Xây dựng kế hoạch sấy gỗ: Nghiên cứu tại công ty TNHH Đông Thành

Phân tích toàn diện Kế hoạch sấy gỗ tối ưu: Quy trình & Ví dụ thực tế ứng dụng cao trong học thuật và nghiên cứu thực tiễn hỗ trợ đào tạo hiệu quả

• Tác giả: Đào Thị Chung
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Huy Đại
• Trường học: Trường đại học lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Chế biến lâm sản
• Đề tài: Xây dựng kế hoạch sấy gỗ cho công ty TNHH Đông Thành
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Hướng dẫn xây dựng kế hoạch sấy gỗ toàn diện cho Đông Thành

Việc xây dựng một kế hoạch sấy gỗ bài bản là nền tảng cho sự thành công của Công ty TNHH Đông Thành. Kế hoạch này không chỉ là một tài liệu hướng dẫn mà còn là một công cụ chiến lược, giúp tối ưu hóa toàn bộ hoạt động sản xuất, từ khâu chuẩn bị nguyên liệu đến kiểm soát chất lượng thành phẩm. Mục tiêu chính là đảm bảo gỗ sau khi sấy đạt độ ẩm tiêu chuẩn của gỗ (thường từ 8-12% cho thị trường xuất khẩu), giảm thiểu các khuyết tật như cong vênh, nứt nẻ, và ổn định kích thước sản phẩm. Một kế hoạch hiệu quả phải bao quát các yếu tố cốt lõi: phân loại nguyên liệu, lựa chọn công nghệ sấy gỗ phù hợp, xây dựng quy trình vận hành chi tiết và thiết lập các tiêu chí kiểm tra chất lượng nghiêm ngặt. Việc áp dụng một quy trình chuẩn hóa giúp công ty nâng cao năng suất, tiết kiệm chi phí sấy gỗ và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường. Đặc biệt, đối với các sản phẩm đòi hỏi chất lượng cao như ván ghép thanh hay tiêu chuẩn gỗ xuất khẩu, việc tuân thủ một kế hoạch sấy chuyên nghiệp là điều kiện tiên quyết. Kế hoạch này còn giúp dự báo sản lượng, quản lý nhân lực và lên lịch bảo trì thiết bị sấy một cách chủ động, đảm bảo toàn bộ hệ thống vận hành trơn tru và hiệu quả. Về bản chất, đây là quá trình chuyển đổi từ sản xuất dựa trên kinh nghiệm sang quản lý sản xuất dựa trên dữ liệu và khoa học kỹ thuật, một bước đi cần thiết cho sự phát triển bền vững.

1.1. Tầm quan trọng của việc lập kế hoạch sấy gỗ chi tiết

Lập kế hoạch sấy gỗ không đơn thuần là một công việc hành chính mà là một yêu cầu kỹ thuật cấp thiết. Nó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm cuối cùng và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Một kế hoạch tốt giúp đảm bảo tính nhất quán về chất lượng, giảm tỷ lệ sản phẩm lỗi, từ đó tiết kiệm chi phí nguyên vật liệu và sản xuất lại. Theo nghiên cứu, các khuyết tật như nứt, cong vênh chủ yếu phát sinh do quá trình sấy không được kiểm soát chặt chẽ. Việc lập kế hoạch giúp xác định rõ quy trình sấy gỗ cho từng loại gỗ và từng cấp độ dày khác nhau, đảm bảo mỗi mẻ sấy đều được xử lý tối ưu. Hơn nữa, nó còn giúp doanh nghiệp chủ động trong kế hoạch sản xuất đồ gỗ, phối hợp nhịp nhàng giữa khâu sấy và các khâu tinh chế sau đó, tránh tình trạng ùn ứ hoặc thiếu hụt nguyên liệu đã qua xử lý.

1.2. Mục tiêu cốt lõi khi xây dựng kế hoạch sấy cho Đông Thành

Mục tiêu chính của kế hoạch sấy gỗ tại Đông Thành là sản xuất ra gỗ sấy đạt chất lượng cấp I và II theo tiêu chuẩn ngành. Cụ thể, độ ẩm cuối cùng của gỗ phải đạt từ 8-12%, chênh lệch độ ẩm giữa các thanh và trong cùng một thanh phải ở mức tối thiểu. Kế hoạch cần đặt mục tiêu giảm thời gian sấy gỗ mà không ảnh hưởng đến chất lượng, thông qua việc tối ưu hóa quy trình sấy. Đồng thời, việc giảm tiêu hao năng lượng cho lò sấy gỗ công nghiệp cũng là một mục tiêu quan trọng để hạ giá thành sản phẩm. Cuối cùng, kế hoạch phải đảm bảo an toàn vận hành lò sấy và tuân thủ các quy định về môi trường, hướng tới một quy trình sản xuất bền vững và chuyên nghiệp.

II. Phân tích thách thức trong quy trình sấy gỗ hiện tại ở công ty

Thực trạng hoạt động sấy tại Công ty TNHH Đông Thành cho thấy một số thách thức cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả. Vấn đề lớn nhất nằm ở việc chưa có một quy trình sấy gỗ được tiêu chuẩn hóa và áp dụng đồng bộ. Công ty thường áp dụng một chế độ sấy chung cho nhiều loại gỗ (Keo, Tần bì) và các cấp độ dày khác nhau, dẫn đến chất lượng không đồng đều. Khâu chuẩn bị nguyên liệu còn nhiều hạn chế, gỗ chưa được phân loại kỹ theo độ ẩm ban đầu, nguồn gốc hay khuyết tật, làm tăng nguy cơ phát sinh lỗi trong quá trình sấy. Theo khảo sát, khuyết tật nứt đầu và cong vênh xảy ra khá phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ thu hồi gỗ và làm tăng chi phí sấy gỗ. Hơn nữa, việc xếp đống gỗ thủ công, thanh kê không đồng nhất và khoảng cách không hợp lý tạo ra các kênh lưu thông không khí không đều trong lò sấy gỗ công nghiệp, làm cho gỗ khô không đồng nhất. Hệ thống kiểm soát chất lượng cũng cần được cải thiện. Việc kiểm soát chất lượng gỗ sấy hiện tại chủ yếu dừng lại ở đo độ ẩm cuối cùng, chưa kiểm tra nội ứng suất tồn tại trong gỗ, một yếu tố quan trọng quyết định sự ổn định của sản phẩm sau gia công. Những thách thức này đòi hỏi một kế hoạch cải tiến toàn diện, tập trung vào việc chuẩn hóa công nghệ và quy trình.

2.1. Vấn đề về chất lượng gỗ sấy và các khuyết tật thường gặp

Chất lượng gỗ sau sấy tại công ty chưa thực sự ổn định. Các khuyết tật chính được ghi nhận bao gồm nứt đầu gỗ, cong vênh (cong cạnh, cong hình nòng máng) và một số ít trường hợp bị móp méo. Nguyên nhân sâu xa đến từ việc thay đổi đột ngột các thông số môi trường sấy và tốc độ khô không đều giữa các lớp gỗ. Việc không có giai đoạn xử lý giữa chừng và xử lý cuối phù hợp để triệt tiêu ứng suất làm cho các khuyết tật này trở nên trầm trọng hơn. Để đáp ứng tiêu chuẩn gỗ xuất khẩu, việc kiểm soát và hạn chế tối đa các khuyết tật này là nhiệm vụ bắt buộc trong kế hoạch sấy gỗ mới.

2.2. Hạn chế trong khâu chuẩn bị và xếp đống nguyên liệu

Khâu xếp đống gỗ là một điểm yếu lớn. Việc sử dụng thanh kê không đồng đều về kích thước, bị cong vênh, và xếp không thẳng hàng làm cho luồng không khí tuần hoàn không hiệu quả. Khoảng cách giữa các thanh kê và khoảng cách từ đống gỗ đến trần lò chưa được tối ưu, gây lãng phí năng lượng và làm gỗ khô không đều. Gỗ nguyên liệu trước khi vào lò cũng chưa được hong phơi tự nhiên để giảm độ ẩm ban đầu. Điều này không chỉ kéo dài thời gian sấy gỗ mà còn làm tăng nguy cơ nứt vỡ bề mặt do chênh lệch độ ẩm quá lớn khi bắt đầu gia nhiệt.

