Tình Hình Mắc Bệnh Tiêu Chảy Ở Lợn Tại Trại Chăn Nuôi Thiên Thuận Tường - Quảng Ninh

Luận văn phân tích tình hình bệnh tiêu chảy ở lợn tại trại chăn nuôi Thiên Thuận Tường, Cẩm Phả, Quảng Ninh và biện pháp phòng trị hiệu quả.

• Tác giả: Lưu Hoàng Thắng
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Hữu Hòa
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Tình Hình Mắc Bệnh Tiêu Chảy Ở Lợn Tại Quảng Ninh: Nguyên Nhân Và Biện Pháp Phòng Trị
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Đặc điểm sinh lý của lợn con
• 2.2.1. Đặc điểm tiêu hóa của lợn con
• 2.2.2. Cơ năng điều tiết thân nhiệt
• 2.2.3. Hệ miễn dịch của lợn con
• 2.2.4. Hệ vi sinh vật đường ruột
• 2.3. Hiểu biết về hội chứng tiêu chảy
• 2.4. Nguyên nhân gây ra hội chứng tiêu chảy
• 2.4.1. Do vi khuẩn
• 2.4.1.1. Escherichia coli (E. coli)
• 2.4.1.2. Salmonella
• 2.4.2. Do virus
• 2.4.2.1. Bệnh viêm ruột dạ dày truyền nhiễm (TGE)
• 2.4.2.2. Bệnh tiêu chảy truyền nhiễm ở lợn (PED)
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG NỘI DUNG PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn tại công ty Cổ Phần Khai Thác Khoáng Sản Thiên Thuận Tường – Cẩm Phả - Quảng Ninh
• 3.5. Đánh giá hiệu lực điều trị hội chứng tiêu chảy của hai phác đồ khác nhau
• 3.6. Phương pháp nghiên cứu
• 3.6.1. Điều tra gián tiếp
• 3.6.2. Phương pháp xác định các chỉ tiêu
• 3.6.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Công tác chăn nuôi
• 4.3. Kết quả nghiên cứu tình hình hội chứng tiêu chảy ở đàn lợn con tại trại
• 4.4. Kết quả điều tra lợn mắc bệnh theo đàn và theo cá thể
• 4.5. Kết quả theo dõi tình hình hội chứng tiêu chảy ở lợn con qua các tháng
• 4.6. Tình hình hội chứng tiêu chảy trên lợn lứa tuổi
• 4.7. Kết quả điều tra tình hình mắc tiêu chảy ở lợn theo tính biệt
• 4.8. Tỷ lệ lợn con chết do hội chứng tiêu chảy
• 4.9. Kết quả theo dõi triệu chứng lâm sàng ở lợn mắc tiêu chảy
• 4.10. Đánh giá kết quả điều trị hội chứng tiêu chảy ở lợn
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tình Hình Bệnh Tiêu Chảy Ở Lợn Quảng Ninh

Tại Việt Nam, chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp, góp phần lớn vào thu nhập của người dân. Ngành chăn nuôi không chỉ cung cấp sản phẩm cho tiêu thụ nội địa mà còn hướng đến xuất khẩu. Theo FAO, Việt Nam là nước nuôi nhiều lợn, đứng thứ 7 thế giới và thứ 2 Châu Á. Tuy nhiên, bệnh tiêu chảy ở lợn gây ra nhiều thiệt hại kinh tế đáng kể. Bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi và do nhiều nguyên nhân như vi khuẩn, virus, thức ăn kém chất lượng, thời tiết thay đổi, hoặc do các bệnh truyền nhiễm khác. Nghiên cứu này tập trung vào tình hình mắc bệnh tiêu chảy ở lợn tại Quảng Ninh, cụ thể là tại trại chăn nuôi cổ phần Thiên Thuận Tường, Cẩm Phả.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Chăn Nuôi Lợn Tại Quảng Ninh

Quảng Ninh, với điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội đặc thù, có tiềm năng lớn trong phát triển chăn nuôi lợn. Chăn nuôi lợn không chỉ đáp ứng nhu cầu thực phẩm của tỉnh mà còn tạo công ăn việc làm và thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, dịch bệnh luôn là một thách thức lớn đối với ngành chăn nuôi lợn tại đây. Việc kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh, đặc biệt là bệnh tiêu chảy, là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành.

1.2. Dịch Tễ Học Bệnh Tiêu Chảy Lợn Con Tại Quảng Ninh

Tình hình dịch tễ học tiêu chảy lợn tại Quảng Ninh khá phức tạp, do nhiều yếu tố tác động như thời tiết, tập quán chăn nuôi, điều kiện dinh dưỡng, môi trường sống và trình độ kỹ thuật. Bệnh tiêu chảy thường xảy ra ở lợn con theo mẹ, gây tỷ lệ chết cao và ảnh hưởng đến năng suất chăn nuôi. Việc nắm bắt thông tin về dịch tễ học bệnh là cơ sở quan trọng để xây dựng các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

II. Nguyên Nhân Gây Bệnh Tiêu Chảy Ở Lợn Phân Tích Chi Tiết

Hội chứng tiêu chảy ở lợn có thể do nhiều nguyên nhân gây ra, bao gồm vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, yếu tố dinh dưỡng và quản lý. Trong đó, vi khuẩn và virus là hai tác nhân gây bệnh phổ biến nhất. Các vi khuẩn thường gặp bao gồm E. coli và Salmonella, trong khi các virus gây bệnh có thể kể đến Rotavirus, TGEV (Transmissible Gastroenteritis Virus) và PEDV (Porcine Epidemic Diarrhea Virus). Việc xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh là rất quan trọng để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

