LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong nền kinh tế phát triển và hội nhập như ngày nay, các doanh nghiệp luôn mong muốn thu về một nguồn lợi lớn nhất. Để đạt được mong muốn đó, trước tiên doanh nghiệp cần phải có đầy đủ nguồn vốn trong đó bao gồm cả vốn lưu động. Vốn lưu động được xem như huyết mạch của một doanh nghiệp bởi nó có mặt trong hầu hết các họat động từ dự trữ, sản xuất đến lưu thông sản phẩm.
Thiếu đi nguồn vốn này, doanh nghiệp như thiếu đi một chất xúc tác giúp cho hoạt động kinh doanh trở nên liền mạch và nhất quán. Vì vậy mà ngày nay, nhu cầu vốn lưu động đối với các doanh nghiệp càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, phải làm sao để phát huy được hiệu quả trong việc sử dụng vốn lưu động vẫn là vấn đề được quan tâm hơn cả. Nhìn vào thực tế hiện nay, việc sử dụng vốn lưu động của các doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn và tồn tại khiến cho hiệu quả sử dụng vốn lưu động còn hạn chế.
Ví dụ như, dự án Bắc An Khánh của Tổng công ty Vinaconex và Tổng Công ty Đầu tư phát triển nhà Hà Nội, dự án Thanh Lâm Đại Thịnh (Mê Linh) và dự án khu nhà thu nhập thấp ở Đông Anh của Tổng Công ty Phát triển nhà và đô thị Hà Nội hiện nay đang chậm tiến độ thi công sản xuất do chủ đầu tư không định mức được số vốn lưu động cần thiết ngay từ ban đầu. Và đánh giá đến năm 2015, các dự án này chỉ có thể đạt khoảng 60% mục tiêu đề ra. Ngoài ra, có những doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc quản lý nguồn vốn lưu động trong khâu lưu thông do các quyết định tạm ứng, bán hàng trả chậm trả góp làm phát sinh các khoản phải thu khó đòi, khiến cho nguồn vốn lưu động bị thất thoát, từ đó lượng vốn lưu động để quay vòng sản xuất bị giảm đi đáng kể. Do đó, cần phải có những phân tích, đánh giá thường xuyên để kịp thời đưa ra giải pháp khắc phục và rút kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả dụng vốn lưu động từ đó tạo ra nguồn lợi lớn cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
Cũng tương tự như những doanh nghiệp khác, hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần xây lắp và thương mại Hà Nội trong những năm gần đây chưa đạt được hiệu quả cao. Điển hình như việc quản lý các khoản phải thu và quản lý hàng tồn kho khá lỏng lẻo trong năm 2013 khiến cho lượng hàng tồn kho và các khoản phải thu vào cuối kì tăng vọt lên gấp nhiều lần so với đầu kì. Có 2 nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc các khoản phải thu của Công ty chiếm tỉ trọng lớn trong cơ cấu nguồn vốn lưu động. Thứ nhất là do đặc điểm ngành nghề kinh doanh của Công ty và thứ hai là do việc Công ty nới lỏng các quyết định thanh toán đối với khách hàng để thu hút đối tác và người tiêu thụ.
Với đặc điểm kinh doanh chủ yếu trong lĩnh vực xây lắp nên các công trình mà Công ty trực tiếp đảm nhận đều là những công trình có quy mô lớn, do đó Công ty thường không thể ghi nhận toàn bộ doanh thu của dự án ngay trong kỳ sản xuất kinh doanh. Điều này dẫn đến việc các khoản phải thu cuối năm tăng lên. Ngoài Thang Long University Library ra, việc nới lỏng chính sách thanh toán cũng là yếu tố khiến cho khách hàng không thanh toán cho Công ty ngay trong năm, đặc biệt là những khách hàng đầu tư xây dựng và mua sắm trang thiết bị với số lượng lớn. Đối với lượng hàng tồn kho, do trong năm 2012, Công ty thực hiện mở rộng quy mô ngành nghề sản xuất, ngoài việc xây lắp các công trình điện và trạm biến áp, Công ty còn mở rộng sang lĩnh vực xây dựng cầu đường, xây dựng các hạng mục bê tông cốt thép cho các công trình thủy điện, kinh doanh các loại hình oto và trở thành nhà phân phối cho hãng xe tải JAC nên dẫn đến lượng hàng tồn kho tăng cao hơn so với các năm trước.
Đây chính là vấn đề nan giải của toàn bộ ban lãnh đạo Công ty. Vì vậy, việc thực hiện phân tích về hiệu quả sử dụng vốn lưu động trong thời gian qua của Công ty để có được đánh giá và đưa ra những điều chỉnh kịp thời tại điểm này là vô cùng cần thiết. Từ những vấn đề cấp thiết nêu trên, tôi đã chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động tại Công ty cổ phần xây lắp và thương mại Hà Nội” cho bài khóa luận của mình 2. Mục tiêu nghiên cứu: Mục tiêu chung: Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động của Công ty cổ phần xây lắp và thương mại Hà Nội Mục tiêu cụ thể: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hiệu quả sử dụng vốn lưu động, các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn lưu động và các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn lưu động.
Đánh giá thực trạng hiệu quả sử dụng vốn lưu động ở Công ty cổ phần xây lắp và thương mại Hà Nội. Đề xuất các biện pháp quản lý để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động ở Công ty xây lắp và thương mại Hà Nội 3. Đối tƣợng nghiên cứu: Hiệu quả sử dụng vốn lưu động. Phạm vi nghiên cứu: Về không gian: Công ty cổ phần xây lắp và thương mại Hà Nội.
Về thời gian: Từ ngày 01/01/2011 đến ngày 31/12/2013. Phƣơng pháp nghiên cứu của bài khóa luận Để đảm bảo việc nghiên cứu và phân tích được chính xác và khách quan nhất, người viết đã sử dụng 2 phương pháp đó là: Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nội dung và số liệu của bài khóa luận đều căn cứ vào bản “Báo cáo kết quả kinh doanh” và “Bảng cân đối kế toán” của Công ty phần xây lắp và thương mại Hà Nội trong 3 năm 2011,2012,2013, các tài liệu, giáo trình cung cấp kiến thức có liên quan đến việc đánh giá hiệu quả sử dụng vốn lưu động trong doanh nghiệp. Phương pháp khảo sát thực tế: Người viết đã tiến hành quan sát và tìm hiểu quá trình hoạt động thực tế tại cơ sở của Công ty xây lắp và thương mại Hà Nội trong khoảng thời gian làm bài nghiên cứu này. Tổng quan nghiên cứu Trong lịch sử nghiên cứu Kinh tế - Tài chính ở trong và ngoài nước, những vấn đề xoay quanh đề tài nguồn vốn luôn được các nhà nghiên cứu quan tâm và phân tích kĩ lưỡng.
Có thể kể tới một số bài nghiên cứ của các tác giả trong và ngoài nước như: Lê Đạt Chí (2013), Các nhân tố ảnh hưởng đến việc hoạch định cấu trúc vốn của các nhà quản trị tài chính tại Việt Nam, Tạp chí Phát triển & Hội nhập, 9 (19), tr.22-28 Bạch Đức Hiển và Đoàn Hương Quỳnh (2010), Tái cấu trúc nguồn vốn của doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay, Tạp chí Tài chính, 544, tr. Nguyễn Thị Thanh Nga (2010), Các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn các công ty niêm yết tại Sàn giao dịch chứng khoản TP. HCM, Luận văn Thạc sỹ Kinh tế, Đại học Kinh tế TP. HCM Lê Thị Kim Thư (2012), Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn các CTCP ngành Bất động sản niêm yết trên Sàn giao dịch chứng khoán TP.
HCM, Luận văn thạc sỹ quản trị kinh doanh, Đại học Đà Nẵng, Đà Nẵng. Sau quá trình tìm hiểu các tài liệu nêu trên, có thể thấy rằng, những nghiên cứu này thường chỉ bao quát đề tài ở tầm vĩ mô, và tập trung phân tích các khía cạnh tác động lên nguồn vốn của nền kinh tế hoặc một lĩnh vực cụ thể của nền kinh tế. Ngoài ra, như ta đã biết, nguồn vốn luôn được cấu thành từ nhiều loại vốn như: vốn chủ sở hữu, vốn lưu động, vốn vay v.v, do đó, khi nghiên cứu bao quát toàn bộ nguồn vốn cộng với tính chất vĩ mô của đề tài thì bài nghiên cứu có thể gặp khó khăn trong việc áp dụng vào từng doanh nghiệp cụ thể, đặc biệt là những doanh nghiệp vừa và nhỏ, bởi mỗi doanh nghiệp sẽ có những khó khăn riêng trong từng loại vốn cấu thành nên toàn bộ nguồn vốn. Từ những đánh giá như trên, nội dung bài khóa luận “Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động của Công ty cổ phần xây lắp và thương mại Hà Nội” này chỉ tập trung nghiên cứu một loại vốn cụ thể đó là vốn lưu động, và phạm vi nghiên cứu hẹp, chỉ nghiên cứu trên một doanh nghiệp cụ thể, đó là Công ty cổ phần xây lắp và thương mại Hà Nội.
Điều này giúp cho việc nghiên cứu trở nên dễ dàng và bài nghiên cứu sẽ cụ thể, súc tích hơn, ngoài ra còn có thể giúp ích cho doanh nghiệp, nhận ra được Thang Long University Library những điểm yếu trong công tác quản lý vốn lưu động để từ đó kịp thời khắc phục và thu về được lợi ích tối đa cho việc sản xuất kinh doanh của công ty. Bố cục của bài khóa luận Nội dung chính của bài khóa luận được kết cấu thành ba chương: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về hiệu quả sử dụng vốn lƣu động trong doanh nghiệp Chƣơng 2. Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn lƣu động tại Công ty cổ phần xây lắp và thƣơng mại Hà Nội Chƣơng 3.
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lƣu động tại Công ty cổ phần xây lắp và thƣơng mại Hà Nội CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN LƢU ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Khái quát chung về vốn lƣu động 1.1 Khái niệm về vốn lưu động Vốn lưu động là biểu hiện bằng tiền của tài sản lưu động và quá trình vận động của vốn lưu động chịu sự chi phối bởi những đặc điểm của tài sản lưu động. Hay nói cách khác: vốn lưu động của doanh nghiệp là số tiền ứng trước về tài sản lưu động hiện có và đầu tư ngắn hạn của doanh nghiệp để đảm bảo cho hoạt động của doanh nghiệp được bình thường, liên tục. Sự vận động và biến đổi về hình thái của vốn lưu động trong quá trình sản xuất kinh doanh có thể khái quát bằng sơ đồ sau: (1) (2) (3) Vốn Vốn Vốn Vốn trong bằng tiền dự trữ sản xuất lưu thông (4) Sơ đồ 1.
Sơ đồ sự biến đổi hình thái của vốn lưu động [7, tr.