Phát huy vai trò đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang theo tư tưởng Hồ Chí Minh - Luận văn thạc sĩ 2017

Luận văn thạc sĩ phân tích phát huy vai trò của đội ngũ trí thức tỉnh bắc giang hiện nay theo tư tưởng hồ chí minh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi

Trường đại học

Đại học Quốc gia Hà Nội

Chuyên ngành

Hồ Chí Minh học

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

luận văn thạc sĩ

2017

Phí lưu trữ

30 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CẢM ƠN

LỜI CAM ĐOAN

1. CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC

1.1. Một số khái niệm cơ bản

1.2. Nội dung cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của đội ngũ trí thức

1.3. Giá trị lý luận và thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của đội ngũ trí thức

1.4. Tiểu kết chương 1

2. CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VÀO PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TỈNH BẮC GIANG HIỆN NAY

2.1. Những yếu tố tác động đến việc phát huy vai trò của đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang

2.2. Thực trạng phát huy vai trò của đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh

2.3. Đề xuất một số giải pháp nhằm tiếp tục phát huy hơn nữa vai trò của đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh

2.4. Tiểu kết chương 2

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về vai trò đội ngũ trí thức Bắc Giang theo Hồ Chí Minh

Đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, trí thức không chỉ là nguồn lực quý giá mà còn là động lực thúc đẩy sự nghiệp cách mạng. Việc phát huy vai trò của đội ngũ trí thức là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong giai đoạn hiện nay.

1.1. Khái niệm về trí thức và vai trò của họ

Trí thức được hiểu là những người có trình độ học vấn cao, có khả năng sáng tạo và cống hiến cho xã hội. Vai trò của họ trong việc phát triển kinh tế - xã hội là không thể phủ nhận, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay.

1.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về trí thức

Hồ Chí Minh luôn coi trọng trí thức, xem họ là lực lượng tiên phong trong sự nghiệp cách mạng. Người nhấn mạnh rằng trí thức cần phải được tôn trọng và phát huy vai trò của mình trong mọi lĩnh vực.

II. Thách thức trong việc phát huy vai trò đội ngũ trí thức Bắc Giang

Mặc dù đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang đã có những đóng góp tích cực, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những vấn đề như thiếu ý thức trách nhiệm, chưa phát huy hết tiềm năng của trí thức là những điều cần được giải quyết.

2.1. Thực trạng đội ngũ trí thức hiện nay

Đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang hiện nay còn gặp nhiều khó khăn trong việc phát huy vai trò của mình. Một số trí thức chưa thực sự chủ động và sáng tạo trong công việc.

2.2. Những yếu tố cản trở sự phát triển

Các chính sách phát triển chưa đồng bộ, thiếu sự quan tâm từ lãnh đạo địa phương cũng là những yếu tố cản trở sự phát triển của đội ngũ trí thức.

III. Phương pháp phát huy vai trò đội ngũ trí thức Bắc Giang theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Để phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, cần có những phương pháp cụ thể và đồng bộ. Việc áp dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn sẽ giúp nâng cao hiệu quả công việc của trí thức.

3.1. Đào tạo và bồi dưỡng trí thức

Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng phù hợp để nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ trí thức, giúp họ tự tin hơn trong công việc.

3.2. Tạo môi trường làm việc thuận lợi

Môi trường làm việc cần được cải thiện, tạo điều kiện cho trí thức phát huy khả năng sáng tạo và cống hiến cho xã hội.

IV. Ứng dụng thực tiễn vai trò đội ngũ trí thức Bắc Giang

Việc phát huy vai trò của đội ngũ trí thức không chỉ mang lại lợi ích cho địa phương mà còn góp phần vào sự phát triển chung của đất nước. Những ứng dụng thực tiễn từ tư tưởng Hồ Chí Minh đã được áp dụng thành công tại Bắc Giang.

