Tối Ưu Hạch Toán Chi Phí Sản Xuất Trong Ngành Xây Dựng

Tài liệu nghiên cứu Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty kiến trúc tây hồ, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Trường học: Công ty Kiến trúc Tây Hòa
• Chuyên ngành: Kỹ thuật xây dựng
• Đề tài: Tối Ưu Hạch Toán Chi Phí Sản Xuất Trong Ngành Xây Dựng
• Loại tài liệu: Chuyên đề thực tập
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. PHẦN I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP
• 2. PHẦN II: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN KIẾN TRÚC TÂY HÀ
• 3. PHẦN III: MỘT SỐ Ý KIẾN ĐÓNG GÓP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY KIẾN TRÚC TÂY HÀ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hạch Toán Chi Phí Sản Xuất Xây Dựng Hiện Nay

Trong bối cảnh nền sản xuất xã hội ngày càng phát triển, kế toán đóng vai trò then chốt trong quản lý kinh tế của Nhà nước và doanh nghiệp. Đặc biệt, ngành xây dựng cơ bản, với chức năng tạo ra tài sản cố định cho nền kinh tế, đòi hỏi hạch toán chi phí một cách chính xác. Việc quản lý, tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất hiệu quả không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm, giảm giá thành sản phẩm mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với nền kinh tế, bởi vốn đầu tư xây dựng cơ bản hàng năm chiếm tỷ trọng lớn trong ngân sách Nhà nước. Sản phẩm xây lắp mang tính đơn chiếc, kết cấu phức tạp, chu kỳ sản xuất dài và hoạt động mang tính lưu động rộng lớn, do đó, công tác kế toán trong doanh nghiệp xây lắp có những đặc điểm riêng biệt cần được quan tâm.

1.1. Vai Trò Của Hạch Toán Chi Phí Trong Ngành Xây Dựng

Hạch toán chi phí đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý chi phí xây dựng và kiểm soát nguồn lực. Kế toán giúp xác định chính xác giá thành công trình xây dựng, từ đó hỗ trợ việc ra quyết định về giá cả và lựa chọn dự án đầu tư hiệu quả. Hơn nữa, hạch toán chi phí hiệu quả giúp doanh nghiệp xây dựng theo dõi dòng tiền, tối ưu hóa việc sử dụng vốn và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường. Theo chuyên đề thực tập, việc nắm bắt thông tin kinh tế và thực thi đầy đủ các chế độ kế toán là yếu tố then chốt để điều hành quản lý hoạt động kinh doanh một cách hiệu quả.

1.2. Đặc Điểm Riêng Của Hạch Toán Chi Phí Xây Lắp

Khác với các ngành sản xuất khác, ngành xây lắp có đặc điểm là sản phẩm mang tính đơn chiếc, kết cấu phức tạp, chu kỳ sản xuất kéo dài và tính lưu động rộng lớn. Mỗi sản phẩm xây lắp đều có yêu cầu riêng về tổ chức quản lý, tổ chức thi công và biện pháp thi công phù hợp với đặc điểm từng công trình cụ thể. Bên cạnh đó, sản phẩm xây dựng cơ bản thường có giá trị lớn, khối lượng công trình lớn và thời gian thi công tương đối dài, đòi hỏi việc quản lý chi phí phải chặt chẽ và chính xác. Doanh nghiệp cần xác định rõ các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí xây dựng để có biện pháp kiểm soát hiệu quả.

II. Thách Thức Trong Quản Lý và Hạch Toán Chi Phí Xây Dựng

Việc quản lý và hạch toán chi phí trong ngành xây dựng gặp nhiều thách thức do tính chất phức tạp của các dự án, sự biến động của giá cả vật liệu và nhân công, cũng như các yếu tố rủi ro tiềm ẩn. Việc thiếu kiểm soát chi phí có thể dẫn đến vượt ngân sách, chậm tiến độ và giảm lợi nhuận của doanh nghiệp. Vì vậy, việc áp dụng các phương pháp và công cụ quản lý chi phí hiệu quả là vô cùng cần thiết. Việc áp dụng các nguyên tắc và quy trình hạch toán phù hợp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch và chính xác của thông tin tài chính.

