Đặt vấn đề nghiên cứu Trong chương này, chúng tôi đã tổng hợp các kết quả nghiên cứu của một số nhà nghiên cứu trong lĩnh vực nghiên cứu đến sử dụng mô hình lớp học đảo ngược trong dạy và học toán và quá trình học tập trong mô hình lớp học đảo ngược để làm cơ sở đặt ra vấn đề nghiên cứu trong luận án này. Học tập kết hợp (Blended learning) Trong những thập kỉ vừa qua, nhiều ngiên cứu đã cho thấy công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT-TT) đóng một vai trò rất quan trọng trong việc cải cách phương thức giáo dục từ phương thức học truyền thống sang phương thức học tích hợp trong nền tảng công nghệ. Sống trong thời đại kỹ thuật số hiện nay cho phép người học dễ dàng truy cập tài liệu học tập bất cứ lúc nào và ở mọi nơi dựa trên sự hỗ trợ các công cụ công nghệ (Elmaadaway, 2017). Như vậy, sự phát triển đáng kể của công cụ công nghệ giáo dục đã thay thế phương thức học truyền thống như thay đổi sử dụng bảng đen để giải thích chủ đề học tập, đảo ngược phương pháp dạy học mới như sử dụng đa phương tiện trực tuyến.
Sinh viên dễ dàng tiếp cận nguồn tài liệu thông qua công nghệ thông tin, các phần mềm công nghệ khoa học, làm bài tập về nhà trên máy tính xách tay, hoặc máy tính bảng (Davies, Dean, & Ball , 2013). Hơn nữa, Tabieh & Hamzeh, (2020) cho rằng, nên thiết lập giao tiếp hai chiều giữa người dạy và người học dựa trên một số công cụ công nghệ đã được áp dụng và thích nghi trong giáo dục. Và, nó đã tạo điều kiện giao tiếp chuyên sâu giữa người học và người dạy dù trong lớp học hay bên ngoài. Mặc dù công nghệ thông tin ngày càng ứng dụng rộng rãi trong giáo dục, nhưng vai trò quan trọng của lớp học truyền thống không thể bỏ qua.
Việc học truyền thống như tham gia lớp học trực tiếp là rất quan trọng để tương tác (David et al. Do đó, học tập kết hợp được coi là một cách tiếp cận kết hợp lớp học truyền thống với việc học tập dựa trên công cụ trong các phần mềm trên mạng, vì nó áp dụng cả hai mặt tương tác, mặt trong lớp học và ứng dụng các công cụ phần mềm đa phương tiện trực tuyến bên ngoài lớp học (Tabieh & Hamzeh, 2020). 4 HỌC TẬP KẾT HỢP: Dạy học kết hợp là sự kết hợp giữa cách học truyền thống với học trực tuyến và công nghệ thông tin. Trong tiếng Anh đọc học tập kết hợp là “Blended learning”, đó là mô hình dạy học kết hợp truyền thống và sự hỗ trợ công cụ công nghệ thông tin (Saman & AZhan, 2014).
Vấn đề không chỉ là thời gian học 1-1, có nghĩa là kết hợp, đảo ngược phương pháp học truyền thống và hiệu quả trong lớp học tích cực (Baepler, Walker, & Driessen, 2014). Trong một lớp học kết hợp, cả phương pháp giảng dạy trực tuyến và truyền thống đều được sử dụng để mang lại trải nghiệm học tập hiệu quả hơn cho sinh viên. Tuy nhiên, phương pháp giảng dạy truyền thống, giảng viên rất ít sử dụng công nghệ số như video giáo dục, trò chơi, tài liệu điện tử, sinh viên đến trường nghe giảng bài thụ động. Sau đó, sinh viên về nhà làm bài tập và quá trình làm bài tập sẽ khó khăn nếu sinh viên không hiểu bài.
