Phần Mở đầu. Tổ chức sản xuất chƣơng trình trò chơi truyền hình - công việc quan trọng nhằm nâng cao chất lƣợng, hiệu quả chƣơng trình phát sóng.Tổ chức sản xuất chƣơng trình trò chơi truyền hình trên VTV3 - Đài truyền hình VN. Một số đề xuất để nâng cao chất lƣợng tổ chức sản xuất chƣơng trình trò chơi truyền hình. Tài liệu tham khảo.
- 14 - - 15 - Tổ chức sản xuất các chương trình trò chơi truyền hình CHƢƠNG MỘT TỔ CHỨC SẢN XUẤT TRÒ CHƠI TRUYỀN HÌNH - CÔNG VIỆC QUAN TRỌNG NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG, HIỆU QUẢ CHƢƠNG TRÌNH PHÁT SÓNG.1 VAI TRÒ CỦA CÔNG TÁC TỔ CHỨC SẢN XUẤT TRÒ CHƠI TRUYỀN HÌNH.1 Đặc trưng của trò chơi truyền hình so với các loại hình báo chí khác. Hoạt động sáng tạo báo chí nhằm mục đích góp phần hình thành và phát triển y thức, nhận thức của con ngƣời. Sản phầm báo chí là một loại sản phẩm hàng hoá đặc biệt, mang giá trị sử dụng đặc biệt. Vì là đặc biệt nên sản phẩm báo chí đƣợc hình thành khác với quy trình sản xuất vật chất, trong đó có ba yếu tố: lao động, đối tƣợng lao động và tƣ liệu lao động.
Sự khác biệt - 15 - - 16 - Tổ chức sản xuất các chương trình trò chơi truyền hình chính phụ thuộc vào cách thức và đề tài mà một tác phẩm báo chí quyết định chọn lựa. Có nhiều cách truyền tải thông tin tới khán giả, có thể cũng cùng một nội dung thông tin ấy nhƣng đƣợc làm mới đi, khác hơn, thay đổi về hình thức và cách thức thể hiện là ta đã có một thể loại báo chí mới. Đối với báo hình, thể loại là một cách đánh giá và quy chuẩn vào một hình thức thể hiện nhất định thông qua nhóm thực hiện sản xuất. Các tác phẩm truyền hình có những đặc điểm tƣơng đối khác so với các loại hình báo viết và báo nói, chính sự sinh động của hình ảnh và kết cấu của thể loại đã mang đến một màu sắc mới phong phú và đa dạng cho truyền hình.
Lợi thế này đƣợc khai thác trong mọi loại báo hình nhƣ dạng chính luận, tài liệu, đối thoại, chuyên mục hay tin tức, phóng sự. Riêng đối với trò chơi truyền hình, khái niệm này khi mới ra đời đã gây không ít mơ hồ hoặc hoài nghi về cách thức thể hiện vì nó khá mới mẻ và lạ lẫm với một bộ phận khán giả Việt Nam. Vậy đặc trƣng của chƣơng trình trò chơi truyền hình là gì? Có thể nói, cũng giống nhƣ các loại hình báo hình khác, trò chơi truyền hình cũng đƣợc xây dựng trên những ý tƣởng về hình ảnh và âm thanh. Khi nói đến trò chơi thƣờng ngƣời ta nghĩ đến hai yếu tố vận động và trí tuệ.
Đối với những ngƣời làm báo hình thì việc đƣa những trò chơi từ cuộc sống lên truyền hình nhiều khi là một công việc sáng tạo không ngừng, để sao cho từ một trò chơi chân thực, dân dã. mang đến một ý nghĩa về tƣ tƣởng và giáo dục nhất định cho những ngƣời tham dự. Đôi khi các trò chơi trên truyền hình chỉ mang ý nghĩa thuần tuý là trò chơi vận động (VD: chƣơng trình “Trò chơi liên tỉnh - Interville ” theo mô hình của Pháp (sản xuất trong 2 năm 1997 và 1998) nhƣng cũng có thể xây dựng trò chơi hoàn toàn dựa trên ý tƣởng về tâm lý ứng xử, giao tiếp xã hội nhƣ (“Từ ánh mắt đến trái tim”, sản xuất năm 1997.) còn đa phần thì các trò chơi đều là dạng kết hợp của nhiều yếu tố xen kẽ, liên quan nhƣ: “Hành trình văn hoá”, “Ở nhà chủ nhật”, - 16 - - 17 - Tổ chức sản xuất các chương trình trò chơi truyền hình “Chiếc nón kỳ diệu”, “Đƣờng lên đỉnh Olympia”, “Vƣờn cổ tích”, “Những đứa trẻ ngộ nghĩnh”. hay chƣơng trình “Trò chơi âm nhạc”, “Trò chơi điện ảnh”.