2.1. Rủi Ro Về Biến Động Giá Vật Liệu Xây Dựng

Sự biến động của giá vật liệu xây dựng là một trong những rủi ro lớn nhất ảnh hưởng đến quản lý chi phí xây dựng. Các yếu tố như lạm phát, biến động tỷ giá hối đoái, và thay đổi chính sách có thể làm tăng chi phí vật liệu, gây áp lực lên ngân sách dự án. Doanh nghiệp cần có các biện pháp dự phòng rủi ro, như ký kết hợp đồng mua bán vật liệu dài hạn hoặc sử dụng các công cụ tài chính để bảo vệ khỏi biến động giá. Cần theo dõi sát sao thị trường và xây dựng kế hoạch mua sắm vật liệu hợp lý để giảm thiểu rủi ro.

2.2. Quản Lý Chi Phí Nhân Công Trong Bối Cảnh Cạnh Tranh

Chi phí nhân công là một phần quan trọng trong tổng chi phí xây dựng. Việc quản lý chi phí nhân công hiệu quả đòi hỏi doanh nghiệp phải có kế hoạch tuyển dụng, đào tạo và quản lý nhân sự phù hợp. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần đảm bảo tuân thủ các quy định về lao động, trả lương công bằng và tạo môi trường làm việc an toàn để giữ chân nhân viên giỏi. Sự cạnh tranh trong ngành có thể đẩy chi phí nhân công lên cao, đòi hỏi doanh nghiệp phải tìm cách tối ưu chi phí nhân công xây dựng thông qua cải tiến quy trình làm việc và áp dụng công nghệ mới.

2.3. Thách Thức Với Định Mức Chi Phí Xây Dựng Thực Tế

Việc xác định và áp dụng định mức chi phí xây dựng phù hợp là một thách thức lớn. Các định mức thường được xây dựng dựa trên kinh nghiệm trong quá khứ và điều kiện thị trường chung, có thể không phản ánh đầy đủ đặc điểm riêng của từng dự án cụ thể. Điều này có thể dẫn đến sự chênh lệch giữa chi phí dự kiến và chi phí thực tế, gây khó khăn cho việc kiểm soát chi phí. Do đó, doanh nghiệp cần phải thường xuyên cập nhật và điều chỉnh định mức chi phí, đồng thời kết hợp với việc phân tích chi tiết các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí để đưa ra các quyết định chính xác.

III. Cách Tối Ưu Hạch Toán Chi Phí Vật Tư Xây Dựng Hiệu Quả Nhất

Tối ưu hạch toán chi phí vật tư xây dựng là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Việc này bao gồm việc lựa chọn nhà cung cấp uy tín, quản lý kho vật tư hiệu quả, kiểm soát lượng vật tư tiêu hao và áp dụng các biện pháp tiết kiệm vật tư. Ngoài ra, việc sử dụng các phần mềm quản lý chi phí cũng giúp doanh nghiệp theo dõi và kiểm soát chi phí vật tư một cách chính xác và kịp thời.

3.1. Lựa Chọn Nhà Cung Cấp Vật Tư Xây Dựng Uy Tín Giá Tốt

Việc lựa chọn nhà cung cấp vật tư uy tín và có giá cả cạnh tranh là yếu tố then chốt để tối ưu chi phí vật tư xây dựng. Doanh nghiệp nên thực hiện nghiên cứu thị trường, so sánh giá cả và chất lượng từ nhiều nhà cung cấp khác nhau, đồng thời đánh giá khả năng cung cấp, dịch vụ hỗ trợ và uy tín của nhà cung cấp. Nên ưu tiên các nhà cung cấp có chứng nhận chất lượng, có chính sách bảo hành và đổi trả rõ ràng, và có kinh nghiệm cung cấp vật tư cho các dự án lớn.

3.2. Quản Lý Kho Vật Tư Xây Dựng Tránh Lãng Phí Thất Thoát

Quản lý kho vật tư hiệu quả giúp giảm thiểu tình trạng lãng phí, thất thoát vật tư và đảm bảo cung cấp vật tư kịp thời cho công trình. Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình nhập, xuất, kiểm kê vật tư chặt chẽ, sử dụng phần mềm quản lý kho để theo dõi số lượng và giá trị vật tư, đồng thời thực hiện kiểm kê định kỳ để phát hiện và xử lý các sai sót. Nên bố trí kho vật tư ở vị trí thuận tiện, đảm bảo an toàn và bảo quản vật tư đúng cách để tránh hư hỏng.