4.1. Các dự án thành công nhờ trí thức

Nhiều dự án phát triển kinh tế - xã hội tại Bắc Giang đã thành công nhờ vào sự đóng góp của đội ngũ trí thức, từ đó tạo ra nhiều giá trị cho cộng đồng.

4.2. Kinh nghiệm từ các địa phương khác

Học hỏi từ kinh nghiệm của các địa phương khác trong việc phát huy vai trò trí thức sẽ giúp Bắc Giang có những bước đi đúng đắn hơn.

V. Kết luận và tương lai của đội ngũ trí thức Bắc Giang

Tương lai của đội ngũ trí thức Bắc Giang phụ thuộc vào việc áp dụng hiệu quả tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn. Cần có những giải pháp đồng bộ để phát huy vai trò của họ trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội.

5.1. Tầm quan trọng của trí thức trong giai đoạn mới

Trong bối cảnh hiện nay, vai trò của trí thức càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Họ là những người dẫn dắt sự phát triển và đổi mới.

5.2. Định hướng phát triển đội ngũ trí thức

Cần có những định hướng rõ ràng và cụ thể để phát triển đội ngũ trí thức, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh Bắc Giang.

19/08/2025

Bạn đang xem trước tài liệu:

Luận văn thạc sĩ phát huy vai trò của đội ngũ trí thức tỉnh bắc giang hiện nay theo tư tưởng hồ chí minh

Tải đầy đủ

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế tri thức toàn cầu, đội ngũ trí thức đóng vai trò then chốt trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế của Việt Nam. Tỉnh Bắc Giang, với vị trí địa lý thuận lợi gần các trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, đang từng bước phát huy vai trò của đội ngũ trí thức trong phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, thực trạng phát huy vai trò trí thức tại địa phương vẫn còn nhiều hạn chế như ý thức trách nhiệm chưa cao, chính sách đãi ngộ chưa đồng bộ và sự tôn trọng, trọng dụng chưa thực sự sâu sắc từ các cấp lãnh đạo. Luận văn tập trung nghiên cứu phát huy vai trò của đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang theo tư tưởng Hồ Chí Minh, nhằm làm rõ quan điểm lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phù hợp trong giai đoạn đổi mới hiện nay. Phạm vi nghiên cứu bao gồm khảo sát thực trạng từ năm 2008 đến nay, tập trung vào các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh. Mục tiêu nghiên cứu nhằm nâng cao nhận thức của các cấp ủy Đảng, chính quyền về vai trò của trí thức, đồng thời đề xuất các giải pháp thiết thực để phát huy tối đa nguồn lực trí tuệ phục vụ phát triển bền vững tỉnh Bắc Giang. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng chính sách nhân lực chất lượng cao, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và cả nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về đội ngũ trí thức, kết hợp với quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát huy vai trò trí thức trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Hai lý thuyết trọng tâm gồm:

Tư tưởng Hồ Chí Minh về trí thức: Trí thức là lực lượng lao động trí óc, có trình độ chuyên môn sâu, có đạo đức và sáng tạo, đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp cách mạng và phát triển đất nước. Hồ Chí Minh nhấn mạnh không phân biệt đối xử, phát huy vai trò trí thức trên cơ sở đoàn kết, tôn trọng và tình yêu thương, đồng thời khéo léo bố trí, sử dụng và đãi ngộ xứng đáng.
Lý thuyết phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Nhấn mạnh vai trò của đội ngũ trí thức trong việc tiếp thu, sáng tạo và ứng dụng tri thức khoa học công nghệ, góp phần nâng cao năng suất lao động và sức cạnh tranh quốc gia.

Các khái niệm chính được làm rõ gồm: trí thức, đội ngũ trí thức, phát huy vai trò trí thức, công nghiệp hóa hiện đại hóa, kinh tế tri thức.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp:

Phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để phân tích các quan điểm lý luận và thực tiễn về trí thức.
Phương pháp lịch sử, phân tích - tổng hợp nhằm làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về trí thức.
Phương pháp thống kê và so sánh để đánh giá thực trạng đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang từ năm 2008 đến nay, dựa trên số liệu thu thập từ các báo cáo của tỉnh, các tổ chức khoa học kỹ thuật và khảo sát thực tế.
Phương pháp khảo sát thực địa và phỏng vấn sâu với các cán bộ lãnh đạo, trí thức và các tổ chức liên quan nhằm thu thập thông tin định tính.

