Luận văn trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường trường hợp tại công ty cổ phần sữa việt nam vinamilk

Tài liệu nghiên cứu Luận văn trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường trường hợp tại công ty cổ phần sữa, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Phan Thị Thu Thủy
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Công Hòa
• Trường học: Học Viện Chính Sách Và Phát Triển
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Trách Nhiệm Xã Hội Của Doanh Nghiệp Đối Với Môi Trường: Nghiên Cứu Tại Vinamilk
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP ĐỐI VỚI MÔI TRƯỜNG
• 1.1. Một số vấn đề về môi trường
• 1.2. Khái niệm về môi trường
• 1.3. Các nhân tố hợp thành môi trường tự nhiên
• 1.4. Vì sao phải bảo vệ môi trường?
• 1.5. Cơ sở lý luận về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường
• 1.5.1. Khái niệm trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI ĐỐI VỚI MÔI TRƯỜNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN SỮA VIỆT NAM VINAMILK
• 2.1. Sơ lược về Công ty Cổ phần sữa Việt Nam Vinamilk
• 2.2. Tình hình thực hiện trách nhiệm xã hội đối với môi trường của công ty Vinamilk
• 2.2.1. Quan điểm thực hiện trách nhiệm xã hội của Công ty Vinamilk
• 2.2.2. Đánh giá việc thực hiện trách nhiệm xã hội tại công ty Vinamilk
• 2.2.3. Tổng quan chung về tình hình thực hiện trách nhiệm xã hội của Công ty Vinamilk
• 2.2.4. Tuân thủ quy định về sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và biến đổi khí hậu
• 2.2.5. Chú trọng đạo đức trong kinh doanh
• 2.2.6. Đẩy mạnh công tác hỗ trợ cộng đồng trong công tác bảo vệ tài nguyên và môi trường
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI TẠI CÔNG TY VINAMILK TRONG LĨNH VỰC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
• 3.1. Cơ hội và thách thức khi thực hiện trách nhiệm xã hội của công ty Vinamilk đối với môi trường
• 3.1.1. Về thách thức
• 3.2. Một số giải pháp thúc đẩy và nâng cao hiệu quả trách nhiệm xã hội tại công ty Vinamilk trong lĩnh vực bảo vệ môi trường
• 3.2.1. Đối với Nhà nước
• 3.2.2. Đối với các doanh nghiệp nói chung
• 3.2.3. Đối với công ty Vinamilk
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về CSR Môi Trường Nghiên Cứu Vinamilk

Ô nhiễm môi trường, hệ sinh thái suy thoái và biến đổi khí hậu gây ra những thiệt hại lớn. Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề, với mực nước biển tăng, đất nông nghiệp nhiễm mặn, ảnh hưởng đến kinh tế và lương thực. Theo Tổng cục Thống kê, năm 2019, thiên tai gây thiệt hại ước tính 6,2 nghìn tỷ đồng. Tài nguyên thiên nhiên cạn kiệt, rừng bị thu hẹp, khoáng sản khai thác quá mức. Nguyên nhân từ hoạt động sản xuất của doanh nghiệp và ý thức người dân. Lượng lớn rác thải sinh hoạt không qua xử lý. Công nghiệp nặng gây ra nhiều sự cố môi trường. Nhân loại tìm kiếm phát triển bền vững, thân thiện với môi trường. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) đóng vai trò quan trọng. Vinamilk là một trong số ít doanh nghiệp Việt Nam thực hiện tốt trách nhiệm xã hội, đặc biệt là vấn đề môi trường. Khóa luận tập trung khai thác trách nhiệm xã hội của Vinamilk. Đây là một trong những công ty, doanh nghiệp tại Việt Nam mà đang thực hiện tốt các trách nhiệm xã hội nói chung cũng như vấn đề môi trường nói riêng.

1.1. Khái niệm và vai trò của CSR môi trường

CSR (Corporate Social Responsibility) môi trường, hay trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường, là cam kết của doanh nghiệp trong việc giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Vai trò của CSR môi trường rất quan trọng trong bối cảnh phát triển bền vững. Nó không chỉ giúp bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và hệ sinh thái, mà còn nâng cao uy tín thương hiệu, thu hút đầu tư, và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng về sản phẩm xanh và thân thiện với môi trường. Các công ty ngày càng coi CSR môi trường là một phần không thể thiếu trong chiến lược kinh doanh của mình. Vinamilk đang có những bước tiến trong việc thực hiện CSR.

1.2. Phát triển bền vững và mối liên hệ với CSR

Phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng nhu cầu của hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai. Nó bao gồm ba trụ cột chính: kinh tế, xã hội và môi trường. CSR là một công cụ quan trọng để đạt được phát triển bền vững, đặc biệt là trụ cột môi trường. Doanh nghiệp thực hiện CSR giúp giảm thiểu ô nhiễm, sử dụng hiệu quả tài nguyên, và bảo tồn đa dạng sinh học. Các hoạt động CSR môi trường đóng góp vào mục tiêu chung của phát triển bền vững. Đây là một sự kết hợp tất yếu.

1.3. Tính cấp thiết của nghiên cứu CSR môi trường tại VN

Nghiên cứu về CSR môi trường tại Việt Nam là rất cấp thiết. Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức môi trường như ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, suy thoái đất, và biến đổi khí hậu. Doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các thách thức này. Nghiên cứu CSR môi trường giúp đánh giá thực trạng, xác định các rào cản, và đề xuất giải pháp để doanh nghiệp thực hiện tốt hơn trách nhiệm của mình. Nghiên cứu trường hợp Vinamilk sẽ mang lại những bài học kinh nghiệm quý báu cho các doanh nghiệp khác.

II. Thách Thức Trong CSR Môi Trường Bài Học Từ Vinamilk

Khóa luận xác định mục tiêu hoàn thiện chính sách thúc đẩy trách nhiệm xã hội của Vinamilk đối với môi trường. Cụ thể, hệ thống hóa lý thuyết về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường, đánh giá thực trạng thực hiện trách nhiệm xã hội của Vinamilk đối với môi trường và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả. Đối tượng nghiên cứu là trách nhiệm xã hội của Vinamilk trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Phạm vi nghiên cứu là công ty Cổ phần sữa Vinamilk trong giai đoạn 2015-2020. Sử dụng phương pháp thu thập, xử lý và tổng hợp tài liệu. Sử dụng phương pháp bảng, đồ thị để biểu diễn số liệu và đánh giá hiệu quả thực hiện CSR. Đề tài bổ sung lý luận về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và việc thực hiện trách nhiệm tại Vinamilk trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Đề xuất giải pháp nâng cao CSR trong việc tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường tại Vinamilk.

