Luận Văn Thạc Sĩ Về Tư Tưởng Hồ Chí Minh Về Con Người Và Chiến Lược Trồng Người (1991-2011)

Luận văn thạc sĩ phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và chiến lược trồng người trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước giai đoạn 1991-2011.

• Tác giả: Phạm Thị Bích Ngọc
• Người hướng dẫn: PGS. NGƯT: Nguyễn Bá Linh
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về con ngƣời và chiến lƣợc "trồng ngƣời" trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc (1991 -2011)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Tình hình nghiên cứu đề tài
• Mục đích và nhiệm vụ của đề tài
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
• Đóng góp mới của đề tài
• Kết cấu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CON NGƯỜI VÀ CHIẾN LƯỢC "TRỒNG NGƯỜI" TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
• 1.1. Quan niệm cơ bản của Hồ Chí Minh về con người
• 1.1.1. Con người là vốn quý nhất
• 1.1.2. Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của cách mạng
• 1.1.3. Có mục tiêu, phương hướng đúng đắn sáng tạo để giải phóng con người, phát triển con người
• 1.1.4. Kết hợp giải phóng con người về mặt chính trị với giải phóng con người về mặt kinh tế, văn hóa
• 1.1.5. Không ngừng phát triển sản xuất để không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân
• 1.2. Quan niệm của Hồ Chí Minh về chiến lược "trồng người" và mục đích của giáo dục trong chiến lược
• 1.2.1. Chiến lược "trồng người" của Hồ Chí Minh
• 1.2.2. Hồ Chí Minh bàn về vai trò, mục đích của giáo dục trong chiến lược "trồng người"
• 1.2.3. Quan điểm của Hồ Chí Minh về các lực lượng tham gia giáo dục
• 1.2.4. Giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và chiến lược "trồng người" trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
• 2. CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG, PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON NGƯỜI VÀ CHIẾN LƯỢC "TRỒNG NGƯỜI" VÀO THỜI KỲ CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƯỚC
• 2.1. Những yêu cầu cơ bản của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước từ Đại hội Đảng lần thứ VII đến Đại hội Đảng lần thứ XI (1991-2011)
• 2.2. Thực trạng về con người và chiến lược "trồng người" trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước những năm 1991-2011
• 2.2.1. Những thành tựu
• 2.2.2. Hạn chế, yếu kém
• 2.2.3. Nguyên nhân của tình hình
• 2.3. Những giải pháp cơ bản đề nhằm nâng cao hiệu quả phát triển con người và chiến lược "trồng người" những năm tới theo tư tưởng Hồ Chí Minh
• 2.3.1. Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với vấn đề phát triển đào tạo con người mới xã hội chủ nghĩa
• 2.3.2. Đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực "chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau"
• 2.3.3. Phát huy hiệu quả vai trò của Đoàn thanh niên, và các đoàn thể xã hội trong việc hình thành nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa
• 2.3.4. Kết hợp cơ sở đào tạo, nhà trường với doanh nghiệp, các ngành, các địa phương trong nền giáo dục đào tạo con người mới
• 2.3.5. Xây dựng môi trường xã hội trong sạch, lành mạnh, cơ sở cơ bản nhất cho lớp trẻ học tập đấu tranh và tôi luyện thành con người mới xã hội chủ nghĩa
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vận Dụng Tư Tưởng Hồ Chí Minh Về Con Người

Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người là một trong những nền tảng quan trọng trong việc xây dựng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam. Trong thời kỳ công nghiệp hóa (1991-2011), việc vận dụng tư tưởng này đã góp phần định hình chính sách phát triển con người, tạo ra nguồn lực cho sự phát triển bền vững của đất nước. Tư tưởng này không chỉ nhấn mạnh vai trò của con người trong sự nghiệp cách mạng mà còn khẳng định giá trị nhân văn trong mỗi cá nhân.

1.1. Tư Tưởng Hồ Chí Minh Về Con Người Là Gì

Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người thể hiện quan điểm rằng con người là trung tâm của mọi hoạt động cách mạng. Ông nhấn mạnh rằng con người không chỉ là mục tiêu mà còn là động lực của sự phát triển. Điều này có nghĩa là mọi chính sách và chiến lược phát triển đều phải hướng tới việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của con người.

