Mở Đầu ………………………………………………………. Tính cấp thiết của đề tài ………………………………………………. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn …………………………………………. Mục đích nghiên cứu …………………………………………………… 3 4.
Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài ………………………………………. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu……………………………………… 4 6. Các phƣơng pháp nghiên cứu …………………………………………. 4 Phần 2: Nội dung 6 Chƣơng 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài 6 1.
Một số vấn đề lí luận về mô hình học tập trải nghiệm ……………. Quan niệm về học tập trải nghiệm. Đặc điểm của học tập trải nghiệm………………………………. Vai trò của học tập trải nghiệm………………………………….
Mô hình học tập trải nghiệm ……………………………………. Một số vấn đề lí luận về dạy học theo hƣớng phát triển năng lực ngƣời học. Định hƣớng đổi mới giáo dục tiểu học sau năm 2019 …………. Khái quát chung về dạy học theo hƣớng phát triển năng lực ngƣời học….
Khả năng vận dụng mô hình học tập trải nghiệm trong dạy học môn 23 Toán lớp 5 theo hƣớng triển năng lực ………. Thực trạng học tập trải nghiệm trong môn Toán lớp 5 theo hƣớng phát 31 triển năng lực ở trƣờng tiểu học tỉnh Phú Thọ…. Khái quát chung về khảo sát thực trạng …………………………. Kết quả khảo sát ……………………………………………….
Nhận xét chung về thực trạng …………………………………. 38 Tiểu kết chƣơng 1 39 Chƣơng 2 Vận dụng mô hình học tập trải nghiệm trong dạy học môn Toán lớp 5 theo 40 hƣớng phát triển năng lực. Nguyên tắc xây dựng mô hình học tập trải nghiệm. Mô hình học tập trải nghiệm trong môn Toán lớp 5 theo định hƣớng 43 phát triển năng lực………………………………………………………… vii 2.
Một số điểm cần lƣu ý khi vận dụng mô hình học tập trải nghiệm 71 trong dạy học môn toán lớp 5 theo hƣớng phát triển năng lực ………. … Tiểu kết chƣơng 2 ………………………………………………………… 78 Chƣơng 3: Thử nghiệm sƣ phạm. Mục đích và nhiệm vụ thử nghiệm …………………………………. Nội dung thử nghiệm ………………………………………………….
Đối tƣợng, phạm vi và thời gian thử nghiệm ………………………. Tiêu chí đánh giá và cách đánh giá thử nghiệm ……………………. Tiến hành thử nghiệm ………………………………………………. Kết quả thử nghiệm ………………………………………………….
80 Kết luận chƣơng 3 ………………………………………………………. 87 Kết luận và kiến nghị …………………………………………. 88 Tài liệu tham khảo ………………………………………………………. Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm gần đây, giáo dục đang nhận sự quan tâm đặc biệt của xã hội minh chứng là các vấn đề giáo dục luôn thu hút đƣợc số đông dƣ luận xã hội cùng với sự nỗ lực không ngừng của Bộ Giáo dục trong những bƣớc đi nhằm hƣớng tới đổi mới và cải cách nền giáo dục nƣớc nhà.
Với mục tiêu nhằm nâng cao chất lƣợng toàn diện thế hệ trẻ, Bộ Giáo dục đã ban hành thông tƣ 30/2014/TT- BGDĐT( ngày 28/8/2014) và đƣợc điều chỉnh, bổ sung bởi thông tƣ 22/2016/ TT - BGDĐT về đánh giá học sinh Tiểu học đƣợc coi là bƣớc khởi điểm đột phá về thực hiện NQ số 29 – NQ/TW ngày 4 tháng 11 năm 2013 : “Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”. Về căn bản, Thông tƣ 30 và thông tƣ 22 thể hiện cách đánh giá học sinh trên 3 phƣơng diện, gồm: kiến thức – kĩ năng, năng lực và phẩm chất; thay cho thông tƣ 32/2009/ TT - BGDĐT trƣớc đây chủ yếu trên 2 mặt kiến thức – kĩ năng và hạnh kiểm (đạo đức). Thông qua đó, cũng thể hiện quan điểm lấy ngƣời học làm trung tâm và quan điểm dạy học theo hƣớng phát triển năng lực học sinh. Bên cạnh đó, quan điểm dạy học theo hƣớng phát triển năng lực học sinh đang ngày càng phổ biến bằng cách vận dụng linh hoạt các hình thức dạy học nhằm giúp học sinh học tập tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, tự chiếm lấy tri thức.