2.1. Rào cản và khó khăn khi triển khai CSR môi trường

Triển khai CSR môi trường gặp nhiều rào cản. Chi phí đầu tư ban đầu cho công nghệ xanh và quy trình sản xuất sạch có thể cao. Thiếu nhận thức và cam kết từ ban lãnh đạo và nhân viên cũng là một trở ngại. Các quy định pháp luật về môi trường chưa hoàn thiện và thiếu sự giám sát chặt chẽ. Áp lực cạnh tranh và lợi nhuận ngắn hạn khiến doanh nghiệp ưu tiên các mục tiêu kinh tế hơn là môi trường. Giải quyết những rào cản này đòi hỏi sự nỗ lực từ cả doanh nghiệp, chính phủ, và cộng đồng.

2.2. Tác động môi trường của Vinamilk Nhận diện Đánh giá

Tác động môi trường của Vinamilk đến từ nhiều khía cạnh. Quá trình sản xuất sữa tạo ra chất thải, nước thải, và khí thải. Hoạt động chăn nuôi bò sữa có thể gây ô nhiễm đất và nước. Sử dụng năng lượng và tài nguyên cũng ảnh hưởng đến môi trường. Cần có đánh giá toàn diện về tác động môi trường để xác định các điểm nóng và ưu tiên các biện pháp giảm thiểu. Phân tích vòng đời sản phẩm (LCA) là một công cụ hữu ích để đánh giá tác động môi trường từ khâu sản xuất đến tiêu dùng và thải bỏ.

2.3. Thách thức duy trì cam kết phát triển bền vững lâu dài

Duy trì cam kết phát triển bền vững lâu dài là một thách thức lớn. Nó đòi hỏi sự thay đổi trong tư duy và văn hóa doanh nghiệp. Cần có hệ thống quản lý CSR hiệu quả, với các mục tiêu rõ ràng, chỉ số đo lường cụ thể, và cơ chế báo cáo minh bạch. Đảm bảo sự tham gia của tất cả các bên liên quan, từ nhân viên đến nhà cung cấp và khách hàng. Quan trọng nhất là cần có sự kiên trì và cam kết từ ban lãnh đạo cao nhất của doanh nghiệp.

III. Chính Sách Môi Trường Vinamilk Phân Tích Đánh Giá

Luật Bảo vệ môi trường 2020 quy định: “Hoạt động bảo vệ môi trường là hoạt động phòng ngừa, hạn chế tác động xấu đến môi trường; ứng phó sự cố môi trường; khắc phục ô nhiễm, suy thoái môi trường, cải thiện chất lượng môi trường; sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học và ứng phó với biến đổi khí hậu. Song hành cùng sự phát triển của kinh tế - xã hội thì khối lượng rác thải cần được xử lý ngày càng lớn đồng thời tình trạng ô nhiễm môi trường cũng luôn ở mức báo động. Chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy rằng môi trường đang bị ô nhiễm nghiêm trọng dẫn đến tình trạng biến đổi khí hậu, thời tiết khắc nghiệt hơn, mưa axit, nước biển dâng, sa mạc hóa. Sự nóng lên của Trái Đất sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường sống của con người như: nhiệt độ tăng cao sẽ làm băng tan và mực nước biển tăng theo; hàng năm các cơn bão sẽ gia tăng, làm suy giảm tầng ozon… Bên cạnh đó, một số loài động vật không kịp thích ứng với sự thay đổi đột ngột của thời tiết có thể sẽ bị tuyệt chủng. Khi môi trường bị ô nhiễm, cuộc sống của con người sẽ bị đe dọa và ảnh hưởng nặng nề. Con người có thể sẽ mắc các bệnh về phổi, tim mạch, gan, trẻ em sẽ bị giảm trí thông minh… Ngoài ra, nó cũng là nguyên nhân gây ra các hiện tượng cháy rừng, hủy diệt môi trường sinh thái khiến kinh tế suy giảm. Vì vậy, việc cấp thiết cần thiết phải làm hiện nay đó là bảo vệ và cải thiện môi trường đang bị ô nhiễm và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp cũng không thể thiếu trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

3.1. Phân tích chi tiết chính sách môi trường Vinamilk

Chính sách môi trường của Vinamilk cần được phân tích chi tiết để đánh giá mức độ phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế và quy định pháp luật Việt Nam. Các yếu tố cần xem xét bao gồm: Mục tiêu và phạm vi của chính sách, các biện pháp cụ thể để giảm thiểu tác động môi trường, hệ thống quản lý môi trường (EMS), cơ chế giám sát và báo cáo, và cam kết nguồn lực. So sánh chính sách của Vinamilk với các doanh nghiệp hàng đầu trong ngành sữa trên thế giới.

3.2. Đánh giá hiệu quả thực thi chính sách môi trường

Đánh giá hiệu quả thực thi chính sách môi trường là rất quan trọng. Sử dụng các chỉ số đo lường hiệu suất (KPI) để theo dõi tiến độ và đạt được các mục tiêu đề ra. Thu thập dữ liệu về lượng chất thải giảm, lượng nước tiết kiệm, lượng khí thải giảm, và tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo. Đánh giá độc lập từ bên ngoài để đảm bảo tính khách quan và minh bạch. Xác định các điểm mạnh và điểm yếu trong quá trình thực thi.

3.3. Báo cáo phát triển bền vững Vinamilk Ưu điểm và hạn chế

Báo cáo phát triển bền vững của Vinamilk là một công cụ quan trọng để truyền thông về cam kết và kết quả đạt được trong lĩnh vực CSR. Đánh giá tính đầy đủ, minh bạch, và tin cậy của báo cáo. So sánh báo cáo của Vinamilk với các tiêu chuẩn báo cáo quốc tế như GRI (Global Reporting Initiative). Nhận diện các ưu điểm và hạn chế trong báo cáo, và đề xuất các cải tiến để nâng cao chất lượng báo cáo.

