Luận án tiến sĩ về vốn xã hội và tìm kiếm việc làm của cựu sinh viên Trường ĐH Khoa học Xã hội ...

Nghiên cứu luận án tiến sĩ về ảnh hưởng vốn xã hội đến tìm kiếm việc làm của cựu sinh viên trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội

• Tác giả: Phạm Huy Cường
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Kim Hoa
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Xã hội học
• Đề tài: Vốn xã hội với tìm kiếm việc làm của sinh viên sau khi tốt nghiệp
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ xã hội học
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Ý nghĩa của luận án
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.7. Khung phân tích
• 0.8. Kết cấu của luận án
• 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Nghiên cứu về vốn xã hội
• 1.2. Nghiên cứu về vai trò của vốn xã hội trong thị trường lao động
• 1.3. Ý nghĩa hai chiều của vốn xã hội
• 1.4. “Kênh” kết nối giữa người lao động và việc làm
• 1.5. Tác động của vốn xã hội đến kết quả tìm kiếm việc làm
• 1.6. Hướng nghiên cứu gợi mở từ “sức mạnh của các liên kết yếu”
• 1.7. Các định hướng tiếp tục nghiên cứu trong luận án
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các khái niệm công cụ
• 2.1.1. Khái niệm “vốn xã hội”
• 2.1.2. Khái niệm “việc làm”
• 2.1.3. Khái niệm “hành vi tìm kiếm việc làm”
• 2.2. Các lý thuyết vận dụng trong luận án
• 2.2.1. Lý thuyết về vốn xã hội
• 2.2.1.1. Các học giả quan trọng
• 2.2.1.2. Sự thống nhất và khác biệt trong các luận điểm về vốn xã hội
• 2.2.1.3. Vận dụng các quan điểm lý thuyết về vốn xã hội trong luận án
• 2.2.2. Lý thuyết lựa chọn duy lý
• 2.3. Thực tiễn chính sách và vấn đề việc làm của sinh viên tốt nghiệp
• 2.4. Địa bàn nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Phương pháp phân tích tài liệu
• 2.5.2. Phương pháp phỏng vấn sâu cá nhân
• 2.5.3. Phương pháp trưng cầu ý kiến bằng bảng hỏi
• 3. THỰC TRẠNG VIỆC LÀM VÀ THỰC TẾ VỐN XÃ HỘI CỦA SINH VIÊN SAU KHI TỐT NGHIỆP
• 3.1. Thực trạng việc làm của sinh viên sau khi tốt nghiệp
• 3.1.1. Đạt được một công việc
• 3.1.2. Khu vực làm việc
• 3.1.3. Mức thu nhập
• 3.1.4. Mức độ phù hợp giữa chuyên môn được đào tạo và việc làm
• 3.1.5. Mức độ ổn định của công việc
• 3.2. Vốn xã hội của sinh viên tốt nghiệp
• 3.2.1. Nhận thức của sinh viên tốt nghiệp về vai trò của vốn xã hội
• 3.2.2. Quy mô mạng quan hệ xã hội của sinh viên tốt nghiệp
• 3.2.2.1. Các mối quan hệ trong gia đình
• 3.2.2.2. Các mối quan hệ trong nhóm bạn
• 3.2.2.3. Các mối quan hệ thành viên trong các tổ chức xã hội
• 3.2.3. Các nguồn lực sinh viên tốt nghiệp có thể huy động từ mạng quan hệ xã hội
• 3.2.3.1. Nguồn lực thông tin
• 3.2.3.2. Nguồn lực kinh tế
• 3.2.3.3. Các nguồn lực khác
• 3.3. VẬN DỤNG VỐN XÃ HỘI TRONG TÌM KIẾM VIỆC LÀM VÀ NHỮNG TÁC ĐỘNG ĐẾN CÔNG VIỆC CỦA SINH VIÊN SAU KHI TỐT NGHIỆP
• 3.3.1. Khai thác các nguồn lực từ mạng quan hệ xã hội trong quá trình tìm kiếm việc làm
• 3.3.1.1. Khai thác nguồn lực thông tin
• 3.3.1.2. Khai thác các nguồn lực khác
• 3.3.2. Vận dụng vốn xã hội với thời gian tìm kiếm việc làm
• 3.3.3. Tác động của việc vận dụng vốn xã hội tới các đặc điểm công việc
• 3.3.4. Vận dụng vốn xã hội với mức thu nhập
• 3.3.5. Vận dụng vốn xã hội với đặc điểm chuyên môn của công việc
• 3.3.6. Vận dụng vốn xã hội với khu vực làm việc
• 3.3.7. Vận dụng vốn xã hội với mức độ ổn định công việc
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu tổng quan về vốn xã hội và tìm việc làm sinh viên sau tốt nghiệp