1.2. Vai Trò Của Con Người Trong Thời Kỳ Công Nghiệp Hóa

Trong thời kỳ công nghiệp hóa, vai trò của con người càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Con người không chỉ là lực lượng lao động mà còn là những người sáng tạo, đóng góp vào sự phát triển của đất nước. Việc phát triển con người theo tư tưởng Hồ Chí Minh giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới.

II. Những Thách Thức Trong Việc Vận Dụng Tư Tưởng Hồ Chí Minh

Mặc dù tư tưởng Hồ Chí Minh về con người đã được áp dụng rộng rãi, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc thực hiện. Những vấn đề như sự chênh lệch trong phát triển, thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, và sự bất cập trong hệ thống giáo dục đã ảnh hưởng đến việc thực hiện tư tưởng này.

2.1. Sự Chênh Lệch Trong Phát Triển Con Người

Sự chênh lệch giữa các vùng miền trong phát triển kinh tế xã hội đã dẫn đến sự khác biệt trong chất lượng cuộc sống và cơ hội phát triển của con người. Điều này cần được giải quyết để đảm bảo mọi người đều có cơ hội phát triển bình đẳng.

2.2. Thiếu Hụt Nguồn Nhân Lực Chất Lượng Cao

Việc thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những thách thức lớn nhất trong việc thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh. Cần có những chính sách đào tạo và phát triển nguồn nhân lực phù hợp để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.

III. Phương Pháp Vận Dụng Tư Tưởng Hồ Chí Minh Về Con Người

Để vận dụng hiệu quả tư tưởng Hồ Chí Minh về con người, cần có những phương pháp cụ thể. Các chính sách giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cần được thiết kế để phù hợp với nhu cầu thực tiễn của xã hội.

3.1. Đổi Mới Giáo Dục Đào Tạo

Đổi mới giáo dục và đào tạo là một trong những phương pháp quan trọng để phát triển con người. Cần xây dựng một hệ thống giáo dục hiện đại, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động và phát huy khả năng sáng tạo của học sinh.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Nghề

Đào tạo nghề cần được chú trọng để nâng cao kỹ năng cho người lao động. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành sẽ giúp người lao động có thể thích ứng nhanh chóng với yêu cầu của công việc.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Tư Tưởng Hồ Chí Minh Về Con Người

Việc ứng dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về con người trong thực tiễn đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các chương trình phát triển con người đã giúp nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo ra nguồn lực cho sự phát triển bền vững.

4.1. Các Chương Trình Phát Triển Con Người

Nhiều chương trình phát triển con người đã được triển khai, từ giáo dục đến y tế, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Những chương trình này đã góp phần quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu phát triển bền vững.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Con Người

Các nghiên cứu về con người trong thời kỳ công nghiệp hóa đã chỉ ra rằng việc phát triển con người không chỉ là trách nhiệm của nhà nước mà còn là của toàn xã hội. Sự tham gia của cộng đồng là rất cần thiết để đạt được những mục tiêu đề ra.

V. Kết Luận Về Tư Tưởng Hồ Chí Minh Về Con Người

Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người là một di sản quý báu, cần được vận dụng và phát triển trong bối cảnh hiện nay. Việc thực hiện tư tưởng này không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn góp phần xây dựng một xã hội công bằng, văn minh.

5.1. Tương Lai Của Tư Tưởng Hồ Chí Minh

Tương lai của tư tưởng Hồ Chí Minh về con người sẽ tiếp tục được phát triển và hoàn thiện. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để làm rõ hơn nữa giá trị của tư tưởng này trong bối cảnh hiện đại.

5.2. Vai Trò Của Mỗi Cá Nhân Trong Việc Thực Hiện Tư Tưởng

Mỗi cá nhân đều có vai trò quan trọng trong việc thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh. Sự tham gia tích cực của mọi người sẽ góp phần tạo ra một xã hội phát triển bền vững và công bằng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong lịch sử phát triển của dân tộc Việt Nam, con người luôn được xác định là trung tâm của mọi chiến lược phát triển kinh tế, chính trị và xã hội. Giai đoạn 1991 - 2011 là thời kỳ bản lề ghi nhận sự chuyển dịch sâu sắc của đất nước sau khi bước vào công cuộc Đổi mới, với tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt trên 7,0% mỗi năm. Tuy nhiên, trước yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, chất lượng nguồn nhân lực nước ta thời kỳ này bộc lộ không ít rào cản. Tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo chiếm trên 60% tổng lực lượng lao động vào những năm đầu thập niên 1990, đặt ra bài toán cấp bách về việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Hồ Chí Minh học với đề tài "Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và chiến lược trồng người trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước (1991 - 2011)" của tác giả Phạm Thị Bích Ngọc, do Phó Giáo sư, Nhà giáo Ưu tú Nguyễn Bá Linh hướng dẫn tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội, tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi: Làm thế nào để kế thừa, vận dụng sáng tạo di sản tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm kiến tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ mục tiêu phát triển bền vững.

Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa quan điểm toàn diện của Chủ tịch Hồ Chí Minh về con người và chiến lược "trồng người"; phân tích, đánh giá thực trạng giáo dục - đào tạo và phát triển con người trong suốt 20 năm (1991 - 2011) trải qua 5 kỳ Đại hội Đảng toàn quốc từ Đại hội VII đến Đại hội XI. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài được thể hiện qua việc lượng hóa các chỉ số phát triển con người (HDI), tỷ lệ phổ cập giáo dục và sự chuyển dịch cơ cấu lao động, cung cấp luận cứ vững chắc cho việc hoạch định chính sách giáo dục và xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hệ thống lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về bản chất xã hội của con người, giải phóng con người và vai trò của quần chúng nhân dân trong tiến trình lịch sử. Hai trục lý thuyết nền tảng bao gồm:

Thứ nhất, lý thuyết hình thái kinh tế - xã hội và học thuyết giải phóng con người của chủ nghĩa Mác - Lênin. Con người được nhìn nhận là tổng hòa các mối quan hệ xã hội, vừa là chủ thể sáng tạo ra lịch sử, vừa là sản phẩm của hoàn cảnh lịch sử cụ thể.

Thứ hai, hệ thống quan điểm Hồ Chí Minh về chiến lược "trồng người". Trong tư tưởng của Người, "Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người", con người là vốn quý nhất, vừa là mục tiêu tối thượng vừa là động lực quyết định thắng lợi của sự nghiệp cách mạng.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa trong nghiên cứu gồm:

• Con người mới xã hội chủ nghĩa: Mẫu hình con người phát triển toàn diện cả về đức, trí, thể, mỹ, có bản lĩnh chính trị vững vàng và trình độ chuyên môn cao.
• Chiến lược "trồng người": Hệ thống quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người có tính chất căn cơ, xuyên suốt qua nhiều thế hệ.
• Công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với kinh tế tri thức: Quá trình chuyển đổi căn bản từ lao động thủ công sang lao động sử dụng công nghệ tiên tiến, đòi hỏi lực lượng sản xuất phải có hàm lượng tri thức cao chiếm trên 70% giá trị gia tăng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp quy mô lớn, bao gồm toàn bộ văn kiện của 5 kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng Cộng sản Việt Nam (Đại hội VII, VIII, IX, X, XI), 15 Nghị quyết Ban Chấp hành Trung ương chuyên đề về giáo dục, đào tạo, khoa học và công nghệ, cùng hệ thống tác phẩm kinh điển trong toàn tập Hồ Chí Minh gồm hơn 250 bài viết và bài nói liên quan đến giáo dục và con người. Dữ liệu thực tiễn được đối chiếu từ báo cáo thống kê của Tổng cục Thống kê và Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) giai đoạn 1991 - 2011 với quy mô dung lượng 101 trang nghiên cứu chuyên sâu.

Phương pháp chọn mẫu tài liệu được thực hiện theo nguyên tắc mẫu mục tiêu (purposive sampling), tập trung vào các mốc thời gian chuyển giao chính sách chiến lược: Hội nghị Trung ương 7 khóa VII (1994) mở đầu định nghĩa công nghiệp hóa, hiện đại hóa; Hội nghị Trung ương 2 khóa VIII (1996) khẳng định giáo dục là quốc sách hàng đầu; và Đại hội XI (2011) xác định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong ba khâu đột phá chiến lược.

Các phương pháp phân tích chủ đạo bao gồm: kết hợp logic và lịch sử, phân tích - tổng hợp, quy nạp - diễn dịch, và so sánh đối chiếu đa chiều. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm đảm bảo tính khách quan khoa học, vừa làm rõ sự phát triển tư tưởng theo dòng thời gian lịch sử, vừa mổ xẻ được bản chất biện chứng của các chính sách xã hội tác động lên nhân tố con người trong suốt hai thập kỷ Đổi mới.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Luận văn rút ra 4 phát hiện căn bản phản ánh toàn diện bức tranh vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về con người trong giai đoạn 1991 - 2011:

Thứ nhất, nhận thức lý luận của Đảng về vị trí nhân tố con người có bước chuyển mang tính đột phá. Từ việc coi phát triển kinh tế đơn thuần là mục tiêu, Đảng ta đã xác định giáo dục - đào tạo cùng với khoa học - công nghệ là "quốc sách hàng đầu", đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển. Ngân sách nhà nước dành cho giáo dục tăng trưởng liên tục từ khoảng 8% tổng chi ngân sách năm 1990 lên mức 20% vào năm 2010.