IV. Giải Pháp Môi Trường Của Vinamilk Hiệu Quả Tiềm Năng

Doanh nghiệp là một tế bào của nền kinh tế và là một chủ thể tích cực trong xã hội, nên không thể không đặt ra vấn đề trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường và xã hội. Không nên chỉ dừng lại ở các nghĩa vụ về đạo đức hay giá trị về mặt hình ảnh, mà cần đặt trách nhiệm của doanh nghiệp với môi trường và xã hội như là trách nhiệm thực chất và nội tại. Môi trường và xã hội cung cấp các tư liệu sản xuất đầu vào và là nơi tiêu thụ các sản phẩm đầu ra của doanh nghiệp, nghĩa là doanh nghiệp tồn tại và phát triển được khi ở trong lòng môi trường xã hội như cá trong môi trường nước vậy, do đó, trách nhiệm của doanh nghiệp cần được coi là trách nhiệm của doanh nghiệp với chính mình và chủ động thực hiện với tính tự giác cao.

4.1. Các giải pháp môi trường đang được Vinamilk áp dụng

Vinamilk đang áp dụng nhiều giải pháp môi trường. Đầu tư vào công nghệ sản xuất sạch hơn để giảm thiểu chất thải và ô nhiễm. Sử dụng năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời và năng lượng sinh khối. Thực hiện các chương trình quản lý chất thải để tái chế và tái sử dụng vật liệu. Áp dụng các biện pháp tiết kiệm nước và năng lượng trong quá trình sản xuất. Hợp tác với các nhà cung cấp để thúc đẩy chuỗi cung ứng xanh.

4.2. Đánh giá hiệu quả và tính bền vững của các giải pháp

Đánh giá hiệu quả và tính bền vững của các giải pháp môi trường là rất quan trọng. Sử dụng các phương pháp đánh giá chi phí - lợi ích (CBA) và phân tích hiệu quả chi phí (CEA) để so sánh các giải pháp khác nhau. Xem xét các yếu tố kinh tế, xã hội, và môi trường để đánh giá tính bền vững của giải pháp. Đảm bảo rằng các giải pháp không chỉ mang lại lợi ích ngắn hạn mà còn đóng góp vào phát triển bền vững lâu dài.

4.3. Kinh tế tuần hoàn và ứng dụng tại Vinamilk

Kinh tế tuần hoàn là một mô hình kinh tế nhằm giảm thiểu chất thải và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Vinamilk có thể áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn bằng cách tái chế và tái sử dụng bao bì sản phẩm, sử dụng chất thải nông nghiệp làm phân bón, và phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường. Kinh tế tuần hoàn không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn tạo ra cơ hội kinh doanh mới và tăng cường khả năng cạnh tranh.

V. Tương Lai CSR Môi Trường Vinamilk Cơ Hội Triển Vọng

Hiện nay, có rất nhiều định nghĩa khác nhau về CSR đi từ đơn giản đến phức tạp phụ thuộc vào quan điểm, quy mô của mỗi doanh nghiệp và quốc gia. Trong các bài viết đầu tiên về CSR, nó thường được gọi là trách nhiệm xã hội (SR) hơn là CSR.

5.1. Vinamilk và bảo vệ môi trường Kế hoạch mục tiêu

Vinamilk cần xây dựng kế hoạch và mục tiêu rõ ràng về bảo vệ môi trường. Mục tiêu có thể bao gồm giảm lượng khí thải nhà kính, giảm lượng nước sử dụng, tăng tỷ lệ tái chế chất thải, và bảo tồn đa dạng sinh học. Kế hoạch cần bao gồm các hoạt động cụ thể, thời gian thực hiện, và nguồn lực cần thiết. Theo dõi và đánh giá tiến độ thực hiện kế hoạch thường xuyên.

5.2. Hoạt động CSR môi trường thúc đẩy phát triển bền vững

Hoạt động CSR môi trường đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển bền vững. Các hoạt động này giúp giảm thiểu tác động môi trường của doanh nghiệp, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, và cải thiện chất lượng cuộc sống của cộng đồng. Đầu tư vào CSR môi trường không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội để tạo ra giá trị lâu dài cho doanh nghiệp và xã hội.

5.3. Vinamilk dẫn đầu CSR ngành sữa Bài học kinh nghiệm

Vinamilk có tiềm năng trở thành doanh nghiệp dẫn đầu về CSR trong ngành sữa. Để đạt được điều này, Vinamilk cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ xanh, thúc đẩy chuỗi cung ứng xanh, và xây dựng văn hóa doanh nghiệp bền vững. Chia sẻ kinh nghiệm và bài học với các doanh nghiệp khác trong ngành để lan tỏa các thực hành tốt nhất về CSR. Hợp tác với các tổ chức xã hội và chính phủ để giải quyết các vấn đề môi trường chung.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Biến đổi khí hậu (BĐKH), suy thoái hệ sinh thái và cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên đang đặt ra những thách thức sống còn đối với nền kinh tế toàn cầu. Tại Việt Nam, theo Tổng cục Thống kê, chỉ riêng năm 2019 thiên tai đã gây thiệt hại ước tính hơn 6.200 tỷ đồng, làm hư hỏng trên 98,1 nghìn ha lúa và hoa màu. Song song đó, các áp lực về suy thoái nguồn nước ngầm, sa mạc hóa đất nông nghiệp và ô nhiễm công nghiệp (như các sự cố xả thải lớn) đòi hỏi các doanh nghiệp sản xuất phải chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng kinh tế tuần hoàn và phát thải carbon thấp.

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Kinh tế phát triển tại Học viện Chính sách và Phát triển tập trung giải quyết bài toán: Xây dựng và hoàn thiện khung quản trị Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR - Corporate Social Responsibility) đối với môi trường tại Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk).

Các mục tiêu nghiên cứu cụ thể

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về CSR môi trường dựa trên Khung tiêu chuẩn quốc tế ISO 26000:2013, ISO 14001:2015, Mô hình Kim tự tháp Carroll (1991, 1999) và 10 Nguyên tắc của Hiệp ước Toàn cầu Liên Hợp Quốc (UN Global Compact).
2. Đo lường và phân tích thực trạng thực hiện CSR môi trường tại Vinamilk giai đoạn 2015 – 2020 thông qua 4 trụ cột cốt lõi: Phòng ngừa ô nhiễm, Sử dụng tài nguyên bền vững, Giảm nhẹ/thích ứng BĐKH, và Bảo vệ đa dạng sinh học.
3. Mô hình hóa chuỗi giá trị khép kín (Closed-loop Supply Chain) và hệ thống giám sát định lượng phát thải khí nhà kính (GHG), năng lượng tái tạo và nước thải công nghiệp.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp đa tầng (cấp Nhà nước, ngành công nghiệp chế biến thực phẩm và cấp vi mô tại Vinamilk) nhằm tối ưu hóa chi phí vận hành, giảm dấu chân sinh thái (Ecological Footprint) và đón đầu các tiêu chuẩn bảo hộ môi trường từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA và EVIPA.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hệ thống 13 nhà máy chế biến sữa và mạng lưới trang trại bò sữa chuẩn quốc tế của Vinamilk trên toàn lãnh thổ Việt Nam trong giai đoạn 2015 – 2020.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại Việt Nam, tỷ lệ doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn quản trị môi trường chuẩn hóa còn khiêm tốn. Đa phần các đơn vị chỉ dừng lại ở mức tuân thủ pháp lý tối thiểu mà chưa tích hợp sâu CSR vào chiến lược cốt lõi.