Cỡ mẫu khảo sát khoảng 150 trí thức và cán bộ quản lý tại Bắc Giang, được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2015 đến 2017, đảm bảo thu thập dữ liệu cập nhật và toàn diện.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Vai trò của đội ngũ trí thức trong phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Giang được khẳng định rõ ràng: Theo báo cáo của tỉnh, đội ngũ trí thức chiếm khoảng 15% tổng lực lượng lao động, đóng góp trực tiếp vào các lĩnh vực khoa học công nghệ, giáo dục, y tế và quản lý nhà nước. Tỷ lệ trí thức có trình độ đại học trở lên tăng từ 40% năm 2008 lên khoảng 65% năm 2017.
Thực trạng phát huy vai trò trí thức còn nhiều hạn chế: Khoảng 30% trí thức được khảo sát cho biết chưa được phát huy hết năng lực do thiếu chính sách đãi ngộ phù hợp và môi trường làm việc chưa thực sự dân chủ, sáng tạo. Có tới 25% cán bộ lãnh đạo chưa thực sự tôn trọng và trọng dụng trí thức, dẫn đến hiệu quả công việc chưa cao.
Chính sách và cơ chế vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về trí thức tại Bắc Giang còn chưa đồng bộ: Mặc dù tỉnh đã có nhiều chương trình hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng và thu hút nhân tài, nhưng việc thực hiện còn mang tính hình thức, chưa tạo được sức hấp dẫn lâu dài. So với các tỉnh lân cận, Bắc Giang còn thiếu các chính sách ưu đãi về tài chính và môi trường làm việc.
Đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang có xu hướng trẻ hóa và đa dạng về chuyên ngành: Tỷ lệ trí thức trẻ dưới 40 tuổi chiếm khoảng 45%, trong đó nhiều người có trình độ thạc sĩ và tiến sĩ. Điều này tạo tiền đề thuận lợi cho việc tiếp thu và ứng dụng khoa học công nghệ mới.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò trí thức vẫn giữ nguyên giá trị lý luận và thực tiễn trong bối cảnh hiện nay. Việc không phân biệt đối xử, phát huy đoàn kết, tôn trọng và sử dụng đúng năng lực trí thức là những nguyên tắc then chốt giúp Bắc Giang xây dựng đội ngũ trí thức vững mạnh. Tuy nhiên, hạn chế về chính sách đãi ngộ và môi trường làm việc chưa thực sự dân chủ đã ảnh hưởng đến hiệu quả phát huy vai trò trí thức.

So sánh với một số tỉnh phát triển trong khu vực, Bắc Giang cần học hỏi kinh nghiệm trong việc xây dựng cơ chế thu hút và giữ chân nhân tài, đồng thời tạo điều kiện để trí thức tham gia trực tiếp vào quá trình hoạch định chính sách và phát triển kinh tế - xã hội. Biểu đồ so sánh tỷ lệ trí thức có trình độ cao và mức độ hài lòng về môi trường làm việc giữa Bắc Giang và các tỉnh lân cận sẽ minh họa rõ nét hơn thực trạng này.

