chương I Chƣơng 2. Thực trạng tổ chức và hoạt động của UBND xã từ thực tiển tỉnh Long An và một số giải pháp hoàn thiện 2. Thực trạng tổ chức của UBND xã ở tỉnh Long An 5 2. Khái quát đặc điểm, tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Long An 2.
Thực trạng về cơ cấu tổ chức của UBND xã ở tỉnh Long An 2. Thực trạng về hoạt động và các mối quan hệ của UBND xã ở tỉnh Long An 2. Những hạn chế và nguyên nhân hạn chế trong tổ chức và hoạt động UBND xã ở tỉnh Long An 2. Phương hướng, giải pháp hoàn thiện tổ chức và hoạt động của UBND xã 2.
Quan điểm đổi mới trong tổ chức và hoạt động của UBND xã 2. Phương hướng, giải pháp hoàn thiện tổ chức và hoạt động của UBND xã 2. Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về cán bộ, công chức, những người hoạt động không chuyên trách xã, ấp. Tiếp tục tinh gọn bộ máy, gắn với xây dựng vị trí việc làm cho từng cán bộ, công chức, những người hoạt động không chuyên trách xã ấp 2.
Đảm bảo quá trình phân cấp, phân quyền hợp lý 2. Đẩy mạnh áp dụng công nghệ thông tin vào quá trình quản lý, giải quyết công việc, hội nhập quốc tế 2. Tiểu kết chương II 6 CHƢƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN XÃ 1. Vị trí pháp lý, nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân xã 1.
Vị trí pháp lý của Ủy ban nhân dân xã Theo Hiến pháp Việt Nam năm 2013 qui định: “UBND ở cấp chính quyền địa phương do HĐND cùng cấp bầu là cơ quan chấp hành của HĐND, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước HĐND và cơ quan 2 hành chính nhà nước cấp trên” Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 qui định: “UBND do HĐND cùng cấp bầu, là cơ quan chấp hành của HĐND, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương, HĐND cùng cấp và cơ quan 3 hành chính nhà nước cấp trên”. Như vậy, từ các qui định trên thì UBND nói chung hay UBND xã nói riêng có 2 tính chất pháp lý: UBND xã là cơ quan chấp hành của HĐND cùng cấp, UBND xã là cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền chung thấp nhất (cao nhất là Chính Phủ). Ủy ban nhân dân xã là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân xã UBND xã do HĐND xã bầu ra. Cụ thể việc hình thành nên UBND hay hình thành các chức danh thành viên của UBND xã do HĐND xã quyết định, được qui định tại khoản 1 điều 114 Hiến pháp năm 2013 và điều 8 Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015.
UBND xã do HĐND xã bầu ra thông qua con đường bầu cử, HĐND xã sẽ bầu ra các chức danh của UBND xã, bao gồm: Chủ tịch, các phó Chủ tịch và các Ủy viên UBND (01 ủy viên là Trưởng công an xã, 01 ủy viên là Trưởng chỉ huy quân sự xã). Số lượng Phó Chủ tịch UBND xã, qui trình thủ tục bầu, từ chức, miễn nhiệm, bãi nhiệm,. thành viên UBND xã được qui định tại khoản 2 điều 11 Nghị định số 08/2016/NĐ-CP ngày 25/01/2016 của Chính Phủ. 2 Theo qui định định khoản 1 điều 114 Hiến pháp năm 2013.
3 Theo khoản 1 điều 8 Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015. 7 Việc bầu chức danh Chủ tịch UBND xã do HĐND xã giới thiệu. Chủ tịch UBND xã được bầu tại kỳ họp lần thứ nhất của HĐND xã nhất thiết phải là đại biểu 4 HĐND xã. Còn Chủ tịch UBND xã được bầu trong nhiệm kỳ không nhất thiết là đại biểu HĐND xã.
Việc bầu các chức danh phó chủ tịch UBND, các ủy viên UBND xã do Chủ tịch UBND xã giới thiệu để HĐND xã bầu các phó chủ tịch, ủy viên UBND xã. Phó chủ 5 tịch UBND xã và các ủy viên UBND xã không nhất thiết là đại biểu HĐND xã. Như vậy, theo qui định của Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 và Nghị định số 08/2016/NĐ-CP ngày 25/01/2016 của Chính Phủ hướng dẫn thi hành thì thành viên UBND xã được bầu tại kỳ họp lần thứ nhất của HĐND xã có thành viên là đại biểu HĐND xã, có thành viên không phải là đại biểu HĐND xã, miễn là họ được đa số đại biểu HĐND xã bầu họ giữ các chức danh chủ chốt của UBND xã. Điều này khác với qui định của Luật tổ chức HĐND và UBND năm 2013 thì thành viên UBND xã được bầu tại kỳ họp lần thứ nhất của HĐND xã nhất thiết phải là đại biểu HĐND xã.
