Kỷ yếu hội thảo khoa học: Tư duy pháp lý trong hành nghề luật và góc nhìn từ Common Law và Civil Law

Tài liệu nghiên cứu Kỷ yếu hội thảo khoa học cấp khoa tư duy pháp lý trong hành nghề luật và góc nhìn từ các truyền, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

Chuyên ngành

Luật so sánh

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

hội thảo khoa học

2020

125
18
0

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ TƯ DUY PHÁP LÝ

1.1. Khái niệm cơ bản

1.2. Mục đích của tư duy pháp lý

1.3. Tư duy pháp lý hình thức và tư duy pháp lý nội dung

1.4. Các dạng thức tư duy pháp lý

Tóm tắt

I. Khái niệm tư duy pháp lý

Tư duy pháp lý là quá trình tư duy đặc thù trong ngành luật, dựa trên việc phân tích, lập luận và áp dụng các quy tắc pháp luật để giải quyết các tình huống thực tế. Khái niệm này không chỉ đơn thuần là nhận thức dưới nhãn quan pháp lý mà còn là quá trình tư duy logic, giúp đưa ra các kết luận pháp lý chính xác. Tư duy pháp lý đóng vai trò nền tảng trong các hoạt động như lập pháp, thi hành pháp luật, xét xử và tư vấn pháp lý. Nó được hình thành từ lâu đời và phát triển song song với sự tiến hóa của các hệ thống pháp luật như Common LawCivil Law.

1.1. Tư duy pháp lý trong Common Law

Trong hệ thống Common Law, tư duy pháp lý thường gắn liền với việc sử dụng án lệ làm cơ sở để đưa ra các quyết định pháp lý. Các thẩm phán dựa vào các tiền lệ pháp lý để giải quyết các vụ án, tạo ra sự nhất quán và công bằng trong hệ thống pháp luật. Tư duy pháp lý trong Common Law mang tính linh hoạt, cho phép thích ứng với các tình huống mới thông qua việc diễn giải và phát triển các án lệ.

1.2. Tư duy pháp lý trong Civil Law

Trong hệ thống Civil Law, tư duy pháp lý dựa chủ yếu vào các bộ luật thành văn. Các luật gia và thẩm phán áp dụng các quy định pháp luật một cách chặt chẽ, dựa trên sự nhất quán và logic của các học thuyết pháp lý. Tư duy pháp lý trong Civil Law mang tính hình thức cao, tập trung vào việc tuân thủ các quy tắc pháp lý đã được quy định sẵn.

II. Mục đích của tư duy pháp lý

Tư duy pháp lý có mục đích chính là thiết lập các căn cứ pháp lý để đưa ra các quyết định chính xác và công bằng. Quá trình này đảm bảo chất lượng cho các hoạt động chuyên môn pháp lý, từ lập pháp đến xét xử. Tư duy pháp lý giúp phân tích các tình huống pháp lý, đánh giá các quy định pháp luật và đưa ra các kết luận hợp lý. Nó cũng góp phần duy trì sự ổn định và công bằng trong hệ thống pháp luật.

2.1. Lập luận hỗ trợ và quyết định

Tư duy pháp lý bao gồm các lập luận hỗ trợ (contributive reasoning) và lập luận quyết định (decisive reasoning). Lập luận hỗ trợ giúp xác định các yếu tố pháp lý liên quan, trong khi lập luận quyết định đưa ra các kết luận cuối cùng dựa trên các quy định pháp luật.

2.2. Lập luận loại trừ

Lập luận loại trừ (exclusionary reasoning) là quá trình loại bỏ các yếu tố không liên quan hoặc không phù hợp với quy định pháp luật. Điều này giúp tập trung vào các yếu tố pháp lý cốt lõi, đảm bảo tính chính xác và công bằng trong quyết định.

III. Các dạng thức tư duy pháp lý

Tư duy pháp lý không chỉ dừng lại ở việc áp dụng các quy định pháp luật mà còn bao gồm các dạng thức biểu đạt khác như logic pháp lý, biện luận pháp lý và trao đổi pháp lý. Logic pháp lý đòi hỏi sự nhất quán và công bằng trong việc áp dụng pháp luật. Biện luận pháp lý sử dụng các lý lẽ và quan điểm để thuyết phục trong các tranh luận pháp lý. Trao đổi pháp lý giúp duy trì và phát triển các truyền thống và giá trị pháp lý trong cộng đồng.

