a io | | LE MINA CAN, DO VAN Qué, an) / >, | TRUONG BAIHOC GIAO THONG VAN TAL-CO Sd 2P ) ‘THU VIEN - apy 7 _ M12RB- ~ TO CHUC ¬. int —————-—¬ VA : DIEU HANH SAN XUAT —=————— XAY DUNG. GIAO THONG ——— a Ê “ ` nwt i *“——- —————~——~~— __ TRUONH DAI HOC GIAO THONG VAN TAI - HÀ NỘI 1998 LOI NOI DAU - Như chúng ta đã biết, trong bát kỳ lĩnh. vực sản xuất nào, mục đích của con người luôn luôn mong muốn sản xuất ra sản phẩm tốt nhất, chất lượng cao nhất, nhưng.
với chỉ phí ít nhất, mang lại lợi ích cho ngươi sản xuất tạo ee ay nên sản phẩm là cao nhát. Khi quá trình sản xuất càng phức tap, quy mô sản xuất cảng lớn, thì công tác tổ chức sản xuất càng đòi hỏi ch ', yêu cầu cao về mọi mặt. Cũng như mọi ngành sản xuất vật chất khác, ngành xây dựng giao thông nói chung, xây dựng cầu đường nói riêng, đều mong muốn có được giải pháp về tổ chức sản 'xuất tốt nhất để đạt. hiệu quả công tác tốt nhất.
Tức là phải tìm ra một giải pháp tổ chức về sự bố trí giữa các con người, phương tiện kỹ thuật, đối tượng lao động tham gia trong quá trình sản xuất được kết hợp một cách hài hoa theo không gian và thời gian, nhằm tiết kiệm hao phí lao: động sống và lao động quá khứ để đạt được hiệu quả của sản xuất cao nhất, chất lượng cao nhát.: -Môn học tổ chức điều hành sản xuất là một trong các BER Ath môn học của ngành kinh tế xây dựng trường ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TÀI. Nhằm trang bị cho sinh viên To er những kiến thức cơ bản về tổ chức và điều hành sản xuất trong phạm vi một đơn vị xây dựng giao thông: Để khi ra trường, người học nắm bắt được đẩy đủ những nội dung, phương pháp luận của tổ chức và điều hành sản xuất đồng thời có thể vận dụng vào thực tiễn. Tập thể tác giả cuốn sách này biên soạn nhằm phục vụ cho công tác đảo tạo kỹ sư ngành kinh tế xây đựng. Đồng thời làm tài liệu tham khảo cho các cán bộ làm công tác nghiên cứu về tổ chức và điều hành sản xuắt.
Tham gia biên soạn gồm các cán bộ giảng dạy trường:. - đại học giao thông vận tải Hà Nội, với sự phân công rihư sau: , KS.Lé Minh Can - : Viết chương : 8, 10. Đỗ Văn Quế " : Viết chương :'6, 7. _PTS KH KT Phạm Văn Vang ; Viết các chương còn lại, chủ biên giáo trình.
Trong quá trình biên soạn, chúng tôi có tham khảo và sử dụng những tài liệu. đã xuất bản của các đồng nghiệp và của các kết quả nghiên cứu của các cán bộ trong và ngoài ngành. Sa Tuy nhiên là tài liệu được xuất bản lần đầu, nên không thể tránh khỏi những thiêu sót. Các tác giả rất mong sự thông cảm và sự đóng g›p chân tình của các đồng nghiệp và bạn đọc gắn xa.
Để chúng tôi tiếp tục tiến hành hoàn chỉnh, đáp ứng yêu cầu của các bạn. ý xin gửi về các tác giả theo địa chỉ: Bộ môn kinh tế xây dựng, trường đại học. giao thông vận tải, hà nội. Xin chân thành cảm ơn.
Các tác giả -Chuong 1 NHUNG VAN DE CHUNG: VỀ. TO CHỨC VÀ ĐIỀU HÀNH SAN XUAT TRONG XAY DUNG GIAO THONG. Ý NGHĨA VỀ TỔ CHỨC VÀ DIEU HANH SAN a hy Ur XUẤT TRONG XÂY DUNG GIAO THONG | Giao thông vận tải, một kết cấu ha tang.cé tính quyết định đến quá trình phát triển kinh tế xã hội của một quốc gia. Theo quy luật, ngành sản xuất này phải sử dụng sản phẩm của ngành kia và ngược lại.
Mặt khác, mỗi con người từ lúc sinh ra vả lớn lên: đến khi chết đi đều phảidi chuyển ' nên đã tạo ra sự lưu thông tất yếu giữa các cơ sở sản xuất và các khu vực dân èư. Vì vậy, giao thông vận tải theo quy luật đã trở thành mạch máu của mọi sự hoạt động và sự tồn -—— tại của con người. Chúng ta cũng không ngạc nhiên khí thay: TT rằng ở các nước kinh tế phát triển, xã hội văn minh đều có hệ thống giao thông hiện đại và hoàn hảo. Ở nước ta trong A những năm gần đây nhà nước đã giành số vốn đầu tư lớn en cho xây dựng các công trình giao thông.
Vi vậy, mạng lưới giao thông ở nước ta đang dần được củng cố và phát triển. Xây dựng cắc công trình giao thông luôn luôn là nhu cầu thiết yếu và là tiên để cho mọi sự phát triển của xã hội. Điều đó đặt ra cho-ngành giao thông vận tải nói chung vả xây đựng giao thông nói riêng những nhiệm vụ hết sức nặng nề và phức tạp. Trong thời kỳ phát triển kinh tế hiện nay, để thu hút đầu tư vả hợp tác với nước ngoài, xây dựng giao thông cảng có vị trí đặc biệt quan trọng, nó tạo ra sự thúc đẩy mạnh mẽ để phát triển kinh tế xã hội của đất nước và giao lưu với quốc té, & - Tổ chức sản xuất xây dựng giao thông là một bộ phận quan trọng của hoạt động xây dựng cơ bản.
Vì hiệu quả và chất lượng các công trình đã được thiết kế có được thể hiện đúng hay không còn tủy †huộc vào khâu tổ chức sản xuất xây dựng quyết định. Hàng năm nhà nước giành một lượng vốn lớn cho xây dựng giao thông (Chiếm từ 3% đến 3,5% GDP, hay 12-13% tổng thu ngân sách nhà nước). Mặt khác ngành xây dựng giao thông sử dụng một lực lượng lao động lớn. Giá trị tài sản cố định của ngành xây dựng chiếm khoảng từ 8 -12% so với lực lượng của toàn bộ kinh tế quốc dân.
Vì vậy việc tố chức và quản lý sản xuất không tốt sẽ gây ra lãng phí lớn. Tổ chức sản xuất xây dựng giao thông là một trong những hoạt động của quá trình sản xuất xã hội trong xây dựng. Nó đòi hỏi phải được nghiên cứu đẩy đủ và hoàn. thiện, sao cho phù hợp về mặt khoa học kỹ thuật của quá - trình này.
Nhất là trong công cuộc đổi mới quản lý kinh tế ở nước ta hiện nay đòi hỏi phải luôn hoàn thiện khoa học về tô chức sản xuất nói chung và tổ chức sản xuất xây dựng nói riêng với tất cả những nét đặc thủ của nó. Trong giai đoạn hiện nay, khi cơ sở vật chất kỹ thuật ở nướẻ ta còn non 8 yếu, việc tiết kiệm chỉ phí xã hội trong xây dựng sẽ mang mộtý nghĩa to lớn cho xã hội đồng thời mang lại hiệu quả kinh tế cho bản thân tổ chức xây dựng và xã hội. NHỮNG KHÁI NIỆM VỀ TỔ CHỨC VÀ ĐIỀU HANH SAN XUAT TRONG XAY DUNG GIAO THONG ^ a- TO chitc san xuat.: ad Công tác tổ chức sản xuất là việc phân chia quá trinh sản xuất phức tạp ra thành các qua trinh thành phần, trên - cơ sở đó áp dụng những hình thức công nghệ, các biện ˆ_ pháp tổ chức phân công lao động và các phương tiện, công -. cụ lao động thích hợp, đồng thời tìm biện pháp, phối hợp ˆ một cách hài hòa giữa các bộ phận tam gia trong quá trình sản xuất theo không gian và thời-gian để.
