chương 1. TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG DẠY HỌC SINH HỌC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG. XÁC ĐỊNH CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG DẠY HỌC SINH HỌC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG. Mục tiêu dạy học sinh trung học phổ thông.
Cấu trúc nội dung sinh học trung học phổ thông. Các chủ đề sinh học theo hướng tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu. TIỀM NĂNG GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG DẠY HỌC CÁC CHỦ ĐỀ SINH HỌC Ở TRUNG HỌC PHỔ THÔNG. TÍCH HỢP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU QUA CHỦ ĐỀ SINH HỌC Ở TRUNG HỌC PHỔ THÔNG.
BIỆN PHÁP TÍCH HỢP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG DẠY HỌC SINH HỌC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG. Nguyên tắc tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu trong dạy học Sinh học trung học phổ thông. Quy trình tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu trong dạy học Sinh học trung học phổ thông. Ví dụ minh họa.
Biện pháp dạy học tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu. TIÊU CHÍ VÀ CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ TÍCH HỢP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU. Tiêu chí đánh giá kết quả giáo dục biến đổi khí hậu. Công cụ đánh giá kết quả giáo dục biến đổi khí hậu.111 Kết luận chương 2.
KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. MỤC ĐÍCH THỰC NGHIỆM. NỘI DUNG THỰC NGHIỆM. PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM.
Chọn trường, lớp thực nghiệm. Bố trí thực nghiệm. Thiết kế thực nghiệm. Xử lí kết quả thực nghiệm.
KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM VÀ BIỆN LUẬN. Kết quả học tập kiến thức sinh học. Kết quả nhận thức của học sinh về biến đổi khí hậu. Thái độ của học sinh về biến đổi khí hậu.
Hành vi của học sinh về ứng phó với biến đổi khí hậu.145 Kết luận chương 3.149 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ.151 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI.152 TÀI LIỆU THAM KHẢO.153 PHẦN PHỤ LỤC.161 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Stt Chữ viết tắt Đọc là 1. BĐKH Biến đổi khí hậu 2. BVMT Bảo vệ môi trường 3. DHSH Dạy học Sinh học 5.
DHTH Dạy học tích hợp 6. ĐTB Điểm trung bình 7. GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo 9. GDBĐKH Giáo dục biến đổi khí hậu 10.
GV Giáo viên 11. HS Học sinh 12. IPPC Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu 13. KNK Khí nhà kính 14.
PPDH Phương pháp dạy học 16. PTBV Phát triển bền vững 17. PV Phân vân 18. RPĐ Rất phản đối 20.
SH Sinh học 21. THPT Trung học phổ thông 22. TN Thực nghiệm 23. TNSP Thực nghiệm sư phạm vii DANH MỤC BẢNG Bảng 1.
Nhận thức của GV về tính cấp thiết của việc tích hợp GDBĐKH trong DHSH cho HS THPT. Nhận thức của GV về vai trò, lợi ích của việc tích hợp GDBĐKH trong DHSH cho HS THPT. Khó khăn khi GDBĐKH trong môn SH ở trường THPT. Mức độ thực hiện tích hợp GDBĐKH trong DHSH ở THPT.
Hình thức tích hợp GDBĐKH GV đã sử dụng trong DHSH ở THPT. Nội dung tích hợp GDBĐKH trong DHSH ở trường THPT. PPDH đã sử dụng để GDBĐKH trong môn SH THPT. Phương tiện đã sử dụng để GDBĐKH trong DHSH THPT.
Tài liệu đã sử dụng để GDBĐKH trong môn SH THPT. Nhận thức của HS THPT về một số khái niệm chung về BĐKH. Nguồn tìm hiểu thông tin về BĐKH của HS THPT. Kiến thức biến đổi khí hậu chứa đựng trong các chủ đề Sinh học ở THPT.
Hoạt động của con người tác động đến khí hậu. Tích hợp GDBĐKH qua các chủ đề SH ở THPT. Tiêu chí đánh giá kiến thức GDBĐKH trong DHSH ở THPT. Một số biểu hiện hành vi ứng phó với BĐKH của HS.