sự kết hợp này mang đến một màu sắc mới lạ và sinh động cho các phần thi. Từ ý nghĩa của một trò chơi đơn thuần đƣợc đan xen, lồng ghép trong ý nghĩa giáo dục tƣ tƣởng, một yêu cầu tự thân của mỗi tác phẩm báo chí mà một chƣơng trình trò chơi truyền hình không nằm ngoài quy luật đó. Chƣơng trình trò chơi truyền hình thƣờng dựa vào một nhóm ngƣời nào đó tham gia, họ là đại diện cho đối tƣợng chơi của chƣơng trình. Ví dụ: nếu nhƣ ở chƣơng trình “Đƣờng lên đỉnh Olympia” là các em học sinh giỏi đại diện cho các trƣờng PTTH thì các gia đình gồm vợ chồng con cái lại đoàn tụ vui vẻ trong “Ở nhà chủ nhật”.
Nếu nhƣ các em nhỏ lứa tuổi cấp I tham gia nghe và đọc truyện trong “Vƣờn cổ tích”, các bạn sinh viên đại diện cho các trƣờng đại học và cao đẳng xuất hiện trong “Trò chơi âm nhạc” thì ở “Chiếc nón kỳ diệu” hay “Hành trình văn hoá” lại mở rộng đối tƣợng cho tất cả mọi ngƣời. Từ những gƣơng mặt đại diện cho đối tƣợng chơi này họ đƣợc trực tiếp cùng tham gia vào từng câu hỏi qua các phần thi của chƣơng trình, với nhiều thông tin kiến thức lồng ghép sao cho sinh động và dễ hiểu. Ngồi trƣớc màn ảnh nhỏ, khán giả không chỉ hồi hộp theo dõi quá trình suy luận của các đối tƣợng tham gia chơi đang đấu trí trực tiếp trên truyền hình mà chính họ còn đƣợc thông qua cách chơi tiếp nhận thêm nhiều điều thú vị qua nội dung thông tin mà chƣơng trình mang lại. Các chƣơng trình trò chơi truyền hình đều muốn thông qua cách giáo dục nhẹ nhàng của các đối tƣợng chơi mà nói lên ý nghĩa tuyên truyền giáo dục cụ thể.
Bởi đó mới chính là chức năng của báo chí thông qua các phƣơng tiện truyền hình. Biết nắm bắt các phƣơng tiện kỹ thuật cùng sự sáng tạo trong cách dàn dựng. đó là những - 17 - - 18 - Tổ chức sản xuất các chương trình trò chơi truyền hình thuận lợi của các chƣơng trình truyền hình vƣợt trội so với các loại hình báo chí khác. Nếu nhƣ trò chơi đơn thuần trong cuộc sống đƣợc diễn ra ngoài xã hội thì trên truyền hình các trò chơi đƣợc hợp thức hoá trong bối cảnh của trƣờng quay.
Chỉ có một số ít lồng ghép thêm bối cảnh cuộc sống trực tiếp của xã hội thông qua nội dung thi đƣợc truyền qua hình ảnh từ màn hình lớn phát trong trƣờng quay. Phần minh họa câu hỏi rất sinh động của chƣơng trình “Ở nhà chủ nhật”, sự xuất hiện thêm nhiều phong tục qua các địa danh du lịch trong nƣớc của “Hành trình văn hoá” hay những câu hỏi vui, những thí nghiệm sinh động và dí dỏm của “Đƣờng lên đỉnh Olympia”, sự xuất hiện hồn nhiên vui tƣơi của khán giả cùng tham gia hát trong “Trò chơi âm nhạc”. đã mang thêm chút gia vị cho mỗi chƣơng trình. Đây là quá trình sáng tạo của những ngƣời tham gia thực hiện để có một chƣơng trình trò chơi truyền hình không rập khuôn máy móc và tăng thêm phần sáng tạo phong phú, sinh động.