Quy định này theo tôi là qui định mới, mang tính đột phá, tạo được quyền lựa chọn cho đại biểu HĐND xã tự do chọn lựa và bầu thành viên UBND xã miễn là họ có tài năng, không như qui định trước đây chỉ được lựa chọn bầu thành viên UBND xã trong số đại biểu HĐND xã. Trách nhiệm pháp lý của UBND xã trước HĐND xã, “HĐND xã có quyền miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch UBND xã, phó chủ tịch UBND xã và các Ủy vên 6 7 UBND xã” ; “bỏ phiếu tín nhiệm”. Đồng thời UBND xã còn chịu sự giám sát của HĐND xã; HĐND xã có quyền bãi bỏ văn bản của UBND xã, Chủ tịch UBND xã nếu trái với nghị quyết của mình, văn bản qui phạm pháp luật của cơ quan nhà 8 nước cấp trên hay Hiến pháp. Ủy ban nhân dân xã là cơ quan hành chính nhà nước ở cấp xã Cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền chung ở nước ta từ trung ương đến địa phương gồm 4 cấp: Chính phủ, UBND cấp tỉnh, UBND cấp huyện, UBND cấp xã.
4 Theo khoản 3 điều 83 Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015. 5 Theo khoản 4 điều 83 Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015. 6 Theo khoản 3 điều 84 Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015. 7 Theo điều 89 Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015.
8 Theo điều 87 Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015. 8 UBND cấp xã gồm có: UBND xã, UBND phường, UBND thị trấn. UBND xã với tư cách là cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền chung thấp nhất ở địa phương, là cơ quan gần dân nhất, hiểu dân nhất, sát dân nhất, cũng là cơ quan có vai trò quan trọng nhất trong việc tổ chức và đảm bảo thi hành Hiến pháp và pháp luật trên địa bàn xã, đồng thời là cơ quan tổ chức thực hiện các biện pháp nhằm phát huy quyền làm chủ của Nhân dân,. UBND xã là nơi, là đầu mối tiếp nhận giải quyết các công việc thường ngày của nhân dân, có quan hệ gắn bó gần gũi với nhân dân, là nơi triển khai mọi chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân, đi vào cuộc sống.
Cho nên, UBND xã là cơ quan rất quan trọng, có sự ảnh hưởng rất lớn tới sự thành công của các chủ trương, chính sách được vạch ra từ các cơ quan Nhà nước cấp trên. Việc hình thành các chức danh chủ chốt của UBND xã, các công chức xã, ngay cả việc quản lý đối với các chức danh này do Chủ tịch UBND huyện quyết định. Cụ thể: “Chủ tịch UBND huyện có quyền phê chuẩn, kết quả bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch UBND, phó Chủ tịch UBND cấp xã; điều động đình chỉ công tác, cách chức Chủ tịch UBND, phó Chủ tịch UBND cấp xã; giao quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã trong trường hợp khuyết Chủ tịch UBND cấp xã giữa 2 nhiệm kỳ HĐND cấp xã; bổ nhiệm, miễn nhiệm, điều động, cách chức, khen thưởng, kỷ luật 9 cán bộ, công chức, viên chức thuộc phạm vi quản lý.” Việc Chủ tịch UBND huyện có quyền phê chuẩn kết quả bầu cử của HĐND xã theo bản thân đây chỉ là qui định mang tính qui trình, thủ tục để làm cho kết quả bầu cử của HĐND xã có giá trị pháp lý trên thực tế, qui trình vừa mang tính kiểm tra, vừa đảm bảo tính hợp pháp của kết quả bầu cử. Khi đó, quyền điều động, đình chỉ công tác, cách chức Chủ tịch UBND, phó Chủ tịch UBND xã thể hiện được quyền hạn của Chủ tịch UBND huyện trong công tác quản lí điều hành công tác cán bộ, đảm bảo hiệu quả về nhân sự của xã, thể hiện tính chấp hành-điều hành của xã đối với huyện về công tác quản lý, chỉ đạo.
Từ đó, cho thấy UBND xã là cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền chung thấp nhất trong hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước ở nước ta hiện nay. UBND xã chịu sự quản lý, chỉ đạo của UBND huyện cả về mặt chuyên môn, nghiệp vụ lẫn về công tác quản lý cán bộ, công chức. Tuy nhiên, Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 chỉ qui định quyền điều động, đình chỉ công tác, cách 9 Theo khoản 2 điều 29 Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015. 9 chức Chủ tịch UBND, phó Chủ tịch UBND xã mà không có qui định bổ nhiệm Chủ tịch UBND, phó Chủ tịch UBND xã, lại giao quyền cho HĐND xã bầu ra.
Theo tôi, qui định này không hợp lôgic, vì theo qui luật có quyền cách chức thì phải có quyền bổ nhiệm nhưng Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 không qui định, lại giao quyền cho HĐND xã bầu ra. Qui định này theo tôi chỉ mang tính thủ tục, qui trình, hình thức không thể hiện được quyền hành chính mang tính chấp hành-điều hành của cơ quan hành chính có thẩm quyền chung. Nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân xã “Tổ chức và thi hành Hiến pháp và pháp luật trên địa bàn xã; quyết định những vấn đề của xã trong phạm vi được phân quyền, phân cấp.; thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan hành chính cấp trên ủy quyền; Chịu trách nhiệm trước chính quyền địa phương cấp huyện về kết quả thực hiện nhiệm vụ quyền hạn của chính quyền đia phương cấp xã; Quyết định và tổ chức thực hiện các biện pháp nhằm phát huy quyền dân chủ của Nhân dân, huy động các nguồn lực xã hội để xây 10 dựng và phát triển kinh tế, xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn xã” ; “Xây dựng và trình HĐND xã quyết định ban hành nghị quyết về những vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND xã; Quyết định biện pháp đảm bảo trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh, phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật.