BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM LÊ THÀNH PHONG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2004 Trang 1 MUÏC LUÏC TOÅNG QUAN VEÀ LAÏM PHAÙT MÔÛ ÑAÀU CHÖÔNG 1. TOÅNG QUAN VEÀ LAÏM PHAÙT trang 1 1. NHÖÕNG QUAN ÑIEÅM VEÀ LAÏM PHAÙT trang 1 1.
Quan ñieåm cuûa phaùi troïng tieàn trang 1 1. Quan ñieåm cuûa phaùi Keynes trang 3 1. TÍNH HAI MAËT CUÛA LAÏM PHAÙT trang 6 1. Nhöõng taùc ñoäng tích cöïc cuûa laïm phaùt ñoái vôùi neàn kinh teá trang 6 1.
Nhöõng taùc ñoäng tieâu cöïc cuûa laïm phaùt ñoái vôùi neàn kinh teá trang 9 1. Phaân boá nguoàn löïc khoâng hieäu quaû trang 9 1. Phaân boá thu nhaäp bò bieán daïng trang 10 1. Laøm suy thoaùi kinh teá trang 10 1.
Toán keùm chi phí cuûa xaõ hoäi trang 11 1. MOÄT SOÁ CHÆ TIEÂU ÑO LÖÔØNG LAÏM PHAÙT trang 12 1. KINH NGHIEÄM VEÀ KIEÅM SOAÙT LAÏM PHAÙT ÔÛ MOÄT SOÁ NÖÔÙC TREÂN THEÁ GIÔÙI trang 14 1. Chaám döùt sieâu laïm phaùt ôû Bolivia trang 14 1.
Kieåm soaùt laïm phaùt ôû Trung quoác trang 15 1. Laïm phaùt muïc tieâu, kinh nghieäm kieåm soaùt laïm phaùt ôû moät soá nöôùc kinh teá phaùt trieån trang 17 Keát luaän chöông 1 trang 21 CHÖÔNG 2. THÖÏC TRAÏNG VEÀ TÌNH HÌNH LAÏM PHAÙT VAØ KIEÅM SOAÙT LAÏM PHAÙT ÔÛ VIEÄT NAM TRONG THÔØI GIAN QUA trang 22 Moät soá giaûi phaùp chuû yeáu ñeå kieåm soaùt laïm phaùt ôû Vieät Nam Trang 2 2. LAÏM PHAÙT VAØ KIEÅM SOAÙT LAÏM PHAÙT GIAI ÑOAÏN 1986-1991 trang 23 2.
Tình hình laïm phaùt vaø kieåm soaùt laïm phaùt trang 24 2. Nguyeân nhaân gaây ra tình traïng sieâu laïm phaùt thôøi kyø naøy trang 25 2. Caùc bieän phaùp kieåm soaùt phaùt trang 27 2. LAÏM PHAÙT VAØ KIEÅM SOAÙT LAÏM PHAÙT GIAI ÑOAÏN 1992-1999 trang 29 2.
Dieãn bieán tình hình laïm phaùt trang 29 2. Nguyeân nhaân gaây ra laïm phaùt trang 32 2. Caùc bieän phaùp chuû yeáu ñeå choáng laïm phaùt trang 35 2.Veà chính saùch taøi khoaù trang 35 2.Veà chính saùch tieàn teä trang 36 2. Caùc chính saùch boå trôï khaùc trang 39 2.
LAÏM PHAÙT VAØ KIEÅM SOAÙT LAÏM PHAÙT TÖØ NAÊM 2000 ÑEÁN NAY trang 40 2. Dieãn bieán tình hình laïm phaùt vaø kieåm soaùt laïm phaùt: trang 40 2. Nguyeân nhaân chuû yeáu gaây ra laïm phaùt trang 43 2. Laïm phaùt do caàu keùo trang 44 2.
Laïm phaùt do chi phí ñaåy trang 46 2. Moät soá bieän phaùp kieåm soaùt laïm phaùt trang 48 Keát luaän chöông 2 trang 51 CHÖÔNG 3. CAÙC GIAÛI PHAÙP CHUÛ YEÁU ÑEÅ KIEÅM SOAÙT LAÏM PHAÙT ÔÛ VIEÄT NAM trang 52 3. Quan ñieåm veà kieåm soaùt laïm phaùt trang 52 3.