2.3. Thiếu sót trong việc kiểm soát thông số và thiết bị sấy

Mặc dù có nhật ký vận hành, việc điều khiển quá trình sấy vẫn phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm của công nhân. Tài liệu cho thấy hệ thống đồng hồ đo nhiệt kế ướt đôi khi không chính xác, dẫn đến việc điều chỉnh môi trường sấy không tuân thủ nghiêm ngặt chế độ đã lập. Ngoài ra, một số thiết bị như ống cấp nước hồi bị rò rỉ, các bộ phận trong lò bị hen gỉ chưa được khắc phục kịp thời. Công tác bảo trì thiết bị sấy cần được lên kế hoạch định kỳ và thực hiện nghiêm túc hơn để đảm bảo hệ thống luôn hoạt động ở trạng thái tốt nhất.

III. Phương pháp xây dựng quy trình sấy gỗ tối ưu cho Đông Thành

Để khắc phục các nhược điểm hiện tại, một quy trình sấy gỗ chuẩn hóa cần được thiết lập, bắt đầu từ khâu nguyên liệu. Kế hoạch đề xuất phân loại gỗ đầu vào một cách chi tiết theo chủng loại, quy cách, độ ẩm ban đầu và nguồn gốc. Mỗi loại gỗ như Tần Bì, Sồi, Keo lá tràm với cùng chiều dày sẽ có một chế độ sấy riêng biệt, được xây dựng dựa trên đặc tính vật lý và cấu tạo của chúng. Quy trình sấy được chia thành các giai đoạn rõ ràng: xử lý ban đầu, sấy giai đoạn I (sấy đẳng tốc), xử lý giữa chừng, sấy giai đoạn II (sấy giảm tốc), và cuối cùng là xử lý cuối cùng và làm nguội. Giai đoạn xử lý ban đầu bằng nhiệt ẩm với độ ẩm môi trường trên 90% sẽ giúp làm nóng gỗ đồng đều và hạn chế nứt bề mặt. Việc áp dụng giai đoạn xử lý giữa chừng và xử lý cuối là cực kỳ quan trọng để triệt tiêu ứng suất, đảm bảo gỗ không bị cong vênh sau khi gia công. Công nghệ sấy gỗ được lựa chọn vẫn là sấy gỗ hơi nước, nhưng quy trình vận hành sẽ được tối ưu hóa quy trình sấy thông qua việc kiểm soát chặt chẽ nhiệt độ và độ ẩm môi trường ở từng giai đoạn, dựa vào các chế độ sấy đã được nghiên cứu và đề xuất.

3.1. Các giai đoạn chính trong một chu trình sấy gỗ tiêu chuẩn

Một chu trình sấy hoàn chỉnh bao gồm 5 giai đoạn cốt lõi. 1. Xử lý ban đầu: Làm nóng gỗ trong môi trường ẩm cao để tránh sốc nhiệt. 2. Sấy giai đoạn I: Giai đoạn bay hơi ẩm tự do, cần duy trì nhiệt độ ổn định để tránh bề mặt gỗ khô quá nhanh. 3. Xử lý giữa chừng: Phun ẩm để giảm ứng suất hình thành khi gỗ khô xuống gần điểm bão hòa thớ gỗ. 4. Sấy giai đoạn II: Giai đoạn bay hơi ẩm liên kết, cần tăng dần nhiệt độ và giảm độ ẩm môi trường để tăng tốc độ sấy. 5. Xử lý cuối và làm nguội: Cân bằng lại độ ẩm trong toàn bộ thanh gỗ và triệt tiêu hoàn toàn ứng suất tồn dư, giúp ổn định kích thước gỗ. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các giai đoạn này là chìa khóa để kiểm soát chất lượng gỗ sấy.