3.3. Kiểm Soát Định Mức Tiêu Hao Vật Tư Trong Xây Dựng

Kiểm soát chặt chẽ định mức tiêu hao vật tư giúp giảm thiểu lượng vật tư tiêu hao và tiết kiệm chi phí. Doanh nghiệp cần xây dựng định mức tiêu hao vật tư cho từng công việc, từng loại vật tư, đồng thời theo dõi và so sánh với lượng vật tư thực tế sử dụng để phát hiện và xử lý các trường hợp vượt định mức. Nên khuyến khích công nhân viên sử dụng vật tư tiết kiệm và có trách nhiệm, đồng thời áp dụng các biện pháp kỹ thuật để giảm thiểu lượng vật tư tiêu hao.

IV. Ứng Dụng Phần Mềm Quản Lý Chi Phí Sản Xuất Trong Xây Dựng

Sử dụng phần mềm quản lý chi phí sản xuất là một giải pháp hiệu quả để nâng cao tính chính xác, kịp thời và minh bạch của thông tin tài chính. Phần mềm giúp doanh nghiệp tự động hóa các quy trình hạch toán, theo dõi chi phí theo từng công trình, hạng mục, giai đoạn, và tạo ra các báo cáo phân tích chi phí. Điều này giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính, đưa ra các quyết định chính xác và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động.

4.1. Lợi Ích Của Việc Sử Dụng Phần Mềm Kế Toán Xây Dựng

Phần mềm kế toán xây dựng mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp, bao gồm: giảm thiểu sai sót trong hạch toán, tiết kiệm thời gian và chi phí, cải thiện khả năng kiểm soát chi phí, cung cấp thông tin kịp thời và chính xác cho việc ra quyết định, và nâng cao năng lực cạnh tranh. Phần mềm cũng giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định về kế toán và báo cáo tài chính.

4.2. Các Tính Năng Quan Trọng Của Phần Mềm Quản Lý Chi Phí Xây Dựng

Một phần mềm quản lý chi phí xây dựng tốt cần có các tính năng sau: quản lý dự toán, quản lý vật tư, quản lý nhân công, quản lý công trình, hạch toán chi phí, lập báo cáo tài chính, và phân tích chi phí. Phần mềm cũng cần có khả năng tích hợp với các hệ thống khác, như hệ thống quản lý dự án, hệ thống quản lý kho, và hệ thống ngân hàng.

4.3. Lưu Ý Khi Lựa Chọn Phần Mềm Quản Lý Chi Phí Xây Dựng Phù Hợp

Khi lựa chọn phần mềm quản lý chi phí xây dựng, doanh nghiệp cần xem xét các yếu tố sau: tính năng của phần mềm, khả năng đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp, chi phí đầu tư và vận hành, khả năng tích hợp với các hệ thống khác, và uy tín của nhà cung cấp. Nên lựa chọn phần mềm có giao diện thân thiện, dễ sử dụng, và có dịch vụ hỗ trợ tốt.

V. Phân Tích Chi Phí Xây Dựng Nền Tảng Của Quyết Định Thông Minh

Phân tích chi phí xây dựng là quá trình đánh giá, so sánh và giải thích các thông tin về chi phí để đưa ra các quyết định thông minh và cải thiện hiệu quả hoạt động. Việc phân tích chi phí giúp doanh nghiệp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí, đánh giá hiệu quả của các biện pháp tiết kiệm chi phí, và dự báo chi phí trong tương lai. Phân tích chi phí là một công cụ quan trọng để kiểm soát chi phí xây dựng và nâng cao lợi nhuận.

5.1. Các Phương Pháp Phân Tích Chi Phí Xây Dựng Phổ Biến

Có nhiều phương pháp phân tích chi phí xây dựng, bao gồm: phân tích biến động chi phí, phân tích tỷ lệ chi phí, phân tích chi phí – lợi ích, và phân tích điểm hòa vốn. Mỗi phương pháp có ưu điểm và nhược điểm riêng, phù hợp với từng mục đích phân tích cụ thể. Doanh nghiệp cần lựa chọn phương pháp phù hợp để đạt được hiệu quả cao nhất.

5.2. Sử Dụng Báo Cáo Chi Phí Để Ra Quyết Định Kinh Doanh

Báo cáo chi phí xây dựng cung cấp thông tin quan trọng để ra quyết định kinh doanh, như: lựa chọn dự án đầu tư, định giá sản phẩm, quyết định đầu tư vào công nghệ mới, và đánh giá hiệu quả hoạt động. Doanh nghiệp cần phân tích báo cáo chi phí một cách kỹ lưỡng để đưa ra các quyết định chính xác và tối ưu hóa lợi nhuận.