3.1. Logic pháp lý

Logic pháp lý là nền tảng của tư duy pháp lý, đảm bảo rằng các quyết định pháp lý được đưa ra dựa trên các quy tắc pháp luật và tiền lệ. Nó yêu cầu sự nhất quán và công bằng trong việc áp dụng pháp luật đối với tất cả các chủ thể.

3.2. Biện luận pháp lý

Biện luận pháp lý là quá trình sử dụng các lý lẽ và quan điểm để thuyết phục trong các tranh luận pháp lý. Nó không chỉ dựa trên các quy tắc pháp luật mà còn sử dụng các giá trị đạo đức và chính sách để hỗ trợ các lập luận.

IV. Các công đoạn trong quá trình tư duy pháp lý

Quá trình tư duy pháp lý bao gồm các công đoạn chính như tìm kiếm thông tin, giải thích quy định pháp luật, đánh giá và ra quyết định. Các công đoạn này có thể được thực hiện đồng thời hoặc lặp đi lặp lại cho đến khi đạt được kết luận cuối cùng. Tư duy pháp lý đòi hỏi sự chính xác và logic trong từng bước, đảm bảo rằng các quyết định pháp lý được đưa ra dựa trên các căn cứ pháp lý vững chắc.

4.1. Tìm kiếm thông tin

Công đoạn đầu tiên trong tư duy pháp lý là tìm kiếm thông tin liên quan đến vấn đề pháp lý. Điều này bao gồm việc thu thập các tài liệu, quy định pháp luật và các tiền lệ pháp lý có liên quan.

4.2. Giải thích quy định

Sau khi thu thập thông tin, các chuyên gia pháp lý cần giải thích các quy định pháp luật để hiểu rõ ý nghĩa và phạm vi áp dụng của chúng. Điều này đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về hệ thống pháp luật và các nguyên tắc pháp lý.

21/02/2025

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI VIEN LUẬT SO SÁNH TU DUY PHAP LÝ TRONG HANH NGHE LUAT VÀ GOC NHIN TU CAC TRUYEN THONG COMMON LAW VA CIVIL LAW Ha Nội - 2020 44,649 oS) 'CHƯƠNG TRÌNH HỘI THẢO KHOA Hoc “Tư duy pháp lý trong hành nghề luật ‘va góc nhìn từ truyền thông Common Law va Civil Law” Has Nội, nga’ 23 thang 12 năm 2020 “Thời gian Noi dung, "Thực hiện §h00-8hl5— | Dang ky dai bid Ban Tả chức. 8h15-8h20 lới thiệu đại biểu. Ban Tổ chức. | 8R20-Rh30 | Phátbiểu khai mạc Hội thảo trường Ban tổ chức.

| Phién 1 || 8ha0-8h40, Tư a lý trong mốiSiquan quan hệhệ vớivới nghề nghà lu twat |POSTS. Nguyễn Hiển Phaeomg | | TY duy pháp lý trong mỗi quan hệ với nghề ht | Trọn Dai học Luật Hà Nội Các phương pháp tư duy ong quan hệ voi] Oui Dat NCS. Pham | Shả0$B50 | nghệ lạt “Trường Dai hoe Luật Hà No | 8hs0-9n30 Thao luận 9h30-9h45 "Nghĩ giải lao Phiên It ThŠ Nguyễn Thị Quỳnh Trang 9h45-9hS5 | Thr duy pháp ý từ góc nhìn của các luật gia Mỹ | Trường Đại học Khoa học Thái Nguyên ; Tư duy pháp lý từ góc nhìn của các luật gia TS Bao Lé Thu | 9855-10805" |pục “Trường Đại học Luật Hà Nội : TS Phi Thanh Chung 10h05-10h20. | Tư duy pháp lý của thẩm phán ở Việt Nam __ | Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội Tuật sư Nguyền Thị Thanh Hải | 10h20-10h35.

| Tư duy pháp lý của luật sư ở Việt Nam. “Công ty Luật TNHH Hoàng. ‘Hai Anh và Cộng sự 10435-1125 Thảo luận 11h25 -] 1h30, kết thúc Hội thảo. “Trưởng Ban tổ chức PHÒNG QLKH&TSTC LÃNH ĐẠO VIEN LUẬT SO SÁNH.

