Chương 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về hiệu quả hoạt động cho vay của NHTM đối với DNNVV. Phương pháp nghiên cứu và thiết kế luận văn Chương 3: Thực trạng hiệu quả hoạt động cho vay đối với DNNVV tại NH TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam Chương 4 : Định hướng và một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay đối với DNNVV tại NH TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam 3 z CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CƢ́U VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1.
Tổng quan tình hình nghiên cứu 1.1 Các công trình nghiên cứu: Hoạt động cho vay của NHTM cũng nhƣ vấn đề tiếp cận vốn của DN luôn đƣợc quan tâm và có nhiều bài viết, công trình khoa học đã đƣợc công bố, đây là nguồn tƣ liệu quý cho việc nghiên cứu luận văn. Nhóm các công trình nghiên cứu về hoạt động cho vay DNNVV của các NHTM Việt Nam Tín dụng đối với DNNVV của các Ngân hàng Thương mại Cổ phần trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh –Luận án tiến sĩ của Võ Đức Toàn – 2012 - Đại học Ngân hàng TP Hồ Chí Minh. Luận văn nghiên cứu các đặc điểm cơ bản, vai trò và tiêu chuẩn DNNVV, đặc điểm và rủi ro của hoạt động tín dụng NH đến DNNVV. trong đó tác giả đƣa ra bài học kinh nghiệm xây dựng các hệ thống quỹ hỗ trợ tín dụng tại một số nƣớc trong khu vực Đông Nam Á, châu Á, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam.
Từ việc nêu thực trạng về hoạt động tín dụng của các NH TMCP đối với DNNVV, luận án đã đánh giá đƣợc chất lƣợng tín dụng, nêu lên đƣợc những hạn chế và nguyên nhân trong quan hệ tín dụng giữa các NH TMCP với DNNVV trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. Tác giả đã hệ thống hóa các định hƣớng phát triển tín dụng, góp phần đƣa ra các giải pháp và khuyến nghị. Các giải pháp đƣa ra có cơ sở lý luận và thực tiễn nên có tính ứng dụng. Tuy nhiên tác giả chƣa đi sâu vào phân tích các chỉ tiêu tín dụng, phân loại nhóm khách hàng và tỷ trong dƣ nợ nhóm của từng NH hay tình hình dƣ nợ cho vay theo chiến lƣợc kinh doanh của NH nên những giải pháp khuyến nghị của luận án hƣớng tới các cơ quan quản lý chứ chƣa có nhiều khuyến nghị nâng cao chất lƣợng, hiệu quả tín dụng của NH TMCP.
4 z Tăng trưởng tín dụng NH đối với DNNVV ở Việt Nam trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn - Luận án tiến sĩ của Nguyễn Văn Lê - 2014- Học viện Ngân hàng. Luận án đánh giá khả năng tiếp cận tín dụng của DNNVV khi nền kinh tế khó khăn, mất ổn định và nêu lên một số tiêu chí đánh giá cũng nhƣ các nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động này. Luận án nghiên cứu kinh nghiệm của Đài Loan, Hàn Quốc và Ireland về tăng trƣởng tín dụng NH cho DNNVV khi các nƣớc này cũng phải đối mặt với tình trạng kinh tế vĩ mô bất ổn nhằm rút ra một số bài học kinh nghiệm cho các NHTM và cơ quan quản lý nhà nƣớc về hoạt động NH. Từ những cơ sở lý luận cơ bản, tác giả đã tập trung đánh giá một cách tổng thể thực trạng tăng trƣởng tín dụng đối với đối tƣợng DNNVV trong thời gian qua theo nhiều cách tiếp cận, bao gồm cách tiếp cận định tính và định lƣợng, cách tiếp cận từ phía dịch vụ tín dụng NH cũng nhƣ nhu cầu huy động vốn của DNNVV.Trong môi trƣờng điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn, hoạt động của các DNNVV có thể bị ảnh hƣởng, tuy nhiên nhu cầu đối với các dịch vụ NH của đối tƣợng DN này sẽ tiếp tục gia tăng trong tƣơng lai đặc biệt là khi các yếu tố kinh tế vĩ mô đi vào ổn định.