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng cạnh tranh, vốn xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ tìm việc làm sinh viên sau khi tốt nghiệp. Khái niệm vốn xã hội được hiểu là tổng hợp các nguồn lực gắn liền với mạng lưới quan hệ xã hội, sự tin tưởng và sự hỗ trợ lẫn nhau giữa các cá nhân. Nghiên cứu của Phạm Huy Cường (2016) tại Đại học Quốc gia Hà Nội đã chỉ ra rằng bên cạnh vốn con người và vốn kinh tế, vốn xã hội là một nguồn lực vô hình nhưng có ảnh hưởng sâu sắc đến cơ hội việc làm và sự thành công nghề nghiệp của sinh viên sau tốt nghiệp. Các mạng lưới quan hệ xã hội như gia đình, bạn bè, thầy cô và các tổ chức xã hội là những kênh thông tin và hỗ trợ quan trọng giúp sinh viên tiếp cận cơ hội nghề nghiệp hiệu quả hơn. Đồng thời, nhận thức về vai trò của vốn xã hội cũng thúc đẩy sinh viên chủ động xây dựng và khai thác mạng lưới quan hệ xã hội của mình trong quá trình tìm kiếm việc làm.

1.1. Khái niệm vốn xã hội và mạng lưới quan hệ xã hội trong tìm việc làm

Khái niệm vốn xã hội được định nghĩa là tập hợp các nguồn lực thực tế hoặc tiềm năng gắn với mạng lưới quan hệ xã hội bền vững mà cá nhân có thể huy động để đạt được mục tiêu. Theo Bourdieu, vốn xã hội phụ thuộc vào quy mô và chất lượng mạng lưới quan hệ xã hội, trong khi Coleman nhấn mạnh vai trò của sự tin tưởng và các chuẩn mực xã hội trong việc duy trì vốn xã hội. Trong bối cảnh tìm việc làm, mạng lưới quan hệ xã hội cung cấp thông tin, hỗ trợ tài chính và tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên tiếp cận các cơ hội nghề nghiệp. Việc hiểu rõ và vận dụng vốn xã hội giúp sinh viên nâng cao hiệu quả tìm kiếm việc làm và giảm thiểu chi phí tìm kiếm.

1.2. Thực trạng tìm việc làm của sinh viên sau tốt nghiệp tại Việt Nam

Thực trạng việc làm của sinh viên sau tốt nghiệp tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức như tỷ lệ thất nghiệp cao, việc làm không phù hợp chuyên môn và khó khăn trong tiếp cận thông tin tuyển dụng. Nhiều nghiên cứu cho thấy sinh viên thường thiếu các mối quan hệ xã hội cần thiết để khai thác thông tin việc làm, dẫn đến thời gian tìm kiếm việc làm kéo dài và chất lượng công việc thấp. Các khảo sát của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng phản ánh nguyên nhân chủ yếu khiến sinh viên chưa tìm được việc làm là do thiếu các mối quan hệ xã hội và thông tin tuyển dụng. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của vốn xã hội trong việc hỗ trợ sinh viên vượt qua những khó khăn trên thị trường lao động.

II. Phân tích các thách thức và ảnh hưởng vốn xã hội đến việc làm sinh viên sau tốt nghiệp

Việc tìm kiếm việc làm của sinh viên sau tốt nghiệp không chỉ chịu ảnh hưởng bởi trình độ chuyên môn mà còn bởi các yếu tố xã hội như mạng lưới quan hệ và vốn xã hội. Các thách thức chính bao gồm sự không tương thích giữa đào tạo và nhu cầu thị trường, thiếu kỹ năng tìm việc, và hạn chế trong mạng lưới quan hệ xã hội. Nghiên cứu cho thấy sinh viên có mạng lưới quan hệ xã hội rộng và chất lượng cao thường tìm được việc làm nhanh hơn, có mức thu nhập tốt hơn và công việc phù hợp hơn với chuyên môn. Ngược lại, sinh viên thiếu vốn xã hội thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin và cơ hội nghề nghiệp, dẫn đến tình trạng thất nghiệp hoặc làm việc không đúng ngành nghề.