đạt hiệu quả kinh- .tế cao nhất. Công tác tổ chức sản xuất được tiến hảnh dựa trên -kiến - thức của công nghệ học, khoa học tổ chức, và tâm lý lãnh đạo. Tổ chức sản xuất xây dựng. vươn tee ee Bao gồm toàn bộ các biện pháp tổ chức sản xuất của các tổ chức xây dựng thuộc ngành, được tiến hành từ giai đoạn chuẩn bị xây dựng, giai đoạn xây dựng công trình đến -_ khi kết thúc và bàn giao công trình đưa vào khai thác.
Vấn đề tổ chức sản xuất xây dựng có thể xem xét theo góc độ nói chung của các tổ chức xây dựng và theo góc độ cụ thế cho một công trình. Tổ chức thi công xây lắp. Khái niệm này thường được hiểu ở nghĩa hep hon va 6 mức độ cụ thể hơn so với khái niệm tổ chức sản xuất xây dựng và tổ chức sản xuất xây dựng công trình. Tổ chức thi công xây lắp công trình cụ thể chỉ bao gồm các công việc chủ yếu: Tổ chức, bố trí, phối hợp cụ thể giữa công cụ lao động, con người lao động, đối tượng lao động cũng như giữa những người lao động với nhau theo không gian và thời gian trên phạm vi công trường xây lắp một công - trình cụ thể nào đó.
Trong khi đó, khái niệm tổ chức sản xuất xây dựng và tố chức xây dựng công trình ngoài việc tổ chức thi công xây lắp là bộ phận chủ yếu, ñó còn bao gồm cả các quá trình tổ chức phục vụ cho quá trình thi công xây lắp trực tiếp như tổ chức cung ứng vật tư, tổ chức đội máy thi công, tổ chức lao động. NHUNG DAC DIEM KINH TE KY THUAT CUA SAN XUAT XAY DUNG GIAO THONG Là một chuyên ngành xây dựng, xây dựng giao thông vừa mang những đặc điểm chung của xây dựng cơ bản, vừa mang những đặc điểm riêng của mình. Những đặc điểm này Ộ 10 —— —— —— CỎ thể › xem xét trên hải góc độ: Góc độ sản phẩm v và góc độ quá trình sản xuất. + Đặc điểm về sản phẩm -_a, Sản phẩm có định, tồn tại lâu dài, gắn chặt với đất đai._ Vì đặc điểm này mà vấn đề chất lượng thi công công trình cần đặc biệt quan tâm, tránh phá đi làm lại, va lam anh hưởng đến độ bền vững của công trình.
Mặt khác do sản phẩm có định vì vậy lực lượng sản xuất phải.di động, quá ' trình sản xuất bị phụ thuộc nhiều vào sự tác động của các yếu tố tự nhiên, và xã hội, Vì vậy, trong quá trình tổ chức thi công phải hết sức hạn chế tác động này bằng cách tìm mọi biện pháp rút ngắn thời hạn thi công và chọn thời gian thi công phù hợp. Cũng do đặc điểm này, mà quá trình tô chức thi công xây dựng phụ thuộc rất nhiều vào địa điểm xây dựng, các công trình có cùng thiết kế kỹ thuật nhưng được thi công ở : các địa điểm khác nhau, đặc điểm mặt bằng xây dựng khác my nhau thi sẽ được tổ chức xây dựng theo các phương pháp khác nhau. Vì vậy, trước khi tiến hành thi công xây dựng, cần phải tiến hành thiết kế tổ chức thi công nhằm,chọn ra .phuong án tổ chức. thi công hợp lý nhất.
Tức là phửơng án được chọn để thi công phải xét đầy đủ ác điều kiện liên - quản đến công tác tổ chức thi công (các yếu tố khách quan và các điều kiện chủ quạn).