Như vậy, nhiệm vụ truyền đạt kiến thức mới thuộc người thầy. Do đó, người học chỉ đạt được tư duy bậc thấp theo thang tư duy “Bloom” thì nhiệm vụ này chỉ ở những bậc thấp tức là “biết và hiểu” còn nhiệm vụ của sinh viên làm bài tập vận dụng và nhiệm vụ này thuộc bậc cao của thang tư duy bao gồm “ứng dụng, phân tích, tổng hợp và đánh giá” thì chưa đạt. Phương pháp học tập kết hợp có thể phân loại một cách tổng quát thành sáu mô hình tùy theo đặc thù sinh viên của lớp học, tức là: Mô hình giảng dạy trực tiếp (Face-To-Face Driver), Mô hình luân phiên (Rotation), Mô hình linh hoạt (Flex), Mô hình phòng thực hành (Labs), Mô hình tự học (Self-blend), Mô hình học trực tuyến (Online driver). Nhưng học tập kết hợp có điều khác là mô hình một chiều còn lớp học đảo ngược là học hai chiều qua lại nhau.
Cả hai phương pháp có thể áp dụng công cụ công nghệ thông tin, không thay thế bất kỳ phương pháp giảng dạy trực tiếp nào mà được sử dụng như một sự hỗ trợ bổ sung. Còn một ý nghĩa của lớp học đảo ngược, đó là một mô hình học tập mới được phát triển theo mô hình học tập kết hợp, nơi sinh viên sẽ không nghe giảng trên lớp mà ở nhà, bài giảng trên lớp sẽ được chuyển sang video cho phép sinh viên có thể lặp lại nhiều lần nếu cần, có nghĩa là bài giảng video trực tuyến giúp sinh viên xem tài liệu học tập ở mọi lúc mọi nơi. Video bài giảng được giảng viên chia sẻ như một hoạt động học tập bên ngoài lớp học. Mô hình này có hoạt động học tập đảo ngược khi so 5 với hoạt động học tập truyền thống, có nghĩa là sinh viên chuẩn bị bài học hoăc nghe bài giảng trước giờ học bằng cách tiếp cận video hướng dẫn bên ngoài lớp học khi lên lớp sinh viên sẽ tập trung giải quyết vấn đề, tương tác, thảo luận với giảng viên và bạn học.1 Học tập kết hợp (Blended learning) (Mohamed Mô hình xoay/luân&phiên Ebrahim,Mô2014) hình Flex Mô hình tự kết hợp Mô hình ảo phong phú (Rotation Model) (Flex Model) (Self-Blend Model) (Enriched Virtual Model) Mô hình quay vòng trạm (Station-Rotation Model) Mô hình xoay phòng thí nghiệm (Lab-Rotation Model) Mô hình lớp học đảo ngược (Flipped-Classroom Model) Mô hình Xoay vòng Cá nhân (Individual-Rotation Model) Biểu đồ 1.1 Các mô hình học tập hỗn hợp (Staker & Horn, 2012) Trong lĩnh vực đào tạo giáo viên, nhiều nhà nghiên cứu cũng quan tâm đến việc sử dụng phương pháp lớp học kết hợp (Chuah, 2014 et al; Saman & AZhan, 2014; Mohamed & Ebrahim, 2014; Sofya & Marie, 2022; Tabieh & Hamzeh, 2020; Tiêu Thị Mỹ Hồng, 2021).
Tổng quan nghiên cứu về sử dụng mô hình lớp học đảo ngược trong dạy và học 1. Các nghiên cứu quốc tế Hầu hết nhà nghiên cứu đều gọi mô hình “lớp học đảo ngược” là một phương pháp học tập tiềm năng và triển vọng, hoặc được xem là phương pháp tối ưu của giáo dục hiện đại. Lớp học đảo ngược là một mô hình học tập kết hợp sáng tạo, nơi sinh 6 viên được làm quen với nội dung bài học ở nhà và sau đó người học mang các nội dung chưa rõ cho giải quyết vấn đề và thảo luận trong giờ học. Ngày nay, mô hình lớp học đảo ngược đã được triển khai ở nhiều bộ môn khác nhau trong các trường phổ thông, đại học trên thế giới (Yougwei & Kathryn S, 2016).
Một số nghiên cứu chỉ ra rằng lớp học đảo ngược mang lại nhiều kết quả giáo dục tích cực, nâng cao kiến thức và kỹ năng thiết yếu của sinh viên (Eugenia & Lai, 2012; Elmaadaway, 2017; Eugenia, 2018; Voigt, Fredriksen, & Rasmussen, 2020). Mô hình lớp học đảo ngược là một sự đổi mới về hình thức và phương pháp dạy học, tăng cường thời gian được sử dụng để truyền đạt kiến thức cơ bản trong lớp và thời gian ngoài lớp dùng để áp dụng kiến thức hoặc làm bài tập về nhà cá nhân (Bergmann & Sams, 2012). Hơn nữa, mô hình lớp học đảo ngược cũng giúp tạo ra môi trường khuyến khích tính tự chủ trong học tập bởi người học có cơ hội tập theo dịp của riêng mình và trở nên có trách nhiệm với việc xây dựng kiến thức thay vì chờ sự truyền đạt tri thức của giảng viên (Bergmann & Sams, 2012). Các nhà nghiên cứu đã đề cập đến nhiều khía cạnh của lớp học đảo ngược.
Chẳng hạn, Delozier & Rhodes (2016) đã đánh giá các ý tưởng chính và khuyến nghị cho thực hành trong lớp học đảo ngược; Erol et al. (2022) đã nghiên cứu tác động của mô hình lớp học đảo ngược đối với kết quả đạt được và kỹ năng xử lý khoa học của sinh viên. Fetsch & Yang (2002) đã nghiên cứu ảnh hưởng của sở thích học tập, tính cạnh tranh và hợp tác đối với sự tự nhận thức của sinh viên; Sofya & Marie (2022) cho rằng học tập kết hợp trong toán học giúp nâng cao khả năng tự điều chỉnh học tập của người học, khả năng phục hồi năng lực toán và công nghệ. Tabieh & Hamzeh (2020) đã nghiên cứu tác động của phương pháp học kết hợp đối với kỹ năng tư duy sáng tạo toán học của người học.
Taner et al. (2020) đã nghiên cứu đến trải nghiệm lớp học đảo ngược của các giáo viên toán tương lai; Thomas & Edward (2015) đã nghiên cứu đến việc học cá nhân hóa, cụ thể là nhận thức của sinh viên và giảng viên về việc học tập và đánh giá linh hoạt trong môi trường lớp học đảo ngược. Sự khởi đầu của khái niệm lớp học đảo ngược có thể bắt nguồn từ ứng dụng ban đầu của nó bởi Lage et al. Những học giả tiên phong 7 này đã giới thiệu mô hình lớp học đảo ngược như một phương pháp sư phạm năng động, trong đó người học đảm nhận vai trò tích cực trong quá trình tiếp thu kiến thức của mình, từ đó tăng cường diễn ngôn tương tác và sự gắn kết tạm thời giữa học sinh và giáo viên.
Lớp học đảo ngược thúc đẩy người học không chỉ kiến thức chuyên môn mà còn một loạt các kỹ năng chung như hợp tác, tư duy phê phán, thành thạo công nghệ thông tin, khả năng giải quyết vấn đề và kỹ năng học tập tự định hướng (Eugenia, 2018; Eugenia & Lai, 2012). Về bản chất, lớp học đảo ngược nhấn mạnh phương pháp giảng dạy lấy người học làm trung tâm nhằm thúc đẩy sự tham gia toàn diện của sinh viên vào hành trình học tập.1 Mô hình lớp học đảo ngược (Lai & Hwang, 2016,p.127) Mô hình lớp học đảo ngược thể hiện một cách tiếp cận sư phạm nhằm tái cấu trúc sự năng động của lớp học truyền thống bằng cách phân bổ lại thời gian trong lớp thường được sử dụng để truyền tải kiến thức thiết yếu sang các hoạt động ngoài lớp tập trung vào ứng dụng kiến thức và làm bài tập về nhà (Bergmann & Sams, 2012). Việc tái cấu trúc này cho phép các nhà giáo dục thu hút học sinh vào những trải nghiệm học tập tích cực hơn, bao gồm việc áp dụng kiến thức đã học vào thực tế thông qua các dự án, thảo luận, giải quyết vấn đề và nỗ lực hợp tác (Missildine et al, 2013).