Đây chính là cơ sở để các NHTM tăng cƣờng cung cấp tín dụng cho các DNNVV. Luận án đã đƣa ra nhóm giải pháp mang tính chiến lƣợc và nhóm giải pháp cụ thể cho việc tăng trƣởng tín dụng cho DNNVV trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn. Nhóm các công trình nghiên cứu về hiệu quả hoạt động cho vay đối với DNNVV của NHTM Việt Nam: Đã có nhiều luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ nghiên cứu về hiệu quả hoạt động cho vay DNNVV từ các NH đến các chi nhánh NH nhƣ sau: Hiệu quả tín dụng của NH Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Quảng Nam- Luận án tiến sĩ của Nguyễn Thị Nhƣ Thủy- 2015- Học viên chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Luận án hệ thống lại các đề tài nghiên cứu quốc tế về hoạt động tín dụng, nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động tín dụng và các công trình nghiên cứu trong nƣớc về hiệu quả tín dụng, nâng cao hiệu quả tín dụng của NHTM.
Luận án ứng dụng mô hình kinh tế lƣợng – hồi quy tuyến tính, sử dụng chƣơng trình Eviews 6.0 để ƣớc 5 z lƣợng các hệ số của mô hình hồi quy để kiểm định hiệu quả tín dụng của NHNo&PTNT tỉnh Quảng Nam. Luận án đánh giá mối quan hệ giữa các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả tín dụng riêng biệt nhƣ hiệu quả sử dụng vốn, vòng quay vốn tín dụng, tỷ lệ nợ xấu, hệ số thu hồi nợ , hệ số rủi ro tín dụng với chỉ tiêu phản ánh hiệu quả tín dụng tổng thể là lợi nhuận hoạt động tín dụng. Trong phần đánh giá chung những hạn chế, tác giả cũng đã đƣa ra những con số khảo sát thực tế chất lƣợng tín dụng về quy trình thẩm định cho vay của NH, năng lực cán bộ tín dụng. Luận án cũng đã gợi ý một số giải pháp cải thiện các chỉ tiêu về hiệu quả tín dụng, kết hợp cho vay với phát triển các sản phẩm dịch vụ, tận dụng lợi thế nơi địa bàn mà chi nhánh đặt trụ sở nhằm mang lại lợi nhuận cho NH.
Chất lượng cho vay đối với DNNVV tại NH Công Thương- CN Nam Thăng Long- Luận văn thạc sĩ của Phùng Thị Nga- 2012- Trƣờng Đại học Kinh tế - Đại học Quốc Gia Hà Nội. Luận văn đã tổng quan chung về DNNVV, vị trí, vai trò của nó đối với nền kinh tế và các chỉ tiêu đánh giá chất lƣợng cho vay. Luận văn cũng đã đi sâu nghiên cứu và phân tích thực trạng về quan hệ cho vay của NH Công thƣơng - CN Nam Thăng Long đối với DNNVV, chỉ ra đƣợc những tồn tại và nguyên nhân và đƣa ra đƣợc giải pháp và kiến nghị với NH Công thƣơng giúp nâng cao và mở rộng hơn hoạt động cho vay với DNNVV tại NH. Đây là một luận văn có cách viết và lập luận chặt chẽ, các chỉ tiêu, đánh giá đi sát với tình hình hoạt động của chi nhánh nên mang tính thiết thực, có tính ứng dụng.