3.2. Lựa chọn chế độ sấy phù hợp cho từng loại gỗ cụ thể

Không thể áp dụng một chế độ sấy cho mọi loại gỗ. Gỗ có khối lượng thể tích lớn, cấu tạo phức tạp như Sồi, Gõ Đỏ cần chế độ sấy mềm, thời gian dài hơn để tránh nứt. Ngược lại, gỗ có khối lượng thể tích thấp hơn như Keo có thể áp dụng chế độ sấy cứng hơn. Kế hoạch sấy gỗ phải bao gồm các bảng chế độ sấy chi tiết cho từng loại gỗ và chiều dày. Ví dụ, với gỗ Tần bì dày 20mm, nhiệt độ sấy ban đầu có thể là 55°C, trong khi gỗ Sồi cùng độ dày cần nhiệt độ thấp hơn. Việc này đòi hỏi cán bộ kỹ thuật phải có kiến thức chuyên sâu và dựa vào các tài liệu khoa học để lập chế độ sấy chính xác.

IV. Bí quyết tối ưu hóa công nghệ và kiểm soát chất lượng gỗ sấy

Việc tối ưu hóa quy trình sấy không chỉ dừng lại ở việc lập chế độ mà còn bao gồm việc cải tiến công nghệ và tăng cường kiểm soát. Yếu tố then chốt là đảm bảo các thông số môi trường sấy (nhiệt độ, độ ẩm) được duy trì chính xác theo biểu đồ. Điều này đòi hỏi hệ thống điều khiển của lò sấy gỗ công nghiệp phải hoạt động ổn định và các thiết bị đo lường phải được hiệu chuẩn định kỳ. Việc sử dụng máy đo độ ẩm gỗ chất lượng cao là bắt buộc, không chỉ để kiểm tra độ ẩm cuối mà còn để theo dõi sự thay đổi độ ẩm trong suốt quá trình sấy thông qua các mẫu kiểm tra. Kế hoạch đề xuất phương pháp kiểm tra nội ứng suất bằng mẫu răng lược. Phương pháp này giúp đánh giá mức độ ứng suất tồn dư trong gỗ, từ đó quyết định thời gian và cường độ của giai đoạn xử lý cuối. Ngoài ra, kỹ thuật xếp đống gỗ cũng cần được chuẩn hóa. Sử dụng thanh kê có kích thước đồng nhất (dày 25mm), xếp thẳng hàng và khoảng cách đều nhau (40-60cm) sẽ tạo ra các kênh gió đều, giúp gỗ khô nhanh và đồng đều hơn. Đặt vật nặng lên trên cùng của đống gỗ cũng là một biện pháp hiệu quả để hạn chế cong vênh. Những cải tiến này giúp nâng cao chất lượng sản phẩm một cách bền vững.

4.1. Vai trò của máy đo độ ẩm gỗ và kiểm tra nội ứng suất

Để đạt được độ ẩm tiêu chuẩn của gỗ, việc kiểm tra độ ẩm phải được thực hiện thường xuyên và chính xác. Máy đo độ ẩm gỗ là công cụ không thể thiếu. Cần sử dụng cả loại máy đo điện trở (đo chính xác tại các điểm) và loại cảm ứng (kiểm tra nhanh trên bề mặt rộng). Quan trọng hơn, việc kiểm tra nội ứng suất bằng mẫu răng lược là một bước tiến về chất lượng. Bằng cách quan sát độ biến dạng của các răng lược sau khi cắt, cán bộ kỹ thuật có thể xác định được trong gỗ đang tồn tại ứng suất kéo hay nén, từ đó có biện pháp xử lý phù hợp, đảm bảo gỗ không bị biến dạng khi chế biến.

4.2. Cải tiến kỹ thuật xếp đống và bảo trì thiết bị sấy định kỳ

Kỹ thuật xếp đống ảnh hưởng lớn đến hiệu quả sấy. Cần ban hành quy định rõ ràng về kích thước thanh kê, khoảng cách giữa các thanh kê, và cách xếp các lớp gỗ. Các thanh kê ở hai đầu phải được đặt sát mép ván để giảm thiểu hiện tượng nứt đầu. Về thiết bị, cần xây dựng một lịch trình bảo trì thiết bị sấy chi tiết. Lịch trình này bao gồm kiểm tra hàng ngày (hệ thống van, đồng hồ), hàng tuần (động cơ quạt, hệ thống phun ẩm) và bảo dưỡng lớn định kỳ 6 tháng/lần (toàn bộ kết cấu lò, dàn tản nhiệt). Việc bảo trì chủ động giúp ngăn ngừa sự cố, giảm thời gian chết của máy và đảm bảo an toàn vận hành lò sấy.