[TR TÂM ANG THONG TH THỰ TRUONG ĐA! HỌC LUAT HÀ NỘI PHÒNG ĐỌC 22_—_ _ “ MỤC LUC KỶ YEU str CHUYÊN ĐÈ aes TRANG 5 rae TS. Trần Thị Quan g Hồng — Viện. 1 | Khái quát về tư duy pháp ly Khoa học pháp lý ~ Bộ Tu Pháp 01 = A PSG. Nguyễn Hiền Phương, Tự duy pháp lý trong mỗi quan | Viện Luật so sánh, Trường Dai] 2 | hệ 1s với nghề luật học Luật Hà Nội 7 THS.

Phạm Quý Đạt, Viện. 3 |Các phương pháp tr duy trong |uất Tin so sánh, Trường Đại học | 22 hệ với nghề luật ‘quan 7 `3 > | Ths. Phạm Minh Trang, Viện 4 pee La ae vaynghia ||vật sọ sánh, Trường Đại học|_ 32 Kiôbkhaab Luật Hà Nội TS. Đào Lệ Thu, Viện Luật so Suy luận tương tự dưới góc độ | Man» Trưởng Đại học nộ mg Đại học Luật Hà 5.

tư duy Pháp | sự Nouyén Quỳnh Trang lớp| |mộtphương pháp %2 lý vàý nghĩa đối với nghề lưệt | 4954 CLC, Trutmg Đại học Luật Hà Nội Fountain TS. Nguyễn Toàn Thắng, Viện Trang bị vàrên luyện tạo ty luật ở || Tae lã vo mạ séuh, Nat Trường Đại “a học e Pháp lý rong đào & | mbt số quốc gia ren th aq | THS. Phạm Quý at, Viện siớihoặhaic quốc gia dai điện ||CHẾ cho common law và civillaw sánh, Trường Đại học so Nội uai nà «aan oe. Đặng Thị Hồng Tuyến, if | eee nhìn cts | viên Luật so sánh, Trường Đại | 64 meso Hà Nội học Luật ThS.

Đỗ Thị Ảnh Hồng, Viện Luật so sánh, Trường Đại ý _| Tây duy pháp lý từ góc nhìn của | học Luật Hà ” các luật gia Mỹ Th§. Nguyễn Thị Quỳnh Trang, Trường Đại học Khoa học Thái Nguyên. Hà Thi Út, Viện Luật Tu duy pháp lý từ góc nhìn của ® | lá tunes Pháp so sánh, Trường Đại học Luật Hà|__ 82 Nội TS. Dio Lệ Thu, Viện Luật so sánh, Trường Đại học Luật Hà 1o | Tự duy pháp lý từ góc nhìn của | Nội Sỹ các luật gia Đức SV Nguyễn Công Anh Quốc lớp 4218, Trường Đại học Luật Hà Nội ¡¡ | Tự duy pháp lýcủa thẩm phán | TS.

Phí Thành Chung ~ Tòa án ig ở Việt Nam nhân dân thành phố Hà Nội 12 | Từ duy pháp lý của luật sưỡ LS. Nguyén Thi Thanh Hai, Doan | |. Luật sư thành phố Hà Nội CHUYÊN DEL KHÁI QUÁT VỀ TƯ DUY PHÁP LY TS. Trin Thị Quang Hing Toưởng ban NCPL Dân sự - Kinh af Yiện Khoa học pháp l, Bộ Tupháp Time tite Các công việc chuyén môn về ludt, bao gim xây đựng pháp luật, thi hành: pháp luật, áp dụng pháp luật được tiễn hành dựa trên logic về mặt pháp lộ.