Khi theo dõi truyền hình bạn sẽ thấy, các thể loại báo hình nhƣ tin tức, phóng sự, phim tài liệu hoặc phim truyền hình thƣờng sử dụng hình ảnh và nội dung từ thực tế sinh động bên ngoài xã hội, các chƣơng trình toạ đàm, giao lƣu hay đối thoại thƣờng lấy bối cảnh chính là trong trƣờng quay với sự tham gia của các nhân vật. thì với thể loại trò chơi truyền hình còn có sự tham gia thêm của phần tính toán điểm số thay đổi theo mỗi nội dung câu hỏi, sự cổ vũ nhiệt tình của cổ động viên trong trƣờng quay và những âm thanh chúc mừng rộn rã. Chính sự náo nhiệt này thƣờng là yếu tố tạo cho các chƣơng trình truyền hình luôn gần gũi với khán giả, vui tƣơi trẻ trung và có sự tham gia đa chiều từ ngƣời chơi, ngƣời cổ vũ, ngƣời xem và ngƣời dẫn chuơng trình. Đây chính là ƣu thế vƣợt trội để tâm lý của những ngƣời tham - 18 - - 19 - Tổ chức sản xuất các chương trình trò chơi truyền hình gia chơi không bị áp lực với ánh đèn sân khấu và sự nghiêm túc thái quá của nội dung cần tuyên truyền.
Có lẽ cũng chính vì yếu tố này mà đecor sân khấu dành cho các chƣơng trình trò chơi thƣờng mang tính hoành tráng hiện đại nhƣng rất ấm cúng và vui tƣơi. Những buổi ghi hình thƣờng luôn vang lên những tiếng cƣời vui vẻ của khán gỉa cổ vũ và những ngƣời tham gia, xoá đi những mặc cảm lần đầu tiên lên truyền hình. Với các chƣơng trình trò chơi truyền hình thì các đối tƣợng tham gia đƣợc coi là yếu tố vô cùng quan trọng, họ có thể là “linh hồn” của chƣơng trình nếu ứng xử và suy luận thông minh, hài hƣớc, dí dỏm, nói năng chuẩn xác về câu chữ, logic trong suy luận, và cả đôi chút ƣa nhìn (yếu tố này có lẽ chỉ riêng truyền hình mới đƣa vào tiêu chuẩn lựa chọn). nhƣng lại có thể gây phản cảm và giảm ý nghĩa giáo dục và tuyên truyền nếu đối tƣợng tham gia chơi không đáp ứng đƣợc yêu cầu là đại diện của chƣơng trình.
Chính vì vậy công tác tuyển chọn, gặp gỡ và tập luyện cho các đối tƣợng tham gia chơi là hết sức cần thiết và nên coi trọng trong mỗi chƣơng trình trò chơi. * Từ trò chơi trong cuộc sống con người đến trò chơi trên làn sóng truyền hình. Trò chơi là một trong những hoạt động đa dạng của con ngƣời xuất hiện đồng thời với lao động. Trong cuộc sống con ngƣời luôn tìm cách bƣớc sang thế giới trò chơi để giải trí, cho cuộc sống thêm đa dạng và hài hoà.
Từ những tên gọi của các thể loại trò chơi, chúng ta có thể rút ra những chức năng của nó: trò chơi mang ý nghĩa tín ngƣỡng, trò chơi giải trí, trò chơi thi tài, trò chơi rèn luyện sức khoẻ, trò chơi thể thao, trò chơi dành cho trẻ em. Những chức năng đa dạng trên của trò chơi cộng với vai trò, vị trí năng động của nó trong cấu trúc xã hội, trong cuộc sống con ngƣời đã giúp chúng - 19 - - 20 - Tổ chức sản xuất các chương trình trò chơi truyền hình ta có thể tìm lại đƣợc bộ mặt văn hoá dân tộc trong quá trình hình thành và phát triển của nó. Bởi vậy chúng ta có thể khẳng định rằng trong cuộc sống con ngƣời không thể thiếu trò chơi.
