Luận án tiến sĩ của Nguyễn Đức Mạnh - Vai trò của gia đình trong việc giáo dục trẻ em hư tại ...

Luận án tiến sĩ phân tích vai trò của gia đình trong giáo dục trẻ em hư tại thành phố, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục và phát triển xã hội.

2002

214
0
0

Phí lưu trữ

55 Point

Mục lục chi tiết

MỞ ĐẦU

0.1. Tính cấp bách của vấn đề nghiên cứu

0.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

0.3. Mục đích nghiên cứu đề tài

0.4. Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu

0.5. Khung lý thuyết và giả thuyết nghiên cứu

1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1.1. Vài nét về tình hình nghiên cứu ở Việt Nam

1.2. Các lý thuyết vận dụng để nghiên cứu

1.2.1. Lý thuyết Xã hội học về vị thế xã hội, vai trò xã hội, xung đột vai trò

1.2.2. Lý thuyết Xã hội học về giáo dục

1.2.3. Lý thuyết Xã hội học về di động xã hội và biến đổi gia đình

1.2.4. Nghiên cứu vai trò của gia đình từ hướng tiếp cận văn hoá

1.3. Các khái niệm công cụ

1.3.1. Gia đình và hộ gia đình

1.3.2. Cơ cấu gia đình

1.3.3. Chức năng của gia đình

1.3.4. Gia đạo, gia giáo, gia phong

1.3.5. Chuẩn mực xã hội và Hành vi lệch chuẩn

1.3.6. Giá trị xã hội

1.3.7. Trẻ em và Trẻ em hư

1.3.8. Thành phố và gia đình ở thành phố

1.3.9. Quan điểm của Đảng và nhà nước về vị trí vai trò của gia đình trong giáo dục trẻ em

2. CHƯƠNG 2: TRẺ EM HƯ Ở THÀNH PHỐ VÀ VAI TRÒ GIÁO DỤC CỦA GIA ĐÌNH (QUA KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI)

2.1. Sơ lược tình hình trẻ em hư và gia đình có trẻ em hư ở thành phố

2.2. Giới thiệu các thành phố ở Việt Nam. Vài nét tình hình trẻ em hư ở một số thành phố của Việt Nam

2.3. Một số đặc điểm và yếu tố ảnh hưởng đến vị trí, vai trò của gia đình thành phố trong việc giáo dục trẻ em

2.4. Sơ lược địa bàn và mẫu nghiên cứu

2.4.1. Giới thiệu về thành phố Hà Nội và các địa bàn khảo sát

2.4.2. Sơ lược về các địa bàn khảo sát (9 địa bàn khảo sát)

2.4.3. Mẫu nghiên cứu

2.5. Thực trạng trẻ em hư ở thành phố Hà Nội

2.5.1. Vài nét về các gia đình có trẻ em hư

2.5.2. Một số đặc trưng cơ bản về trẻ em hư trong các gia đình

2.5.3. Những biểu hiện hư của trẻ em

2.5.4. Nguyên nhân trẻ em hư trong các gia đình ở thành phố Hà Nội

2.5.4.1. Nguyên nhân từ hoàn cảnh Kinh tế - Xã hội
2.5.4.2. Nguyên nhân từ phía bản thân trẻ em
2.5.4.3. Nguyên nhân từ phía gia đình

2.6. Thực trạng vai trò của gia đình ở thành phố Hà Nội trong việc giáo dục trẻ em hư

2.6.1. Nhận thức của gia đình trong giáo dục con cái

2.6.2. Quan niệm và kỳ vọng của gia đình đối với con cái

2.6.3. Quan tâm của gia đình đến các nhu cầu phát triển của trẻ em

2.6.4. Nhận xét, đánh giá của gia đình về con cái

2.6.5. Thái độ, phản ứng của gia đình đối với hành vi lệch chuẩn của con cái

2.6.6. Một số nội dung giáo dục trẻ em hư trong gia đình

2.6.7. Một số hình thức giáo dục trẻ em hư trong gia đình

2.6.8. Một số phương pháp giáo dục trẻ em hư trong gia đình

2.6.9. Một số biện pháp giáo dục trẻ em hư trong gia đình

2.6.10. Vai trò ảnh hưởng của các thành viên gia đình tới việc giáo dục trẻ em hư

3. CHƯƠNG 3: CỦNG CỐ THIẾT CHẾ GIA ĐÌNH, NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH TRONG VIỆC GIÁO DỤC TRẺ EM HƯ Ở THÀNH PHỐ

3.1. Một số nhận xét về tình hình trẻ em hư và vai trò của gia đình trong việc giáo dục trẻ em hư ở thành phố Hà Nội

3.2. Một số đặc trưng cơ bản ở trẻ em hư trong các gia đình thành phố

3.3. Một số nguyên nhân dẫn đến trẻ em hư trong các gia đình ở thành phố

3.4. Thực trạng các gia đình ở thành phố có trẻ em hư

3.5. Những tiến bộ và hạn chế trong vai trò giáo dục của gia đình có trẻ em hư ở thành phố

3.6. Một số giải pháp nâng cao vai trò của gia đình trong việc giáo dục trẻ em hư ở thành phố

3.6.1. Phát hiện sớm trẻ em hư

3.6.2. Củng cố thiết chế gia đình - điều kiện khách quan để giáo dục trẻ em hư

3.6.3. Tăng cường mối liên hệ giữa nhà gia đình và nhà trường trong giáo dục trẻ em hư

3.6.4. Kết hợp giáo dục trẻ em hư giữa gia đình và cộng đồng

3.6.5. Làm trong sạch môi trường xã hội

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

0.6. Kết luận

0.7. Khuyến nghị

DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN _____________ NGUYỄN ĐỨC MẠNH VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI VIỆC GIÁO DỤC TRẺ EM HƯ Ở THÀNH PHỐ (Qua nghiên cứu ở thành phố Hà Nội) Chuyên ngành : XÃ HỘI HỌC Mã số : 5.09 LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÃ HỘI HỌC HÀ NỘI -2002 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN _____________ NGUYỄN ĐỨC MẠNH VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI VIỆC GIÁO DỤC TRẺ EM HƯ Ở THÀNH PHỐ (Qua nghiên cứu ở thành phố Hà Nội) Chuyên ngành: XÃ HỘI HỌC Mã số : 5.09 LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÃ HỘI HỌC Người hướng dẫn khoa học: GS. Chung Á HÀ NỘI -2002 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Tác giả Mục lục Trang mở đầu 1 1. Tính cấp bách của vấn đề nghiên cứu 1 2. ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 2 3. Mục đích nghiên cứu đề tài 3 4. Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu . Khung lý thuyết và giả thuyết nghiên cứu. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu. Điểm mới của luận án. Kết cấu của luận án 11 Nội dung chính Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài 12 1. Vài nét về tình hình nghiên cứu ở Việt Nam 12 1. Các lý thuyết vận dụng để nghiên cứu 16 1.1 Lý thuyết Xã hội học về vị thế xã hội , vai trò xã hội, xung 16 . đột vai trò.2 Lý thuyết Xã hội học về giáo dục 22 .3 Lý thuyết Xã hội học về di động xã hội và biến đổi gia đình. 24 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.4 Nghiên cứu vai trò của gia đình từ hướng tiếp cận văn hoá. Các khái niệm công cụ. Gia đình và hộ gia đình. Cơ cấu gia đình. Chức năng của gia đình. Gia đạo, gia giáo, gia phong. Chuẩn mực xã hội và Hành vi lệch chuẩn. Giá trị xã hội. Trẻ em và Trẻ em hư. Thành phố và gia đình ở thành phố. Quan điểm của Đảng và nhà nước về vị trí vai trò của gia đình trong 49 giáo dục trẻ em. Chương 2 Trẻ em hư ở thành phố và vai trò giáo dục của gia đình (qua kết quả nghiên cứu thực nghiệm ở thành phố Hà Nội ) 52 2. Sơ lược tình hình trẻ em hư và gia đình có trẻ em hư ở thành 52 phố. Giới thiệu các thành phố ở Việt Nam. Vài nét tình hình trẻ em hư ở một số thành phố của Việt Nam 55 2. Một số đặc điểm và yếu tố ảnh hưởng đến vị trí, vai trò 59 của gia đình thành phố trong việc giáo dục trẻ em 2. Sơ lược địa bàn và mẫu nghiên cứu. 67 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Giới thiệu về thành phố Hà Nội và các địa bàn khảo sát. Sơ lược về thành phố Hà Nội 67 2. Sơ lược về các địa bàn khảo