phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn đƣợc trình bày theo 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc tích hợp giáo dục an toàn vệ sinh lao động trong dạy học vật lí. Chƣơng 2: Thiết kế các phