PHẦN MỞ ĐẦU 11 1. Lý do chọn đề tài 11 2. Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài 13 3. Mục tiêu nghiên cứu 13 4.
Nhiệm vụ nghiên cứu 14 5. Phương pháp nghiên cứu 14 6. Kinh phí thực hiện đề tài 14 7. Thời gian thực hiện đề tài 14 8.
Sản phẩm của đề tài 14 PHẦN THỨ NHÂT: MÔ HÌNH PHÂN HOÁ TRONG GIÁO DỤC TRUNG HỌC CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI 15 I. ĐẶC ĐIỂM MỘT SỐ MÔ HÌNH PHÂN HÓA TRONG GIÁO DỤC TRUNG HỌC TRÊN THẾ GIỚI 15 1. Khái niệm mô hình phân hóa trong giáo dục 15 1. Các cách thức thực hiện phân hóa trong giáo dục 17 II.
MÔ HÌNH PHÂN BAN KẾT HỢP VỚI CÁC MÔN TỰ CHỌN CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI 24 2. Phân hoá trong giáo dục THPT của Pháp 24 2. Phân hoá trong giáo dục THPT của Nga 25 2. Phân hoá trong giáo dục THPT (Gymnasium) của Thụy Sĩ 26 2.
Phân hoá trong giáo dục THPT của Italia 27 III. MÔ HÌNH PHÂN LUỒNG KẾT VÀ TỔ CHỨC DẠY HỌC TỰ CHỌN THEO CÁC ĐỊNH HƯỚNG CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI 28 3. Phân hoá trong giáo dục THPT của Trung Quốc 28 3. Phân hoá trong giáo dục THPT của Hàn quốc 29 3.
Phân hoá trong giáo dục THPT của Sinhgapo 32 3. Phân hóa trong giáo dục THPT của Tây Ban Nha 34 3 3. Phân hoá trong giáo dục THPT của Thụy Điển 35 3. Phân hoá trong giáo dục THPT của Hà Lan 36 3.
Phân hoá trong giáo dục THPT của Đức 36 IV. MÔ HÌNH PHÂN HÓA TRONG GIÁO DỤC HOÀN TÒAN BẰNG CÁC MÔN HỌC TỰ CHỌN 39 4. Phân hoá trong giáo dục THPT của Hoa Kì 39 4. Phân hoá trong giáo dục THPT của Anh 40 4.
Phân hoá trong giáo dục THPT của Nhật Bản 41 4. Phân hoá trong giáo dục THPT của Canada 42 4. Phân hoá trong giáo dục THPT của Niu Dilân 44 4. Phân hoá trong giáo dục THPT của Hungary 45 Kết luận phần thứ nhất 47 PHẦN THỨ HAI: QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN PHÂN HOÁ TRONG GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CỦA MỘT SỐ NƯỚC 52 I.
QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN PHÂN HOÁ TRONG GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CỦA PHÁP 52 1. Thời kì 1, 2 và 3: Từ đầu Công nguyên tới thời đế chế Napoléon 52 1. Thời kì 4: Từ thế kỉ thứ XIX đến nay 53 II. QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN PHÂN HOÁ TRONG GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CỦA TRUNG QUỐC 57 2.
Sơ lược về lịch sử phát triển giáo dục Trung học của Trung Quốc 57 2. Thực hiện phân hoá và phân luồng trong giáo dục Trung học phổ thông của Trung Quốc 58 2. Thiết kế và thử nghiệm chương trình cao trung mới 59 III. QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN PHÂN HOÁ TRONG GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CỦA NHẬT BẢN 60 3.
Sơ lược về lịch sử phát triển giáo dục Trung học của Nhật Bản 60 3. Phân hoá trong giáo dục Trung học phổ thông của Nhật Bản 62 Kết luận phần thứ hai 66 4 PHẦN THỨ BA: MÔ HÌNH PHÂN HOÁ TRONG GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CỦA VIỆT NAM 71 I. VIỆC THỰC HIỆN PHÂN HOÁ TRONG GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CỦA VIỆT NAM 71 1. Giai đọan trước năm 1980 71 1.
