mua sắm của khách hàng cao hơn, nâng cao mức sống của mọi người Lợi ích cho các KLTN kinh nước nghèo: tếnước Những họcnghèo có thể tiếp cận với các sản phẩm, dịch vụ từ các nước phát triển hơn thông qua Internet và TMĐT. Đồng thời cũng có thể học tập được kinh nghiệm, kỹ năng. được đào tạo qua mạng. Dịch vụ công được cung cấp thuận tiện hơn: Các dịch vụ công cộng như y tế, giáo dục, các dịch vụ công của chính phủ.
được thực hiện qua mạng với chi phí thấp hơn, thuận tiện hơn. Cấp các loại giấy phép qua mạng, tư vấn y tế. là các ví dụ thành công điển hình. Quy trình kinh doanh trong Thương mại điện tử 1.
Tìm kiếm đối tác sử dụng dịch vụ Ngày nay, chúng ta có thể tìm địa chỉ đối tác một cách dễ dàng hơn thông qua các công cụ tìm kiếm trên Internet như địa chỉ www.com, đặc biệt là đối tác tại các nước phát triển, nơi có tỷ lệ phổ cập Internet rất cao. Tại những công cụ tìm kiếm, sau vài giờ phân loại, sàng lọc thông tin nhanh chóng ta có thể có trong tay một danh sách các đối tác tiềm năng. Để xem thông tin chi tiết về một đối tác Tôn Nữ Thu Thủy 7 Khóa luận tốt nghiệp cũng như sản phẩm, dịch vụ mà họ cung cấp, bạn có thể vào trực tiếp các website của họ. So với cách làm truyền thống là qua các danh bạ điện thoại, các catalogue, phương pháp mới này có rất nhiều ưu điểm: nhanh hơn, chính xác hơn, tiết kiệm hơn.
Thỏa thuận hợp đồng Một trong những điểm quan trọng nhất trong công đoạn thoả thuận hợp đồng là xác định giá. Với Internet, việc xác định giá cho một sản phẩm và dịch vụ cụ thể nào đó là khá dễ dàng và nhanh chóng thông qua các cách như gửi thư hỏi giá, thư báo giá đến các đối tác, đưa giá sản phẩm, dịch vụ của mình trên website để tất cả những ai quan tâm có thể xem được, có thể trao đổi, đàm phán trực tiếp với đối tác về các điều khoản của hợp đồng. Internet có các công cụ hữu hiệu để làm những việc này, đó là website, e-mail, các công cụ để hội đàm như ICQ, MS Messenger, AIM v. Thanh toán Thanh toán là một trong những vấn đề gây nhiều bàn cãi và phức tạp nhất trong thương mại điện tử.
Nếu không kể đến những hợp đồng lớn giữa các công ty, vẫn được KLTN kinh tế học thực hiện theo các phương thức truyền thống như trong giao dịch ngoại thương thông qua tín dụng thư hoặc điện chuyển tiền, trong các giao dịch nhỏ, việc thanh toán có thể được thực hiện qua thẻ tín dụng như Master Card, Visa Card, American Express… Khách hàng chỉ cần nhập một số thông tin về thẻ tín dụng của mình, toàn bộ các công việc còn lại sẽ được các ngân hàng thực hiện.