Chương 1: Sự kiện Formosa và vai trò của báo chí truyền thông Chương 2: Thực trạng thông tin của báo điện tử địa phương và trung ương về sự kiện Formosa. Chương 3: Một số khuyến nghị và giải pháp nhằm đổi mới, nâng cao chất lượng báo điện tử địa phương và báo trung ương. 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG 1: SỰ KIỆN FORMOSA VÀ VAI TRÕ CỦA BÁO CHÍ TRUYỀN THÔNG 1. Một số khái niệm liên quan Báo chí Trong quá khứ cũng như trong hiện tại có nhiều học giả nghiên cứu và đưa ra những khái niệm khác nhau về báo chí dưới những góc độ khác nhau.
Theo triết học cổ đại Hi Lạp – La Mã: “Sự ra đời của báo chí từ chữ information có nghĩa là thông tin, thông báo, bản tin và được hiểu như việc tạo ra hình thái giúp cho sự hiểu biết của con người về thế giới xung quanh đang tồn tại bằng việc lấy hiện thực khách quan để phản ánh một cách liên tục, xuyên suốt trong quan hệ chặt chẽ giữa nhà báo – tác phẩm – công chúng”.6] Theo từ điển Tiếng Việt của Trung tâm Từ điển học định nghĩa báo chí gắn liền với truyền thông và được hiểu theo nghĩa chung nhất và trừu tượng nhất là “Quá trình chuyển dữ liệu giữa các đơn vị chức năng”. 1053] Trong từ điển Xã hội học do G. Trommsdorff chủ biên, định nghĩa báo chí truyền thông là “sự tạo ra hai đối tượng có thể mang bản chất sự sống hay không”. 517] Trong cuốn sách Xã hội học truyền thông đại chúng, của tác giả Trần Hữu Quang thì khẳng định: “Báo chí truyền thông là một quá trình truyền đạt, tiếp nhận và trao đổi thông tin nhằm thiết lập các mối quan hệ giữa con người với con người.3] Như vậy, nhìn chung các tác giả trên bằng cách này, cách khác đã cố gắng đưa ra những định nghĩa chung nhất về báo chí và đều xem báo chí như một phương tiện truyền đạt chia sẻ thông tin giữa các chủ thể khác nhau trong xã 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.
Những định nghĩa được đưa ra như một sự cố gắng để khẳng định nội hàm cơ bản của báo chí. Tuy nhiên, trong một phạm vi nhất định, đây là những định nghĩa khá rộng và chưa biểu thị hết các loại hình báo chí đang hiện diện trong xã hội và các loại hình ấy được hiểu như thế nào, diễn đạt ra sao. Điều 3 Luật báo chí quy định; Báo chí nói trong Luật này là báo chí Việt Nam, bao gồm: báo in (tạp chí, báo, bản tin thời sự, bản tin thông tấn), báo nói (phát thanh), báo hình (truyền hình, chương trình nghe nhìn thời sự được thực hiện bằng phương tiện kỹ thuật khác nhau), báo điện tử (được thực hiện trên mạng thông tin máy tính) bằng tiếng Việt, tiếng dân tộc thiểu số Việt Nam, tiếng nước ngoài. Điều 3 Luật báo chí chưa được xem như một định nghĩa chính thức về báo chí nhưng với cách liệt kê như trên cũng đã phần nào chỉ rõ các loại hình báo chí trong xã hội và sẽ được làm căn cứ chủ yếu để tìm hiểu các nội dung liên quan đến quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí.
Như vậy có thể khẳng định, báo chí là phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống xã hội, là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, và các tổ chức chính trị xã hội, đồng thời là diễn đàn rộng rãi của nhân dân. Báo chí Việt Nam mang sứ mệnh trọng đại nhằm thực hiện lý tưởng Xã hội chủ nghĩa. Trong quá trình kinh tế - xã hội đất nước còn gặp nhiều khó khăn, nhất là tình hình chính trị thế giới phức tạp, các thế lực thù địch thường xuyên chống phá cách mạng Việt Nam, vị trí và vai trò của báo chí càng có tầm chiến lược đặc biệt. Đặc trưng, thế mạnh của báo mạng điện tử Báo điện tử Báo điện tử còn được mọi người biết đến với nhiều tên gọi khác nhau như; báo mạng, báo trực tuyến, báo internet.
Các cách gọi này đều thể hiện chung một loại hình báo chí. 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Trong cuốn Các loại hình báo chí truyền thông của tác giả PGS.TS Dương Xuân Sơn định nghĩa “Báo điện tử là hình thức báo chí mới được hình thành từ sự kết hợp những ưu thế của báo in, báo nói, báo hình, sử dụng yếu tố công nghệ cao như một nhân tố quyết định, quy trình sản xuất và truyền tải thông tin dựa trên nền tảng mạng Internet toàn cầu” [34, tr.234] Báo điện tử là một trong những phương tiện truyền thông đại chúng tuy ra đời muộn hơn truyền hình, phát thanh, báo in nhưng báo điện tử đã nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường báo chí nói chung và báo chí Việt Nam nói riêng. Trong cuốn Báo mạng điện tử đặc trưng và phương pháp sáng tạo của tác giả TS. Nguyễn Trí Nhiệm, TS.