Ngoài ra, sự trẻ hóa đội ngũ trí thức là tín hiệu tích cực, nhưng cũng đặt ra yêu cầu về đào tạo liên tục và phát triển kỹ năng mềm để đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh cần được cụ thể hóa trong các chương trình đào tạo, bồi dưỡng và chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đề xuất và khuyến nghị

Tăng cường chính sách đãi ngộ và tạo môi trường làm việc dân chủ, sáng tạo cho đội ngũ trí thức: Các cấp chính quyền tỉnh Bắc Giang cần xây dựng và thực hiện chính sách lương, thưởng, phúc lợi phù hợp, đồng thời khuyến khích trí thức tham gia đóng góp ý kiến trong quá trình hoạch định chính sách. Thời gian thực hiện trong 2 năm tới, chủ thể là Ban Tổ chức Tỉnh ủy và Sở Nội vụ.
Đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng mềm cho trí thức trẻ: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu, hợp tác với các trường đại học và viện nghiên cứu trong và ngoài nước để nâng cao năng lực đội ngũ trí thức. Thời gian triển khai từ năm 2018 đến 2020, do Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện.
Xây dựng cơ chế thu hút và giữ chân nhân tài, đặc biệt là trí thức có trình độ cao: Áp dụng các chính sách ưu đãi về nhà ở, hỗ trợ nghiên cứu khoa học, tạo điều kiện thuận lợi trong công tác và cuộc sống để tránh hiện tượng chảy máu chất xám. Chủ thể thực hiện là UBND tỉnh và các sở ngành liên quan, thời gian trong vòng 3 năm.
Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vai trò của đội ngũ trí thức theo tư tưởng Hồ Chí Minh: Tổ chức các hội thảo, tọa đàm, phát hành tài liệu chuyên đề nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ lãnh đạo và nhân dân về tầm quan trọng của trí thức. Thời gian thực hiện liên tục hàng năm, do Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp tại tỉnh Bắc Giang: Giúp nâng cao nhận thức về vai trò của đội ngũ trí thức, từ đó xây dựng chính sách phù hợp và tạo môi trường thuận lợi cho trí thức phát huy năng lực.
Đội ngũ trí thức, nhà khoa học và chuyên gia tại Bắc Giang: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để hiểu rõ vai trò, trách nhiệm và cách thức phát huy năng lực trong sự nghiệp phát triển địa phương.
Các nhà nghiên cứu, giảng viên chuyên ngành Hồ Chí Minh học, chính trị học và quản lý nguồn nhân lực: Tài liệu tham khảo quý giá cho nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh và vận dụng trong phát triển nguồn nhân lực trí thức.
Các tổ chức chính trị - xã hội, Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật tỉnh Bắc Giang: Hỗ trợ xây dựng các chương trình, hoạt động tập hợp, phát huy trí thức, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức.

Câu hỏi thường gặp

Tư tưởng Hồ Chí Minh về trí thức có điểm gì nổi bật?
Tư tưởng Hồ Chí Minh nhấn mạnh trí thức là lực lượng lao động trí óc, có trình độ chuyên môn và đạo đức, đóng vai trò quan trọng trong cách mạng và phát triển đất nước. Người đề cao không phân biệt đối xử, phát huy đoàn kết và tôn trọng trí thức.
Thực trạng phát huy vai trò trí thức tại Bắc Giang hiện nay ra sao?
Đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang ngày càng tăng về số lượng và chất lượng, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, còn tồn tại hạn chế về chính sách đãi ngộ và môi trường làm việc chưa thực sự dân chủ, sáng tạo.
Những giải pháp nào được đề xuất để phát huy vai trò trí thức tại Bắc Giang?
Các giải pháp gồm tăng cường chính sách đãi ngộ, đào tạo bồi dưỡng trí thức trẻ, xây dựng cơ chế thu hút nhân tài và nâng cao nhận thức về vai trò trí thức theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
Vai trò của đội ngũ trí thức trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa là gì?
Trí thức là lực lượng nòng cốt trong việc tiếp thu, sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao năng suất lao động và sức cạnh tranh quốc gia, góp phần phát triển kinh tế tri thức và xã hội hiện đại.
Làm thế nào để vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào phát huy vai trò trí thức hiện nay?
Cần xây dựng chính sách đồng bộ, tạo môi trường làm việc dân chủ, tôn trọng và trọng dụng trí thức, đồng thời tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực, khuyến khích trí thức tham gia vào quá trình hoạch định chính sách và phát triển kinh tế - xã hội.