Giai đoạn từ năm 1980 đến nay: Thí điểm mô hình THPT phân ban 72 II. TÁC ĐỘNG CỦA SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI ĐẾN VIỆC PHÂN HOÁ TRONG GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 76 2. Các thành tố của phát triển kinh tế tác động đến phân hoá trong giáo dục Trung học phổ thông 76 2. Phát triển kinh tế tác động đến phân hoá trong giáo dục THPT ở nước ta 78 2.
Một số vấn đề xã hội và việc phân hóa trong giáo dục 81 III. MÔ HÌNH PHÂN HOÁ TRONG GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CỦA VIỆT NAM CHO GIAI ĐOẠN CẢI CÁCH GIÁO DỤC (SAU NĂM 2015) 84 3. Những định hướng đối với việc xây dựng mô hình phân hoá trong giáo dục THPT cho giai đoạn Cải cách giáo dục (sau năm 2015) 84 3. Thực hiện phân hoá trong giáo dục Trung học phổ thông theo các định hướng bằng các môn học tự chọn 85 Kết luận phần thứ ba 92 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHUNG 94 TÀI LIỆU THAM KHẢO 96 PHỤ LỤC 5 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT CNH Công nghiệp hóa CNXH Chủ nghĩa xã hội CT Chương trình CTGD Chương trình giáo dục ĐVHT Đơn vị học trình GD Giáo dục GDPT Giáo dục phổ thông GDTH Giáo dục trung học GV Giáo viên HĐH Hiện đại hóa HS Học sinh KHGD Khoa học giáo dục KHTN Khoa học tự nhiên KHXH & NV Khoa học xã hội và Nhân văn LLLĐ Lực lượng lao động MH Mô hình PPDH Phương pháp dạy học SGK Sách giáo khoa THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông XHH Xã hội hoá x.
1, Xem tài liệu tham khảo 1, x. Xem tài liệu tham khảo 2,. 6 TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU Tên đề tài: Xây dựng mô hình phân hóa bậc Trung học trong giai đoạn cải cách giáo dục Mã số: B2005 – 80 – 31 TĐ Chủ nhiệm đề tài: TS. Đoàn Duy Hinh Tel: 04.8514774; E-mail: hinhmy@yahoo.com Cơ quan chủ trì đề tài: Viện Chiến lược và Chương trình Giáo dục.
Thời gian thực hiện: Từ tháng 5 năm 2005 đến tháng 7 năm 2007. Mục tiêu nghiên cứu - Trình bày bức tranh khái quát về các mô hình phân hóa trong GD THPT hiện nay của khoảng 20 nước phát triển và đang phát triển trên thế giới và so sánh được các đặc điểm khái quát của các mô hình phân hóa trên đây của các nước này. - Mô tả và phân tích lịch sử quá trình thực hiện phân hóa trong GD THPT của một số nước phát triển và đang phát triển để rút ra được nhận xét về mối quan hệ qua lại giữa điều kiện kinh tế và xã hội với mô hình tương ứng đối với việc phân hóa trong GD của các nước đó. - Đề xuất mô hình phân hóa trong GD THPT của nước ta trong giai đoạn tới, phù hợp với xu thế tiến bộ trong GD của thế giới và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của chúng ta, góp phần tích cực vào sự phát triển của nền GD nước ta.
Nội dung nghiên cứu - Phân tích thực trạng, thực tiễn phân ban trong thời gian qua ở Việt Nam. - Tìm hiểu các bộ chương trình THPT hiện hành của khoảng 20 nước phát triển và đang phát triển trên thế giới để tìm được các đặc điểm khái quát của các mô hình phân hóa hiện hành trong GD THPT của các nước này. - Phân tích các điều kiện kinh tế, xã hội và GD của nước ta trong giai đoạn tới để đề xuất mô hình phân hóa trong GD THPT sao cho có ý nghĩa thiết thực, đáp ứng tốt hơn nhu cầu, nguyện vọng và năng lực của HS, góp phần phân luồng trong việc đào tạo nguồn nhân lực theo yêu cầu phát triển của kinh tế - xã hội và phù hợp với điều kiện thực tế dạy học và GD THPT của nước ta. Kết quả chính dạt được - Mô tả các mô hình phân hóa trong GD THPT hiện nay của khoảng 20 nước phát triển và đang phát triển trên thế giới và nêu được các đặc điểm khái quát của các mô hình phân hóa này.
- Mô tả và phân tích lịch sử quá trình thực hiện phân hóa trong GD THPT của ba nước phát triển và đang phát triển và nêu được sơ bộ mối quan hệ qua lại giữa điều kiện kinh tế và xã hội với mô hình tương ứng đối với việc phân hóa trong GD của các nước đó. - Đề xuất được mô hình phân hóa trong GD THPT của nước ta trong giai đoạn tới, tiếp cận thêm một bước tới các mô hình phân hóa của các nước trên thế giới và kế thừa những mặt tích cực của các phương án phân hóa đã thí điểm và đang triển khai đại trà của nước ta. 8 SUMMARY Title: Developing an educational differentiated model in secondary level towards education reforms Code: B2005 – 80 – 31 TĐ Co-coordinator: TS. Đoàn Duy Hinh + 04.8514774; E-mail: hinhmy@yahoo.com Implementing agency: NIESAC.
Duration: from May -2005 to July - 2007. Objectives - To draw an overall picture of existing educational differentiated model in upper-secondary levels of 20 developed and developing countries, to come up with general aspects of those models. - To describe and analyze the implementing process of aforementioned models in order to provide brief comments on the relationship between socio- economic conditions and corresponding practices towards the educational differentiated models themselves. - To propose educational differentiated model in upper-secondary levels in the coming times to keep up with demands of economic, social and educational development.
Contents - To analyze current practices of streaming at upper-secondary education in the last period of time of Viet Nam. - To examine secondary curriculums of 20 developed and developing countries to find out overall aspects of educational differentiated models in these countries. - To analyze prospective educational, socio-economic conditions so as to propose appropriate educational differentiated model at upper-secondary level. Main findings - A description of the educational differentiated models in upper-secondary levels of 20 developed and developing countries.
Their general aspects have been 9 addressed. - A description and analysis of implementing practices of educational differentiated models in upper-secondary levels of 3 developed and developing countries, and briefly identify the relationship between socio-economic conditions and corresponding models in those countries, respectively. - A proposal of an educational differentiated model in upper-secondary levels in the prospective time which approaches advanced practices and adopts current lessons drawn from pilot and mainstreamed programs in Viet Nam. 10 PHẦN MỞ ĐÂU 1.
Lý do chọn để tài Từ sau năm 1975, chúng ta đã ba lần thực hiện thí điểm phân hóa trong GD THPT bằng hình thức phân ban. Lần thứ nhất, từ năm 1989 đến năm 1991, phương án phân ban hẹp (5 ban) và sớm (phân ban ngay từ lớp 10) được đưa vào thí điểm ở một số ít trường, gồm các ban Khoa học tự nhiên, Khoa học thực nghiệm, Khoa học nhân văn, Tiếng nước ngoài và ban thứ năm dành cho những HS học theo chương trình không phân ban. Lần thí điểm phân ban này đã không triển khai được tiếp tới lớp 12, do không giải quyết được vấn đề thi tốt nghiệp PTTH và thi tuyển sinh đại học riêng cho số HS học theo CT và SGK thí điểm. Tuy nhiên, lần thí điểm này đã cho thấy cần phải giải quyết mối quan hệ đồng bộ giữa việc thực hiện phương án phân hoá với việc thi tốt nghiệp và thi tuyển sinh đại học, cũng như vấn đề bồi dưỡng GV và việc nâng cao trình độ quản lí hoạt động dạy học của nhà trường.