sát (9 địa bàn khảo 70 sát) 2. Mẫu nghiên cứu 76 2. Thực trạng trẻ em hư ở thành phố Hà Nội. Vài nét về các gia đình có trẻ em hư. Một số đặc trưng cơ bản về trẻ em hư trong các gia đình 88 2. Những biểu hiện hư của trẻ em . Nguyên nhân trẻ em hư trong các gia đình ở thành phố Hà Nội 99 2. Nguyên nhân từ hoàn cảnh Kinh tế- Xã hội. Nguyên nhân từ phía bản thân trẻ em. Nguyên nhân từ phía gia đình. Thực trạng vai trò của gia đình ở thành phố Hà Nội trong việc giáo 114 dục trẻ em hư. Nhận thức của gia đình trong giáo dục con cái. Quan niệm và kỳ vọng của gia đình đối với con cái 118 2. Quan tâm của gia đình đến các nhu cầu phát triển của trẻ em 126 2. Nhận xét, đánh giá của gia đình về con cái . Thái độ, phản ứng của gia đình đối với hành vi lệch chuẩn 137 của con cái. Một số nội dung giáo dục trẻ em hư trong gia đình. Một số hình thức giáo dục trẻ em hư trong gia đình 142 2. Một số phương pháp giáo dục trẻ em hư trong gia đình 146 2. Một số biện pháp giáo dục trẻ em hư trong gia đình. 149 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.10 Vai trò ảnh hưởng của các thành viên gia đình tới việc giáo 154 dục trẻ em hư. Chương 3 Củng cố thiết chế gia đình, nâng cao vai trò của gia đình trong việc giáo dục trẻ em hư ở thành phố 160 3. Một số nhận xét về tình hình trẻ em hư và vai trò của gia đình 160 trong việc giáo dục trẻ em hư ở thành phố Hà Nội . Một số đặc trưng cơ bản ở trẻ em hư trong các gia đình 160 thành phố. Một số nguyên nhân dẫn đến trẻ em hư trong các gia đình 160 ở thành phố 3. Thực trạng các gia đình ở thành phố có trẻ em hư 161 3. Những tiến bộ và hạn chế trong vai trò giáo dục của gia 162 đình có trẻ em hư ở thành phố. Một số giải pháp nâng cao vai trò của gia đình trong việc giáo 164 dục trẻ em hư ở thành phố.1 Phát hiện sớm trẻ em hư. Củng cố thiết chế gia đình - điều kiện khách quan để giáo 166 dục trẻ em hư. Tăng cường mối liên hệ giữa nhà gia đình và nhà trường 169 trong giáo dục trẻ em hư. Kết hợp giáo dục trẻ em hư giữa gia đình và cộng đồng . 170 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Làm trong sạch môi trường xã hội. 171 Kết luận và khuyến nghị 173 Kết luận 173 Khuyến nghị 175 Danh mục công trình của tác giả. 178 Tài liệu tham khảo 180 Phụ lục 193 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Danh mục các ký hiệu và chữ Viết Tắt . (Xếp theo ABC chữ cái viết tắt đầu) BHXH: Bảo hiểm xã hội. BVCS&GD Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục CT: Chính trị DĐXH: Di động xã hội ĐCSVN: Đảng cộng sản Việt Nam GDMN: Giáo dục Mầm non. GDTE: Giáo dục trẻ em GDTH : Giáo dục Tiểu học. GDTHCS : Giáo dục Trung học cơ sở. GĐ: Gia đình GSTX: Giáo dục thường xuyên HCKK: Hoàn cảnh khó khăn. HS: Học sinh KHKT: Khoa học kỹ thuật KTTT: Kinh tế thị trường KTXH: Kinh tế- Xã hội. LHQ: Liên hợp quốc MGMN: Mẫu giáo Mầm non. NCKH: Nghiên cứu khoa học PCGD: Phổ cập giáo dục PCGDTH: Phổ cập giáo dục Tiểu học PCGDTHCS: Phổ cập giáo dục Trung học cơ sở. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com PH- GĐ: Phiếu hỏi gia đình PH- HS: Phiếu hỏi học sinh PLAN: (Tổ chức ) Plan quốc tế ( Plan International) SDD: Suy dinh dưỡng. TDTT: Thể dục thể thao TE: Trẻ em TH: Tiểu học. THCS: Trung học cơ sở. THPT: Trung học phổ thông. TNCSHCM: Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh TNTPHCM: Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh TP HCM: Thành phố Hồ Chí Minh UNICEF: (United nations children's fund) Quĩ nhi đồng Liên hợp quốc. VHXH: Văn hoá xã hội VHTT: Văn hoá tinh thần VNCPCC: (Vietnam committe fore protection and care fore childrren ) Uỷ ban bảo vệ và chăm sóc trẻ em Việt Nam XH: Xã hội XHCN: Xã hội chủ nghĩa XHH: Xã hội học TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Danh mục các bảng trong luận án TT Chú thích Trang 1 Bảng 1. Tỷ lệ tăng dân số Việt Nam trong những năm thuộc 32 thập kỷ 90 2 Bảng 1. Tỷ lệ tăng dân số Việt Nam năm 1999, 2000 32 3.1 : Dân số trung bình phân theo địa phương và dân số 53 thành thị trung bình phân theo địa phương (sơ bộ tính đến 2000.: Thu nhập bình quân đầu người một tháng ở khu vực 54 thành thị .3 : Trình trạng ly dị, ly thân của dân số từ 12 tuổi trở 55 lên năm 1993 và các năm 1997- 1998 .4: Số trẻ em phải đưa vào trường giáo dưỡng các năm 58 1996,1997,1998,1999 7.5: Các hành vi sai phạm trước khi vào trường giáo 59 dưỡng. Cơ cấu nghề nghiệp của các gia đình có so sánh 80 trước đây và hiện nay.7: Số nhân khẩu trong các gia đình.8: Nhu cầu hoạt động thưởng thức đời sống tinh thần 84 của các ông bố, bà mẹ (PH-33) 11 Bảng 2.9: Các hình thức sinh hoạt tâm linh.10: Người có học vấn và các hình thức hoạt động tâm 85 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.11 : Người kiếm tiền chính cho gia đình (PG-9).12: Người quyết định các vấn đề lớn trong gia đình 87 (PG-10).13: Biểu hiện hư của trẻ em trong gia đình (PH-23.14: Biểu hiện hư của trẻ em ở nơi công cộng (PH-49) 96 17.15: Các biểu hiện hành vi sai lệch của trẻ em hư ở nơi 97 công cộng (PH-51).16: Thói quen sử dụng tiền của trẻ em hư (PH-37). Trẻ em hư nhận thức về hoàn cảnh gia đình mình 100 (PH-10).18: Kết quả học tập năm học 1999-2000 và học kỳ I 103 năm học 2000-2001 (PH-14.19: Các hình thức bị Kỷ luật (PH-15.20: Thái độ tình cảm đối với thày, cô giáo (PH-16) 105 23. 21: Chơi với bạn (PH-17A), 106 24. 22: Thái độ của gia đình đối với trẻ em hư (PH-38A). 23: Bầu không khí trong gia đình. 24: Nguyên nhân bất hoà trong gia đình (PH-46).25 : Liên lạc của gia đình với nhà trường (PH-41) .26: Quan niệm về các ưu tiên của gia đình.27 : Kỳ vọng của gia đình về con cái (PG-17) 121 30.28: Tương quan kỳ vọng về con cái của các nhóm 122 gia đình (PG-5 và PG-17).29: Bảng tương quan kỳ vọng của các gia đình về con 123 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.30: Sự đáp ứng của gia đình đối với yêu cầu, đòi hỏi 128 của con cái (PG-16) 33.31 : Sự quan tâm- hiểu về con cái của các bố, mẹ (PH- 129 30).32 : Quan tâm của gia đình trong việc học tập của trẻ 130 em (PH-40) 35.33 : Bố, mẹ khen thưởng con cái bằng hiện vật, hoặc, 131 cho đi thăm quan du lịch (PG-20.34 : Sự quan tâm của Bố, mẹ đến quan hệ bạn bè của 132 con cái qua nhận xét của con cái (PH- 43).35 : Gia đình quan tâm đến quan hệ bạn bè của con cái 133 (PG-13).36 : Gia đình nhận xét về quan hệ giữa bố, mẹ và con 136 cái (PG-14).37: Trẻ em cho biết gia đình sử dụng các hình phạt đối 144 với mình.38: Nhận xét của trẻ em về các hình phạt của gia đình 144 (PH-25) 41.39: Ham thích của bố mẹ ảnh hưởng đến ham thích của 147 con cái (PH-33; PH-34) 42.40: Thực trạng tình hình quản lý, giám sát con cái hư 150 của gia đình (PH-38) 43.41: Quan niệm của gia đình về liên hệ với nhà trường 151 (PG-21). TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.42 : Nhận thức của gia đình về sự cần thiết phối hợp 152 với Tổ dân phố để giáo dục con cái (PG-21) 45.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