phần mở đầu, hai chương, bốn tiết, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phục vụ. Luan van 12 Chƣơng 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ VỮNG MẠNH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TÂY NINH 1.1 Những vấn đề cơ bản về hệ thống chính trị và xây dựng HTCTCS vững mạnh trên địa bàn tỉnh Tây Ninh 1. Hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh *Tỉnh Tây Ninh - Tình hình địa lý dân cư. Tây Ninh là tỉnh biên giới thuộc miền Đông Nam bộ, có đường biên giới dài 240km.
Phía Tây và Tây Bắc giáp với Vương quốc campuchia, phía Đông giáp với Tỉnh Bình Dương, phía Nam giáp với thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Long An. Là tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng về an ninh quốc phòng, là cửa ngõ phía Tây Nam của Tổ quốc, với hai cửa khẩu quốc tế (Mộc Bài - Xa Mát), 03 cửa khẩu chính và 12 cửa phụ, có đường xuyên Á nối liền với các nước trong khu vực asean, là cầu nối quan trọng giữa TP.HCM với thủ đô phnôm pênh của Vương quốc campuchia. Tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, với diện tích tự nhiên 4.035,45 km2, dân số trung bình 1.526 người (năm 2008), mật độ dân số 262,31 người/km2. Toàn tỉnh có 8 huyện và 01 Thành phố thuộc tỉnh với 95 xã, phường, thị trấn (có 5 huyện và 20 xã biên giới), 533 ấp, khu phố; đồng bào theo đạo chiếm 56,81% dân số, trong đó đạo Cao Đài có đông tín đồ nhất, chiếm 43% dân số, có 22 dân tộc thiểu số, chiếm trên 1,63% dân số.
Đảng bộ tỉnh Tây Ninh có 14 Đảng bộ trực thuộc (08 huyện, 01 Thành phố, 05 Đảng ủy) có 657 tổ chức cơ sở Đảng (177 Đảng bộ, 480 Chi bộ) với 11 Đảng bộ bộ phận và 1.686 Chi bộ trực thuộc đảng bộ cơ sở, tổng số đảng viên 27.273, chiếm 2,53% so với dân số trong Tỉnh. Luan van 13 Trong 657 tổ chức cơ sở Đảng thuộc các loại hình ở 82 xã, 05 phường, 08 thị trấn; 52 doanh nghiệp nhà nước; 14 doanh nghiệp cổ phần có vốn nhà nước; 02 doanh nghiệp có 100% vốn đầu tư nước ngoài; 09 công ty cồ phần tư nhân;103 đơn vị sự nghiệp; 302 cơ quan hành chính; 78 đơn vị LLVT. Toàn Tỉnh có 533/533 ấp, khu phố đã thành lập Chi bộ (đạt 100%) - Tình hình chính trị: Về phương tiện lịch sử, Tây Ninh là địa phương giàu truyền thống cách mạng yêu nước, là thủ đô của chính phủ cách mạng lâm thời, Cộng hòa miền Nam Việt Nam, là nơi đứng chân của các LLVT miền. Ngoài các di tích lịch sử Trung ương cục miền Nam, ở Tây Ninh còn nhiều di tích lịch sử khác gắn liền với cuộc kháng chiến giải phóng miền nam như: Di tích căn cứ Bời Lời, chiến khu Dương Minh Châu, địa đạo An Thới, khu di tích thanh niên cách mạng Rừng Rong và nhiều di tích khác.
Với đường lối đúng đắn của Đảng và sự nổ lực cố gắng của Trung ương và địa phương, cùng với sự đoàn kết thống nhất của quần chúng nhân dân, nhân dân luôn giữ vững niềm tin vào sự đổi mới của đảng, tin tưởng tuyệt đối vào con đường đi lên XHCN, vì vậy địa bàn tỉnh Tây Ninh luôn ổn định chính trị. - Tình hình kinh tế văn hóa xã hội Tây Ninh là một trong những cửa ngõ giao lưu quốc tế quan trọng giữa Việt Nam với các nước láng giềng Campuchia, Thái Lan… Tây Ninh cũng là Tỉnh có vị trí quan trọng trong mối giao lưu trao đổi hàng hóa giữa các Tỉnh đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh, các vùng kinh tế trong điểm phía nam. Trong những năm gần đây, nền kinh tế của Tỉnh phát triển tương đối toàn diện và liên tục, đã đạt được những thành tựu đáng khích lệ. Tây Ninh có Hồ Dầu Tiếng với dung tích 1,45 tỷ m3 và 1.053 tuyến kênh có tổng chiều dài 1.000km đã phát huy hiệu quả trong cân bằng sinh thái, phục vụ tưới tiêu nông nghiệp, sinh hoạt tiêu dùng và cho sản xuất nông nghiệp.
Ngoài ra còn cung cấp nước để phát triển nuôi trồng thủy sản. Luan van 14 Tây Ninh có nguồn nước ngầm khá phong phú, phân bố rộng khắp trên địa bàn Tỉnh, về khoáng sản chủ yếu thuộc nhóm khoáng sản phi kim loại như: than bùn, đá vôi, sỏi, cát, sét và đá xây dựng; Rừng Tây Ninh phần lớn là rừng thứ sinh do tàn phá trong chiến tranh trước đây. Đến năm 2010, diện tích đất có rừng khoảng 45. Văn hóa Tây Ninh rất phong phú đa dạng, ẩm thực theo phong tục tập quán, tín ngưỡng tôn giáo, văn hóa nghệ thuật đậm đà bản sắc dân tộc.