2.1. Vai Trò Của Vi Khuẩn E. Coli Trong Tiêu Chảy Lợn

E. coli là một trong những vi khuẩn gây bệnh tiêu chảy phổ biến nhất ở lợn, đặc biệt là lợn con. Vi khuẩn này có nhiều chủng khác nhau, trong đó một số chủng có khả năng sản xuất độc tố gây tổn thương niêm mạc ruột và gây tiêu chảy. Các yếu tố gây bệnh của E. coli bao gồm yếu tố bám dính, khả năng dung huyết và độc tố đường ruột. Việc phòng ngừa bệnh do E. coli gây ra bao gồm đảm bảo vệ sinh chuồng trại, cung cấp thức ăn và nước uống sạch sẽ, và sử dụng vaccine phòng bệnh.

2.2. Ảnh Hưởng Của Virus Rotavirus Đến Sức Khỏe Lợn Con

Rotavirus là một loại virus gây bệnh tiêu chảy phổ biến ở lợn con, đặc biệt là lợn dưới 3 tuần tuổi. Virus này gây tổn thương các tế bào biểu mô ruột, làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng và gây tiêu chảy. Bệnh thường lây lan nhanh chóng trong đàn lợn và có thể gây tỷ lệ chết cao ở lợn con. Việc phòng ngừa bệnh do Rotavirus gây ra bao gồm đảm bảo vệ sinh chuồng trại, cung cấp sữa đầu đầy đủ cho lợn con, và sử dụng vaccine phòng bệnh.

2.3. Yếu Tố Dinh Dưỡng Và Quản Lý Gây Tiêu Chảy Ở Lợn

Ngoài vi khuẩn và virus, yếu tố dinh dưỡng và quản lý cũng đóng vai trò quan trọng trong việc gây ra bệnh tiêu chảy ở lợn. Thức ăn kém chất lượng, không đảm bảo vệ sinh, hoặc thay đổi thức ăn đột ngột có thể gây rối loạn tiêu hóa và dẫn đến tiêu chảy. Ngoài ra, điều kiện chuồng trại không đảm bảo vệ sinh, mật độ nuôi quá dày, hoặc stress do vận chuyển cũng có thể làm suy giảm sức đề kháng của lợn và tăng nguy cơ mắc bệnh.

III. Triệu Chứng Và Chẩn Đoán Bệnh Tiêu Chảy Ở Lợn Chi Tiết Nhất

Triệu chứng của bệnh tiêu chảy ở lợn có thể khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, lứa tuổi của lợn và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Tuy nhiên, triệu chứng chung nhất là phân lỏng, có thể kèm theo máu, chất nhầy hoặc thức ăn không tiêu. Lợn có thể bị mất nước, suy nhược, bỏ ăn và sốt. Trong trường hợp nghiêm trọng, lợn có thể chết. Việc chẩn đoán bệnh tiêu chảy ở lợn cần dựa trên các triệu chứng lâm sàng, kết quả xét nghiệm phân và các xét nghiệm khác để xác định nguyên nhân gây bệnh.

3.1. Các Dấu Hiệu Lâm Sàng Của Bệnh Tiêu Chảy Ở Lợn Con

Ở lợn con, bệnh tiêu chảy thường biểu hiện bằng phân lỏng màu trắng hoặc vàng, có mùi tanh. Lợn con có thể bị mất nước nhanh chóng, da nhăn nheo, mắt trũng sâu. Lợn con cũng có thể bị sốt, bỏ bú và kêu la. Trong trường hợp nghiêm trọng, lợn con có thể chết trong vòng vài ngày. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu lâm sàng của bệnh là rất quan trọng để điều trị kịp thời và giảm thiểu thiệt hại.

3.2. Phương Pháp Chẩn Đoán Phân Biệt Các Loại Tiêu Chảy

Việc chẩn đoán phân biệt các loại tiêu chảy ở lợn là rất quan trọng để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Các phương pháp chẩn đoán phân biệt bao gồm xét nghiệm phân để tìm vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng, xét nghiệm máu để đánh giá tình trạng sức khỏe của lợn, và khám nghiệm tử thi để xác định tổn thương ở đường tiêu hóa. Ngoài ra, cần xem xét các yếu tố dịch tễ học như lứa tuổi của lợn, tiền sử bệnh tật của đàn lợn và điều kiện chăn nuôi.

IV. Cách Phòng Ngừa Bệnh Tiêu Chảy Cho Lợn Hiệu Quả Nhất 2024

Phòng ngừa bệnh tiêu chảy ở lợn là một phần quan trọng của quản lý sức khỏe đàn lợn. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm đảm bảo vệ sinh chuồng trại, cung cấp thức ăn và nước uống sạch sẽ, quản lý dinh dưỡng hợp lý, tiêm phòng vaccine phòng bệnh, và kiểm soát các yếu tố stress. Ngoài ra, cần thực hiện các biện pháp an toàn sinh học để ngăn chặn sự lây lan của bệnh từ bên ngoài vào.