Thứ hai, mạng lưới giáo dục và trình độ dân trí đạt được những thành tựu lịch sử. Đến năm 2000, Việt Nam đã hoàn thành mục tiêu quốc gia về xóa mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học. Tỷ lệ người dân biết chữ trong độ tuổi 15 - 35 đạt trên 94% vào năm 2010, so với mức hơn 90% dân số mù chữ trước năm 1945. Phổ cập giáo dục trung học cơ sở đạt độ phủ tại 100% tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2010.

Thứ ba, sự dịch chuyển tích cực của cơ cấu lao động và chỉ số phát triển con người. Tỷ lệ lao động qua đào tạo từ mức khiêm tốn dưới 10% năm 1991 đã tăng lên xấp xỉ 40% vào năm 2010. Tỷ trọng lao động nông nghiệp giảm mạnh từ khoảng 72% năm 1991 xuống còn khoảng 49% năm 2011. Chỉ số HDI của Việt Nam tăng từ 0,498 (năm 1991) lên 0,728 (năm 2010), đưa nước ta từ nhóm nước có mức phát triển con người thấp vào nhóm trung bình cao của thế giới.

Thứ tư, sự tồn tại của những hạn chế, bất cập có tính cơ cấu. Luận văn chỉ rõ chất lượng đào tạo chưa đáp ứng kịp đòi hỏi của thị trường; cơ cấu ngành nghề đào tạo mất cân đối nghiêm trọng theo tỷ lệ bất hợp lý giữa đại học, cao đẳng, trung cấp và công nhân kỹ thuật. Khoảng 70% trường đại học, cao đẳng tập trung tại các đô thị lớn, tạo ra sự chênh lệch lớn về cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng cao giữa đồng bằng và vùng sâu, vùng xa.

Thảo luận kết quả

Thành tựu phát triển con người trong 20 năm Đổi mới bắt nguồn từ việc quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh: coi con người vừa là mục tiêu vừa là động lực. Sự kết hợp giữa giải phóng con người về chính trị với giải phóng về kinh tế và văn hóa đã khơi dậy nguồn nội lực to lớn trong nhân dân, thúc đẩy tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh.

Tuy nhiên, mặt trái của kinh tế thị trường và quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đã làm nảy sinh tình trạng thương mại hóa giáo dục, suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức và lối sống ở một bộ phận cán bộ, đảng viên và thanh niên. So sánh với các nghiên cứu cùng thời của Giáo sư Phạm Minh Hạc (1996) và Tiến sĩ Lê Quang Hoan (2001), luận văn của tác giả Phạm Thị Bích Ngọc đã làm rõ hơn giai đoạn Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 2007, thời điểm đòi hỏi về nguồn nhân lực công nghệ cao trở nên sống còn đối với sự cạnh tranh quốc gia.

Để hình dung rõ nét tiến trình này, các biến số phát triển có thể được mô hình hóa qua biểu đồ cột chồng kết hợp đồ thị đường xu hướng, thể hiện mối tương quan đồng biến chặt chẽ giữa tỷ lệ phân bổ ngân sách cho giáo dục (tăng từ 8% lên 20%) và sự gia tăng chỉ số HDI quốc gia (tăng từ 0,498 lên 0,728). Biểu đồ đối chiếu cơ cấu trình độ lao động giai đoạn 1991 - 2011 cũng phản ánh trực quan điểm nghẽn "thừa thầy, thiếu thợ", qua đó khẳng định tính cấp thiết của việc đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả chiến lược "trồng người" trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa:

Thứ nhất, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước đối với sự nghiệp giáo dục. Ban Chấp hành Trung ương và Chính phủ cần tiếp tục duy trì mức chi tối thiểu 20% tổng ngân sách nhà nước cho giáo dục và đào tạo; hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đẩy mạnh phân cấp và thực hiện tự chủ đại học thực chất gắn liền với cơ chế giải trình trách nhiệm xã hội trong giai đoạn 5 năm tiếp theo.