V. Cách áp dụng kế hoạch sản xuất đồ gỗ hiệu quả tại Đông Thành

Việc triển khai kế hoạch sấy gỗ vào thực tế đòi hỏi sự thay đổi trong công tác tổ chức và quản lý sản xuất. Một kế hoạch sản xuất đồ gỗ tích hợp cần được xây dựng, trong đó khâu sấy gỗ được xem là một mắt xích trọng yếu. Kế hoạch cần phân công rõ trách nhiệm cho từng bộ phận: tổ vận chuyển chịu trách nhiệm xếp dỡ, tổ trực lò vận hành theo đúng chế độ, và cán bộ kỹ thuật giám sát toàn bộ quá trình, từ lập chế độ sấy đến kiểm tra chất lượng cuối cùng. Mô hình tổ chức sản xuất cần được tối ưu hóa để đảm bảo luồng công việc diễn ra liên tục và nhịp nhàng. Lịch trình sấy cho từng lò phải được lên kế hoạch theo tuần và tháng, dựa trên đơn hàng và lượng nguyên liệu dự trữ, giúp tối đa hóa công suất của ba lò sấy. Về mặt chi phí, việc tính toán chi phí sấy gỗ cho mỗi mét khối cần được thực hiện chi tiết, bao gồm chi phí nhiên liệu, điện, nhân công và khấu hao thiết bị. Dựa trên dữ liệu này, công ty có thể xác định giá thành sản phẩm một cách chính xác và tìm ra các giải pháp để tiết kiệm chi phí. Áp dụng kế hoạch này không chỉ cải thiện chất lượng mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế tổng thể cho công ty.

5.1. Tổ chức nhân lực và phân công nhiệm vụ trong khâu sấy

Thành công của kế hoạch phụ thuộc lớn vào con người. Cần tổ chức lại nhân lực khâu sấy một cách khoa học. Cán bộ kỹ thuật là người chịu trách nhiệm cao nhất về mặt công nghệ, bao gồm việc lập chế độ sấy và quyết định kết thúc mẻ sấy. Tổ trực lò phải được đào tạo bài bản để vận hành thiết bị theo đúng thông số kỹ thuật, ghi chép nhật ký đầy đủ và xử lý các sự cố nhỏ. Tổ vận chuyển cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về kỹ thuật xếp đống. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận này sẽ tạo nên một quy trình vận hành trơn tru và hiệu quả.

5.2. Tính toán thời gian sấy gỗ và chi phí sản xuất dự kiến

Dựa trên các chế độ sấy đã xây dựng cho từng loại gỗ, có thể ước tính được thời gian sấy gỗ cho mỗi mẻ. Ví dụ, một mẻ gỗ Keo dày 20mm có thể cần khoảng 5-7 ngày, trong khi gỗ Tần bì có thể lâu hơn. Việc dự báo được thời gian giúp lập kế hoạch sản xuất chính xác. Đồng thời, cần xây dựng một bảng tính chi phí sấy gỗ chi tiết. Các hạng mục chi phí bao gồm: nhiên liệu (than, củi), điện năng cho quạt và bơm, lương công nhân vận hành, chi phí bảo trì và khấu hao lò sấy gỗ công nghiệp. Việc theo dõi và phân tích các chi phí này sẽ giúp ban lãnh đạo đưa ra các quyết định kinh doanh đúng đắn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Trong những năm gần đây ngành chế biến gỗ đã và đang phát triển rất mạnh mẽ, góp phần quan trọng trong việc làm giàu cho đất nƣớc. Nhiều nhà máy chế biến gỗ xuất hiện, các sản phẩm làm ra ngày càng phong phú và đa dạng. Ngoài việc phục vụ nhu cầu sử dụng gỗ trong nƣớc thì một lƣợng lớn các sản phẩm làm ra đƣợc xuất khẩu sang các nƣớc khác trên thế giới. Gỗ là loại vật liệu tự nhiên đƣợc con ngƣời sử dụng từ rất lâu đời bởi ƣu điểm vốn có của nó nhƣ bền, đẹp, dễ gia công chế biến, thân thiện với con ngƣời và môi trƣờng.