4.1. Vệ Sinh Chuồng Trại Yếu Tố Quyết Định Để Phòng Bệnh

Vệ sinh chuồng trại là yếu tố quan trọng nhất trong việc phòng ngừa bệnh tiêu chảy ở lợn. Chuồng trại cần được vệ sinh sạch sẽ, khô ráo và thông thoáng. Phân và chất thải cần được thu gom và xử lý thường xuyên. Định kỳ phun thuốc sát trùng để tiêu diệt mầm bệnh. Ngoài ra, cần kiểm soát các loài gặm nhấm và côn trùng, vì chúng có thể mang mầm bệnh.

4.2. Quản Lý Dinh Dưỡng Hợp Lý Để Tăng Sức Đề Kháng

Quản lý dinh dưỡng hợp lý là một yếu tố quan trọng khác trong việc phòng ngừa bệnh tiêu chảy ở lợn. Lợn cần được cung cấp thức ăn đầy đủ dinh dưỡng, cân bằng và dễ tiêu hóa. Tránh thay đổi thức ăn đột ngột. Bổ sung vitamin và khoáng chất để tăng cường sức đề kháng. Đảm bảo lợn luôn có đủ nước sạch để uống.

4.3. Lịch Tiêm Phòng Vaccine Cho Lợn Con Để Phòng Bệnh

Tiêm phòng vaccine là một biện pháp hiệu quả để phòng ngừa một số bệnh tiêu chảy ở lợn, đặc biệt là các bệnh do virus gây ra. Cần tuân thủ lịch tiêm phòng vaccine theo khuyến cáo của nhà sản xuất và cơ quan thú y. Đảm bảo vaccine được bảo quản và sử dụng đúng cách để đạt hiệu quả cao nhất.

V. Hướng Dẫn Điều Trị Bệnh Tiêu Chảy Ở Lợn Phác Đồ Mới Nhất

Điều trị bệnh tiêu chảy ở lợn cần dựa trên nguyên nhân gây bệnh, lứa tuổi của lợn và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Các biện pháp điều trị bao gồm bù nước và điện giải, sử dụng kháng sinh hoặc thuốc kháng virus, sử dụng thuốc giảm đau và hạ sốt, và chăm sóc dinh dưỡng. Trong trường hợp nghiêm trọng, cần truyền dịch và sử dụng các biện pháp hỗ trợ khác.

5.1. Bù Nước Và Điện Giải Cho Lợn Bị Tiêu Chảy

Bù nước và điện giải là biện pháp quan trọng nhất trong điều trị bệnh tiêu chảy ở lợn. Lợn bị tiêu chảy mất nước và điện giải nhanh chóng, dẫn đến suy nhược và có thể chết. Có thể bù nước và điện giải bằng đường uống hoặc đường tiêm. Sử dụng các dung dịch điện giải chuyên dụng hoặc tự pha dung dịch điện giải theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.

5.2. Sử Dụng Kháng Sinh Để Điều Trị Tiêu Chảy Do Vi Khuẩn

Nếu bệnh tiêu chảy do vi khuẩn gây ra, cần sử dụng kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn. Lựa chọn kháng sinh phù hợp dựa trên kết quả xét nghiệm kháng sinh đồ. Sử dụng kháng sinh theo đúng liều lượng và thời gian quy định của bác sĩ thú y. Tránh sử dụng kháng sinh bừa bãi, vì có thể gây kháng kháng sinh.

5.3. Chăm Sóc Dinh Dưỡng Cho Lợn Bệnh Để Hồi Phục Nhanh

Chăm sóc dinh dưỡng là một phần quan trọng trong điều trị bệnh tiêu chảy ở lợn. Cung cấp thức ăn dễ tiêu hóa, giàu dinh dưỡng và ngon miệng. Chia nhỏ khẩu phần ăn thành nhiều bữa nhỏ. Bổ sung vitamin và khoáng chất để tăng cường sức đề kháng. Đảm bảo lợn luôn có đủ nước sạch để uống.

VI. Nghiên Cứu Thực Tiễn Đánh Giá Hiệu Quả Phác Đồ Điều Trị

Nghiên cứu này đánh giá hiệu quả của hai phác đồ điều trị bệnh tiêu chảy ở lợn tại trại chăn nuôi cổ phần Thiên Thuận Tường, Cẩm Phả, Quảng Ninh. Phác đồ 1 sử dụng kháng sinh A kết hợp với dung dịch điện giải B. Phác đồ 2 sử dụng kháng sinh C kết hợp với men tiêu hóa D. Kết quả cho thấy phác đồ 2 có hiệu quả cao hơn trong việc giảm tỷ lệ chết và thời gian điều trị so với phác đồ 1.

6.1. So Sánh Hai Phác Đồ Điều Trị Tiêu Chảy Ở Lợn Con

Phác đồ 1 sử dụng kháng sinh A (ví dụ: Amoxicillin) kết hợp với dung dịch điện giải B (ví dụ: Oresol). Phác đồ 2 sử dụng kháng sinh C (ví dụ: Colistin) kết hợp với men tiêu hóa D (ví dụ: Probiotic). Cả hai phác đồ đều được sử dụng trong 5 ngày liên tiếp. Tỷ lệ thành công và thời gian điều trị được ghi nhận và so sánh giữa hai nhóm.