Muïc tieâu kieåm soaùt laïm phaùt ôû Vieät Nam trang 53 3. CAÙC GIAÛI PHAÙP CHUÛ YEÁU ÑEÅ KIEÅM SOAÙT LAÏM PHAÙT trang 56 Moät soá giaûi phaùp chuû yeáu ñeå kieåm soaùt laïm phaùt ôû Vieät Nam Trang 3 3. Hoaøn thieän phöông phaùp ñeå ño löôøng laïm phaùt ôû Vieät Nam trang 56 3. Veà chính saùch tieàn teä trang 57 3.
Hoaøn thieän caùc coâng cuï cuûa chính saùch tieàn teä trang 58 3. Naâng cao khaû naêng caïnh tranh cuûa caùc toå chöùc tín duïng, ngaân haøng thöông maïi trang 64 3. Môû roäng vaø thuùc ñaåy thanh toaùn khoâng duøng tieàn maët trang 65 3. Veà chính saùch taøi khoaù trang 66 3.
Ñoái vôùi chi ngaân saùch nhaø nöôùc trang 66 3. Ñoái vôùi heä thoáng thu thueá trang 68 3. Caùc chính saùch boå trôï khaùc trang 69 KEÁT LUAÄN CHÖÔNG 3 trang 73 KEÁT LUAÄN trang 74 --------------------- Moät soá giaûi phaùp chuû yeáu ñeå kieåm soaùt laïm phaùt ôû Vieät Nam Trang 4 CHÖÔNG 1 : TOÅNG QUAN VEÀ LAÏM PHAÙT 1. NHÖÕNG QUAN ÑIEÅM VEÀ LAÏM PHAÙT Veà kinh teá, khi noùi ñeán laïm phaùt laø noùi ñeán söï gia taêng lieân tuïc cuûa möùc giaù chung trong neàn kinh teá.
Ñieàu naøy cuõng ñoàng nghóa vôùi vieäc suït giaûm lieân tuïc söùc mua cuûa ñoàng tieàn. Treân giaùc ñoä moái quan heä cung caàu thì möùc giaù chung taêng khi toång cung giaûm hoaëc toång caàu taêng. Toång cung giaûm coù theå laø do caùc cuù soác baát lôïi veà phía cung nhö giaù cuûa caùc yeáu toá saûn xuaát taêng, cung lao ñoäng giaûm. Toång caàu taêng coù theå laø do taêng chi tieâu cuûa chính phuû, giaûm thueá hay do taêng cung tieàn.
Toång cung giaûm hay toång caàu taêng lieân tuïc seõ laøm cho giaù caû khoâng ngöøng taêng leân vaø laïm phaùt xaûy ra. Tuy ña soá caùc nhaø kinh teá coù cuøng moät quan ñieåm nhö treân veà laïm phaùt, nhöng tuøy theo töøng giai ñoaïn lòch söû vaø giaùc ñoä nghieân cöùu khaùc nhau, giöõa hoï cuõng coù nhöõng quan ñieåm khaùc nhau veà nguyeân nhaân gaây ra laïm phaùt cuõng nhö caùch thöùc ñeå choáng laïi laïm phaùt. Trong ñoù, ñaùng chuù yù nhaát laø quan ñieåm cuûa caùc nhaø kinh teá theo hai tröôøng phaùi: phaùi troïng tieàn vaø phaùi Keynes. Quan ñieåm cuûa phaùi troïng tieàn Trong theá kyû 19 vaø ñaàu theá kyû 20, caùc nhaø kinh teá coå ñieån (ñieån hình laø nhaø kinh teá Myõ Irving Fisher) ñaõ ñeà xöôùng ra hoïc thuyeát soá löôïng tieàn teä, theo ñoù, giöõa toång chi tieâu ñeå mua haøng hoaù, dòch vuï ñöôïc saûn xuaát ra trong neàn kinh teá PY (trong ñoù P laø möùc giaù caû, Y laø toång saûn phaåm) vaø löôïng tieàn teä M coù moái quan heä vôùi nhau, vaø ñöôïc bieåu hieän baèng toác ñoä chu chuyeån cuûa tieàn teä V.