2.1. Thách thức trong tìm việc làm của sinh viên sau tốt nghiệp

Sinh viên sau tốt nghiệp thường gặp phải các thách thức như thiếu thông tin tuyển dụng, kỹ năng tìm việc hạn chế, và mạng lưới quan hệ xã hội chưa phát triển. Nhiều sinh viên chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của vốn xã hội trong việc tìm kiếm việc làm, dẫn đến việc không tận dụng hiệu quả các mối quan hệ cá nhân và tổ chức. Ngoài ra, sự không phù hợp giữa chuyên môn đào tạo và nhu cầu thực tế của thị trường lao động cũng làm tăng khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm ổn định và phù hợp.

2.2. Ảnh hưởng của vốn xã hội đến quá trình tìm kiếm việc làm và kết quả việc làm

Vốn xã hội ảnh hưởng tích cực đến quá trình tìm kiếm việc làm thông qua việc cung cấp thông tin, hỗ trợ tài chính và tạo điều kiện thuận lợi trong các mối quan hệ giới thiệu việc làm. Sinh viên có mạng lưới quan hệ xã hội rộng thường có thời gian tìm việc ngắn hơn, số lần phỏng vấn ít hơn và mức thu nhập cao hơn. Đồng thời, vốn xã hội còn giúp sinh viên tiếp cận các công việc phù hợp với chuyên môn và có tính ổn định cao hơn. Tuy nhiên, cũng có nghiên cứu chỉ ra rằng việc dựa quá nhiều vào mạng lưới quan hệ xã hội có thể dẫn đến việc chấp nhận công việc với mức thu nhập thấp hơn hoặc không phù hợp với năng lực.

III. Hướng dẫn phương pháp phát triển vốn xã hội hiệu quả cho sinh viên tìm việc làm

Phát triển và khai thác hiệu quả vốn xã hội là một trong những phương pháp quan trọng giúp sinh viên nâng cao cơ hội tìm việc làm sau tốt nghiệp. Việc xây dựng mạng lưới quan hệ xã hội đa dạng, bao gồm gia đình, bạn bè, thầy cô và các tổ chức xã hội, giúp sinh viên tiếp cận nhiều nguồn thông tin và hỗ trợ khác nhau. Đồng thời, việc nâng cao kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tìm việc và nhận thức về vai trò của vốn xã hội cũng góp phần quan trọng trong việc phát triển nguồn lực này. Các chương trình đào tạo kỹ năng mềm, hoạt động ngoại khóa và kết nối với doanh nghiệp là những giải pháp thiết thực để sinh viên phát triển vốn xã hội.

3.1. Phương pháp xây dựng mạng lưới quan hệ xã hội đa dạng và bền vững

Xây dựng mạng lưới quan hệ xã hội đa dạng đòi hỏi sinh viên chủ động tham gia các hoạt động xã hội, câu lạc bộ, hội nhóm và các sự kiện nghề nghiệp. Việc duy trì các mối quan hệ thân thiết trong gia đình, bạn bè và thầy cô cũng rất quan trọng để tạo nền tảng hỗ trợ lâu dài. Ngoài ra, sinh viên cần học cách tạo dựng các mối quan hệ mới, mở rộng mạng lưới ra ngoài phạm vi quen biết truyền thống để tiếp cận các cơ hội nghề nghiệp đa dạng hơn.

3.2. Nâng cao kỹ năng tìm việc và nhận thức về vai trò vốn xã hội

Kỹ năng tìm việc bao gồm kỹ năng viết hồ sơ, phỏng vấn, giao tiếp và sử dụng các kênh tìm việc hiệu quả. Sinh viên cần được trang bị kiến thức về cách khai thác mạng lưới quan hệ xã hội để tìm kiếm thông tin việc làm và nhận được sự hỗ trợ. Việc nâng cao nhận thức về vai trò của vốn xã hội giúp sinh viên chủ động xây dựng và sử dụng mạng lưới quan hệ một cách hiệu quả, từ đó tăng khả năng thành công trong tìm kiếm việc làm.