Trong đó có việc tăng cƣờng dạy học theo chuyên đề, xây dựng nội dung dạy học theo hình thức tích hợp, kết hợp và vận dụng linh hoạt các phƣơng pháp và kĩ thuật dạy học tích cực, nghiên cứu việc sử dụng và làm đồ dùng dạy học, sử dụng các thiết bị dạy học trong giờ dạy (tránh việc sử dụng đồ dụng dạy học một cách hình thức), ứng dụng thích hợp công nghệ thông tin trong giảng dạy, đặc biệt là nội dung dạy cần minh họa trực quan, sinh động. 2 Dạy học không chỉ là hình thành tri thức cho học sinh mà quan trọng hơn là dạy cho các em biết cách học, cách vận dụng kiến thức vào thực tiễn tức là thông qua hoạt động học tập hình thành cho HS các năng lực để biến quá trình học thành quá trình phát triển tƣ duy sáng tạo. Một trong những giải pháp giáo dục hiện đại giúp phát huy tối đa năng lực ngƣời học là học tập trải nghiệm. Học tập trải nghiệm là tƣ tƣởng, lí thuyết giáo dục nổi bật trong thế kỉ XX, đƣợc đặt nền móng bởi các nhà khoa học hàng đầu thế giới nhƣ Lev Vgotsky, John Dewey, Jerome S.Bruner, Albert Bandura, David Kold.
Học tập dựa vào trải nghiệm nhấn mạnh đến vai trò chủ động, tích cực của ngƣời học cũng nhƣ kinh nghiệm cá nhân và sự tƣơng tác với môi trƣờng. Tƣ tƣởng, quan điểm dạy học này đã trở thành một xu hƣớng tiến bộ trong nền giáo dục hiện đại. Quan điểm và tƣ tƣởng của lí thuyết học tập trải nghiệm cho thấy sự phù hợp với nội dung đề án đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục Việt Nam, trọng tâm là xu hƣớng đổi mới GD – ĐT theo hƣớng phát triển năng lực ngƣời học, bởi nó chỉ ra các hoạt động cụ thể của ngƣời học để phát triển kinh nghiệm nền tảng, hƣớng đến mục tiêu giáo dục. Vì vậy, nghiên cứu vận dụng mô hình HTTN trong dạy học sẽ rất có ý nghĩa trong việc đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng phổ thông.
Xây dựng mô hình học tập trải nghiệm là một bƣớc quan trọng trong quá trình dạy học. Tổ chức tốt hoạt động trải nghiệm o sẽ giúp đạt đƣợc các mục tiêu dạy học nhƣ: hình thành cho học sinh kiến thức, phát triển năng lực, rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh. Từ thực tế giáo dục, đặc biệt là đặc thù cấp Tiểu học, chúng ta nhận thấy rằng việc kết hợp dạy học thông qua trải nghiệm cũng là một cách thức nhằm thực hiện việc dạy học hƣớng vào năng lực học sinh. Bởi lẽ, học sinh Tiểu học là lứa tuổi hiếu động, thích quan sát, tò mò, khám phá những điều mới mẻ qua những hình ảnh, mô hình sinh động xung quanh.