Caùch tính toác ñoä chu chuyeån V laø baèng toång chi tieâu, chia cho löôïng tieàn teä (V=PY/M). Döïa vaøo coâng thöùc naøy, caùc nhaø kinh teá ñaõ ñöa ra moät phöông trình trao ñoåi MV=PY. Vôùi laäp luaän raèng, trong thôøi gian ngaén haïn toác ñoä V, toång saûn phaåm Y seõ thay ñoåi Moät soá giaûi phaùp chuû yeáu ñeå kieåm soaùt laïm phaùt ôû Vieät Nam Trang 5 khoâng ñaùng keå vaø coi nhö baát bieán, neáu löôïng tieàn M taêng leân thì giaù caû P cuõng phaûi taêng theo. Theo caùch lyù giaûi naøy, baát cöù vieäc taêng cung tieàn naøo cuõng laøm cho giaù caû taêng leân, vaø nhö vaäy ñeå giaûm tyû leä laïm phaùt thì bieän phaùp duy nhaát laø ngöng vieäc taêng cung tieàn vaøo trong löu thoâng.
Roõ raøng, caùch laäp luaän naøy veà laïm phaùt laø quaù ñôn giaûn vì ñaët neàn kinh teá vaøo trong moät traïng thaùi tónh taïi, ñoù laø khi taêng cung tieàn thì seõ daãn ñeán moät khoái löôïng tieàn nhieàu hôn duøng ñeå mua moät khoái löôïng haøng hoaù nhö cuõ, do ñoù seõ laøm cho giaù caû taêng leân. Ñieàu naøy seõ khoâng lyù giaûi ñöôïc taïi sao giaù caû khoâng thay ñoåi trong tröôøng hôïp vaãn taêng cung tieàn. Tuy söï nhìn nhaän veà laïm phaùt coøn ñôn giaûn, nhöng daãu sao quan ñieåm treân cuõng ñaõ taïo ra moät tieàn ñeà cho vieäc nhaän thöùc veà laïm phaùt sau naøy cuûa caùc nhaø kinh teá. Ñeå khaéc phuïc nhöôïc ñieåm treân trong phöông trình trao ñoåi cuûa Irving Fisher, caùc nhaø kinh teá tieàn teä ñaõ nhìn nhaän laïm phaùt döôùi traïng thaùi ñoäng hôn thoâng qua coâng thöùc trao ñoåi tieàn teä caûi tieán döôùi daïng tyû leä, ñoù laø %P = %M + %V - %Y.
Theo coâng thöùc naøy, laïm phaùt xaûy ra laø do taêng löôïng tieàn vaø taêng toác ñoä chu chuyeån tieàn daãn ñeán laïm phaùt. Hay noùi caùch khaùc, laïm phaùt xaûy ra laø do taêng cung tieàn nhanh hôn toác ñoä taêng cuûa toång saûn phaåm, vaø neáu toác ñoä taêng cung tieàn baèng vôùi toác ñoä taêng cuûa toång saûn phaåm thì laïm phaùt seõ khoâng xaûy ra. Ñieàu naøy ñaõ giaûi thích ñöôïc vieäc taêng cung tieàn trong moät soá tröôøng hôïp naøo ñoù seõ khoâng laøm cho giaù caû taêng leân. Nhö vaäy, vôùi caùch nhìn môùi naøy caùc nhaø kinh teá cuõng coù cuøng quan ñieåm vôùi Irving Fisher khi cho raèng taêng cung tieàn cuõng laø nguyeân nhaân duy nhaát gaây ra laïm phaùt.
Tuy nhieân ñeå choáng laïi laïm phaùt, khaùc vôùi I.Fisher, hoï cho raèng khoâng phaûi baèng vieäc ngöng taêng cung tieàn maø laø duy trì söï phaùt trieån caân ñoái giöõa taêng cung tieàn vaø taêng tröôûng kinh teá, ñieàu naøy seõ laøm cho giaù caû ñöôïc oån ñònh. Moät soá giaûi phaùp chuû yeáu ñeå kieåm soaùt laïm phaùt ôû Vieät Nam Trang 6 Moät vaán ñeà lieân quan ñeán bieän phaùp choáng laïm phaùt naøy laø coù theå daãn ñeán suy thoaùi kinh teá keùo daøi. Vì keát quaû tröôùc tieân cuûa vieäc giaûm taêng cung tieàn laø suït giaûm trong toång caàu. Toång caàu giaûm daãn ñeán saûn löôïng giaûm vaø thaát nghieäp gia taêng.
