HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM VŨ HOÀNG LONG ỨNG DỤNG GIS XÂY DỰNG BẢN ĐỒ ĐƠN VỊ ĐẤT ĐAI PHỤC VỤ ĐÁNH GIÁ ĐẤTHUYỆN HẠ HÒA, TỈNH PHÚ THỌ Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Trần Quốc Vinh NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu của tôi trong luận văn này là trung thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi cũng cam đoan các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc và mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn. Hà Nội, Ngày …… tháng …… năm 2018 Tác giả luận văn Vũ Hoàng Long i c LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành được nội dung này, tôi đã nhận được sự chỉ bảo, giúp đỡ rất tận tình của PGS.TS Trần Quốc Vinh, sự giúp đỡ, động viên của các thầy cô giáo trong bộ môn Hệ thống thông tin đất đai, các thầy cô giáo trong Khoa Quản lý đất đai, Ban Quản lý đào tạo.
Nhân dịp này cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới PGS.TS Trần Quốc Vinh và những ý kiến đóng góp quý báu của các thầy cô giáo trong khoa Quản lý đất đai. Tôi xin chân thành cảm ơn cán bộ các cơ quan: Viện Thổ nhưỡng nông hóa, UBND huyện, phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, phòng Tài nguyên và Môi trường, chi cục thống kê huyện Hạ Hòa - tỉnh Phú Thọ cùng chính quyền các xã thuộc huyện Hạ Hòa đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tới người thân trong gia đình và đồng nghiệp đã tạo những điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình thực hiện đề tài này. Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Vũ Hoàng Long ii c MỤC LỤC Lờı cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình.
viii Trích yếu luận văn. ix Thesıs abstract. Tính cấp thıết của đề tàı. Mục tıêu nghıên cứu.
Phạm vı nghıên cứu. Những đóng góp mớı, ý nghĩa khoa học và thực tıễn. Tổng quan tàı lıệu. Đất nông nghıệp và tình hình sử dụng đất nông nghıệp ở Vıệt Nam.
Khái niệm đất nông nghiệp. Vai trò ý nghĩa của đất nông nghiệp. Sử dụng đất nông nghiệp. Nguyên tắc sử dụng đất nông nghiệp.
Loại sử dụng đất, căn cứ xác định loại sử sụng đất. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam. Tình hình nghıên cứu và đánh gıá đất đaı theo FAO. Sự cần thiết phải đánh giá đất đai.
Đánh giá đất theo chỉ dẫn của FAO. Mục đích của đánh giá đất đai theo FAO. Yêu cầu đạt được trong đánh giá đất đai theo FAO. Vị trí vai trò của bản đồ đơn vị đất đai.
Xây dựng bản đồ đơn vị đất đaı. Khái niệm về bản đồ đơn vị đất đai. Các bước xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Tình hình nghıên cứu đánh gıá đất và xây dựng bản đồ đơn vị đất đaı ở Vıệt Nam.
Các nghiên cứu về đánh giá đất đai trên thế giới. Ứng dụng phương pháp đánh giá đất đai theo FAO, xây dựng bản đồ đơn vị đất đai ở Việt Nam. Quá trình phát trıển và ứng dụng của hệ thống thông tın địa lý (GIS). Khái quát về Hệ thống Thông tin Địa lý.
Tình hình ứng dụng GIS ở trên Thế giới và Việt Nam. Một số phần mềm GIS được ứng dụng ở Việt Nam. Nộı dung và phương pháp nghıên cứu. Đốı tượng nghıên cứu.
Thờı gıan nghıên cứu. Nộı dung nghıên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Hạ Hòa. Đánh giá tình hình quản lý và sử dụng đất.
Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Hạ Hòa. Đánh giá mức độ thích hợp đất đai của các đơn vị bản đồ đất huyện Hạ Hòa. Phương pháp nghıên cứu. Phương pháp thu thập các số liệu, tài liệu thứ cấp.
Phương pháp điều tra thực địa. Phương pháp phân cấp các chỉ tiêu đất đai. Phương pháp xây dựng bản đồ đất. Phương pháp xây dựng bản đồ đơn tính và bản đồ đơn vị đất đai.
Phương pháp đánh giá thích hợp đất đai theo FAO. Phương pháp so sánh, đối chiếu. Phương pháp tổng hợp, xử lý và phân tích tài liệu, số liệu. Kết quả nghıên cứu.
Đıều kıện tự nhıên, kınh tế - xã hộı huyện Hạ Hòa. Điều kiện tự nhiên. Thực trạng phát triển kinh tế xã hội. Tình hình quản lý và sử dụng đất.
Tình hình quản lý sử dụng đất huyện Hạ Hòa. Hiện trạng sử dụng đất huyện Hạ Hòa. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đaı huyện hạ hòa. Xác định, lựa chọn và phân cấp các chỉ tiêu đất đai.
Xây dựng bản đồ đơn tính. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Hạ Hòa. Mô tả các đơn vị đất đai. Đánh gıá mức độ thích hợp đất đaı của các đơn vị đất đaı huyện Hạ Hòa.
Các loại sử dụng đất huyện Hạ Hòa. Đánh giá mức độ thích hợp các loại sử dụng đất huyện Hạ Hòa. Định hướng sử dụng đất, giải pháp phát triển các loại sử dụng đất huyện Hạ Hòa. Kết luận và kıến nghị.
81 Tàı lıệu tham khảo. 85 v c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CHXHCN Cộng hòa xã hội chủ nghĩa CNH - HĐH Công nghiệp hoá, hiện đại hoá CSDL Cơ sở dữ liệu DT Diện tích ĐGĐĐ Đánh giá đất đai ĐVĐĐ Đơn vị đất đai Food and Agriculture Organisation (Tổ chức Lương thực và FAO Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc) GIS Geographic Information System (Hệ thống thông tin địa lý) HĐND - UBND Hội đồng nhân dân - Uỷ ban nhân dân LMU Land Mapping Unit (Đơn vị bản đồ đất đai) LUS Land Use System (Hệ thống sử dụng đất) LUT Land Use Type (Loại sử dụng đất) NN & PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Các yếu tố, chỉ tiêu phân cấp xác định đơn vị đất đai huyện Hạ Hòa. Hiện trạng sử dụng đất năm 2017 huyện Hạ Hòa.
Mô tả số lượng và đặc tính các loại đất huyện Hạ Hòa. Mô tả số lượng và đặc tính độ dốc huyện Hạ Hòa. Mô tả số lượng và đặc tính thành phần cơ giới. Mô tả số lượng và đặc tính độ dày tầng đất.
Mô tả số lượng và đặc tính chế độ tưới. Số lượng và đặc tính các đơn vị đất đai huyện Hạ Hòa. Các loại sử dụng đất huyện Hạ Hòa. Mức độ thích hợp đất đai đối với các loại sử dụng đất.
Tổng hợp diện tích thích hợp LUT 2 lúa. Tổng hợp diện tích thích hợp LUT 1 lúa – 2 màu (hoặc rau). Tổng hợp diện tích thích hợp LUT chuyên màu. Tổng hợp diện tích thích hợp LUT cây ăn quả.
Tổng hợp diện tích thích hợp LUT rừng. 75 vii c DANH MỤC HÌNH Hình 2. Quy trình đánh giá đất đai của FAO (1986). Các phương pháp đánh giá đất theo FAO (1976).
Các bước xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Sơ đồ vị trí huyện Hạ Hòa – tỉnh Phú Thọ. Cơ cấu kinh tế năm 2017 huyện Hạ Hòa – tỉnh Phú Thọ. Bản đồ đất huyện Hạ Hòa – tỉnh Phú Thọ.
Bản đồ độ dốc huyện Hạ Hòa – tỉnh Phú Thọ. Bản đồ thành phần cơ giới huyện Hạ Hòa – tỉnh Phú Thọ. Bản đồ độ dày tầng đất huyện Hạ Hòa – tỉnh Phú Thọ. Bản đồ chế độ tưới huyện Hạ Hòa – tỉnh Phú Thọ.
Loại sử dụng đất 2 lúa. Loại sử dụng đất 1 lúa – 2 màu (hoặc rau). Loại sử dụng đất chuyên màu. Loại sử dụng đất cây ăn quả.
Loại sử dụng đất rừng. Bản đồ phân hạng thích hợp đất 2 lúa huyện Hạ Hòa – tỉnh Phú Thọ. Bản đồ phân hạng thích hợp đất 1 lúa – 2 màu (hoặc rau) huyện Hạ Hòa – tỉnh Phú Thọ. Bản đồ phân hạng thích hợp đất chuyên màu huyện Hạ Hòa – tỉnh Phú Thọ.
Bản đồ phân hạng thích hợp đất cây ăn quả huyện Hạ Hòa – tỉnh Phú Thọ. Bản đồ phân hạng thích hợp đất rừng huyện Hạ Hòa – tỉnh Phú Thọ. 76 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Họ và tên: Vũ Hoàng Long Tên đề tài: Ứng dụng GIS xây dựng bản đồ đơn vị đất đai phục vụ đánh giá đất huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ. Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã ngành: 8850103 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam.
Mục tiêu nghiên cứu: - Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Hạ Hòa - tỉnh Phú Thọ. - Đánh giá mức độ thích hợp đất đai của các đơn vị bản đồ đất đai theo yêu cầu sử dụng đất các loại sử dụng đất. Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp thu thập các số liệu, tài liệu thứ cấp + Thu thập các số liệu về điều kiện đất đai (đặc điểm khí hậu, thổ nhưỡng, địa hình, tình hình sử dụng đất), điều kiện kinh tế xã hội (phát triển kinh tế, cơ sở hạ tầng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp…) của vùng nghiên cứu. + Thu thập các số liệu tài liệu bản đồ bao gồm: bản đồ đất, bản đồ địa hình, bản đồ hiện trạng sử dụng đất 2014… - Phương pháp phân cấp chỉ tiêu đất đai: Thực hiện lựa chọn các yếu tố liên quan đến xây dựng bản đồ đơn vị đất đai được xác định gồm: Loại đất, độ dày tầng đất, thành phần cơ giới, chế độ tưới, độ dốc.
- Phương pháp xây dựng bản đồ đơn tính và bản đồ đơn vị đất đai + Trên cơ sở số liệu, tài liệu đã thu thập xây dựng các loại bản đồ đơn tính (bản đồ đất; bản đồ độ dốc; bản đồ thành phần cơ giới; bản đồ độ dày tầng đất, bản đồ chế độ tưới). + Sau khi xây dựng bản đồ đơn tính tiến hành chồng xếp bằng phần mềm ArcGIS. - Phương pháp tổng hợp, xử lý và phân tích tài liệu, số liệu + Sử dụng phần mềm Excel để tổng hợp, phân tích, thống kê các số liệu.