5.3. Các Chỉ Số Chi Phí Quan Trọng Trong Ngành Xây Dựng

Có nhiều chỉ số chi phí quan trọng trong ngành xây dựng, như: chi phí vật liệu trên doanh thu, chi phí nhân công trên doanh thu, chi phí sản xuất chung trên doanh thu, và lợi nhuận gộp trên doanh thu. Các chỉ số này giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả hoạt động, so sánh với các đối thủ cạnh tranh, và xác định các lĩnh vực cần cải thiện.

VI. Tương Lai Của Hạch Toán Chi Phí và Quản Lý Xây Dựng

Trong tương lai, hạch toán chi phí và quản lý xây dựng sẽ ngày càng được số hóa và tự động hóa. Các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), và blockchain sẽ được ứng dụng rộng rãi để cải thiện tính chính xác, kịp thời và minh bạch của thông tin tài chính. Doanh nghiệp cần chủ động tiếp cận và ứng dụng các công nghệ mới để nâng cao năng lực cạnh tranh và đạt được thành công.

6.1. Ứng Dụng AI Trong Dự Báo Chi Phí Xây Dựng

AI có thể được sử dụng để dự báo chi phí xây dựng một cách chính xác hơn, dựa trên việc phân tích dữ liệu lớn từ nhiều nguồn khác nhau. AI có thể học hỏi từ kinh nghiệm trong quá khứ và dự đoán các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí, giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định chính xác hơn.

6.2. IoT và Giám Sát Chi Phí Thực Tế

IoT có thể được sử dụng để giám sát chi phí thực tế một cách liên tục, thông qua việc thu thập dữ liệu từ các cảm biến và thiết bị khác nhau trên công trường. Điều này giúp doanh nghiệp phát hiện sớm các vấn đề phát sinh và có biện pháp xử lý kịp thời.

6.3. Blockchain và Tính Minh Bạch

Blockchain có thể được sử dụng để tăng cường tính minh bạch của các giao dịch tài chính trong ngành xây dựng, giúp giảm thiểu rủi ro gian lận và cải thiện lòng tin giữa các bên liên quan. Blockchain cũng giúp doanh nghiệp theo dõi dòng tiền và đảm bảo tuân thủ các quy định về kế toán và báo cáo tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chuyªn ®Ò thùc tËp Lêi nãi ®Çu NÒn s¶n xuÊt x· héi ngµy cµng ph¸t triÓn, kÕ to¸n ngµy cµng trë nªn quan träng vµ trë thµnh c«ng cô kh«ng thÓ thiÕu ®- îc trong qu¶n lý kinh tÕ cña Nhµ níc vµ cña doanh nghiÖp. §Ó ®iÒu hµnh qu¶n lý ®îc toµn bé ho¹t ®éng kinh doanh ë doanh nghiÖp cã hiÖu qu¶ nhÊt, c¸c doanh nghiÖp ph¶i n¾m b¾t kÞp thêi, chÝnh x¸c c¸c th«ng tin kinh tÕ vµ thi hµnh ®Çy ®ñ c¸c chÕ ®é kÕ to¸n, chÕ ®é qu¶n lý trong tÊt c¶ c¸c kh©u cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, kinh doanh vµ qu¸ tr×nh sö dông vèn. Ngµnh x©y dùng c¬ b¶n lµ mét trong nh÷ng ngµnh s¶n xuÊt ®Æc thï cã chøc n¨ng t¹o ra TSC§ cho nÒn kinh tÕ quèc d©n. V× vËy, viÖc h¹ch to¸n ®óng ®¾n gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ hoµn thiÖn c«ng t¸c tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm cã ý nghÜa quan träng kh«ng chØ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p trong viÖc gióp bé m¸y qu¶n lý s¶n xuÊt kinh doanh ph©n tÝch ®a ra c¸c biÖn ph¸p tiÕt kiÖm chi phÝ, gi¶m gi¸ thµnh s¶n phÈm, khai th¸c mäi tiÒm n¨ng cña doanh nghiÖp mµ cßn cã ý nghÜa quan träng ®èi víi nÒn kinh tÕ quèc d©n vèn ®Çu t XDCB hµng n¨m chiÕm kho¶ng 40% ng©n s¸ch Nhµ níc.