Tuy nhiên, gỗ lại có nhƣợc điểm là tính hút và nhả ẩm làm thay đổi kích thƣớc. Nó sẽ làm cho gỗ bị cong vênh, nứt nẻ…làm giảm đáng kể giá trị sử dụng cũng nhƣ giá trị kinh tế, ảnh hƣởng đến kết cấu và giá trị thẩm mỹ của sản phẩm. Để sử dụng gỗ một cách có hiệu quả thì ta cần phải sấy gỗ đến độ ẩm phù hợp nhằm hạn chế sự thay đổi kích thƣớc, hình dạng và hạn chế đƣợc các khuyết tật trong quá trình gia công, chế biến và sử dụng. Nhƣ vậy có thể nói rằng, sấy gỗ là một khâu hết sức cần thiết đƣợc các nhà máy coi trọng.

Muốn sấy gỗ đạt kết quả tốt, đáp ứng đƣợc yêu cầu chất lƣợng, ngoài việc tiếp cận với công nghệ sấy tiên tiến hiện đại trên thế giới, thì việc lập kế hoạch sấy là rất cần thiết cho sự tồn tại và phát triển vững mạnh của công ty. Việc lập kế hoạch sản xuất sấy gỗ giúp chúng ta nâng cao đƣợc hiệu quả trong sản xuất, công tác tổ chức sản xuất đƣợc nhạy bén, giảm đƣợc thời gian sấy, chi phí sấy và giảm giá thành sản phẩm… Đƣợc sự nhất trí của bộ môn Khoa Học Gỗ, khoa Chế Biến Lâm Sản, đƣợc sự hƣớng dẫn của TS. Vũ Huy Đại, em đã tiến hành làm khoá luận tốt nghiệp “ Xây dựng kế hoạch sấy gỗ cho công ty TNHH Đông Thành”. 1 CHƢƠNG I TỔNG QUAN 1.

Khái quát vấn đề cần nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu thế giới Trong thời kỳ gia công gỗ bằng phƣơng pháp thủ công, ngƣời ta đã hong phơi gỗ để làm giảm độ ẩm của gỗ trƣớc khi đƣa vào sản xuất. Đến những năm của thế kỷ XIX, trƣớc những nhu cầu bức bách của công nghệ chế biến gỗ thì đã có một số đề tài nghiên cứu về chế độ sấy và bƣớc đầu xây dựng một số lò sấy thủ công với môi trƣờng sấy là không khí nóng, hơi quá nhiệt và khí đốt. Tuy nhiên trƣớc tình hình phát triển mạnh mẽ của nghành công nghiệp gia công cơ giới gỗ, thì các lò sấy với công suất lớn, công nghệ, thiết bị tiên tiến chất lƣợng tốt đã dần đƣợc xây dựng để thay thế cho những lò sấy, phƣơng pháp sấy thủ công cũ kỹ, năng suất thấp, chất lƣợng kém.

Trong những năm gần đây thì công nghệ sấy gỗ đã có những công trình nghiên cứu lý luận về bản chất của quá trình sấy gỗ. Các phƣơng pháp, qui trình, chế độ sấy với nhiều loại môi trƣờng, nguyên liệu sấy trong các kiểu lò sấy khác nhau ngày càng phát triển sâu rộng ở các nƣớc trên thế giới để đảm bảo hoàn thiện cho công nghệ, kỹ thuật sấy. Xu hƣớng phát triển chủ yếu hiện nay là hoàn thiện kỹ thuật, công nghệ sấy để thời gian sấy ngắn, năng suất, chất lƣợng cao, giá thành sấy rẻ. Tình hình tại Việt Nam Việt Nam là một nƣớc đi sau về nghành công nghiệp chế biến gỗ, do vậy kỹ thuật và công nghệ còn kém phát triển.