Thứ hai, tái cấu trúc hệ thống đào tạo nhằm nâng cấp chất lượng nguồn nhân lực. Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội thiết lập quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp và đại học theo chuẩn khu vực; phấn đấu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo có văn bằng, chứng chỉ đạt mốc 50 - 60% vào năm 2015 và 70% vào năm 2020; mở rộng liên kết ba nhà gồm nhà nước, nhà trường và hơn 500.000 doanh nghiệp nhằm đào tạo gắn với địa chỉ sử dụng lao động.

Thứ ba, phát huy tối đa vai trò của Đoàn Thanh niên và các tổ chức chính trị - xã hội trong việc bồi dưỡng lý tưởng cách mạng. Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cần đổi mới phương thức giáo dục truyền thống, đạo đức và lối sống cho hơn 20 triệu đoàn viên, thanh niên; triển khai sâu rộng phong trào "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" gắn với việc rèn luyện năng lực đổi mới sáng tạo, làm chủ khoa học công nghệ hiện đại.

Thứ tư, xây dựng môi trường văn hóa - xã hội trong sạch, lành mạnh. Cấp ủy và chính quyền các cấp tại 63 tỉnh, thành phố đẩy mạnh phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa", kiên quyết đấu tranh đẩy lùi tham nhũng, tiêu cực xã hội; bảo đảm chỉ số phát triển con người HDI tăng trưởng bền vững trên 0,750, tạo nền tảng vững chắc để tôi luyện các thế hệ công dân vừa "hồng" vừa "chuyên".

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình luận văn mang giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

Thứ nhất, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học thuộc các chuyên ngành Chính trị học, Triết học Mác - Lênin, Hồ Chí Minh học, Lịch sử Đảng và Xã hội học. Luận văn là tài liệu tham khảo giàu cứ liệu lịch sử và phương pháp luận sắc bén phục vụ trực tiếp công tác giảng dạy, biên soạn giáo trình và thực hiện các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về nhân học triết học.

Thứ hai, cán bộ lãnh đạo, chuyên viên hoạch định chính sách tại các cơ quan quản lý nhà nước như Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, Viện Chiến lược phát triển. Nghiên cứu cung cấp luận cứ thực tiễn để đánh giá tác động chính sách và xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia tầm nhìn 10 - 20 năm.

Thứ ba, cán bộ Đoàn Thanh niên, Hội đồng Đội và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội. Tài liệu này đóng vai trò cẩm nang hướng dẫn trong việc thiết kế các chương trình hành động cách mạng, bồi dưỡng nhân cách và định hướng giá trị sống cho thế hệ trẻ.

Thứ tư, các nhà quản trị doanh nghiệp và giám đốc nhân sự (HR). Luận văn mang lại góc nhìn nhân văn sâu sắc về quản trị con người, giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược đào tạo nội bộ, phát triển văn hóa doanh nghiệp lấy người lao động làm trung tâm của sự sáng tạo và năng suất.

Câu hỏi thường gặp

Tư tưởng "trồng người" của Chủ tịch Hồ Chí Minh có nguồn gốc và ý nghĩa cốt lõi là gì? Tư tưởng "trồng người" bắt nguồn từ truyền thống nhân văn dân tộc kết hợp với chủ nghĩa Mác - Lênin. Người mượn câu nói của người xưa nhưng nâng tầm thành chiến lược cách mạng dài hạn 100 năm. Cốt lõi là đào tạo con người toàn diện về đạo đức và tài năng, lấy con người làm nhân tố quyết định độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Luận văn giải quyết mối quan hệ giữa con người là mục tiêu và con người là động lực như thế nào? Hai yếu tố này có mối quan hệ biện chứng thống nhất. Con người là mục tiêu cao nhất của cách mạng nhằm đem lại tự do, hạnh phúc. Đồng thời, khi con người được giác ngộ, có trình độ văn hóa và tay nghề vững vàng, họ sẽ chuyển hóa thành động lực vật chất to lớn đưa tỷ lệ tăng trưởng kinh tế đạt trên 7% mỗi năm.

Thách thức lớn nhất trong việc phát triển con người thời kỳ 1991 - 2011 được chỉ ra là gì? Thách thức lớn nhất là nguy cơ tụt hậu về chất lượng nguồn nhân lực trong nền kinh tế tri thức và sự suy thoái đạo đức, lối sống do mặt trái cơ chế thị trường. Tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo chiếm trên 60% vào đầu giai đoạn đã tạo ra rào cản lớn cho quá trình công nghiệp hóa.