MÆt kh¸c phÈm x©y l¾p mang tÝnh ®¬n chiÕc, kÕt cÊu phøc t¹p, chu kú s¶n xuÊt dµi, ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp x©y l¾p mang tÝnh lu ®éng réng lín nªn c«ng t¸c kÕ to¸n trong doanh nghiÖp x©y l¾p cã nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng biÖt. Do ®ã, mçi s¶n phÈm x©y l¾p ®Òu cã yªu cÇu vÒ tæ chøc qu¶n lý, tæ chøc thi c«ng vµ biÖn ph¸p thi c«ng phï hîp víi ®Æc ®iÓm cña tõng c«ng tr×nh cô thÓ. S¶n phÈm x©y dùng c¬ b¶n cã gi¸ trÞ lín, khèi lîng c«ng tr×nh lín, thêi gian thi c«ng t¬ng ®èi dµi. Trong qu¸ tr×nh thùc tËp ë C«ng ty KiÕn tróc T©y Hå em chän ®Ò tµi: “ Hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p 1 Chuyªn ®Ò thùc tËp t¹i C«ng ty KiÕn tróc T©y Hå” bµi lµm cña em chia lµm 3 phÇn.

PhÇn I: Lý luËn chung vÒ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. PhÇn II: Thùc tr¹ng tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p t¹i C«ng ty cæ phÇn KiÕn tróc T©y Hå. PhÇn III: Mét sè ý kiÕn ®ãng gãp nh»m hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i C«ng ty KiÕn Tróc T©y Hå. PhÇn I Lý luËn chung vÒ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p.

§Ó ®¶m b¶o kÕ to¸n ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, cung cÊp th«ng tin kÞp thêi cho qu¶n trÞ doanh nghiÖp, kÕ to¸n trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p cÇn ph¶i qu¸n triÖt c¸c nguyªn t¾c sau: 1. Néi dung vµ b¶n chÊt kinh tÕ cña chi phÝ. Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé hao phÝ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ mµ doanh nghiÖp ®· bá ra cã liªn quan ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong thêi kú nhÊt ®Þnh( th¸ng, quý, n¨m). Tøc chi phÝ s¶n xuÊt ®îc biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé hao phÝ mµ doanh nghiÖp tiªu dïng trong mét thêi kú mµ doanh nghiÖp s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm.

Nh vËy, chi phÝ lµ sù chuyÓn dÞch vèn, chuyÓn dÞch gi¸ trÞ cña c¸c yÕu tè s¶n xuÊt vµo c¸c ®èi tîng tÝnh gi¸. Nªn kÕ to¸n ph¶i tæng hîp c¸c thµnh phÇn chi phÝ cÊu t¹o nªn s¶n phÈm tõ nguyªn vËt liÖu, con ngêi vµ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh ph¸t 2 Chuyªn ®Ò thùc tËp sinh trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm. Nh÷ng chi phÝ nµy ph¶i ®îc ph©n lo¹i theo tõng tiªu thøc nhÊt ®Þnh trong tõng c«ng tr×nh vµ h¹ng môc c«ng tr×nh, toµn bé chi phÝ s¶n phÈm x©y l¾p ®îc thÓ hiÖn qua c¸c yÕu tè sau: 1.Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt. Do chi phÝ s¶n xuÊt- kinh doanh cã nhiÒu lo¹i nªn cÇn thiÕt ph¶i ph©n lo¹i chi phÝ nh»m t¹o thuËn lîi cho c«ng viÖc qu¶n lý h¹ch to¸n chi phÝ.

Ph©n lo¹i chi phÝ nh»m lµ viÖc s¾p xÕp c¸c lo¹i chi phÝ kh¸c nhau vµo tõng nhãm theo ®Æc trng nhÊt ®Þnh. Trong thùc tÕ cã rÊt nhiÒu c¸ch ph©n lo¹i kh¸c nhau, tuy nhiªn lùa chän ph¬ng ph¸p nµo do c¸ch qu¶n lý vµ h¹ch to¸n. V× vËy c¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i ¸p dông cho mÝnh sao cho sö dông ph¬ng ph¸p nµo ®Ó h¹ch to¸n c¸c chi phÝ kh«ng bÞ trïng l¾p. Sau ®©y lµ mét sè c¸ch ph©n lo¹i chi phÝ: a.