Từ xƣa đến nay, phƣơng pháp sấy bằng hong phơi tự nhiên vẫn còn là phổ biến ở các làng nghề và trong các xí nghiệp nhỏ. Trƣớc những năm 1975 thì chỉ có một số ít lò sấy chu kỳ tuần hoàn bằng hơi đốt hoặc hơi nƣớc ở một số nhà máy sản xuất đồ gỗ, đồ mộc với những qui trình và chế độ sấy áp dụng cho lò sấy nhập nội đƣợc cải tiến. 2 Trong những năm gần đây thì nghành công nghiệp chế biến gỗ của nƣớc ta ngày càng phát triển mạnh mẽ đòi hỏi yêu cầu chất lƣợng ngày càng cao, nhất là các mặt hàng xuất khẩu. Công tác nghiên cứu các lò sấy gỗ công nghiệp đã trở thành yêu cầu khách quan và bức bách.

Tuy nhiên thực trạng công tác nghiên cứu về sấy gỗ, lò sấy, kỹ thuật, công nghệ sấy gỗ, cũng nhƣ đội ngũ cán bộ nghiên cứu, giảng dạy, cán bộ kỹ thuật và công nhân vận hành lò sấy còn rất thiếu và yếu kém. Trƣớc tình hình đó chúng ta cần phải nhanh chóng nhận thức rõ đƣợc ý nghĩa và tầm quan trọng của khâu sấy gỗ. Ở điều kiện khí hậu nƣớc ta việc đáp ứng đƣợc yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế cạnh tranh gay gắt về chất lƣợng và giá cả hàng hóa là một bài toán khó. Xu hƣớng phát triển hiện nay là phải nhanh chóng đẩy mạnh công tác nghiên cứu, đào tạo đội ngũ cán bộ nghiên cứu, giảng dạy; cán bộ kỹ thuật và công nhân sản xuất có trình độ để nghành công nghiệp chế biến gỗ nƣớc ta tiến kịp với nghành công nghiệp chế biến gỗ của các nƣớc trên thế giới.

Tính cấp thiết của đề tài Sấy gỗ là một khâu quan trọng có ảnh hƣởng rất lớn tới chất lƣợng sản phẩm. Để đạt đƣợc hiệu quả sấy gỗ thì cần phải có sự chỉ đạo về mặt công nghệ và điều khiển quá trình sấy, đặc biệt là công tác lập kế hoạch sấy gỗ cho cơ sở sản xuất sao cho mang lại hiệu quả cao nhất. Do đó việc nghiên cứu và đƣa ra các giải pháp trong công tác lập kế hoạch là một bài toán khó và cần đƣợc các công ty giải quyết. Vì vậy, em đã nhận thực hiện đề tài “ Xây dựng kế hoạch sấy gỗ cho công ty TNHH Đông Thành”.

Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá đƣợc thực trạng sấy gỗ tại công ty TNHH Đông Thành - Lập kế hoạch sấy gỗ cho công ty 1. Phạm vi nghiên cứu - Những vấn đề cơ bản trong hoạt động sấy tại công ty 3 - Tìm hiểu công tác quản lý, lập kế hoạch sấy gỗ, các bƣớc thực hiện một mẻ sấy 1. Nội dung nghiên cứu 1. Tìm hiểu chung về công ty TNHH Đông Thành - Vị trí địa lý, đặc điểm khí hậu thuỷ văn - Tình hình sản xuất sấy gỗ tại công ty 1.

Khảo sát thực trạng công nghệ sấy và công tác lập kế hoạch sấy tại công ty - Đặc điểm nguyên liệu - Khảo sát quá trình công nghệ - Khảo sát thiết bị sấy - Khảo sát quá trình tổ chức sản xuất - Khảo sát quá trình lập kế hoạch sấy - Chất lƣợng của gỗ sau sấy 1. Lập kế hoạch sấy gỗ làm gỗ ghép cho công ty - Sản lƣợng gỗ sấy trong một năm: 1500 (m3/năm) - Kế hoạch về nguyên liệu - Kế hoạch tổ chức sản xuất + Tổ chức nhân lực khâu sấy: tổ vận chuyển gỗ, tổ trực lò, KCS, cán bộ kỹ thuật (chỉ đạo công nhân xếp gỗ vào lò, lập chế độ sấy, điều khiển quá trình sấy), phòng kinh doanh… + Mô hình tổ chức sản xuất sấy + Lập kế hoạch sản xuất - Lập kế hoạch công nghệ + Xếp đống gỗ + Lập chế độ sấy + Chuẩn bị công nghệ (chuẩn bị nguồn điện, thiết bị cấp hơi, khuấy gió, van từ, dàn tản nhiệt, thiết bị điều khiển…) 4 + Điều khiển quá trình sấy (ghi nhật ký sấy, theo dõi quá trình sấy, kiểm tra thông số môi trƣờng sấy…) - Tính toán chi phí và giá thành sản phẩm sau sấy 1. Phƣơng pháp nghiên cứu - Phƣơng pháp kế thừa: Kế thừa các kết quả nghiên cứu trƣớc đó; - Phƣơng pháp khảo sát thực tế: Qua khảo sát thực tế tại công ty TNHH Đông Thành; - Phƣơng pháp chuyên gia: Các cuộc phỏng vấn, xin ý kiến cán bộ công nhân viên của công ty liên quan đến các nội dung của đề tài; - Phƣơng pháp phân tích tổng hợp: Đây là phƣơng pháp kết hợp giữa lý thuyết, thực tế và tƣ duy logic để nghiên cứu đối tƣợng khảo sát. 5 CHƢƠNG II CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.