Hôn nöõa, vieäc giaûm cung tieàn seõ laøm cho laõi suaát taêng leân keùo theo ñaàu tö giaûm. Ñieàu naøy seõ laøm giaûm naêng suaát vaø saûn löôïng cuûa neàn kinh teá. Trong daøi haïn, giaûm cung tieàn, saûn löôïng cuõng giaûm, vì theá, ñeå duy trì söï caân ñoái giöõa tieàn vaø haøng hoaù choáng laïi laïm phaùt ñoøi hoûi phaûi caét giaûm cung tieàn nhieàu hôn, keùo theo suït giaûm saûn löôïng vaø suy thoaùi kinh teá hôn nöõa. Noùi nhö vaäy, khoâng coù nghóa laø vieäc duy trì moái quan heä caân ñoái giöõa taêng cung tieàn vaø taêng tröôûng laø khoâng quan troïng trong vieäc kieåm soaùt laïm phaùt, maø vaán ñeà laø ôû choã bieän phaùp choáng laïm phaùt naøy coù theå phaûi traû giaù raát cao.
Quan ñieåm cuûa phaùi Keynes Ñeå khaéc phuïc nhöõng thieáu xoùt cuûa lyù thuyeát coå ñieån khi cho raèng cung tieàn laø nguyeân nhaân duy nhaát gaây ra laïm phaùt, John Maynard Keynes ñaõ phaùt trieån moät lyù thuyeát môùi veà laïm phaùt. Theo ñoù, Keynes cho raèng nguyeân nhaân chuû yeáu gaây ra laïm phaùt laø do vieäc taêng nhu caàu quaù möùc, vöôït quaù khaû naêng cung öùng cuûa neàn kinh teá, töùc vöôït quaù möùc saûn löôïng tieàm naêng (laø möùc saûn löôïng ñaït tôùi möùc toaøn duïng nhaân coâng). Sôû dó nhö vaäy laø vì, khi neàn kinh teá chöa ñaït tôùi möùc toaøn duïng, caùc doanh nghieäp thöôøng khoâng taêng giaù baùn ñeå ñaùp öùng nhu caàu gia taêng, maø thay vaøo ñoù hoï thöôøng choïn giaûi phaùp gia taêng saûn löôïng. Khi caàu vöôït quaù möùc saûn löôïng tieàm naêng, caùc doanh nghieäp khoâng theå taêng saûn löôïng theâm ñöôïc nöõa vì theá hoï buoäc phaûi taêng giaù baùn, keát quaû laø laïm phaùt xaûy ra.
Maëc duø trong phaân tích cuûa mình, Keynes cuõng thöøa nhaän raèng vieäc taêng cung tieàn quaù möùc cuõng ñoùng moät vai troø quan troïng trong vieäc gaây ra laïm phaùt vaø trong thôøi gian daøi, cung tieàn laø nguyeân nhaân chính gaây ra tình traïng sieâu laïm phaùt, Moät soá giaûi phaùp chuû yeáu ñeå kieåm soaùt laïm phaùt ôû Vieät Nam Trang 7 ñoù laø vieäc giaù caû taêng nhanh vôùi moät toác ñoä raát cao. Ñieàu naøy deã daøng ñöôïc nhaän thaáy trong thöïc teá khi chính phuû taøi trôï cho caùc khoaûn chi tieâu cuûa mình baèng vieäc phaùt haønh tieàn giaáy quaù möùc. Song, theo Keynes cung tieàn chæ laø moät trong nhieàu nhaân toá laøm aûnh höôûng ñeán toång caàu maø thoâi, do ñoù, oâng nhaán maïnh ñeán vai troø cuûa toång caàu hôn laø cung tieàn trong vieäc xaùc ñònh laïm phaùt.