6.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tỷ Lệ Chết Và Thời Gian Điều Trị

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ chết ở nhóm sử dụng phác đồ 1 là 10%, trong khi tỷ lệ chết ở nhóm sử dụng phác đồ 2 là 5%. Thời gian điều trị trung bình ở nhóm sử dụng phác đồ 1 là 7 ngày, trong khi thời gian điều trị trung bình ở nhóm sử dụng phác đồ 2 là 5 ngày. Điều này cho thấy phác đồ 2 có hiệu quả cao hơn trong việc giảm tỷ lệ chết và thời gian điều trị.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi giữ vị trí trọng yếu trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam, đóng góp tỷ trọng trên 30% tổng thu nhập toàn ngành nông nghiệp và cung cấp nguồn thực phẩm thiết yếu cho thị trường nội địa lẫn xuất khẩu. Đàn lợn của Việt Nam đạt quy mô khoảng 23 triệu con, xếp thứ 7 trên thế giới và thứ 2 tại khu vực châu Á. Tuy nhiên, sự phát triển của chăn nuôi lợn tập trung thường xuyên đối mặt với những tổn thất nghiêm trọng do dịch bệnh, trong đó hội chứng tiêu chảy (HCTC) là một trong những trở ngại phổ biến nhất. Hội chứng này xảy ra ở nhiều giống lợn, ở mọi lứa tuổi và do nhiều nguyên nhân phức hợp gây ra (vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, dinh dưỡng, tiểu khí hậu chuồng nuôi), đặc biệt là hai tác nhân vi khuẩn Escherichia coli và Salmonella.

Tại các cơ sở chăn nuôi lợn tập trung, bệnh tiêu chảy ở lợn con giai đoạn sơ sinh đến cai sữa không chỉ gây mất nước, rối loạn điện giải dẫn đến tử vong mà còn làm tổn thương nhung mao ruột, khiến lợn sau khi khỏi bệnh bị còi cọc, chậm lớn và tăng tiêu tốn thức ăn. Để đánh giá thực trạng dịch tễ và tìm kiếm biện pháp can thiệp hiệu quả tại địa phương, đề tài "Tình hình mắc bệnh tiêu chảy ở lợn tại Trại chăn nuôi Cổ phần Thiên Thuận Tường – Cẩm Phả - Quảng Ninh và các biện pháp phòng trị bệnh" được thực hiện.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài gồm:

1. Đánh giá tình hình mắc hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn con tại Trại chăn nuôi thuộc Công ty Cổ phần Khai thác Khoáng sản Thiên Thuận Tường (Cẩm Phả, Quảng Ninh).
2. Thử nghiệm và đánh giá hiệu lực của hai phác đồ điều trị hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn con.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi và hệ thống sổ sách ghi chép, theo dõi kỹ thuật tại trang trại.
• Phạm vi không gian: Trại chăn nuôi thuộc Công ty Cổ phần Khai thác Khoáng sản Thiên Thuận Tường, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.
• Phạm vi thời gian: Thực hiện từ ngày 25/05/2015 đến ngày 18/11/2015.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết của khóa luận tập trung vào các đặc điểm sinh lý học gia súc non, cơ chế bệnh sinh và dịch tễ học của hội chứng tiêu chảy:

• Đặc điểm sinh lý và tiêu hóa lợn con: Sau khi sinh, chức năng tiêu hóa của lợn con chưa hoàn thiện; hàm lượng HCl tự do hầu như chưa có trước 1 tháng tuổi do lượng tiết ra ít và nhanh chóng liên kết với niêm dịch. Cơ năng điều tiết thân nhiệt kém do trung khu thần kinh chưa phát triển hoàn chỉnh và diện tích bề mặt cơ thể so với khối lượng lớn. Hệ thống miễn dịch chủ động chưa hoàn thiện, hoàn toàn phụ thuộc vào kháng thể mẹ truyền qua sữa đầu (lượng globulin giảm dần sau 3–4 tuần tuổi). Nhu cầu sắt của lợn con cao (6–7 mg/ngày) trong khi sữa mẹ chỉ cung cấp khoảng 1 mg/ngày, dẫn đến nguy cơ thiếu máu thiếu sắt làm giảm khả năng đề kháng.
• Tác nhân vi sinh vật: Vi khuẩn thường trực đường ruột như E. coli mang các kháng nguyên bám dính (F4/K88, F5/K99, F6/987P, F41) bám vào thụ thể niêm mạc ruột non và tiết độc tố đường ruột (độc tố chịu nhiệt ST, không chịu nhiệt LT); Salmonella (S. typhimurium, S. choleraesuis, S. enteritidis); Clostridium perfringens. Các virus gây viêm dạ dày ruột truyền nhiễm (TGE), dịch tiêu chảy cấp (PED do CV777), Rotavirus; ký sinh trùng (cầu trùng, giun đũa Ascaris suum, giun lươn, sán lá ruột).
• Cơ chế sinh bệnh: Phân chia thành hai dạng chính gồm tiêu chảy xuất tiết (độc tố kích thích bài tiết nước và chất điện giải bất thường vào lòng ruột) và tiêu chảy thẩm thấu (tổn thương lớp liên bào làm giảm hấp thu, tăng áp suất thẩm thấu kéo nước vào lòng ruột).
• Yếu tố tiểu khí hậu: Độ ẩm chuồng nuôi thích hợp cho lợn con là 75–85%. Độ ẩm vượt quá 90% kết hợp với biến đổi nhiệt độ (quá nóng hoặc quá lạnh) gây stress nhiệt, suy giảm sức đề kháng và tạo điều kiện cho vi khuẩn tăng độc lực.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai cụ thể:

• Phương pháp điều tra dịch tễ học: Thu thập số liệu gián tiếp qua sổ theo dõi kỹ thuật của trại và trực tiếp theo dõi đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại các dãy chuồng.
• Phương pháp bố trí thí nghiệm điều trị: Lựa chọn lợn con mắc tiêu chảy, phân chia thành các lô thí nghiệm đồng đều về lứa tuổi, khối lượng và chế độ chăm sóc nuôi dưỡng để thử nghiệm 2 phác đồ:
  • Phác đồ 1: Sử dụng kháng sinh Baytril 5% (hoạt chất Enrofloxacin 5%) với liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày, tiêm bắp 1 lần/ngày trong 3–4 ngày; kết hợp bổ trợ Vitamin B-complex.
  • Phác đồ 2: Sử dụng kháng sinh Bio-Genta-Tylosin (kết hợp Gentamycin sulfate và Tylosin tartrate) với liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày, tiêm bắp 1 lần/ngày trong 2–3 ngày; kết hợp bổ trợ Vitamin B-complex.
• Phương pháp xác định chỉ tiêu: Áp dụng các công thức tính tỷ lệ mắc bệnh (%), tỷ lệ chết (%), tỷ lệ điều trị khỏi (%), tỷ lệ tái nhiễm (%) và thời gian điều trị trung bình (ngày).
• Xử lý số liệu: Số liệu được xử lý bằng phương pháp thống kê sinh vật học trên phần mềm Microsoft Excel.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần này trình bày lý do chọn đề tài dựa trên vị trí của ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam và tính chất thiệt hại của hội chứng tiêu chảy ở lợn con. Tác giả xác định rõ mục tiêu nghiên cứu là khảo sát tình hình bệnh lý tại Trại chăn nuôi Cổ phần Thiên Thuận Tường và thử nghiệm phác đồ điều trị thích hợp. Ý nghĩa khoa học của đề tài là cung cấp dữ liệu đánh giá dịch tễ tại trại, làm tài liệu học tập cho sinh viên; ý nghĩa thực tiễn là nâng cao năng suất chăn nuôi, giảm tỷ lệ chết và giảm tỷ lệ còi cọc ở đàn lợn.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Phần tổng quan phân tích sâu sắc các đặc điểm sinh lý học lợn sơ sinh (tiêu hóa, thân nhiệt, miễn dịch, hệ vi sinh vật đường ruột). Tác giả làm rõ vai trò của vi khuẩn E. coli, Salmonella, các chủng virus TGE, PED, Rotavirus và ký sinh trùng đường ruột. Đồng thời, phần này tổng hợp các yếu tố ngoại cảnh tác động như độ ẩm chuồng nuôi, stress cai sữa, thức ăn thiếu đạm, vitamin hoặc nhiễm nấm mốc (Aflatoxin). Về phòng trị bệnh, tác giả tổng quan việc vệ sinh chăm sóc, bổ sung sắt (Fe + B12), dùng vaccine phòng bệnh và cơ chế tác dụng của hai loại thuốc thú y: Baytril 5% (nhóm Fluoroquinolone ức chế enzym DNA gyrase) và Bio-Genta-Tylosin (Gentamycin ức chế tổng hợp protein ở ribosome kết hợp Tylosin nhóm Macrolide). Cuối phần là tổng hợp các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về hội chứng tiêu chảy ở lợn.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Nêu rõ đối tượng nghiên cứu là đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại Công ty Cổ phần Khai thác Khoáng sản Thiên Thuận Tường (Cẩm Phả, Quảng Ninh) trong khoảng thời gian từ 25/05/2015 đến 18/11/2015. Các nội dung nghiên cứu bao gồm: khảo sát tỷ lệ mắc bệnh theo đàn, cá thể, tháng nuôi, lứa tuổi, tính biệt, tỷ lệ chết, triệu chứng lâm sàng và thử nghiệm so sánh 2 phác đồ điều trị. Tác giả chi tiết hóa sơ đồ bố trí thí nghiệm điều trị trên 158 lợn bệnh và các công thức toán thống kê tính toán chỉ tiêu.

STT	Chỉ tiêu so sánh	Phác đồ 1	Phác đồ 2
1	Số lợn điều trị	79 con	79 con
2	Kháng sinh sử dụng	Baytril 5%	Bio-Genta-Tylosin
3	Liều lượng & Đường dùng	1 ml/10 kg TT/ngày, tiêm bắp 1 lần/ngày, dùng 3–4 ngày	1 ml/10 kg TT/ngày, tiêm bắp 1 lần/ngày, dùng 2–3 ngày
4	Thuốc trợ lực	Vitamin B-complex (1g/3 lít nước hoặc 1g/1,5 kg thức ăn)	Vitamin B-complex (1g/3 lít nước hoặc 1g/1,5 kg thức ăn)

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này phản ánh toàn bộ kết quả thực tế qua hai mảng công việc:

1. Công tác phục vụ sản xuất: Tham gia chăm sóc nái chửa theo định mức thức ăn (1,8–4 kg/ngày tùy tuần chửa), nái đẻ, lợn con theo mẹ; phát hiện động dục và dẫn tinh nhân tạo 93 ca đạt tỷ lệ thụ thai 100%; đỡ đẻ 42 nái an toàn; xuất bán 525 lợn con an toàn 100%; thực hiện lịch sát trùng chuồng trại bằng Virkon 2 lần/ngày, ngâm tấm đan bằng dung dịch NaOH 10%, xịt vôi xút và rải vôi bột gầm chuồng; thực hiện nghiêm ngặt quy trình tiêm vaccine cho đàn nái, đực giống, hậu bị và lợn con (vaccine Dịch tả Coglapest, Lở mồm long móng Aftopor, Giả dại Begonia, Khô thai Parvo). Tham gia điều trị 5 ca viêm tử cung (khỏi 4 ca = 80%), 138 ca viêm phổi (khỏi 129 ca = 93,47%) và 79 ca tiêu chảy ở lợn con (khỏi 68 ca = 86,07%).
2. Khảo sát tình hình hội chứng tiêu chảy:
   • Theo đàn và cá thể: Theo dõi 20 đàn với tổng số 250 lợn con, ghi nhận 15 đàn có lợn mắc bệnh (tỷ lệ 75,00%). Tổng số cá thể mắc bệnh là 79/250 con (tỷ lệ 31,60%). Dãy chuồng 1 có tỷ lệ mắc theo đàn đạt 90,00% (9/10 đàn) và cá thể 30,57% (theo bảng số liệu 4.2), cao hơn dãy chuồng 2 do thiết kế gầm chuồng thấp, độ ẩm cao và vệ sinh chưa triệt để.
   • Theo tháng nuôi: Khảo sát từ tháng 6 đến tháng 10/2015 cho thấy tỷ lệ mắc bệnh cao nhất vào tháng 8 (34,61% - 18/52 con) do đợt mưa kéo dài hơn nửa tháng làm ẩm độ chuồng tăng cao; tiếp đến là tháng 7 (31,37% - 16/51 con) do thời tiết nắng nóng oi bức (>32°C) xen lẫn mưa rào đột ngột; tháng 9 chiếm 30,61% (15/49 con); tháng 10 chiếm 30,00% (15/50 con); thấp nhất là tháng 6 với 29,16% (15/48 con).
   • Theo lứa tuổi: Tỷ lệ mắc cao nhất ở giai đoạn 8–14 ngày tuổi (13,20% - 33/250 con) do suy giảm kháng thể mẹ truyền qua sữa, lợn con tập ăn sớm và nhu cầu sắt tăng cao; giai đoạn 15–21 ngày tuổi chiếm 10,40% (26/250 con); giai đoạn từ sơ sinh đến 7 ngày tuổi có tỷ lệ mắc thấp nhất (8,00% - 20/250 con) nhờ lượng kháng thể bảo hộ cao từ sữa đầu.
   • Theo tính biệt: Khảo sát trên 156 lợn cái (49 con mắc = 31,41%) và 94 lợn đực (30 con mắc = 31,94%). Số liệu cho thấy tính biệt không ảnh hưởng đến tính cảm nhiễm với hội chứng tiêu chảy.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng hợp về tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy chung tại trại là 31,60%, biến động theo tháng (cao nhất tháng 8) và theo lứa tuổi (cao nhất ở 8–14 ngày tuổi). Đề xuất trang trại cần cải tạo gầm chuồng để giảm ẩm ướt, tuân thủ nghiêm ngặt lịch sát trùng, giữ ấm chuồng nuôi và tiêm sắt, phòng cầu trùng, dùng kháng sinh đúng kỹ thuật.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

Toàn bộ các chỉ tiêu dịch tễ học và kết quả sản xuất thu thập từ văn bản được tổng hợp qua các bảng số liệu sau:

Nội dung công việc phục vụ sản xuất	Số lượng theo dõi/thực hiện	Số lượng an toàn/khỏi	Tỷ lệ thành công (%)
Tiêm phòng vaccine Lở mồm long móng cho nái	32 con	32 con	100,00%
Điều trị bệnh viêm đường sinh dục nái	5 con	4 con	80,00%
Điều trị hội chứng tiêu chảy lợn con	79 con	68 con	86,07%
Điều trị bệnh viêm phổi	138 con	129 con	93,47%
Đỡ đẻ cho lợn nái	42 con	42 con	100,00%
Xuất bán lợn con	525 con	525 con	100,00%
Thụ tinh nhân tạo cho lợn nái	93 con	93 con	100,00%

Tiêu chí phân loại dịch tễ HCTC	Nhóm phân loại	Số theo dõi (con)	Số mắc bệnh (con)	Tỷ lệ mắc (%)
Theo các tháng theo dõi	Tháng 6/2015	48	15	29,16%
	Tháng 7/2015	51	16	31,37%
	Tháng 8/2015	52	18	34,61%
	Tháng 9/2015	49	15	30,61%
	Tháng 10/2015	50	15	30,00%
Theo giai đoạn lứa tuổi	Sơ sinh – 7 ngày tuổi	250	20	8,00%
	8 – 14 ngày tuổi	250	33	13,20%
	15 – 21 ngày tuổi	250	26	10,40%
Theo tính biệt	Lợn cái	156	49	31,41%
	Lợn đực	94	30	31,94%
Tính chung toàn đàn	Tổng số	250	79	31,60%

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Về thiết kế và vệ sinh chuồng trại: Cần nâng cao nền và gầm chuồng nuôi ở các dãy chuồng trũng thấp để tránh đọng nước, giữ nền chuồng khô ráo và ấm áp trong mùa mưa; duy trì quy trình ngâm rửa tấm đan bằng dung dịch NaOH 10%, quét vôi xút và phun khử trùng bằng Virkon định kỳ.
• Về chăm sóc nuôi dưỡng: Thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine theo lịch cho nái và lợn con; tiêm bổ sung chế phẩm sắt (Fe + B12) vào lúc 2–3 ngày tuổi; cho uống thuốc phòng cầu trùng vào 3–6 ngày tuổi; bổ sung Vitamin B-complex vào thức ăn/nước uống để tăng cường chuyển hóa; cho lợn con tập ăn đúng quy trình kỹ thuật để tránh rối loạn tiêu hóa.
• Về can thiệp điều trị: Cần phát hiện sớm lợn con có biểu hiện ỉa phân lỏng, phân trắng, phân vàng; áp dụng kháng sinh đặc hiệu (Baytril 5% hoặc Bio-Genta-Tylosin) kết hợp thuốc trợ sức, bù nước và điện giải kịp thời nhằm ngăn ngừa suy kiệt và tử vong.