Tóm tắt cách bố trí TNSP. Tóm tắt cách thiết kế TNSP. Kết quả TNSP đợt 1. Kết quả TNSP đợt 2.
Mức độ ảnh hưởng của phương án tác động trong hai đợt TNSP. Kết quả kiểm định sự sai khác về điểm trung bình cộng giữa các bài kiểm tra trong cùng nhóm ĐC hoặc TN. Hệ số tương quan giữa các bài kiểm tra trong nhóm ĐC, TN. So sánh nhận thức của HS về BĐKH trước và sau tác động đợt 1.
So sánh nhận thức của HS về BĐKH trước và sau tác động đợt 2. Mức độ nhận thức của HS về BĐKH qua DHSH ở THPT. Thái độ của HS về nguyên nhân gây ra BĐKH. Thái độ của HS về biểu hiện, hậu quả của BĐKH.
Thái độ của HS về hoạt động thích ứng với BĐKH. Thái độ của HS về hoạt động giảm nhẹ BĐKH. Biểu hiện hành vi ứng phó với BĐKH của HS.145 PHIẾU ĐIỀU TRA HỌC SINH VỀ THÁI ĐỘ ỨNG PHÓ VỚI BĐKH.217 ix DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Phân phối tần suất điểm bài kiểm tra số 1 - trước tác động, đợt 1.
Phân phối tần suất điểm bài kiểm tra số 1 - trước tác động, đợt 2. Phân phối tần suất điểm bài kiểm tra số 2 - trong tác động, đợt 1. Phân phối tần suất điểm bài kiểm tra số 2 - trong tác động, đợt 2. Phân phối tần suất điểm bài kiểm tra số 3 - trong tác động, đợt 1.
Phân phối tần suất điểm bài kiểm tra số 3 - trong tác động, đợt 2. Phân phối tần suất điểm bài kiểm tra số 4 - trong tác động, đợt 1. Phân phối tần suất điểm bài kiểm tra số 4 - trong tác động, đợt 2. Phân phối tần suất điểm bài kiểm tra số 5 - sau tác động, đợt 1.
Phân phối tần suất điểm bài kiểm tra số 5 - sau tác động, đợt 2. So sánh nhận thức về BĐKH của HS sau tác động đợt 1. So sánh nhận thức về BĐKH của HS sau tác động đợt 2. So sánh nhận thức về BĐKH của nhóm TN trước và sau tác động đợt 1.
So sánh nhận thức về BĐKH của nhóm TN trước và sau tác động đợt 2. Biểu đồ so sánh điểm trung bình về BĐKH trước và sau tác động. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1. Biến đổi khí hậu – một nhân tố hủy diệt sự sinh tồn của loài người Biến đổi khí hậu (BĐKH) gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với tất cả các quốc gia trên thế giới.
Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu về PTBV tại Johannesburg (Cộng hòa Nam Phi) năm 2002 đã nhận định rằng những hậu quả của BĐKH toàn cầu trực tiếp tác động đến sự sinh tồn của loài người, vì gây hại đến: Tài nguyên nước, Năng lượng, Sức khỏe con người, Nông nghiệp và an ninh lương thực, Đa dạng sinh học [38], [43], [44], [68], [69], [106]. Ở quy mô hành tinh, tác động của BĐKH thể hiện rõ ở xu thế tăng nhiệt độ bề mặt Trái Đất, trên các đỉnh núi cao, dẫn đến hiện tượng nước biển dâng và “biển tiến”. Theo IPCC (2007), nhiệt độ không khí trung bình toàn cầu trong thế kỷ XX đã tăng lên 0,740C (± 0,20C), trên đất liền nhiệt độ tăng nhiều hơn trên biển…. Các dấu hiệu BĐKH trên thế giới hiện nay là: Mùa đông ít tuyết ở khu vực trượt tuyết thuộc dãy Alpơ; Hạn hán triền miên ở châu Phi; Các sông băng trên núi tan chảy nhanh nhất trong vòng 5000 năm qua.