Logic này được đâm bảo bởi một quá trình te choy đặc thù, đó là te đọy pháp lý. Từ duy; pháp lý là mật tht niệm đã được hình thành từ lâu đời trong lịch sử phát triển của pháp luật, và là yéu tố nền tảng cho sự vận hành của lĩnh vực pháp dat. Tuy nhiên, không phải lúc nào nghiên cứu về te hp pháp lý cũng dành được sự quan tâm dling với vị trí của nó. Bài viết này trao đỗ quan niệm déi với tư duy pháp lý, mục đích của tư duy pháp lý, các loại hình, dang thức.

của te duy pháp ý và các công doan của quả trình tte duy pháp lý. Qua những thông tin bày, tác giả mong mudn gép phần tha hit sự quan tâm hơn của các lọc giả và những người lành nghề đến te dịp pháp lý, từ đó góp phân ming cao hiệu quả của các hoạt động nghề nghiệp trong ngành luật Từ Khod: te duy pháp li suy huận pháp bộ lập luận pháp lý, logic pháp lý. QUAN NIỆM Khái niệm “Tur duy pháp lý” có thể được sử dụng để đề cập đến nhiều nội dung khác nhau. Nó có thé lề một khái niệm chung dé chỉ nhãn quan pháp lý bay cách thức nhìn nhận ‘van đề của những người có chuyên môn pháp luật.

Theo cách hiểu này, tư duy pháp lý là những yếu tổ giúp nhìn nhận các khía cạnh pháp lý của một vấn đề, khi ma, bằng một nhãn. quan khác, chẳng hạn như đạo đức, hay tâm lý, hay văn hoá, thì ý aghia của vấn dé dé lại được nhìn nhận theo một cách khác. Khai niệm “tơ duy pháp lý” trong bai viết này có phạm vi hẹp hơn. Không đơn thuần 1ä bắt kỳ sự nhận thức nào dưới nhãn quan pháp lý (legal thinking), tư duy pháp lý ở đây 8 cập đến một quá trình tư duy (thường được biết đến trong tiếng Anh với thuật ngữ legal reasoning) ma thông qua đó, các tình huống pháp lý được xử lý đựa trên logic phập lý, từ lập căn cứ cho kết luận da mỗi tinh huống đặt ra.

Tư duy pháp lý theo nghĩa này còn được gọi là suy luận pháp lý, bay lập luận pháp lý. Quá trình giải thích và áp dung các quy định pháp luật là hình thức thường gặp nhất của tư duy pháp theo nghĩa này! ‘Voi ý nghĩa này, tư duy pháp lý cn thiết trong tit cả các hoạt động chuyên môn về luật, Hoạt động lập pháp sử dụng tư duy pháp lý 48 đưa ra kết luận dưới dang các giải pháp pháp lý cho các tinh huỗng giả định, thể hiện ra kết quả là các quy tắc pháp lý được ban "hành. Hoạt động thi hành pháp luật sử dụng tư duy pháp lý để đưa ra kết luận, kết quả là các biện pháp pháp lý được áp dụng với các tổ chức, cá nhân liên quan. Hoạt động xét xit ira vào tr duy pháp lý để dua ra phần quyết về vụ án.

Công việc tử vấn pháp luật xem xét -ý nghĩa pháp lý của tình hudng cụ thể để kết luận về khả năng mà thẳm phán hay những người thi hãnh php luật cố thể sử Tý đối với vụ việc Và độ trêu cỡ 36/6, dein đến thơ khách hàng các hướng dẫn, giải thích cũng như cung cấp các dich vụ pháp lý cdn thiết, ching hạn như đàm phán về nội dung hợp đồng, đưa ra phương án giải quyết tranh chấp, hay biện hộ cho khách hang tại toa án? Nhu vậy, các công đoạn trong quá rình xây dựng và thực thi pháp luật đều di hoi những người tiến hành nó phãi trải qua quá trình xử ý các thông tin theo logic pháp lý để "xác định ý nghĩa pháp lý của các tình hudng xảy ra trong cuộc sống. Đó chính là quá trình ‘tr duy pháp lý — một quá trình tr duy đặc thù trong ngành luật. Không phải tất cả những nguội tham gìa vào các công đoạn ta quyết định rong hệ thống pháp luật đều trải qua quá trình tư duy pháp lý. Một số nhà nghiên cứu chỉ ra rằng tư duy pháp lý phải được phân biệt với các hoạt động tư duy và ra quyết định nói chung, kể cả khi hoạt động tư duy và ra quyết định đó được gắn vào sự vận hành của hệ thống pháp.