Nhóm các công trình nghiên cứu về hiệu quả hoạt động cho vay đối với DNNVV tại NHTMCP BIDV Nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay DNNVV tại NH Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Thăng Long- Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Hải- Trƣờng Đại học Kinh Tế Quốc Dân. Luận văn nêu ra những mặt tích cực trong hoạt động cho vay của NH. Luận văn đề xuất giải pháp tăng cƣờng công tác Marketing, các kênh tiếp cận với DNNVV. Luận văn đặc biệt chú trọng đến việc cần hoàn thiện chính sách rủi ro, hệ 6 z thống xếp hạng tín dụng đối với hệ thống thông tin, xếp hạng và chấm điểm khách hàng, NH cần xúc tiến làm việc với các NH nƣớc ngoài có kinh nghiệm trong hoạt động cho vay DNNVV và có hệ thống chấm điểm đã hoàn thiện nhằm học tập kinh nghiệm trong việc xây dựng hệ thống chấm điểm khách hàng tiên tiến, chất lƣợng thống tin cần đƣợc cải tiến.
Mở rộng cho vay DNNVV chi nhánh NH Đầu tư và Phát triển Hải Vân, Đà Nẵng - Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Trƣơng Thuần Mẫn - 2012 -Đại học Đà Nẵng. Luận văn nêu ra thực trạng hoạt động cho vay đối với DNNVV tại chi nhánh cho thấy sự mất cân đối cơ cấu tín dụng của BIDV Hải Vân. Tỷ trọng cho vay DN lớn còn cao, cho vay DNNVV chỉ chiếm trung bình khoảng 20% tổng quy mô dƣ nợ của chi nhánh. Tác giả đã trình bày quy mô dƣ nợ, thị phần cho vay DNNVV của các NHTM trên địa bàn, so sánh thu nhập từ hoạt động cho vay và chất lƣợng hoạt động cho vay qua các năm nghiên cứu.
Tác giả đã đƣa ra phân tích đƣợc điểm mạnh, điểm yếu trong quá trình hoạt động cho vay của chi nhánh để đƣa ra các giải pháp phù hợp, hiệu quả để mở rộng cho vay đối với DNNVV. Những giải pháp đƣợc đƣa ra rất sát với thực tế những điểm yếu và thiếu của một chi nhánh còn non trẻ. Tuy nhiên, chủ thể nghiên cứu của luận văn giới hạn trong một chi nhánh nhỏ mới thành lập nên chƣa có đánh giá đƣợc nhiều về hiệu quả cho vay đối với DNNVV để từ đó gợi ý giải pháp cho NH- liệu cho vay DNNVV có đem lại lợi nhuận cho chi nhánh nhƣ đã và đang thu lợi từ DN lớn hay không.2 Khoảng trống nghiên cứu của luận văn Từ việc tổng quan các tài liệu tham khảo, tôi thấy rằng đã có không ít đề tài luận văn từ thạc sĩ đến tiến sĩ hay các bài báo, bài hội thảo nghiên cứu về hoạt động cho vay, hiệu quả cho vay của NH đối với DNNVV. Đối với BIDV, cũng đã có không ít luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ nghiên cứu về hiệu quả cho vay đối với DNNVV.
Tuy nhiên, các công trình mới nghiên cứu ở cấp độ chi nhánh. Trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết về hiệu quả hoạt động cho vay, luận văn của tác giả đứng ở góc độ Hội sở sẽ phân tích đánh giá các chỉ tiêu về hiệu quả cho vay, so sánh với các năm, so sánh với các NH có cùng quy mô để đánh giá hiệu quả cho vay đối với 7 z DNNVV của BIDV. Luận văn tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm nhằm phát triển hoạt động cho vay đối với DNNVV và nâng cao hiệu quả cho vay để tƣơng xứng với tiềm năng của BIDV và tiềm năng của DNNVV. Hoạt động cho vay của Ngân hàng thƣơng mại đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa 1.
Doanh nghiê ̣p nhỏ và vừa 1. Khái niệm Hiện nay có rất nhiều tiêu thức để phân loại DNNVV.