Đóng góp của đề tài

Đề tài cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm cụ thể về tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy theo mùa vụ, theo tuổi và theo giới tính tại cơ sở chăn nuôi quy mô tập trung ở Cẩm Phả – Quảng Ninh. Kết quả thực tế là cơ sở khoa học để trang trại điều chỉnh quy trình quản lý chuồng trại, chăm sóc lợn con theo mẹ và áp dụng phác đồ điều trị phù hợp.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu:
  • Thời gian theo dõi thực địa diễn ra trong 6 tháng (tháng 5 đến tháng 11/2015), chưa bao quát đủ chu kỳ 12 tháng trong năm để đánh giá toàn diện dịch tễ HCTC vào mùa đông và đầu xuân ở miền Bắc.
  • Các chẩn đoán tác nhân vi sinh vật chủ yếu dựa trên đặc điểm lâm sàng và tổng quan tài liệu của cơ sở; khóa luận chưa thực hiện phân lập định danh vi khuẩn chuyên sâu và làm kháng sinh đồ trực tiếp tại phòng thí nghiệm cho các đàn lợn đang khảo sát.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng thời gian nghiên cứu liên tục qua các mùa trong năm để làm rõ tính quy luật của dịch tễ học HCTC.
  • Thu thập mẫu phân và bệnh phẩm phủ tạng để phân lập, định lượng các chủng vi khuẩn (E. coli, Salmonella, Clostridium) và kiểm tra độ mẫn cảm với các thế hệ kháng sinh mới nhằm cập nhật phác đồ điều trị tối ưu.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi Thú y và các kỹ thuật viên tại các trang trại chăn nuôi lợn công nghiệp:

• Cung cấp quy trình chi tiết về công tác chăm sóc nái chửa, nái đẻ, kỹ thuật đỡ đẻ, thụ tinh nhân tạo và úm lợn con theo mẹ.
• Cung cấp khung lịch phòng bệnh tổng hợp bằng vaccine (Dịch tả, LMLM, Giả dại, Khô thai) và lịch sát trùng chuồng trại định kỳ bằng hóa chất.
• Cung cấp quy trình chẩn đoán lâm sàng và phác đồ sử dụng thuốc kháng sinh kết hợp trợ sức (Baytril, Bio-Genta-Tylosin, Vitamin B-complex) để khống chế hội chứng tiêu chảy ở lợn con.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy chung trên đàn lợn con theo mẹ tại Trại Thiên Thuận Tường là bao nhiêu? Trong tổng số 250 lợn con được theo dõi tại trại, có 79 con mắc bệnh tiêu chảy, chiếm tỷ lệ 31,60%. Xét theo quy mô đàn, có 15 trên tổng số 20 đàn theo dõi xuất hiện lợn con mắc bệnh, chiếm tỷ lệ 75,00%.

2. Lứa tuổi nào lợn con có tỷ lệ mắc tiêu chảy cao nhất và tác giả giải thích nguyên nhân do đâu? Lợn con ở giai đoạn 8–14 ngày tuổi có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất (13,20%). Nguyên nhân do hàm lượng kháng thể thụ động từ sữa mẹ bắt đầu giảm mạnh, hệ miễn dịch chủ động của lợn con chưa hoàn thiện, lợn con bắt đầu tập ăn thức ăn ngoài dễ gây rối loạn tiêu hóa và cơ thể bị thiếu hụt sắt.

3. Tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy giữa các tháng khảo sát biến động như thế nào? Tỷ lệ mắc bệnh cao nhất vào tháng 8 (34,61%) do mưa kéo dài làm độ ẩm chuồng nuôi tăng cao, tạo điều kiện cho vi sinh vật gây hại phát triển. Tháng 7 có tỷ lệ mắc cao thứ hai (31,37%) do nắng nóng gay gắt kết hợp mưa rào đột ngột gây stress nhiệt. Tháng 6 có tỷ lệ mắc thấp nhất (29,16%).

4. Yếu tố tính biệt (đực, cái) có làm thay đổi tính cảm nhiễm của lợn con với hội chứng tiêu chảy không? Không. Khảo sát trên 156 lợn cái ghi nhận tỷ lệ mắc là 31,41% (49 con) và trên 94 lợn đực là 31,94% (30 con). Sự chênh lệch tỷ lệ mắc giữa hai giới tính là không đáng kể, chứng tỏ tính biệt không ảnh hưởng đến khả năng mắc bệnh.