Vi dụ điển hình cho một hoạt động tư duy và ra quyết định nói chung gắn với hoạt động về luật nhưng không phải lả tr duy pháp lý là quá trình ra quyết định bởi các thành. viên bồi thẩm đoàn ở các nước có hệ thống bồi thấm đoàn. Hay đối với các nghị sĩ quốc. hội khi ban hành các đạo luậtŠ Tuy nhiên, kết quá công việc của họ cuối cùng cũng sẽ được xử lý bởi những chuyên gia pháp lý và dựa trên tư duy pháp lý.

Đó có thé la thẩm phán đối CChie J. Wallace, The Pelsopy of Legal Reasoning: Democracy, Discourse and Community, trong The Law ‘Teacher, Rsulsle (2018), 526), 260-271, = Debora A. Sehmedemann & Christina L: Kunz, Synthesis : Legal Reading, Reasoning, and Communication, Wolters Klawer (New York, 2017) * Barbara A. Speman & Frederick Schauer, Legal Reasoning, The Oxford Handbook of Thinking and Reasoning, Keith.

Moris ed 2012}, 2-3 với quyết định của bồi thảm đoàn, và là nhữ 12 chuyên gia pháp lý đối với các chính sách. đợc các nghị st để xuất. 'Ý niệm về tư duy pháp lý có thể có sự khác biệt giữa các hệ thắng pháp luật. Ở các quốc gia theo hệ thống thông luật như Hoa Kỳ và Anh, nơi luật thường được biết đến thông.

qua hệ thống án lệ, tr đuy pháp lý thường được gắn với quá trình tư duy mà ở đó các thẩm. phán đưa ra các kết luận để giải quyết các vụ án. Ở các quốc gia như Pháp và Đức, khi người ta nghĩ đến luật dưới hình chức các bộ luật, tr duy pháp lý thường được hiểu như là. một quá trình tư duy dựa trên việc đảm bao các lý lẽ và sự nhất quán của các học thuyết pháp lý." Có thé thấy, dù có sự khác bigt, tự duy pháp lý đều có điểm chung là quá trình sử dụng các phân tích, lập luận dựa trên các quy tắc pháp lý để xác định ¥ nghĩa pháp lý của các tình huống thực tế, từ đó đưa ra kết luận cho tình huồng đó.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Tư duy pháp lý trong hành nghề luật: Góc nhìn từ Common Law và Civil Law là một tài liệu chuyên sâu phân tích sự khác biệt và tương đồng trong cách tiếp cận pháp lý giữa hai hệ thống luật phổ biến trên thế giới. Tài liệu này giúp người đọc hiểu rõ hơn về cách tư duy pháp lý được hình thành và áp dụng trong các hệ thống Common Law và Civil Law, từ đó nâng cao kỹ năng hành nghề luật trong bối cảnh toàn cầu hóa. Đặc biệt, nó cung cấp những ví dụ thực tiễn và lý thuyết nền tảng, giúp các luật sư và sinh viên luật có cái nhìn toàn diện hơn về các vấn đề pháp lý đa quốc gia.

Để mở rộng kiến thức về so sánh pháp luật, bạn có thể tham khảo Khóa luận tốt nghiệp law on confiscation of proceeds of crime in a comparative perspective england and vietnam, nơi phân tích sâu về việc tịch thu tài sản từ tội phạm giữa Anh và Việt Nam. Nếu quan tâm đến pháp luật hợp đồng, Luận văn thạc sĩ luật học so sánh pháp luật về hợp đồng giữa việt nam và trung quốc sẽ là tài liệu hữu ích. Cuối cùng, để hiểu rõ hơn về hiệu lực của hợp đồng, Luận văn thạc sĩ luật học điều kiện có hiệu lực của hợp đồng quy định của bộ luật dân sự năm 2015 và pháp luật một số quốc gia trên thế giới cung cấp những phân tích chi tiết và so sánh quốc tế.