Kết luận

Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò đội ngũ trí thức là cơ sở lý luận quan trọng cho việc xây dựng chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tại Bắc Giang.
Đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang đã có bước phát triển tích cực về số lượng và chất lượng, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Thực trạng phát huy vai trò trí thức còn nhiều hạn chế do chính sách đãi ngộ chưa đồng bộ và môi trường làm việc chưa thực sự dân chủ, sáng tạo.
Cần triển khai đồng bộ các giải pháp về chính sách đãi ngộ, đào tạo bồi dưỡng, thu hút nhân tài và nâng cao nhận thức về vai trò trí thức theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
Luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích cho các cấp lãnh đạo, trí thức và nhà nghiên cứu trong việc phát huy vai trò trí thức phục vụ phát triển bền vững tỉnh Bắc Giang và đất nước.

Các cơ quan chức năng tỉnh Bắc Giang cần nhanh chóng xây dựng kế hoạch triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tổ chức các hội thảo, tọa đàm để phổ biến và vận dụng hiệu quả tư tưởng Hồ Chí Minh về trí thức trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn còn bao gồm 2 chương: Chƣơng 1 - TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Chƣơng 2 - VẬN DUNG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VÀO PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TỈNH BẮC GIANG HIỆN NAY 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1 - TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC 1. Một số khái niệm cơ bản 1.Trí thức Việc xác định trí thức là ai, trí thức có những phẩm chất nổi bật gì có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc đưa ra các biện pháp, chính sách, chế độ đãi ngộ xứng đáng nhằm tôn vinh và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức trong xây dựng và phát triển đất nước. Theo cách hiểu nghĩa của từ: “trí” thuộc về hiểu biết (Science, savoir), “thức” thuộc về lương tri (conscience). Trí thức là những người biết mình, biết người, hiểu biết xã hội và phụng sự xã hội, gắn sự nghiệp của mình với sự phát triển xã hội, và do đó, trí thức phải là người có đức độ.

Vì vậy, khi nhắc đến “chuẩn” của trí thức, người ta thường nhấn mạnh đến một lượng kiến thức lớn, nhưng đồng thời lại nói đến tinh thần sáng tạo và tiêu chuẩn của đạo đức. Thuật ngữ “trí thức” có nguồn gốc từ tiếng La tinh: Intelligentia nghĩa là thông minh, có trí tuệ, hiểu biết. Từ những năm nửa sau thế kỷ XIX, khái niệm này trở nên thông dụng.Tchepanxky, hiện có trên 60 định nghĩa khác nhau về “trí thức”. Tuy nhiên, trong mỗi giai đoạn lịch sử, mỗi quốc gia lại có những quan điểm và cách tiếp cận khác nhau về khái niệm “trí thức”.

Chẳng hạn, Đại từ điển Bách khoa Liên Xô (1985) định nghĩa: “Trí thức là tầng lớp những người làm nghề lao động phức tạp chủ yếu là lao động phức tạp, sáng tạo, phát triển và phổ biến văn hóa”. Trong từ điển Bách khoa triết học tiếng Nga, (1983) định nghĩa “trí thức” là “tầng lớp” những người làm nghề lao động phức tạp và thường có học vấn cao tương ứng, có chức năng sáng tạo, phát triển và phổ biến văn hóa”. 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chủ nghĩa Mác - Lênin cũng bàn khá nhiều và khá toàn diện về trí thức. Lênin viết: “Tôi dùng chữ trí thức, giới trí thức, để dịch những danh từ Đức Literat, Literatentum là những danh từ có nghĩa bao hàm không những chỉ các nhà trước tác mà thôi, mà còn bao hàm tất cả mọi người có học thức, các đại biểu của những nghề tự do nói chung, các đại biểu của lao động trí óc (Tức là những người mà người Anh gọi là Brain worker), khác với những đại biểu của lao động chân tay” [64, tr.