- Tình hình quốc phòng - an ninh Tây Ninh là tỉnh biên giới, có đường biên giới dài 240km là cửa ngõ giao thông về đường bộ qua trọng vào Campuchia và các nước ASEAN, có vị trí chiến lược về an ninh quốc phòng của quốc gia. * Hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh: - Quan niệm chung về hệ thống chính trị: Khái niệm HTCT được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau, theo nghĩa phổ biến nhất hệ thống chính trị của một quốc gia là một cấu trúc của xã hội bao gồm các tổ chức chính trị đặc trưng của xã hội (Nhà nước, các đảng phái chính trị, các tổ chức chính trị xã hội…) tồn tại và hoạt động trong khuôn khổ pháp luật chính thức hiện hành, cùng với tổng thể các mối quan hệ chính trị ràng buộc, gắn kết các tổ chức đó thành một chỉnh thể, thông qua đó giai cấp cầm quyền thực hiện quyền lực chính trị của mình trong xã hội. HTCT nói chung xuất hiện khi có nhà nước, nhưng khái niệm HTCT xuất hiện gắn với TBCN, với sự ra đời của nhà nước tư sản, trong chế độ chiếm hữu nô lệ, chế độ phong kiến đã có nhà nước nhưng không tồn tại HTCT mà chỉ có cơ quan quyền lực do giai cấp chủ nô, phong kiến nắm giữ với bản chất là bộ máy quyền lực, quan liêu, tập trung quyền lực, vào giai cấp bóc lột, HTCT với đầy đủ ý nghĩa trong xã hội loài người xuất hiện trong chế độ TBCN. Trong mọi xã hội có giai cấp, quyền lực của chủ thể cầm quyền được Luan van 15 thực hiện bằng một hệ thống thiết chế và tổ chức chính trị nhất định, đó là hệ thống chính trị.
HTCT là tổng thể các đảng phái chính trị, cơ quan, tổ chức nhà nước, đoàn thể xã hội và mối quan hệ giữa các lực lượng đó, chi phối sự tồn tại và phát triển đời sống chính trị của một quốc gia, thể hiện bản chất của một quốc gia, con đường phát triển của quốc gia đó. Cấu trúc của HTCT không chỉ là hệ thống các tổ chức và các quan hệ về tổ chức mà còn là hệ thống các cấp độ và các quan hệ về cấp độ nhìn theo hai chiều vận động từ dưới lên và từ trên xuống. Có các cấp độ của từng tổ chức (Đảng, Nhà nước, Mặt trận và các đoàn thể) quy định vị trí vai trò chức trách, thẩm quyền của các cấp, của cấp trên với cấp dưới trong phạm vi một tổ chức với sự tác động của bộ máy tương ứng với từng cấp. HTCT được cấu thành bởi các tổ chức nêu trên củng có các cấp độ này, biểu hiện thành quan hệ tác động qua lại giữa Trung ương với địa phương cơ sở.
Giữa các tổ chức lại hình thành quan hệ tác động lẫn nhau trong hệ thống và trong từng cấp độ. Cụ thể, ở Trung ương là quan hệ giữa đảng với nhà nước, MTTQ Việt Nam và các đoàn thể. Ở cấp tỉnh là quan hệ giữa Đảng bộ tỉnh với chính quyền tỉnh, MTTQ và các đoàn thể cấp tỉnh. Ở cấp xã, phường, thị trấn là quan hệ giữa Đảng bộ xã với chính quyền MT cùng các đoàn thể xã.
Ở nước ta hiện nay, mô hình tổng thể HTCT được xác định gồm có: Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, MTTQ Việt Nam và các tổ chức CT-XH là tổng liên đoàn lao động Việt Nam, Hội nông dân Việt Nam, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam và Hội Cựu chiến binh Việt Nam… Trong đó Đảng cộng sản Việt Nam vừa là một bộ phận một thành viên, vừa là hạt nhân lãnh đạo HTCT; Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam là trụ cột HTCT, là tổ chức thực thi quyền lực, thể hiện và thực hiện ý chí, quyền lực của nhân dân, MTTQ Việt Nam là liên minh chính trị của các đoàn Luan van 16 thể nhân dân và các cá nhân tiêu biểu của các giai cấp và tầng lớp xã hội, các dân tộc tôn giáo, là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân; các tổ chức CT-XH đại diện và thực thi quyền làm chủ nhân dân, tham gia xây dựng và giám sát hoạt động của Đảng, Nhà nước, tham gia vào quản lý Nhà nước, quản lý xã hội. HTCT ở nước ta là HTCT XHCN là tổng thể các tổ chức của hệ thống bao gồm: Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước , MTTQ và các tổ chức chính trị đoàn thể xã hội hoạt động trong mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhau, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản nhằm củng cố và tăng cường nên dân chủ XHCN và bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân; Nhà nước CHXHCN Việt Nam là công cụ đặc biệt của Đảng vì chỉ Nhà nước mới thực hiện quyền lực; thực hiện các mối quan hệ các đoàn thể nhằm thực thi dân chủ XHCN * Quan niệm hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh Trong chế độ XHCN, xét về thực chất HTCT xã hội chủ nghĩa ra đời khi giành được chính quyền, Đảng Cộng sản trở thành đảng cầm quyền. Tuy nhiên, do cuộc đấu tranh giai cấp gay go, quyết liệt trong suốt thời kỳ quá độ, nên thuật ngữ “Hệ thống chính trị” không được sử dụng, mà dùng khái niệm “hệ thống chuyên chính vô sản”, nói lên tính chất đấu tranh một mất một còn giữa CNXH và CNTB. Khái niệm HTCT được Đảng ta chính thức đưa ra từ Hội nghị BCH TW Đảng lần thứ sáu (khóa VI) vào tháng 3/1989 và chính thức sử dụng trong văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VII (1991) thay thế cho khái niệm chuyên chính vô sản đã được sử dụng trước đó.