Các đặc tính và tính chất của gỗ liên quan đến công nghệ sấy Quá trình sấy là quá trình diễn biến của hai trạng thái vận chuyển, đó là vận chuyển ẩm từ trong vật liệu sấy ra môi trƣờng bên ngoài và quá trình vận chuyển nhiệt từ môi trƣờng ngoài vào bên trong vật liệu nhằm mục đích cân bằng ẩm giữa các lớp gỗ trong và ngoài. Năng lƣợng cung cấp cho quá trình sấy đƣợc diễn ra theo một quy trình của một hàm trạng thái với nhiều biến làm ảnh hƣởng trực tiếp hay gián tiếp đến quá trình sấy. Phƣơng trình đó đƣợc biểu diễn nhƣ sau: F = ( Loại gỗ, độ ẩm của gỗ, thiết bị sấy, loại lò sấy…) + Các yếu tố thuộc về cấu tạo Cấu tạo của gỗ ảnh hƣởng rất lớn đến quá trình dẫn ẩm, quá trình thoát ẩm của gỗ. Mặt khác, gỗ là loại vật liệu mang tính dị hƣớng, chính vì vậy nó ảnh hƣởng rất lớn đến quá trình co rút của gỗ, làm nảy sinh khuyết tật của gỗ trong quá trình sấy, ảnh hƣởng đến chất lƣợng gỗ sấy.

- Gỗ lõi, gỗ giác: Gỗ lõi là do gỗ giác hình thành qua những quá trình sinh hoá phức tạp. Vì vậy gỗ lõi nặng hơn, có mầu sẫm, khả năng hút và nhả ẩm kém hơn gỗ giác. Khi sấy thì phần gỗ giác thoát ẩm nhanh hơn gỗ lõi do vậy sinh ra sự chênh lệch ứng suất làm cho chúng co rút, dễ sinh ra khuyết tật nứt trên thanh gỗ sấy. - Chiều thớ gỗ: Đó là sự sắp xếp các tế bào gỗ theo chiều dọc thân cây ảnh hƣởng đến quá trình sấy.

Gỗ thẳng thớ dễ sấy hơn gỗ chéo thớ và xoắn thớ. - Tia gỗ: Tia gỗ là nguyên nhân chính gây lên hiện tƣợng nứt đầu ở gỗ. Ta cần phải lƣu ý đến kích thƣớc và số lƣợng tia gỗ để lựa chọn chế độ sấy cho phù hợp. - Thể bít và các chất chiết suất, chất tích tụ: Đây là yếu tố cản trở khả năng thoát ẩm của gỗ.

Các chất này sẽ gây ra hiện tƣợng chênh lệch ẩm giữa lớp gỗ bên trong và bên ngoài. Trong quá trình sấy nếu chúng ta không xử lý cẩn 6 thận thì rất dễ xảy ra hiện tƣợng nứt bề mặt gỗ. Loại gỗ này ta nên chọn chế độ sấy mềm. -Lỗ thông ngang: Lỗ thông ngang là đƣờng thoát và hút nƣớc theo chiều ngang thân cây, còn khi cây đã chặt hạ thì nó lại là đƣờng thoát và hút ẩm chính của gỗ.