IV. Phương pháp vận dụng vốn xã hội trong tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp của sinh viên sau tốt nghiệp

Vận dụng vốn xã hội trong tìm kiếm việc làm là quá trình khai thác các nguồn lực từ mạng lưới quan hệ xã hội nhằm tiếp cận thông tin, nhận được sự giới thiệu và hỗ trợ trong quá trình tuyển dụng. Sinh viên sau tốt nghiệp có thể tận dụng các mối quan hệ trong gia đình, bạn bè, thầy cô và các tổ chức xã hội để mở rộng cơ hội nghề nghiệp. Việc sử dụng vốn xã hội không chỉ giúp rút ngắn thời gian tìm việc mà còn nâng cao chất lượng công việc đạt được. Tuy nhiên, cần lưu ý cân bằng giữa việc sử dụng các mối quan hệ xã hội và các kênh tìm việc chính thức để đạt hiệu quả tối ưu.

4.1. Khai thác nguồn lực thông tin từ mạng lưới quan hệ xã hội

Thông tin về việc làm là nguồn lực quan trọng nhất mà vốn xã hội mang lại. Sinh viên có thể nhận được thông tin tuyển dụng qua gia đình, bạn bè, đồng nghiệp cũ hoặc các tổ chức xã hội mà họ tham gia. Việc tiếp cận thông tin sớm và chính xác giúp sinh viên có lợi thế trong việc lựa chọn công việc phù hợp và chuẩn bị tốt hơn cho quá trình ứng tuyển.

4.2. Sử dụng sự hỗ trợ và giới thiệu trong mạng lưới quan hệ xã hội

Ngoài thông tin, sự hỗ trợ trực tiếp như giới thiệu, bảo lãnh hoặc giúp đỡ trong quá trình phỏng vấn cũng là lợi thế lớn. Các mối quan hệ xã hội tạo ra niềm tin và uy tín giúp sinh viên được nhà tuyển dụng đánh giá cao hơn. Việc vận dụng vốn xã hội một cách khéo léo và có trách nhiệm sẽ giúp sinh viên tăng khả năng thành công trong tìm kiếm việc làm.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về vốn xã hội trong tìm việc làm sinh viên

Các nghiên cứu thực nghiệm tại Việt Nam, đặc biệt là nghiên cứu của Phạm Huy Cường (2016), đã cung cấp bằng chứng rõ ràng về vai trò của vốn xã hội trong việc tìm kiếm việc làm của sinh viên sau tốt nghiệp. Kết quả khảo sát cho thấy sinh viên có mạng lưới quan hệ xã hội rộng và nhận thức tốt về vai trò của vốn xã hội thường tìm được việc làm nhanh hơn, có mức thu nhập cao hơn và công việc phù hợp hơn với chuyên môn. Ngoài ra, việc vận dụng vốn xã hội còn giúp giảm chi phí và thời gian tìm kiếm việc làm. Các kết quả này khẳng định tầm quan trọng của việc phát triển và khai thác vốn xã hội như một chiến lược tìm việc hiệu quả.

5.1. Kết quả khảo sát thực trạng vốn xã hội và việc làm của sinh viên sau tốt nghiệp

Khảo sát tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội cho thấy phần lớn sinh viên nhận thức rõ vai trò của vốn xã hội trong tìm việc làm. Mạng lưới quan hệ gia đình, bạn bè và thầy cô là nguồn lực quan trọng giúp sinh viên tiếp cận thông tin và cơ hội nghề nghiệp. Sinh viên có mạng lưới quan hệ rộng thường có thời gian tìm việc ngắn hơn và mức thu nhập cao hơn so với nhóm còn lại.

5.2. Ứng dụng vốn xã hội giúp nâng cao hiệu quả tìm kiếm việc làm

Việc vận dụng vốn xã hội giúp sinh viên giảm thiểu chi phí tìm kiếm việc làm, tăng khả năng tiếp cận các công việc phù hợp và ổn định hơn. Các mối quan hệ xã hội còn tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình phỏng vấn và tuyển dụng, giúp sinh viên có lợi thế cạnh tranh. Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc sử dụng vốn xã hội kết hợp với kỹ năng tìm việc và vốn con người sẽ mang lại hiệu quả cao nhất trong quá trình tìm kiếm việc làm.