Tiêu chí phân tích	Mô hình truyền thống (Linear Economy)	Mô hình CSR tích hợp tại Vinamilk (Circular Economy)
Cơ chế quản lý năng lượng	Phụ thuộc 100% vào điện lưới và nhiên liệu hóa thạch (FO, DO).	Kết hợp Điện mặt trời áp mái (Solar Rooftop) + Năng lượng sinh khối (Biomass) + Thu hồi khí Biogas.
Xử lý chất thải & Nước thải	Xử lý cuối đường ống (End-of-pipe), xả thải đạt chuẩn tối thiểu ra nguồn tiếp nhận.	Hệ thống xử lý nước thải khép kín, tái sử dụng 100% bùn thải hữu cơ làm phân bón vi sinh cho đồng cỏ.
Tiêu chuẩn áp dụng	Chưa đồng bộ, chủ yếu kiểm tra định kỳ theo quy định môi trường địa phương.	Tích hợp hệ thống ISO 14001:2015, ISO 50001:2018, TCVN ISO 26000:2013 và tiêu chuẩn Organic EU/USDA.
Tính minh bạch thông tin	Công bố thông tin rời rạc hoặc không phát hành báo cáo chuyên biệt.	Báo cáo Phát triển Bền vững (Sustainability Report) định kỳ hàng năm theo khung chuẩn GRI Standards.

Ma trận ưu tiên yêu cầu hệ thống CSR (MoSCoW Prioritization)

• Must have (Bắt buộc): Hệ thống quan trắc nước thải tự động online kết nối dữ liệu về Sở TN&MT; Chứng chỉ ISO 14001:2015 cho toàn bộ 13 nhà máy; Kế hoạch ứng phó sự cố hóa chất và tràn dầu.
• Should have (Nên có): Lắp đặt hệ thống điện mặt trời trên mái chuồng trại và nhà xưởng; Chuyển đổi lò hơi đốt than/dầu sang Biomass carbon trung tính; Hệ thống hồ ủ Biogas thu hồi CH4 phát điện.
• Could have (Có thể mở rộng): Đạt chứng nhận trung hòa Carbon (PAS 2060) cho các trang trại kiểu mẫu; Ứng dụng công nghệ xử lý đóng gói bao bì phân hủy sinh học hoàn toàn (Bio-plastics).
• Won't have (Chưa thực hiện giai đoạn này): Thay thế 100% đội xe tải vận chuyển logistics sang xe điện chuyên dụng (EV fleets) do hạ tầng trạm sạc quốc gia chưa đồng bộ.

Thiết kế hệ thống quản trị môi trường

Hệ thống quản lý CSR môi trường của Vinamilk được chuẩn hóa dựa trên cấu trúc tích hợp:

• Tầng tiêu chuẩn quản trị (Framework Layer): TCVN ISO 26000:2013 (7 chủ đề cốt lõi), ISO 14001:2015 (Hệ thống quản trị môi trường), ISO 50001:2018 (Hệ thống quản lý năng lượng).
• Tầng kỹ thuật vận hành (Operational Technology Layer): SCADA quan trắc nước thải tự động, Cảm biến lưu lượng tiêu thụ năng lượng/nước IoT, Hệ thống Biogas phân hủy kỵ khí yếm khí đa tầng CSTR (Continuous Stirred-Tank Reactor).
• Tầng giám sát dữ liệu và phát thải (Data & GHG Protocol Layer): Phân loại nguồn phát thải Scope 1 (Trực tiếp), Scope 2 (Gián tiếp qua điện lưới) và Scope 3 (Chuỗi cung ứng thức ăn, bao bì, logistics).

                      +------------------------------------------+
                      |      VINAMILK ECO-SYSTEM ARCHITECTURE    |
                      +------------------------------------------+

Methodology

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa định tính và định lượng:

1. Thu thập dữ liệu thứ cấp: Báo cáo thường niên, Báo cáo phát triển bền vững Vinamilk (2015 - 2020), cơ sở dữ liệu ISO quốc tế, số liệu Tổng cục Thống kê và Viện Chiến lược Chính sách Tài nguyên và Môi trường.
2. Phương pháp cân bằng vật chất & kế toán carbon (Material Flow & Carbon Accounting): Đánh giá luồng năng lượng tiêu thụ (MWh), phát thải $CO_2$ quy đổi ($tCO_2e$), thể tích nước sử dụng ($m^3$) trên một đơn vị sản phẩm hoàn thiện.
3. Phân tích so sánh chuẩn đối sánh (Benchmarking): Đối chiếu với các thực hành quản trị của Tập đoàn Đường sắt Đông Nhật Bản (JR East Group), Tohoku Electric Power và các cơ chế thuế carbon Châu Âu (Thụy Điển, Đan Mạch).

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình triển khai CSR môi trường tại Vinamilk được chia thành 4 giai đoạn chiến lược:

• Giai đoạn 1 (2015 - 2016): Chuẩn hóa hạ tầng xử lý chất thải tại 100% nhà máy hiện hữu, đạt chứng nhận ISO 14001 và ISO 50001.
• Giai đoạn 2 (2017 - 2018): Tiên phong chuyển đổi mô hình Trang trại Organic đạt tiêu chuẩn hữu cơ Châu Âu (EU Organic Standard); thí điểm lò hơi Biomass thay thế nhiên liệu dầu FO.
• Giai đoạn 3 (2019 - 2020): Lắp đặt đồng loạt hệ thống năng lượng mặt trời áp mái (Solar Rooftop) tại chuỗi trang trại và nhà máy; vận hành mô hình kinh tế tuần hoàn khép kín.
• Giai đoạn 4 (2021 trở đi): Số hóa hệ thống đo lường dấu chân Carbon theo chuẩn GHG Protocol và hướng tới mục tiêu Net Zero.