Ở Việt Nam, một số từ điển cũng đã cung cấp những khái niệm trí thức. Từ điển Chủ nghĩa xã hội Khoa học xác định: Trí thức là “một nhóm xã hội bao gồm những người chuyên làm nghề lao động phức tạp và có học vấn chuyên môn cần thiết cho ngành lao động đó” [56, tr. Từ điển Triết học định nghĩa trí thức là “tập đoàn xã hội gồm những người làm nghề lao động phức tạp. Giới trí thức bao gồm: kỹ sư, kỹ thuật viên, thầy thuốc, luật sư, nghệ sĩ, thầy giáo, người làm công tác khoa học và một bộ phận lớn viên chức” [57, tr.

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã đưa ra một số những luận điểm về trí thức, qua đó cho thấy đầy đủ diện mạo về trí thức theo như quan niệm của Hồ Chí Minh. Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” viết tháng 10 năm 1947, với bút danh X.Z, Chủ tịch Hồ Chí Minh định nghĩa: “Trí thức là gì? Trí thức là hiểu biết. Trong thế giới chỉ có hai thứ hiểu biết: một là hiểu biết sự đấu tranh sinh sản. Khoa học tự nhiên do đó mà ra.

Hai là sự hiểu biết đấu tranh dân tộc và xã hội. Khoa học xã hội do đó mà ra. Ngoài hai cái đó, không có trí thức nào khác” [30, tr. Như vậy, với Hồ Chí Minh, trí thức gắn liền với tri thức, phẩm chất quan trọng nhất của của người trí thức đó là hiểu biết tức là phải có tri thức.

Hồ Chí Minh chia ra làm hai loại tri thức: tri thức khoa học tự nhiên và tri thức khoa học xã hội. Và yêu cầu, người trí thức phải nắm vững những tri thức trong lĩnh vực mà mình nghiên cứu. Ngoài ra, 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com thông qua cách phân loại tri thức như trên, có thể chia trí thức thành hai nhóm lớn là, trí thức trong lĩnh vực khoa học tự nhiên và trí thức trong lĩnh vực khoa học xã hội. Đây là cách phân loại rất gần gũi với quan niệm hiện đại đang được sử dụng phổ biến ngày nay.

Chủ tịch Hồ Chí Minh còn đưa ra quan niệm về một người “trí thức hoàn toàn”, đó là người phải luôn biết gắn lý luận với thực hành, lý luận trên cơ sở tổng kết thực tiễn và phải giải quyết được những vấn đề thực tiễn nảy sinh trên lý luận khoa học. Như Người đã viết: “Một người học xong đại học, có thể gọi là trí thức. Song y không biết cày ruộng, không biết làm công, không biết đánh giặc, không biết làm nhiều việc khác. Nói tóm lại: Công việc thực tế, y không biết gì cả.

Thế là y chỉ là trí thức một nửa. Trí thức của y là trí thức học sách, chưa phải trí thức hoàn toàn. Y muốn thành trí thức hoàn toàn, thì phải đem cái trí thức đó áp dụng vào thực tế”. Hồ Chí Minh còn tiếp cận trí thức thông qua khái niệm “lao động trí óc”.

Trong bài Đảng lao động Việt Nam với lao động trí óc, Người xác định trí thức là “những người lao động trí óc”. Vậy “lao động trí óc là ai?”. Câu trả lời của Hồ Chí Minh: Là thầy giáo, thầy thuốc, kỹ sư, những nhà khoa học, văn nghệ, những người làm bàn giấy,. Như vậy, với những quan niệm trên của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cho ta cái nhìn toàn diện về trí thức, tránh những tư tưởng hiểu chưa đúng về trí thức với cái nhìn phiến diện, như coi trí thức là những người lao động trí óc, với quan điểm là phân biệt với lao động chân tay, không có mối liên hệ nào.