VI. Kết luận và triển vọng phát triển vốn xã hội trong tìm việc làm sinh viên sau tốt nghiệp

Vốn xã hội là một nguồn lực quan trọng, có ảnh hưởng tích cực đến quá trình tìm kiếm và kết quả việc làm của sinh viên sau tốt nghiệp. Việc phát triển và vận dụng hiệu quả vốn xã hội giúp sinh viên tiếp cận thông tin việc làm nhanh chóng, giảm chi phí tìm kiếm và nâng cao chất lượng công việc đạt được. Tuy nhiên, cần lưu ý đến tính hai chiều của vốn xã hội, bao gồm cả tác động tích cực và tiêu cực, cũng như sự khác biệt trong các bối cảnh văn hóa và kinh tế. Triển vọng nghiên cứu và ứng dụng vốn xã hội trong thị trường lao động Việt Nam còn rất rộng mở, đòi hỏi sự phối hợp giữa nhà trường, doanh nghiệp và các cơ quan quản lý để tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên phát triển vốn xã hội và nâng cao khả năng tìm việc thành công.

6.1. Tổng kết vai trò và tác động của vốn xã hội trong tìm việc làm sinh viên

Vốn xã hội giúp sinh viên mở rộng mạng lưới quan hệ, tiếp cận thông tin việc làm và nhận được sự hỗ trợ trong quá trình tìm kiếm việc làm. Nó ảnh hưởng đến thời gian tìm việc, mức thu nhập, sự phù hợp và ổn định của công việc. Tuy nhiên, việc sử dụng vốn xã hội cần được cân nhắc kỹ lưỡng để tránh các tác động tiêu cực như chấp nhận công việc không phù hợp hoặc tạo ra sự bất bình đẳng trong cơ hội việc làm.