Mô hình liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp được đề xuất ra sao? Luận văn đề xuất cơ chế hợp tác chặt chẽ theo đơn đặt hàng, doanh nghiệp tham gia cùng trường đại học xây dựng chuẩn đầu ra và tài trợ trang thiết bị thực hành, giúp rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn sản xuất, nâng tỷ lệ sinh viên có việc làm đúng chuyên ngành lên trên 80%.

Giá trị thời đại của luận văn đối với sự nghiệp đổi mới giáo dục hiện nay là gì? Luận văn khẳng định giáo dục phải đi trước một bước, phát triển đồng thời cả đức và tài. Đây là kim chỉ nam trực tiếp cho Nghị quyết 29 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và phát triển kinh tế tri thức trong giai đoạn 10 - 15 năm tới.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện, sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và chiến lược "trồng người", khẳng định con người là vốn quý nhất, vừa là mục tiêu tối thượng vừa là động lực quyết định sự nghiệp cách mạng.
• Tổng kết khách quan 20 năm Đổi mới (1991 - 2011) với những bước tiến vượt bậc: xóa nạn mù chữ, đưa tỷ lệ người biết chữ đạt trên 94% và nâng chỉ số HDI từ 0,498 lên 0,728.
• Nhận diện thẳng thắn những hạn chế về cơ cấu đào tạo, chất lượng nhân lực và nguy cơ suy thoái đạo đức lối sống dưới tác động của cơ chế thị trường.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp đồng bộ từ đổi mới quản lý nhà nước, tái cấu trúc đào tạo nghề nghiệp đến xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh nhằm nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên trên 50%.
• Khẳng định giá trị trường tồn của triết lý giáo dục Hồ Chí Minh là ngọn cờ dẫn đường để đào tạo thế hệ tương lai đủ đức, đủ tài, đưa đất nước sánh vai với các cường quốc năm châu.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc cho việc tiếp tục thực hiện chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các giai đoạn tiếp theo. Để hiện thực hóa mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, các cơ quan nghiên cứu, cơ sở đào tạo và nhà quản lý cần tích cực ứng dụng ngay những luận điểm và giải pháp từ luận văn vào thực tiễn đổi mới giáo dục hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Con người và chiến lược "trồng người" trong tư tưởng Hồ Chí Minh 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chương 2: Vận dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và chiến lược "trồng người" vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước(1991 - 2011) 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NỘI DUNG Chƣơng 1: CON NGƢỜI VÀ CHIẾN LƢỢC "TRỒNG NGƢỜI" TRONG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH 1. Quan niệm cơ bản của Hồ Chí Minh về con người Suốt cuộc đời đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người, Hồ Chí Minh quan tâm đến luân lý cách mạng, đạo đức làm người. Tuy không có một tác phẩm nào bàn riêng về con người, nhưng quan niệm về con người lại được hiểu thật đa dạng, phong phú, trở thành một vấn đề xuyên suốt, trong toàn bộ hệ thống tư tưởng của Người. Vấn đề con người luôn luôn được nhắc đến như một vấn đề thiêng liêng nhất, cao cả nhất của sự nghiệp cách mạng mà Người theo đuổi.

Nó trở thành mục tiêu, chiến lược cách mạng, được toả sáng trong từng suy nghĩ, chủ trương, hành động của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đối với Hồ Chí Minh, con người vừa tồn tại với tư cách cá nhân, vừa là thành viên của gia đình và của cộng đồng, có cuộc sống tập thể và cuộc sống cá nhân hài hòa, phong phú. Trong quan niệm của Hồ Chí Minh: "Chữ người, nghĩa hẹp là gia đình, anh em, họ hàng, bầu bạn. Nghĩa rộng là đồng bào cả nước.

Rộng nữa là cả loài người" [44, tr. Với cách hiểu này, con người là con người xã hội, là một thành viên của cộng đồng xã hội nhất định. Cộng đồng đó, như nhân dân ta từ lâu thường quan niệm, đó là cộng đồng ba cấp nhà - làng - nước; còn Chủ tịch Hồ Chí Minh lại chỉ ra một cách cụ thể hơn, rộng hơn, đó là gia đình, họ tộc, làng xóm, dân tộc cho đến nhân loại. Quan niệm đó thể hiện ở chỗ Người chưa bao giờ nhìn nhận con người một cách chung chung, mà xem xét con người trong các mối quan hệ xã hội của nó.