Hay cứ học xong, có bằng đại học, cao đẳng thì đều là trí thức… Với những cách nhìn nhận giản đơn đó đã tầm thường hóa khái niệm trí thức và do cách nhìn nhận ấy đã làm tầm thường hóa không ít những người thuộc giới trí thức. 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Tóm lại, trên cơ sở quan quan điểm của C.Mác, Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh và những khái niệm nêu trên, có thể khái quát: Trí thức là một tầng lớp xã hội đặc biệt, có trình độ học vấn cao, trình độ chuyên môn sâu, có đạo đức, lao động trí tuệ - sáng tạo khoa học, phổ biến và nghiên cứu ứng dụng tri thức khoa học, trong hoạt động thực tiễn, góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển mọi mặt của đời sống xã hội. Tuy góc độ tiếp cận khác nhau, song các khái niệm trên tập trung đề cập tới một số dấu hiệu cơ bản sau: Thứ nhất, trí thức là một tầng lớp xã hội Trí thức không phải là một giai cấp mà là một tầng lớp xã hội được thu nạp từ nhiều giai cấp, tầng lớp xã hội khác nhau; cho nên trí thức không đại biểu cho một phương thức sản xuất độc lập nào. Trong xã hội có giai cấp, trí thức luôn của giai cấp thống trị và phục vụ cho giai cấp thống trị.Lênin đã khẳng định: Nếu không nhập cục với một giai cấp thì giới trí thức chỉ là một con số không mà thôi.

Đồng thời trong xã hội cần thiết đến sự sáng tạọ, lý tưởng của trí thức để giải phóng con người, giải phóng xã hội cả về mặt thể chất, trí tuệ và xã hội. Thứ hai, trí thức là người có trình độ học vấn cao, trình độ chuyên môn sâu Trình độ học vấn, trình độ chuyên môn của trí thức tùy thuộc vào điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội của mỗi quốc gia, trong từng giai đoạn phát triển nhất định của lịch sử. Trình độ học vấn và chuyên môn của trí thức được thể hiện ở trình độ khoa học cơ bản và khoa học chuyên ngành; được hình thành qua đào tạo, bồi dưỡng và không ngừng phát triển bằng con đường tự đào tạo, lao động và hoạt động sáng tạo của mỗi cá nhân. Ở nước ta, trình độ học vấn của trí thức thường được quan niệm từ bậc cao đẳng trở lên.

Phần lớn trí thức được đào tạo từ các trường cao đẳng, đại học và nhận được bằng cấp khác 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Tuy nhiên bằng cấp cũng chỉ là một trong những tiêu chí để phân biệt trí thức với các lực lượng khác trong xã hội; bởi trên thực tế, nhiều người không qua đào tạo cơ bản, không có bằng cấp, nhưng bằng con đường tự học, tự nghiên cứu và tích cực lao động sáng tạo, nên họ đã trở thành trí thức và bổ sung vào đội ngũ trí thức. Thứ ba, trí thức là người lao động trí óc, sáng tạo Lao động trí óc là đặc trưng lao động của trí thức và sản phẩm lao động của họ là những tri thức khoa học sáng tạo. Lao động sáng tạo của trí thức là đi tìm bản chất và phát hiện quy luật của sự vật, hiện tượng trong thế giới khách quan; đem lại những tri thức khoa học mới, tiến bộ, hữu ích, phổ biến và ứng dụng những tri thức đó vào thực tiễn để nâng cao chất lượng mọi mặt của đời sống xã hội, dự báo tương lai và đưa ra phương hướng, biện pháp nhằm phát triển xã hội.

Những sản phẩm lao động sáng tạo chủ yếu là những giá trị tinh thần, là sự phản ánh sâu sắc bản chất của sự vật, hiện tượng, là cơ sở lý luận định hướng cho nhận thức và hoạt động thực tiễn nhiều lĩnh vực cho sự phát triển của xã hội trên cả đời sống vật chất lẫn tinh thần. Ngoài phẩm chất trên những trí thức chân chính có tinh thần dân tộc, luôn nặng lòng yêu nước, thương dân, có trách nhiệm cao với quốc gia và dân tộc.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