Những hình ảnh đó hay nói cụ thể hơn là những trải nghiệm sẽ giúp học sinh tiếp thu một cách dễ dàng và nhanh nhất bài học. Việc tiếp thu kiến thức thông qua hình thức: 3 “Học đi đôi với hành” là rất phù hợp với lứa tuổi của các em vì nhận thức của học sinh Tiểu học là: “Trực quan sinh động đến tƣ duy trừu tƣợng – Từ tƣ duy trừu tƣợng đến thực tế khách quan”. Từ những lí do nói trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Vận dụng mô hình học tập trải nghiệm trong dạy học môn Toán lớp 5 theo định hƣớng phát triển năng lực” làm đề tài nghiên cứu khóa luận tốt nghiệp. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
Về lý luận - Góp phần hệ thống hóa cơ sở lí luận của vận dụng mô hình học tập trải nghiệm môn toán lớp 5 trong nhà trƣờng Tiểu học. - Bƣớc đầu làm rõ khả năng và hiệu quả của việc vận dụng mô hình học tập trải nghiệm trong dạy học môn Toán lớp 5 theo định hƣớng phát triển năng lực. Về thực tiễn - Vận dụng mô hình học tập trải nghiệm trong dạy học môn Toán lớp 5 theo định hƣớng phát triển năng lực. - Minh họa việc thực hiện vận dụng mô hình học tập trải nghiệm trong dạy học môn Toán lớp 5 theo định hƣớng phát triển năng lực thông qua một số kế hoạch dạy học cụ thể.
- Đề tài có thể là tài liệu tham khảo cho giáo viên, học sinh, sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học và những ai quan tâm tới việc vận dụng mô hình học tập trải nghiệm trong dạy học môn Toán lớp 5 theo định hƣớng phát triển năng lực. Mục tiêu của đề tài. Vận dụng mô hình học tập trải nghiệm trong dạy học môn Toán lớp 5 theo định hƣớng phát triển năng lực nhằm nâng cao chất lƣợng dạy và học môn Toán trong nhà trƣờng Tiểu học. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài - Tìm hiểu cơ sở lí luận của việc vận dụng mô hình học tập trải nghiệm trong dạy học môn Toán lớp 5 theo định hƣớng phát triển năng lực.
4 - Tìm hiểu thực trạng của việc vận dụng mô hình học tập trải nghiệm trong dạy học môn Toán lớp 5 theo định hƣớng phát triển năng lực. - Vận dụng mô hình học tập trải nghiệm trong dạy học môn Toán lớp 5 theo định hƣớng phát triển năng lực. - Thử nghiệm sƣ phạm nhằm kiểm nghiệm tính khả thi và hiệu quả của một số mô hình học tập trải nghiệm môn Toán lớp 5 theo hƣớng phát triển năng lực. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: mối quan hệ giữa mô hình học tập trải nghiệm trong môn Toán lớp 5 và dạy học theo phát triển năng lực học sinh Tiểu học - Phạm vi nghiên cứu: + Nội dung: vận dụng mô hình học tập trải nghiệm trong dạy học môn Toán lớp 5 theo định hƣớng phát triển năng lực.
+ Địa bàn khảo sát: Một số trƣờng Tiểu học ở huyện Đoan Hùng. + Trƣờng thực nghiệm: Trƣờng Tiểu học Tân Phƣợng (xã Chí Đám, Huyện Đoan Hùng, Tỉnh Phú Thọ) 6. Các phƣơng pháp nghiên cứu 6. Phương pháp nghiên cứu lý luận Nghiên cứu các tài liệu lí luận liên quan tới đề tài: các sách nghiên cứu về mô hình học tập trải nghiệm trong môn Toán, tài liệu nghiên cứu về dạy học theo hƣớng phát triển năng lực ngƣời học , sách giáo khoa toán 5, các tài liệu về tâm lí học.
Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 6. Phương pháp điều tra Sử dụng phiếu điều tra để tiến hành điều tra, tìm hiểu, nhằm thu thập thông tin về thực trạng vận dụng mô hình học tập trải nghiệm trong dạy học môn Toán lớp 5 theo định hƣớng phát triển năng lực. Phương pháp quan sát 5 Sử dụng phƣơng pháp quan sát nhằm bổ sung cho lí luận và thấy đƣợc đặc điểm, bản chất, chu trình thiết kế và sử dụng mô hình học tập trải nghiệm trong môn Toán lớp 5 theo hƣớng phát triển năng lực.