6.2. Định hướng phát triển và nghiên cứu vốn xã hội trong thị trường lao động tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về vai trò hai chiều của vốn xã hội, mối quan hệ giữa vốn xã hội với vốn con người và vốn kinh tế, cũng như ảnh hưởng của các yếu tố văn hóa trong việc phát triển vốn xã hội. Đồng thời, các chính sách và chương trình đào tạo cần tập trung nâng cao nhận thức và kỹ năng xây dựng, khai thác vốn xã hội cho sinh viên. Sự phối hợp giữa nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội sẽ tạo môi trường thuận lợi để sinh viên phát triển vốn xã hội, từ đó nâng cao hiệu quả tìm kiếm việc làm và góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN PHẠM HUY CƯỜNG VỐN XÃ HỘI VỚI TÌM KIẾM VIỆC LÀM CỦA SINH VIÊN SAU KHI TỐT NGHIỆP (NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP CỰU SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI) LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÃ HỘI HỌC Hà Nội - 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN Phạm Huy Cường VỐN XÃ HỘI VỚI TÌM KIẾM VIỆC LÀM CỦA SINH VIÊN SAU KHI TỐT NGHIỆP (NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP CỰU SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI) Chuyên ngành: Xã hội học Mã số: 62313001 LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÃ HỘI HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. NGUYỄN THỊ KIM HOA XÁC NHẬN NCS ĐÃ CHỈNH SỬA THEO QUYẾT NGHỊ CỦA HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ LUẬN ÁN Người hướng dẫn khoa học Chủ tịch hội đồng đánh giá Luận án Tiến sĩ PGS. Nguyễn Thị Kim Hoa GS. Trịnh Duy Luân Hà Nội - 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Phạm Văn Quyết (Hướng dẫn chính từ tháng 12/2010 đến tháng 4/2013) và PGS. Nguyễn Thị Kim Hoa (Hướng dẫn phụ từ tháng 12/2010, Hướng dẫn chính từ tháng 4/2013). Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực, đảm bảo tính khách quan, khoa học, dựa vào kết quả khảo sát thực tế. Các tài liệu tham khảo đều có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Hà Nội, ngày.năm 2016 Người cam đoan Phạm Huy Cường TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn PGS. Nguyễn Thị Kim Hoa và PGS. Phạm Văn Quyết đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án này. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới Ban Giám hiệu, Phòng Chính trị và Công tác sinh viên, Ban Chủ nhiệm Khoa Xã hội học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong công việc và học tập để tôi có thể tập trung hoàn thành luận án. Tôi cũng xin cảm ơn các tình nguyện viên là những sinh viên năm thứ ba và năm thứ tư của Khoa Xã hội học, những người tham gia hoạt động điều tra thông tin cựu sinh viên của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã hỗ trợ tôi trong quá trình thu thập các thông tin và số liệu cho luận án. Sau cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè và các anh chị đồng nghiệp đã luôn khuyến khích, động viên và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án. Hà Nội, ngày.năm 2016 Nghiên cứu sinh Phạm Huy Cường TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu . Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu . Ý nghĩa của luận án. Câu hỏi nghiên cứu . Giả thuyết nghiên cứu . Khung phân tích . Kết cấu của luận án . TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU . Nghiên cứu về vốn xã hội . Nghiên cứu về vai trò của vốn xã hội trong thị trƣờng lao động . Ý nghĩa hai chiều của vốn xã hội . “Kênh” kết nối giữa người lao động và việc làm . Tác động của vốn xã hội đến kết quả tìm kiếm việc làm . Hướng nghiên cứu gợi mở từ “sức mạnh của các liên kết yếu” . Các định hƣớng tiếp tục nghiên cứu trong luận án . CỞ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Các khái niệm công cụ . Khái niệm “vốn xã hội” . Khái niệm “việc làm” . Khái niệm “hành vi tìm kiếm việc làm” . Các lý thuyết vận dụng trong luận án . Lý thuyết về vốn xã hội . Các học giả quan trọng . Sự thống nhất và khác biệt trong các luận điểm về vốn xã hội . Vận dụng các quan điểm lý thuyết về vốn xã hội trong luận án . Lý thuyết lựa chọn duy lý . Thực tiễn chính sách và vấn đề việc làm của sinh viên tốt nghiệp . Địa bàn nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu . Phương pháp phân tích tài liệu . Phương pháp phỏng vấn sâu cá nhân . Phương pháp trưng cầu ý kiến bằng bảng hỏi . 