Đó là một hệ thống phức tạp, nhiều chiều, thể hiện bản chất xã hội và tính nhân văn của con người. Khi bàn về chính sách xã hội, cũng như ở mọi 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nơi, mọi lúc, trong mọi hoàn cảnh, Người luôn quan tâm đến nhu cầu, lợi ích của con người với tư cách nhu cầu chính đáng. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh không có con người trừu tượng. Bao giờ Người cũng nói đến con người cụ thể.

Con người ở bất cứ đâu và bao giờ cũng vậy, nó không tồn tại ở một bình diện, một chiều, mà ở nhiều bình diện, nhiều chiều, bởi vì nó được đặt vào những mối quan hệ khác nhau: - Về các mối quan hệ: đó là quan hệ vũ trụ - tự nhiên, với tộc loại, với cộng đồng, với nhóm xã hội và với chính bản thân mình - Về vị trí: đó là vị trí chủ động hay thụ động, quản lý hay bị quản lý, chủ thể hay khách thể… Ngoài ra còn những quan hệ vô cùng quan trọng khác như: giữ được mình (tính độc lập, tự chủ) hay đánh mất mình (tha hoá). Bản thân mỗi con người cũng từ mối quan hệ riêng và từ vị trí riêng của mình mà có những cách nhìn nhận, cảm nhận khác nhau. Con người trong tư tưởng Hồ Chí Minh không tồn tại như một phạm trù bản thể luận có tính trừu tượng hóa, khái quát hóa, mà được đề cập đến một cách cụ thể. Đó là nhân dân Việt Nam vào những năm 20 của thế kỷ XX - những con người lao động nghèo khổ bị áp bức cùng cực dưới ách thống trị của phong kiến, đế quốc Pháp; là dân tộc Việt Nam đang bị đô hộ bởi chủ nghĩa thực dân.

Mở rộng hơn nữa là những "người nô lệ mất nước", "người cùng khổ". Lôgíc phát triển tư tưởng của Hồ Chí Minh là xuất phát từ chủ nghĩa yêu nước để đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, chủ nghĩa quốc tế chân chính. Theo lôgíc phát triển tư tưởng ấy, khái niệm "con người" của Hồ Chí Minh tiếp cận với khái niệm "giai cấp vô sản cách mạng". Người đề cập đến giai cấp vô sản cách mạng và sự thống nhất về lợi ích căn bản của giai cấp đó với các tầng lớp nhân dân lao động khác, đặc biệt là nông dân.

Người nhận thức một cách sâu sắc rằng, chỉ có cuộc cách mạng duy nhất - cách mạng vô sản và tất yếu đạt tới mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phóng toàn thể nhân loại khỏi mọi sự nô dịch, áp bức. Toàn bộ các tư tưởng, lý luận bàn về cách mạng Việt Nam về thực chất chỉ là sự cụ thể hóa bằng thực tiễn tư tưởng về con người Việt Nam của Hồ Chí Minh. Có thể nói, khái niệm "con người" tựa hồ như đã mở ra và khép lại quá trình tư duy và hoạt động của Hồ Chí Minh. Suốt quá trình ấy, vấn đề giải phóng dân tộc, đem lại tự do, hạnh phúc cho con người, xây dựng và rèn luyện con người bao giờ cũng là trung tâm của tư duy, mục tiêu của mọi hoạt động yêu nước và cách mạng của Hồ Chí Minh.

Con người - độc lập - tự do và hạnh phúc của con người, đó là mục tiêu cao nhất và thường xuyên; vì nó mà Hồ Chí Minh đã cống hiến trọn cuộc đời của mình: "Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành" [43, tr. Tình thương người của Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở mức đồng cảm xót thương với con người một cách thụ động; Cũng không phải là tỏ mối thông cảm từ trên nhìn xuống; Không phải là tiếng kêu "thương thay cũng một kiếp người" oán thán số phận con người bị chà đạp; Và càng không phải là lòng từ bi bác ái mơ hồ không vượt qua được; Cũng không phải là lòng yêu dân yêu nước chung chung…mà đó là lòng nhân ái tích cực với một niềm thông cảm sâu sắc "thương người như thể thương thân" trước tình cảnh nước mất, nhà tan của người dân thuộc địa; đó là tinh thần đấu tranh quyết liệt với lòng căm thù không đội trời chung chống lại kẻ xâm lược và giai cấp thống trị tàn bạo, dã man đã và đang huỷ diệt cuộc sống, chà đạp lên phẩm giá con người. Tư tưởng vì con người, tình yêu thương đối với con người là đức tính lớn của Hồ Chí Minh. Nó quán triệt trong mọi lời nói, mọi việc làm của Người, trên mọi chủ trương, chính sách mà Người đề ra và thực hiện…Từ hoạt động thực tiễn cách mạng, tiếp thu và thấm nhuần chủ nghĩa Mác - 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Lênin, chủ nghĩa nhân văn cộng sản, tiếp thu tinh hoa của văn minh, văn hoá nhân loại kết hợp kế thừa và tiếp biến thành truyền thống đạo đức nhân ái, nhân nghĩa mới Việt Nam.