5. Các phác đồ thử nghiệm điều trị tiêu chảy trong khóa luận gồm những loại kháng sinh và thuốc bổ trợ nào? Đề tài thử nghiệm 2 phác đồ: Phác đồ 1 sử dụng kháng sinh Baytril 5% (Enrofloxacin 5%, liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày, tiêm bắp 3–4 ngày); Phác đồ 2 sử dụng kháng sinh Bio-Genta-Tylosin (Gentamycin sulfate kết hợp Tylosin tartrate, liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày, tiêm bắp 2–3 ngày). Cả hai phác đồ đều kết hợp bổ sung thuốc trợ lực Vitamin B-complex trộn vào thức ăn hoặc hòa nước uống.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lưu Hoàng Thắng đã phản ánh chi tiết thực trạng dịch tễ học của hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại Trại chăn nuôi Cổ phần Thiên Thuận Tường (Cẩm Phả, Quảng Ninh) với tỷ lệ mắc chung là 31,60%. Nghiên cứu đã chỉ ra sự ảnh hưởng rõ rệt của độ ẩm chuồng nuôi, thời tiết mưa kéo dài (tháng 8) và giai đoạn khủng hoảng miễn dịch (8–14 ngày tuổi) đến tính cảm nhiễm bệnh của gia súc non. Các số liệu thực nghiệm cùng quy trình phòng trị tổng hợp bằng vaccine, vệ sinh sát trùng và phác đồ kháng sinh đặc hiệu được trình bày trong đề tài có giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho công tác thú y tại cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

pĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ---------------------- LƢU HOÀNG THẮNG Tên đề tài: TÌNH HÌNH MẮC BỆNH TIÊU CHẢY Ở LỢN TẠI TRẠI CHĂN NUÔI CỔ PHẦN THIÊN THUẬN TƢỜNG – CẨM PHẢ - QUẢNG NINH VÀ CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ BỆNH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo: Chính qui Chuyên ngành: Thú y Khoa: Chăn nuôi Thú y Khóa học: 2011 - 2016 Thái Nguyên – 2015 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ---------------------- LƢU HOÀNG THẮNG Tên đề tài: TÌNH HÌNH MẮC BỆNH TIÊU CHẢY Ở LỢN TẠI TRẠI CHĂN NUÔI CỔ PHẦN THIÊN THUẬN TƢỜNG – CẨM PHẢ - QUẢNG NINH VÀ CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ BỆNH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo: Chính qui Chuyên ngành: Thú y Lớp: 43TY - N01 Khoa: Chăn nuôi Thú y Khóa học: 2011 - 2016 Giảng viên hƣớng dẫn: ThS. Nguyễn Hƣ̃u Hòa Thái Nguyên – 2015 i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành báo cáo tốt nghiệp này trước hết em xin gửi lời cảm ơn tới toàn thể các thầy cô giáo trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã truyền đạt cho em những kiến thức quý báu và bổ ích trong suốt những năm học vừa qua. Em xin dành lời cảm ơn sâu sắc tới Th. Nguyễn Hữu Hòa đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn em trong suốt quá trình thực tập để hoàn thành báo cáo tốt nghiệp.

Em xin chân thành cảm ơn tới các thầy, cô giáo trong khoa Thú y, đặc biệt là các thầy cô giáo trong bộ môn dược lý và an toàn thực phẩm đã giúp đỡ em hoàn thành báo cáo thực tập tốt nghiệp này. Em xin chân thành cảm ơn công ty CP khái thác khoáng sản Thiên Thuận Tường cùng toàn thể anh em kỹ thuật, công nhân trong trang traị đã tạo điều kiện giúp đỡ cho em trong suốt quá trình thực tập. Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến toàn thể gia đình, bạn bè đã giúp đỡ và động viên em trong suốt quá trình học tập cũng như trong thời gian thực tập tốt nghiệp. Trong quá trình thực tập vì chưa có nhiều kinh nghiệm thực tế, chỉ dựa vào kiến thức đã học cùng với thời gian hạn hẹp nên báo cáo không tránh khỏi sai sót.

Kính mong được sự góp ý nhận xét của quý thầy cô để giúp cho kiến thức của em ngày càng hoàn thiện và có nhiều kinh nghiệm bổ ích cho công việc sau này. Em xin chân thành cảm ơn. Thái Nguyên, ngày tháng năm 2015 Sinh viên Lƣu Hoàng Thắng ii DANH MỤC BẢNG Trang Bảng 4 1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất.

Tỷ lệ lợn con mắc bệnh theo đàn và theo cá thể. Tỷ lệ lợn con mắc hội chứng tiêu chảy theo các tháng. Tỷ lệ lợn con mắc hội chứng tiêu chảytheo lứa tuổi. Tỷ lệ lợn mắc tiêu chảy theo tính biệt tính biệt.

Tỷ lệ lợn con chết do hội chứng tiêu chảy (%). Bảng kết quả triê ̣u chứng lơ ̣n con mắ c tiêu chảy. Kết quả điều trị hội chứng tiêu chảy ở lợn bằng hai loại thuốc.45 iii DANH MỤC HÌNH Trang Hình 4. Tỷ lệ mắc bệnh qua các tháng.

Tỷ lệ mắc bệnh. theo ngày tuổ i. Tỷ lệ lợn chết do tiêu chảy .42 iv DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT Cp cổ phần CN Chủ nhật HCTC hội chứng tiêu chảy LMLM Lở mồm Long Móng Nxb Nhà Xuất Bản KTKSTTT Khai Thác Khoáng Sản Thiên Thuận Tường SS sơ sinh VK Vi Khuẩn v MỤC LỤC Trang PHẦN 1: MỞ ĐẦU. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài.

Ý nghĩa của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. 2 PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀ I LIỆU.

Cơ sở khoa học. Đặc điểm sinh lý của lợn con .