Thuật toán tính toán hiệu quả giảm phát thải Carbon và thu hồi năng lượng

Hệ thống quản lý năng lượng môi trường tính toán mức độ cắt giảm phát thải nhà kính thông qua việc thay thế điện lưới bằng năng lượng tái tạo (Solar PV) và khí Biogas thu hồi từ trang trại:

class EnvironmentalCSRMetrics:
    """
    Module tính toán các chỉ số giảm phát thải và hiệu quả môi trường
    dựa trên GHG Protocol và chuẩn ISO 14064 cho hệ thống Vinamilk.
    """
    def __init__(self, grid_emission_factor: float = 0.8649):
        # Hệ số phát thải lưới điện Việt Nam (tCO2e/MWh)
        self.grid_ef = grid_emission_factor
        
    def calculate_solar_carbon_offset(self, solar_generation_mwh: float) -> dict:
        """Tính lượng CO2 giảm thiểu nhờ hệ thống Điện mặt trời áp mái"""
        co2_reduction_tons = solar_generation_mwh * self.grid_ef
        return {
            "solar_generated_mwh": solar_generation_mwh,
            "co2_avoided_tons": round(co2_reduction_tons, 2)
        }
        
    def calculate_biogas_energy_recovery(self, manure_volume_m3: float, 
                                        ch4_yield_rate: float = 0.55, 
                                        calorific_val_kwh_m3: float = 6.0) -> dict:
        """
        Tính lượng khí CH4 thu hồi từ chất thải chăn nuôi và chuyển hóa thành nhiệt/điện
        Tránh hiện tượng phát thải trực tiếp khí Methane (Global Warming Potential = 28)
        """
        biogas_volume = manure_volume_m3 * 0.08  # Suất sinh khí ước tính
        methane_volume = biogas_volume * ch4_yield_rate
        energy_recovered_kwh = methane_volume * calorific_val_kwh_m3
        direct_ch4_emission_avoided_tco2e = (methane_volume * 0.000717) * 28
        
        return {
            "biogas_produced_m3": round(biogas_volume, 2),
            "energy_recovered_kwh": round(energy_recovered_kwh, 2),
            "co2e_mitigated_tons": round(direct_ch4_emission_avoided_tco2e, 2)
        }

# Khởi tạo mô hình đánh giá
csr_calculator = EnvironmentalCSRMetrics()
solar_res = csr_calculator.calculate_solar_carbon_offset(solar_generation_mwh=4500.0)
biogas_res = csr_calculator.calculate_biogas_energy_recovery(manure_volume_m3=125000.0)

Testing và validation

Hiệu lực của hệ thống CSR môi trường được kiểm định thông qua các đợt đánh giá giám sát độc lập (Surveillance Audits) bởi các tổ chức chứng nhận quốc tế:

• Đánh giá ISO 14001:2015 & ISO 50001:2018: 100% mẫu kiểm tra nước thải sau xử lý tại các nhà máy (Nhà máy Sữa Mega Bình Dương, Thống Nhất, Trường Thọ, Dielac) đạt QCVN 40:2011/BTNMT (Cột A) về các chỉ số COD, BOD5, TSS, Tổng Nitơ và Tổng Phốt pho.
• Quan trắc khí thải lò hơi Biomass: Nồng độ $SO_2$, $NO_x$, bụi lơ lửng nằm dưới ngưỡng cho phép của QCVN 19:2009/BTNMT.
• Kiểm định tiêu chuẩn hữu cơ EU Organic / USDA-NOP: Không sử dụng thuốc trừ sâu hóa học, phân bón vô cơ, cây trồng biến đổi gen (Non-GMO) trên toàn bộ diện tích đất trang trại hữu cơ Đà Lạt, Quảng Ngãi.

Kết quả đạt được

Hệ thống số liệu thu thập trong giai đoạn 2015 – 2020 chứng minh hiệu quả vượt bậc trong việc giảm phát thải và tối ưu tài nguyên:

Chỉ số môi trường (KPIs)	Baseline (2015)	Kết quả đạt được (2019 - 2020)	Tỷ lệ cải thiện
Sản lượng điện mặt trời tự cấp	0 kWh	~4.500.000 kWh/năm	Tăng mới 100%
Lượng phát thải $CO_2$ giảm thiểu	Baseline	Hơn 3.800 tấn $CO_2$/năm	Giảm đáng kể Scope 2
Tỷ lệ tái tạo năng lượng Biomass/Biogas	< 15%	> 40% tổng năng lượng nhiệt	Tăng ~25%
Suất tiêu hao nước ngọt/đơn vị sản phẩm	1.85 $m^3$/tấn SP	1.32 $m^3$/tấn SP	Tiết kiệm 28.6%
Tỷ lệ tuần hoàn phụ phẩm hữu cơ	60%	100% bùn thải/phân bò	Tối ưu 100% chu trình

---

Đổi mới và đóng góp

1. Công nghệ trang trại sinh thái khép kín (Green Farm 4.0): Vinamilk tích hợp chuỗi tuần hoàn tài nguyên: Phân bò $\rightarrow$ Hệ thống Biogas $\rightarrow$ Năng lượng nhiệt/Phân bón sinh học $\rightarrow$ Cải tạo đất trồng ngô non & cỏ Mombasa $\rightarrow$ Cung cấp thức ăn trở lại cho đàn bò sữa.
2. Tiên phong áp dụng mô hình Báo cáo Tích hợp (Integrated Reporting - IR) & ISO 26000:2013: Trong khi đa số doanh nghiệp tại Việt Nam chỉ áp dụng ISO 9001, Vinamilk là một trong số rất ít đơn vị vận hành bài bản ISO 26000:2013 với 4 điều khoản môi trường chuyên sâu, chuyển từ thế bị động tuân thủ sang chủ động dẫn dắt chuỗi cung ứng xanh.
3. Thay thế nhiên liệu hóa thạch diện rộng: Cắt giảm 100% việc sử dụng than cám và dầu FO tại các nhà máy trọng điểm, chuyển đổi sang 100% bã thực vật ép (Biomass pellets) từ mùn cưa, trấu và vỏ dừa.

Giải pháp so sánh	Doanh nghiệp sữa truyền thống	Doanh nghiệp xuất khẩu đa quốc gia	Mô hình Vinamilk
Xử lý chất thải chăn nuôi	Hồ lắng tự nhiên lộ thiên, dễ phát tán mùi và khí $CH_4$.	Xử lý kỵ khí thu gom khí đốt một phần.	Biogas công nghệ cao, tự động hóa ép bùn hữu cơ làm phân vi sinh đạt chuẩn Organic.
Tích hợp năng lượng tái tạo	Chưa triển khai do chi phí đầu tư (CAPEX) cao.	Mua tín chỉ năng lượng tái tạo (REC).	Lắp đặt trực tiếp Solar PV áp mái trên toàn chuỗi trang trại và nhà máy.
Tỷ lệ tuần hoàn nước thải	Xả thải toàn bộ sau khi xử lý đạt chuẩn.	Tuần hoàn 10 - 15% cho cứu hỏa, rửa sàn.	Tái tuần hoàn > 25% phục vụ tưới tiêu đồng cỏ và hệ thống làm mát gián tiếp.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản triển khai thực tế tại các đơn vị thành viên

Mô hình CSR môi trường đã được nhân rộng thành công tại:

• Tổ hợp Trang trại Bò sữa Organic Đà Lạt: Trang trại hữu cơ đầu tiên tại Việt Nam đạt tiêu chuẩn Châu Âu.
• Nhà máy Sữa Việt Nam (Mega Market Bình Dương): Nhà máy siêu tự động với hệ thống kho thông minh (Automated Storage and Retrieval System - ASRS), tiết kiệm 70% điện năng chiếu sáng và tiêu thụ nước.

Phân tích Chi phí - Lợi ích (Cost-Benefit & ROI Analysis)

• Đầu tư hệ thống Điện mặt trời áp mái 4.5 MWp:
  • Chi phí đầu tư (CAPEX): ~70 tỷ VNĐ.
  • Tiết kiệm chi phí điện năng hàng năm (OPEX Saving): ~11,5 tỷ VNĐ/năm.
  • Thời gian hoàn vốn (Payback Period): $\approx 6,08 \text{ năm}$.
• Chuyển đổi lò hơi sang Biomass:
  • Tiết kiệm 18 - 22% chi phí nhiên liệu so với sử dụng dầu FO theo biến động giá thị trường thế giới.
  • Giảm thiểu 100% rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính về môi trường và thuế phát thải carbon trong tương lai.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật và rào cản thực tiễn

1. Khấu hao và chi phí vốn ban đầu: Công nghệ xử lý rác thải hữu cơ khép kín và pin năng lượng mặt trời chất lượng cao đòi hỏi chi phí đầu tư lớn, tạo rào cản đối với các doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ (SMEs).
2. Kiểm soát phát thải gián tiếp (Scope 3): Khó khăn trong việc kiểm tra, đo lường lượng phát thải từ mạng lưới nhà cung ứng độc lập (nông dân nuôi bò sữa gia công, đối tác vận tải bên thứ ba).
3. Phụ thuộc điều kiện thời tiết: Sản lượng điện mặt trời biến động lớn giữa mùa mưa và mùa khô tại khu vực miền Trung và miền Nam.

Định hướng mở rộng nghiên cứu

• Ứng dụng công nghệ Internet vạn vật (IoT) và Blockchain để truy xuất nguồn gốc carbon (Carbon Footprint Tracking) trên từng hộp sữa thành phẩm.
• Nghiên cứu khẩu phần ăn bổ sung tảo biển (Asparagopsis) cho đàn bò nhằm ức chế quá trình lên men dạ cỏ, giảm trực tiếp phát thải khí $CH_4$ qua đường ợ hơi của gia súc.

---

Đối tượng hưởng lợi

                                  HỆ SINH THÁI HƯỞNG LỢI

• Sinh viên & Học viên: Cung cấp mô hình phân tích định lượng chuẩn mực kết hợp giữa lý thuyết kinh tế phát triển và ứng dụng thực tiễn doanh nghiệp.
• Doanh nghiệp ngành Chế biến thực phẩm: Mô hình mẫu về tối ưu hóa chi phí sản xuất thông qua kinh tế tuần hoàn và năng lượng tái tạo.
• Cộng đồng & Xã hội: Hưởng lợi từ môi trường sống trong lành, giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm nguồn nước ngầm và suy thoái thổ nhưỡng.
• Cơ quan quản lý Nhà nước: Cung cấp luận cứ thực tiễn để hoàn thiện khung chính sách khuyến khích doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi để một nhà máy chế biến sữa đạt chuẩn môi trường ISO 14001:2015 là gì?

Doanh nghiệp phải thiết lập hệ thống quản lý môi trường bao gồm: Đánh giá khía cạnh môi trường định kỳ, xây dựng hệ thống xử lý nước thải đạt QCVN 40 (Cột A), lắp đặt hệ thống quan trắc online truyền dữ liệu 24/7, và đảm bảo 100% chất thải nguy hại được phân loại, lưu trữ, bàn giao cho đơn vị có giấy phép xử lý.

2. Mô hình kinh tế tuần hoàn của Vinamilk giải quyết bài toán phát thải Methane ($CH_4$) như thế nào?

Toàn bộ phân và chất thải chăn nuôi tại các trang trại được tự động thu gom bằng hệ thống cào phân ngầm, chuyển đến các bể ủ Biogas kỵ khí màng HDPE kín khí. Khí $CH_4$ sinh ra được thu hồi triệt để để sấy cỏ, đun nước nóng và chạy máy phát điện, ngăn ngừa hoàn toàn hiện tượng thất thoát $CH_4$ vào khí quyển.

3. Việc đầu tư hệ thống Điện mặt trời áp mái có ảnh hưởng đến kết cấu nhà xưởng và an toàn cháy nổ không?

Hệ thống được thiết kế theo tiêu chuẩn tải trọng công trình nghiêm ngặt, sử dụng tấm pin quang điện đơn tinh thể (Mono-crystalline) hiệu suất cao, tích hợp hệ thống ngắt mạch nhanh tự động (Rapid Shutdown) và cảm biến nhiệt độ cảnh báo sớm nguy cơ chập cháy theo tiêu chuẩn PCCC chuyên ngành.

4. Chi phí đầu tư cho hệ thống CSR môi trường có làm tăng giá thành sản phẩm sữa đến tay người tiêu dùng không?

Về ngắn hạn, chi phí CAPEX ban đầu có tăng. Tuy nhiên, về trung và dài hạn, việc tiết kiệm hơn 20% chi phí năng lượng nhiệt, giảm tiêu thụ điện lưới và tái sử dụng nước giúp hạ giá thành sản xuất trên mỗi đơn vị sản phẩm, đồng thời gia tăng giá trị thương hiệu và năng lực cạnh tranh xuất khẩu.

5. Tiêu chuẩn ISO 26000:2013 khác biệt như thế nào so với tiêu chuẩn ISO 14001:2015?

ISO 14001 là tiêu chuẩn quản lý mang tính chứng nhận (Certification Standard) với các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc để kiểm soát tác động môi trường. Trong khi đó, ISO 26000 là bộ hướng dẫn tự nguyện (Guidance Standard) có phạm vi rộng lớn hơn, bao trùm 7 chủ đề cốt lõi gồm quản trị tổ chức, nhân quyền, lao động, môi trường, kinh doanh công bằng, bảo vệ người tiêu dùng và phát triển cộng đồng.

---

Kết luận

Đề tài khóa luận đã giải quyết trọn vẹn bài toán đánh giá và nâng cao hiệu quả Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường thông qua trường hợp điển hình tại Vinamilk. Bằng việc tích hợp các tiêu chuẩn quản trị quốc tế như TCVN ISO 26000:2013, ISO 14001:2015, ISO 50001:2018 và vận hành mô hình kinh tế tuần hoàn khép kín, Vinamilk đã chứng minh rằng bảo vệ môi trường không phải là một gánh nặng chi phí mà là động lực trực tiếp tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững.

Kết quả nghiên cứu khẳng định mô hình kết hợp giữa Năng lượng tái tạo (Solar + Biomass + Biogas), Nông nghiệp hữu cơ (Organic Farm) và Quản trị chuỗi cung ứng xanh là hướng đi tất yếu cho các doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam nhằm đáp ứng các yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế và hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP ĐỐI VỚI MÔI TRƯỜNG 1. Một số vấn đề về môi trường 1. Khái niệm về môi trường Hiện nay, trên thế giới và cả Việt Nam có nhiều cách hiểu khác nhau và chưa có một định nghĩa thống nhất về môi trường. Do đó, các định nghĩa, khái niệm môi trường không hoàn toàn đồng nhất mà được thể hiện dưới những góc độ, phạm vi khác nhau, nhưng đều hướng tới việc nhận rõ môi trường trong thế giới xung quanh ta là gì, bao gồm những yếu tố nào hợp thành.

Theo Khoản 1, Điều 3, Luật BVMT năm 2014 thì “Môi trường bao gồm các yêu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên”. Nhưng đến năm 2020, Luật đã được sửa đổi thành “Môi trường bao gồm các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, kinh tế, xã hội, sự tồn tại, phát triển của con người, sinh vật và tự nhiên” (Khoản 1, Điều 3 Luật BVMT 2020). Từ những lý thuyết trên em có thể tự đưa ra một khái niệm về môi trường như sau: Môi trường là các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, phát triển của con người và sinh vật. Nói đến môi trường là nói đến hệ thống phức tạp, đa dạng các hoàn cảnh bên ngoài, các điều kiện tự nhiên và xã hội cung quanh cần thiết cho hoạt động sống và sự phát triển của con người.

Từ định nghĩa trên ta thấy có hai loại môi trường bao gồm: môi trường tự nhiên và môi trường xã hội Môi trường tự nhiên bao gồm các nhân tố thiên nhiên như vật lý, hóa học, sinh học, tồn tại ngoài ý muốn của con người, nhưng cũng ít nhiều chịu tác động của con người. Đó là ánh sáng mặt trời, núi sông, biển cả, không khí, động, thực vật, đất, nước… Môi trường tự nhiên cho ta không khí để thở, đất 5 để xây dựng nhà cửa, trồng cấy, chăn nuôi, cung cấp cho con người các loại tài nguyên khoáng sản cần cho sản xuất, tiêu thụ và là nơi chứa đựng, đồng hóa các chất thải, cung cấp cho ta cảnh đẹp để giải trí, làm cho cuộc sống con người thêm phong phú. Tóm lại, môi trường tự nhiên là toàn bộ những hiện tượng sự vật và điều kiện tự nhiên tồn tại trong mối quan hệ tương tác qua lại và gắn bó hữu cơ với nhau trong một thể thống nhất, có liên quan và cần thiết cho sự tồn tại và phát triển của con người. Đó là một hệ thống có cấu tạo phức tạp, gồm nhiều phân hệ khác nhau của phần vỏ vũ trụ, phần dưới của tầng khí quyển và tầng địa học.

Ngoài ra, cũng có thể hiểu môi trường tự nhiên là môi trường sống của con người và xã hội loài người, là điều kiện đầu tiên, thường xuyên và tất yếu của quá trình sản xuất của cải vật chất, là một trong những yếu tố cơ bản nhất của tồn tại xã hội. Môi trường xã hội là tổng thể các mối quan hệ giữa con người với con người, định hướng hoạt động của con người theo một khuôn khổ nhất định, tạo nên sức mạnh tập thể thuận lợi cho phát triển, làm cho cuộc sống của con người khác với các sinh vật khác. Môi trường xã hội được thể hiện cụ thể bằng các luật lệ, thể chế, cam kết, quy định, ước định… ở các cấp khác nhau như: Liên Hợp Quốc, Hiệp hội các nước, quốc gia, tính, huyện, cơ quan, làng xã, họ tộc, gia đình, tổ nhóm, các tổ chức tôn giáo, tổ chức đoàn thể,… Ngoài ra, người ta còn phân biệt khái niệm môi trường nhân tạo, bao gồm tất cả các nhân tố do con người tạo ra như: nhà ở, phương tiện đi lại, công viên… (Long Cảnh, 2020). Dù cho môi trường theo chức năng được phân thành nhiều loại như vậy nhưng trong khóa luận sẽ chỉ tập trung vào yếu tố môi trường tự nhiên và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong lĩnh vực bảo vệ môi trường này.

Các nhân tố hợp thành môi trường tự nhiên Môi trường tự nhiên là nền tảng cần thiết không thể thiếu được cho sự tồn tại và phát triển của con người và phát triển sản xuất, đặc biệt là sản cuất công nghiệp. Một mặt nó cung cấp và đảm bảo không gian cần thiết cho sự phát triển của các hoạt động sản xuất công nghiệp, như đất đai, không gian cần thiết cho sự phân bố và tổ chức sản xuất công nghiệp. Mặt khác, nó là cơ sở nguyên liệu, năng lượng cho hoạt động sản xuất công nghiệp. Từ các dạng vật chất trong tự nhiên dưới dạng tài nguyên thiên nhiên, qua hoạt động chế biến công nghiệp, chúng trở thành những loại sản phẩm có ích cho con người.

Vậy môi trường tự nhiên được tạo thành từ những yếu tố nào? Cấu trúc môi trường tự nhiên gồm 4 thành phần cơ bản: thạch quyển, thủy quyển, khí quyển và sinh quyển: Hình 1.1: Mối quan hệ của các thành phần cơ bản trong môi trường tự nhiên Nguồn: Chi cục BVMT – Sở tài nguyên MT tỉnh Đồng Nai (2013) Khí quyển: khí quyển là lớp vỏ bên ngoài trái đất với ranh giới dưới là bề mặt thủy quyển, thạch quyển và ranh giới trên là khoảng không giữa các hành tinh. Nó gồm có nitơ (78,1% theo thể tích) và ôxy (20,9%), một lượng nhỏ khí argon (0,9%), cacbonic (khoảng 0,035%), hơi nước và một số chất khí 7 khác. Bầu khí quyển bảo vệ cuộc sống Trái Đất bằng cách hấp thụ các bức xạ tia cực tím của mặt trời và tạo ra sự thay đổi về nhiệt độ giữa ngày và đêm. Thủy quyển: Trên Trái Đất, vòng tuần hoàn nước là quá trình lưu chuyển của nước trong thủy quyển.

Nó bao gồm nước dưới bề mặt Trái Đất, trong các lớp đất, đá (tức nước dưới đất), nước trong cơ thể động vật và thực vật (sinh quyển), nước bao phủ trên bề mặt trái đất ở dạng lỏng (như nước mặn ở đại dương, biển và nước ngọt ở ao hồ, sông ngòi,…) và ở dạng rắn (tuyết, mưa đá), cũng như nước trong khí quyển dạng hơi nước, các đám mây, sương… Khoảng 71% diện tích bề mặt Trái Đất được bao phủ bởi nước. Thạch quyển: là lớp vỏ cứng ngoài cùng nhất của các hành tinh có đất đá. Đất mang trên mình nó các hệ sinh thái và là giá đỡ để con người tác động vào các hệ sinh thái tạo nên các nền văn minh, đảm bảo cho sự tồn tại của nhân loại. Trong vỏ Trái đất chứa đựng nhiều tài nguyên khoáng sản – được sử dụng trong công nghiệp.

Sinh quyển: thường được hiểu gắn liền với Trái đất. Sinh quyển của trái đất bao gồm các loài động vật, thực vật, vi khuẩn, nấm,… từ sinh vật đơn bào nguyên thủy đến đa bào tiến hóa cao. Các thành phần trong sinh quyển luôn tác động tương hỗ nhau. Sự sống trên bề mặt trái đất được phát triển nhờ vào các mối quan hệ tương hỗ giữa sinh vật với môi trường, tạo thành dòng liên tục trong quá trình trao đổi vật chất và năng lượng.

Các yếu tố tạo thành môi trường tự nhiên gồm đất, nước, không khí, sinh vật, hệ sinh thái và các hình thái vật chất khác (Chi cục BVMT, 2013). Vì sao phải bảo vệ môi trường? Theo Khoản 2 Điều 3 của Luật Bảo vệ môi trường 2020 có quy định: “Hoạt động bảo vệ môi trường là hoạt động phòng ngừa, hạn chế tác động xấu đến môi trường; ứng phó sự cố môi trường; khắc phục ô nhiễm, suy thoái môi trường, cải thiện chất lượng môi trường; sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học và ứng phó với biến đổi khí hậu. 8 Song hành cùng sự phát triển của kinh tế - xã hội thì khối lượng rác thải cần được xử lý ngày càng lớn đồng thời tình trạng ô nhiễm môi trường cũng luôn ở mức báo động. Chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy rằng môi trường đang bị ô nhiễm nghiêm trọng dẫn đến tình trạng biến đổi khí hậu, thời tiết khắc nghiệt hơn, mưa axit, nước biển dâng, sa mạc hóa.

Sự nóng lên của Trái Đất sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường sống của con người như: nhiệt độ tăng cao sẽ làm băng tan và mực nước biển tăng theo; hàng năm các cơn bão sẽ gia tăng, làm suy giảm tầng ozon… Bên cạnh đó, một số loài động vật không kịp thích ứng với sự thay đổi đột ngột của thời tiết có thể sẽ bị tuyệt chủng. Khi môi trường bị ô nhiễm, cuộc sống của con người sẽ bị đe dọa và ảnh hưởng nặng nề. Con người có thể sẽ mắc các bệnh về phổi, tim mạch, gan, trẻ em sẽ bị giảm trí thông minh… Ngoài ra, nó cũng là nguyên nhân gây ra các hiện tượng cháy rừng, hủy diệt môi trường sinh thái khiến kinh tế suy giảm. Vì vậy, việc cấp thiết cần thiết phải làm hiện nay đó là bảo vệ và cải thiện môi trường đang bị ô nhiễm và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp cũng không thể thiếu trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

Cơ sở lý luận về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường 1. Khái niệm trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường Doanh nghiệp là một tế bào của nền kinh tế và là một chủ thể tích cực trong xã hội, nên không thể không đặt ra vấn đề trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường và xã hội. Không nên chỉ dừng lại ở các nghĩa vụ về đạo đức hay giá trị về mặt hình ảnh, mà cần đặt trách nhiệm của doanh nghiệp với môi trường và xã hội như là trách nhiệm thực chất và nội tại. Môi trường và xã hội cung cấp các tư liệu sản xuất đầu vào và là nơi tiêu thụ các sản phẩm đầu ra của doanh nghiệp, nghĩa là doanh nghiệp tồn tại và phát triển được khi ở trong lòng môi trường xã hội như cá trong môi trường nước vậy, do đó, trách nhiệm của doanh nghiệp cần được coi là trách nhiệm của doanh nghiệp với chính mình và chủ động thực hiện với tính tự giác cao.

9 Hiện nay, có rất nhiều định nghĩa khác nhau về CSR đi từ đơn giản đến phức tạp phụ thuộc vào quan điểm, quy mô của mỗi doanh nghiệp và quốc gia. Trong các bài viết đầu tiên về CSR, nó thường được gọi là trách nhiệm xã hội (SR) hơn là CSR.