Tư tưởng vì con người và lòng nhân ái của Hồ Chí Minh đã mang một chất lượng mới, không chỉ bó hẹp trong tình yêu thương xót xa trước nỗi khổ nhục của đồng bào, của mọi tầng lớp nhân dân lao động bị áp bức ở trong nước, mà lòng nhân ái của Người còn mở rộng ra cả loài người khắp cả năm châu bốn biển, hướng việc giải phóng con người, giải phóng dân tộc mình và giải phóng các dân tộc thuộc địa, nhằm phát huy sức mạnh vốn có, tiềm năng của con người và của dân tộc để tự cứu mình, tự quyết định vận mệnh của mình. Chính vì vậy sự gặp gỡ giữa Hồ Chí Minh với chủ nghĩa Mác - Lênin là điều rất tự nhiên. Tư tưởng của Người phù hợp với hệ tư tưởng lớn nhất của thời đại. Người đã tìm thấy ở chủ nghĩa Mác - Lênin con đường để thực hiện ước muốn của Người là giải phóng dân tộc khỏi ách thực dân, đế quốc Pháp và giải phóng những người cần lao khỏi chế độ người áp bức bóc lột người và suốt đời phấn đấu cho mục tiêu cao quí đó, bất chấp mọi khó khăn gian khổ, kể cả sự đe dọa đến tính mệnh của mình.

Hồ Chí Minh không chỉ yêu thương những người bị áp bức bóc lột mà còn nhận thấy một cách sâu sắc sức mạnh và tiềm năng cách mạng to lớn của họ. Theo Người nếu họ được thức tỉnh và tổ chức lại, có sự lãnh đạo đúng đắn của một đảng cách mệnh thì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp nhất định sẽ thành công. Ngay từ năm 1921, Hồ Chí Minh đã thấy ở nhân dân bị áp bức, bóc lột, gầy còm xơ xác ấy cái sức mạnh lấp biển vá trời, đã thấy ở họ trí tuệ lớn lao. Người đã chỉ ra rằng: " Đằng sau sự phục tùng tiêu cực, người Đông Dương giấu một cái gì đang sôi sục, đang gào thét và sẽ bùng nổ một cách ghê gớm, khi thời cơ đến" [40, tr.

Ở Hồ Chí Minh là cả một tình thương bao la rộng lớn. Trong tình thương yêu đó có chỗ cho mọi người, không sót một ai. Lòng nhân ái và tình 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] người của Hồ Chí Minh sâu thẳm như biển cả, nhưng lại gần gũi, thiết thực như nắm gạo, hạt muối; Hồ Chí Minh vĩ đại và cao cả nhưng lại rất đỗi bình dị, thân thương. Cả cuộc đời của Hồ Chí Minh trong suốt như pha lê, sáng như sao Khuê.

Sống khiêm tốn giản dị, hoà nhập, không chút mảy may màng danh lợi cho bản thân. Sự bình dị, khiêm tốn của Người làm cho biết bao người nước ngoài phải ngạc nhiên, coi như thần thoại. Một lãnh tụ nổi tiếng của Ấn Độ, Thủ tướng Indira Gandi viết: Đức độ, tính giản dị, tình yêu nhân loại, sự tận tụy hy sinh và lòng dũng cảm của Hồ Chủ tịch sẽ cổ vũ thế hệ mai sau. Con người là một chỉnh thể thống nhất giữa yếu tố sinh học và yếu tố xã hội.

Vì vậy, Hồ Chí Minh luôn quan niệm con người, trong cấu trúc nhân cách, là một hệ thống bao gồm tổng hoà nhiều yếu tố hợp thành như: thể xác và tâm hồn, thể lực và trí tuệ, cái sinh vật và cái xã hội. Con người ai cũng có chỗ hay chỗ dở, ai cũng có tính tốt tính xấu, có thiện có ác.