Ở quy mô khu vực, BĐKH đã thể hiện qua các thiên tai hiện hữu với tính chất biến động mạnh hơn, cực đoan hơn, dị thường hơn cả về tần xuất và cường độ. BĐKH đã trở thành một trong những thách thức và nguy cơ lớn nhất đối với loài người trong thế kỷ 21. Ở Việt Nam, trong khoảng 50 năm qua, nhiệt độ trung bình hàng năm ở nước ta tăng khoảng 0,7oC, mực nước biển đã cao hơn khoảng 20cm. Hiện tượng El- Nino, La-Nina ngày càng tác động mạnh mẽ đến Việt Nam.
BĐKH thực sự đã làm cho các thiên tai, đặc biệt là bão, lũ, hạn hán ngày càng ác liệt [45, tr. Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, nếu nhiệt độ Trái Đất tăng lên 1 độ C và mực nước biển dâng cao 1m, các hiện tượng thời tiết trở nên bất thường và khó dự báo hơn. Nếu mực nước biển dâng cao 1m, 12,2% diện tích đất của Việt Nam sẽ bị nhấn chìm, 23% dân số (khoảng 17 triệu người) mất nơi cư trú, nhiều cơn bão xuất hiện với mức độ tàn phá mạnh hơn, ảnh hưởng tới nông nghiệp, tài nguyên nước, dòng chảy sông ngòi, độ mặn nước biển, đời sống và sức khỏe con người, đa dạng sinh 2 học, xói mòn đất. [17], Sự tương tác hai chiều giữa BĐKH và nông nghiệp có ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống và sự phát triển của con người.
Tại Hội nghị thượng đỉnh Liên hợp quốc về BĐKH tổ chức ở Đan Mạch (tháng 12 năm 2009), Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhấn mạnh: Trái Đất là ngôi nhà chung của nhân loại nên ứng phó với BĐKH là trách nhiệm của mọi quốc gia. Việt Nam quyết tâm mạnh mẽ trong cuộc chiến chống BĐKH toàn cầu, bảo vệ hệ thống khí hậu Trái Đất. Để thực hiện được vấn đề này cần phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó giáo dục cho học sinh (HS), sinh viên – những chủ nhân tương lai của đất nước nâng cao nhận thức, thái độ, có hành vi bảo vệ môi trường (BVMT), chống BĐKH là một việc làm rất cần thiết và cấp bách. Theo các nhà khoa học, Việt Nam được đánh giá là một trong năm quốc gia dễ bị tổn thương và có khả năng sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của BĐKH.
Vì vậy, nghiên cứu về BĐKH, xu thế và các tác động của nó ở Việt Nam là một việc làm có tính cấp bách. Để bảo vệ cuộc sống, toàn xã hội nói chung, đặc biệt là thế hệ trẻ nói riêng cần nhận thức được trách nhiệm nhằm làm giảm thiểu và thích ứng với những biến đổi bất thường của khí hậu. Nhiệm vụ này, ngoài việc hoạch định chính sách thì giáo dục có trách nhiệm lớn đối với thế hệ trẻ, cần tìm cách thức giáo dục có hiệu quả. Vai trò của giáo dục trong cuộc đấu tranh với những thách thức của biến đổi khí hậu BĐKH là một trong những thách thức lớn nhất đối với nhân loại, có ảnh hưởng sâu sắc và làm thay đổi toàn diện đời sống xã hội trên toàn thế giới.
Đối với Việt Nam, hậu quả của BĐKH là rất nghiêm trọng, ảnh hưởng đến mục tiêu xóa đói giảm nghèo cũng như việc thực hiện các mục tiêu thiên niên kỷ và sự phát triển bền vững đất nước. Tài nguyên nước, nông nghiệp, ngư nghiệp, công nghiệp, xây dựng, giao thông, nhà ở và cơ sở hạ tầng là các lĩnh vực, ngành dễ bị tổn thương và chịu sự tác động mạnh mẽ nhất của BĐKH. BĐKH có tác động mạnh đến các kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của đất nước, của các ngành và các địa phương.