Ph©n lo¹i theo yÕu tè chi phÝ. §Ó phôc vô cho viÖc tËp hîp, qu¶n lý chi phÝ theo néi dung kinh tÕ ban ®Çu ®ång nhÊt cña nã mµ kh«ng xÐt ®Õn c«ng dông cô thÓ, ®Þa ®iÓm ph¸t sinh, chi phÝ ®îc ph©n theo yÕu tè. C¸ch ph©n lo¹i nµy t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc x©y dùng vµ ph©n tÝch ®Þnh møc vèn lu ®éng còng nh viÖc lËp, kiÓm tra vµ ph©n tÝch dù to¸n chi phÝ. Theo quy ®Þnh hiÖn hµnh ë ViÖt Nam, toµn bé chi phÝ ®îc chia lµm 7 yÕu tè sau; -YÕu tè nguyªn liÖu, vËt liÖu: Bao gåm toµn bé gi¸ trÞ nguyªn, vËt liÖu chÝnh, vËt liÖu phô, phô tïng thay thÕ, c«ng cô dông cô…sö dông vµo s¶n xuÊt kinh doanh ( lo¹i trõ gi¸ trÞ dông kh«ng hÕt nhËp kho vµ phÕ liÖu thu håi cïng víi nhiªn liÖu ®éng lùc).

Trong x©y dùng thêng bao gåm nguyªn liÖu chÝnh( nh S¾t, 3 Chuyªn ®Ò thùc tËp thÐp, xi m¨ng…) vËt liÖu phô, nhiªn liÖu, n¨ng lîng, ®éng lùc ®îc sö dông trong kú( x¨ng, dÇu, ®iÖn níc, ®iÖn tho¹i…). -YÕu tè nhiªn liÖu, ®éng lùc trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh trong kú, sè dïng kh«ng hÕt nhËp kho vµ phÕ liÖu thu håi. - YÕu tè tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n phô cÊp l¬ng: Ph¶n ¸nh tiÒn l¬ng vµ phô cÊp l¬ng ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n viªn trùc tiÕp s¶n xuÊt. - YÕu tè BHXH, BHYT, KPC§: Ph¶n ¸nh sè trÝch theo tû lÖ quy ®Þnh trªn tæng sè tiÒn l¬ng vµ tiÒn phô cÊp l¬ng ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n viªn tÝnh vµo chi chÝ.

- YÕu tè khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh(TSC§): Ph¶n ¸nh tæng sè khÊu TSC§ ph¶i trÝch trong kú cña tÊt c¶ TSC§ sö dông cho s¶n xuÊt kinh doanh nh m¸y thi c«ng, ph©n xëng, m¸y mãc. - YÕu tè chi phÝ vµ dÞch vô mua ngoµi: Ph¶n ¸nh to¸n bé chi phÝ vµ dÞch vô mua ngoµi trong qu¸ trÝnh s¶n xuÊt - kinh doanh. - YÕu tè chi phÝ b»ng tiÒn: Gåm c¸c chi phÝ kh¸ch b»ng tiÒn cha ph¶n ¸nh ë c¸c yÕu tè trªn dïng vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong kú. Ph©n theo kho¶n môc chi phÝ trong gi¸ thµnh s¶n phÈm.

C¨n cø vµo ý nghÜa cña chi phÝ trong gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ ®Ó thuËn tiÖn cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, chi phÝ ®îc ph©n theo kho¶n môc. C¸ch ph©n lo¹i nµy dùa vµo c«ng dông cña chi phÝ vµ møc ph©n bæ chi phÝ cho tõng ®èi tîng. Theo quy ®Þnh hiÖn hµnh gi¸ thµnh kho¶n môc gåm 5 môc chi phÝ sau: - Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp: Bao gåm toµn bé gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu liªn quan trùc tiÕp ®Õn viÖc s¶n xuÊt, chÕ t¹o s¶n phÈm hay viÖc thùc hiÖn lao vô dÞch vô nh: G¹ch, gç, xi m¨ng, s¾t, thÐp… 4 Chuyªn ®Ò thùc tËp - Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp: Gåm toµn bé tiÒn l¬ng ( tiÒn c«ng) vµ c¸c kho¶n phô cÊp mang tÝnh chÊt cho c«ng nh©n viªn trùc tiÕp x©y l¾p hay thùc hiÖn c¸c kho¶n lao vô dÞch vô cïng víi c¸c kho¶n trÝch theo tû lÖ quy ®Þnh cho c¸c quü kinh phÝ c«ng ®oµn, b¶o hiÓm x· héi, b¶o hiÓm y tÕ còng cã thÓ lµ c«ng nh©n thuª ngoµi. - Chi phÝ s¶n xuÊt chung: Gåm toµn bé c¸c chi phÝ cßn l¹i ph¸t sinh trong ph¹m vi ph©n xëng, bé phËn s¶n xuÊt sau khi ®· lo¹i trõ ®i chi phÝ nguyªn vËt liÖu vµ chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp nãi trªn.