66 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 3. THỰC TRẠNG VIỆC LÀM VÀ THỰC TẾ VỐN XÃ HỘI CỦA SINH VIÊN SAU KHI TỐT NGHIỆP . Thực trạng việc làm của sinh viên sau khi tốt nghiệp . Đạt được một công việc . Khu vực làm việc . Mức thu nhập . Mức độ phù hợp giữa chuyên môn được đào tạo và việc làm. Mức độ ổn định của công việc. Vốn xã hội của sinh viên tốt nghiệp . Nhận thức của sinh viên tốt nghiệp về vai trò của vốn xã hội. Quy mô mạng quan hệ xã hội của sinh viên tốt nghiệp. Các mối quan hệ trong gia đình . Các mối quan hệ trong nhóm bạn . Các mối quan hệ thành viên trong các tổ chức xã hội . Các nguồn lực sinh viên tốt nghiệp có thể huy động từ mạng quan hệ xã hội . Nguồn lực thông tin . Nguồn lực kinh tế . Các nguồn lực khác . VẬN DỤNG VỐN XÃ HỘI TRONG TÌM KIẾM VIỆC LÀM VÀ NHỮNG TÁC ĐỘNG ĐẾN CÔNG VIỆC CỦA SINH VIÊN SAU KHI TỐT NGHIỆP . Khai thác các nguồn lực từ mạng quan hệ xã hội trong quá trình tìm kiếm việc làm. Khai thác nguồn lực thông tin . Khai thác các nguồn lực khác . Vận dụng vốn xã hội với thời gian tìm kiếm việc làm . Tác động của việc vận dụng vốn xã hội tới các đặc điểm công việc . Vận dụng vốn xã hội với mức thu nhập . Vận dụng vốn xã hội với đặc điểm chuyên môn của công việc . Vận dụng vốn xã hội với khu vực làm việc . Vận dụng vốn xã hội với mức độ ổn định công việc . 144 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ . 154 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN . 159 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 160 PHỤ LỤC 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC HÌNH Tên hình Trang Hình 1. Sơ đồ khái niệm vốn xã hội (conceptual map of social capital) 17 Hình 3. Mô hình khai thác nguồn vốn xã hội từ mối quan hệ trong 103 gia đình (Trường hợp phỏng vấn sâu cá nhân 02: Phan T. Mô hình khai thác nguồn vốn xã hội từ các mối quan hệ trong mạng lưới quan hệ của thành viên trong gia đình 103 (Trường hợp phỏng vấn sâu cá nhân 10: Nguyễn T. H) DANH MỤC BẢNG Tên bảng Trang Bảng 3. Tương quan thực trạng tìm được việc làm giữa các nhóm 70 sinh viên sau khi tốt nghiệp Bảng 3. Tương quan thời điểm tìm được việc làm giữa các nhóm 72 sinh viên sau khi tốt nghiệp Bảng 3. Tương quan khu vực làm việc giữa các nhóm sinh viên tốt nghiệp 74 Bảng 3. Tương quan mức thu nhập giữa các nhóm sinh viên tốt nghiệp 76 Bảng 3. Tương quan đánh giá mức độ phù hợp giữa chuyên môn được 79 đào tạo với công việc giữa các nhóm sinh viên tốt nghiệp Bảng 3. Tương quan đánh giá mức độ ổn định công việc trong 3 năm 81 tiếp theo giữa các nhóm sinh viên tốt nghiệp Bảng 3. Trung bình số lượng thành viên trong mạng quan hệ sở hữu các nguồn lực có thể hỗ trợ giải quyết các vấn đề cá nhân của sinh viên 90 tốt nghiệp Bảng 3. Kết quả kiểm định giả thuyết bằng nhau của trung bình số lượng thành viên trong gia đình có thể giúp tìm kiếm việc làm giữa các nhóm 92 sinh viên tốt nghiệp Bảng 3. Kết quả kiểm định giả thuyết bằng nhau của trung bình số lượng thành viên trong nhóm bạn có thể giúp tìm kiếm việc làm giữa các nhóm 94 sinh viên tốt nghiệp 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Kết quả kiểm định giả thuyết bằng nhau của trung bình số lượng thành viên cùng tham gia các tổ chức xã hội có thể giúp tìm kiếm việc làm 96 giữa các nhóm sinh viên tốt nghiệp Bảng 4. Tương quan giữa biến số “Nguồn thông tin mang lại việc làm” 110 với các biến số khác Bảng 4. Tương quan giữa biến số “Sự hỗ trợ từ các thành viên trong 114 gia đình” với các biến số khác Bảng 4. Tương quan giữa biến số “Sự hỗ trợ của bạn bè” với các 116 biến số khác Bảng 4. Kết quả hồi quy Binary Logistic các biến độc lập với biến 121 phụ thuộc “thời gian tìm kiếm việc làm” Bảng 4. Kết quả hồi quy Binary Logistic giữa các biến độc lập với 127 biến phụ thuộc “mức thu nhập hàng tháng” Bảng 4. Kết quả hồi quy tuyến tính bội giữa các biến độc lập với biến phụ thuộc “Mức độ áp dụng kiến thức, kỹ năng, phương pháp được 134 đào tạo” vào công việc của sinh viên sau khi tốt nghiệp Bảng 4. Kết quả hồi quy Binary Logistic giữa các biến độc lập với 140 biến phụ thuộc “khu vực làm việc” Bảng 4. Tương quan giữa đánh giá mức độ “Ổn định công việc trong 145 3 năm tiếp theo” và các biến số khác Bảng 4. Kết quả hồi quy Binary Logistic giữa các biến độc lập với 147 biến phụ thuộc “Thay đổi công việc” 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Thị trường lao động là khái niệm thuộc lĩnh vực kinh tế học, được du nhập và sử dụng trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu và ngày càng trở nên quen thuộc trong các hoạt động tổ chức đời sống xã hội. Dù có nhiều cách lý giải khác nhau, nhưng tựu chung thị trường lao động được hiểu là nơi diễn ra mối quan hệ qua lại giữa người bán và kẻ mua sức lao động. Theo cách hiểu phổ biến này, người lao động được quan niệm gắn với những đặc điểm cá nhân, kiến thức, kỹ năng, chuyên môn, kinh nghiệm làm việc và các đặc trưng khác thuộc về vốn con người (human capital). Trong quá trình thương thảo để đạt được một vị trí công việc mà mình mong muốn từ phía các ông chủ, nếu muốn ưu thế càng cao, người lao động cần tích lũy vốn con người của mình càng nhiều càng tốt. Ngược lại, người sử dụng lao động phải đưa ra một mức thù lao phù hợp trong mối quan hệ cung cầu. Ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy bên cạnh nguồn lực tài chính và nguồn lực con người, một yếu tố khác cũng có vai trò không thể bỏ qua trong mối liên hệ qua lại giữa cung và cầu trong thị trường lao động.