Nguyễn Thị Trường Giang (đồng chủ biên) đưa ra khái niệm; “Báo mạng điện tử là một loại hình báo chí được xây dựng dưới một hình thức của một trang website, phát hành trên mạng Internet, có ưu thế trong chuyển tải thông tin một cách nhanh chóng, tức thời, đa phương tiện và tương tác cao” [26, tr. 12] Báo điện tử có nhiều ưu thế vượt trội so với các phương tiện truyền thông đại chúng khác ở khả năng tương tác, tương tác qua lại giữa báo chí – công chúng và giữa công chúng với nhau qua nhiều kênh thu nhận. Trải qua hơn chục năm phát triển BĐT nước ta có bước chuyển biến quan trọng, ngày càng góp phần tích cực vào công tác tuyên truyền đối ngoại, giao lưu quốc tế và phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Cùng với lực lượng báo chí truyền thống đông đảo, BĐT đã và đang cung cấp thông tin nhanh chóng, kịp thời, tạo diễn đàn dân chủ cho công chúng trong cả nước.
Hơn nữa với thế mạnh vượt trội về khoảng cách không gian, thời gian, BĐT đã đưa thông tin đến gần với hơn 4 triệu Việt kiều và tất cả độc giả - những ai quan tâm đến Việt Nam – trên thế giới Các đặc trưng của BĐT Tính tức thời 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Thông tin trên BĐT có thể được cập nhật nhanh chóng, tức thời ở mọi lúc, mọi nơi nên luôn: “nóng hổi”, mang tính thời sự cao. Lợi thế này không có ở các loại hình báo chí khác, như báo in, phát thanh hay truyền hình. Tính phi định kỳ Khác với các loại hình báo chí truyến thống là có tính định kỳ, giúp người đọc theo dõi thông tin dễ dàng, thông tin trên BĐT đăng tải không theo định kỳ. Bất kể lúc nào có thông tin đều có thể đăng tải, vì thế thông tin trên BĐT luôn mới.
Phi tuyến tính Báo điện tử cho phép tiếp nhận thông tin không đồng bộ và phi tuyến tính, tức là người đọc có thể đọc theo ý mình, chọn bất cứ phần nào của bài báo để đọc mà không nhất thiết phải đi từ đầu chí cuối; họ có thể tiếp cận tới bài báo không qua trang chủ mà đi thẳng từ trang tìm kiếm; họ đọc vào thời điểm mà họ lựa chọn và theo cách thức họ muốn, chủ động tìm kiếm và xử lý thông tin. Khả năng tích hợp đa phương tiện Báo điện tử có thể kết hợp ba loại hình phương tiên TTĐC hiện nay là báo in, truyền hình và phát thanh. Cùng một lúc người đọc có thể tiếp nhận thông tin như: chữ viết, âm thanh và hình ảnh (cả hình ảnh tĩnh và hình ảnh động, đồ họa graphic). Hội tụ công nghệ đang là một xu hướng phát triển tất yếu và ngày càng diễn ra mạnh mẽ.
Đây cũng chính là điều độc đáo của BĐT so với các loại hình báo chí khác. Tốc độ tìm kiếm thông tin nhanh và lưu trữ thông tin dễ dàng Độc giả không cần phải chờ đến giờ ra báo, thời gian phát sóng… mà vẫn có thể sỡ hữu được những thông tin cần thiết một cách nhanh chóng, cập nhật nhất. Thông tin của BĐT được lưu giữ với thời gian khá lâu, tra cứu thuận tiện từ nhiều nguồn, theo dõi thông tin một cách có hệ thống… đây luôn là thế mạnh khó cạnh tranh của các loại hình báo chí này. 17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Tính tương tác nhiều chiều Bất cứ loại hình truyền thông nào trong thế kỳ XXI này đều phát huy cao nhất khả năng tương tác.
Báo in nhận phản hồi, ý kiến bạn đọc thông qua thư tín, E-mail; phát thanh, truyền hình sử dụng thêm các hình thức như điện thoại, chát… nhưng với BĐT thì các hình thức tương tác phong phú, linh hoạt hơn rất nhiều. Thông qua việc trao đổi qua E-mail, tham gia các chương trình tương tác (thăm dò, bình chọn…), phản hồi dưới bài viết, tham gia diễn đàn…; mối quan hệ giữa người đọc và tòa soạn, người đọc với tác giả bài viết người đọc với người đọc và người đọc với nhân vật trong tác phẩm… cũng gắn bó hơn bao giờ hết. Người sử dụng có thể gửi ngay ý kiến bình luận hay nhận xét cá nhân về bất cứ vấn đề gì của một bản tin hay một bài viết nào đó đã được đăng. Tin tức được phát hành trên mạng có thể nhanh chóng nhận ngay phản hồi của rất nhiều người về nội dung thông tin, tình cảm chia sẻ với người trong cuộc hoặc thậm chí phản ứng về cách đưa tin của báo.
Công chúng BĐT không chỉ đơn thuần tiếp nhận thông tin mà còn góp phần xây dựng nội dung cho cơ quan báo chí. Chúng ta đang dần có mô hình truyền thông mới, mô hình truyền thông dân chủ hơn. Đứng ở góc độ quản lí, đặc trưng này giúp báo dễ dàng thăm dò dư luận (thống kê, xử lí dữ liệu thăm dò) ngay trên báo của mình – điều mà các loại hình báo chí truyền thống khó mà thực hiện được. BĐT có thể đếm chính xác số người truy cập vào từng trang báo, từng bài báo… chỉ cần những thống kê đó, ban biên tập có thể kịp thời chấn chỉnh cho phù hợp với từng trang báo.
Việc điều tra này diễn ra khách quan, nhanh chóng mà không mất nhiều thời gian, công sức. Liên kết 18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Báo điện tử có khả năng kết nối diện rộng nhờ tính năng siêu liên kết (hyperlink). Hoàn toàn không bị hạn chế bởi thời gian hoặc không gian; người đọc chỉ cần mở mạng, vào các địa chỉ có sẵn là có thể đọc được những bài viết, tìm thấy từ đấy những thông tin, những vấn đề tại các khu vực đang quan tâm.