Ph©n lo¹i theo c¸ch thøc kÕt chuyÓn chi phÝ. Theo c¸ch thøc kÕt chuyÓn, to¸n bé chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh ®îc chia thµnh chi phÝ s¶n phÈm vµ chi phÝ thêi kú. Chi phÝ s¶n phÈm lµ nh÷ng chi phÝ g¾n liÒn víi c¸c s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt ra hoÆc ®îc mua; cßn chi phÝ thêi kú lµ nh÷ng chi phÝ lµm gi¶m lîi tøc trong mét kú nµo ®ã, nã kh«ng ph¶i lµ mét phÇn gi¸ trÞ s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt ra tõ lîi nhuËn cña thêi kú mµ chóng ph¸t sinh. Ph©n theo quan hÖ cña chi phÝ víi khèi lîng c«ng viÖc, s¶n phÈm hoµn thµnh.

§Ó thuËn lîi cho viÖc lËp kÕ ho¹ch vµ kiÓm tra chi phÝ, ®ång thêi lµm c¨n cø ®Ó ®Ò ra c¸c quyÕt ®Þnh kinh doanh, toµn bé chi phÝ s¶n xuÊt- kinh doanh l¹i ®îc ph©n theo quan hÖ víi khèi lîng c«ng viÖc hoµn thµnh. Theo c¸ch nµy chi phÝ ®îc chia thµnh biÕn phÝ vµ ®Þnh phÝ. - BiÕn phÝ lµ nh÷ng chi phÝ thay ®æi vÒ tæng sè,vÒ tû lÖ so víi khèi lîng c«ng viÖc hoµn thµnh, ch¼ng h¹n chi vÒ nguyªn 5 Chuyªn ®Ò thùc tËp liÖu, nh©n c«ng trùc tiÕp…chi phÝ nµy tÝnh cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm th× kh«ng thay ®æi - §Þnh phÝ lµ nh÷ng chi phÝ kh«ng ®æi vÒ tæng sè so víi khèi lîng c«ng viÖc hoµn thµnh, ch¼ng h¹n nh c¸c chi phÝ vÒ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh, chi phÝ thuª mÆt b»ng, ph¬ng tiÖn kinh doanh…c¸c chi phÝ nµy khi tÝnh cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm th× l¹i biÕn ®æi khi khèi lîng cña s¶n phÈm thay ®æi. Gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ ph©n lo¹i gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p.

Trong doanh nghiÖp x©y l¾p gi¸ thµnh cña s¶n phÈm ®îc x¸c ®Þnh theo nhiÒu tiªu thøc kh¸c nhau thêng lµ theo nguån sè liÖu hay thêi ®iÓm ®Ó tÝnh gi¸ thµnh. V× vËy gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn toµn bé lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cã liªn quan tíi khèi lîng s¶n phÈm ®· hoµn thµnh. Gi¸ thµnh dù to¸n: Còng nh gi¸ thµnh kÕ ho¹ch, gi¸ thµnh ®Þnh møc còng ®îc x¸c ®Þnh tríc khi bíc vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, nhng gi¸ nµy ®îc x¸c ®Þnh dùa vµo ®Þnh møc b×nh qu©n tiªn tiÕn vµ kh«ng biÕ ®æi trong suèt thêi kú kÕ ho¹ch, gi¸ thµnh ®Þnh møc ®îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së ®Þnh møc vÒ chi phÝ hiÖn hµnh tõng thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh trong kú kÕ ho¹ch. Nªn gi¸ thµnh ®Þnh møc thêng thay ®æi phï hîp víi ®Þnh møc chi phÝ ®¹t ®îc trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn gi¸ thµnh.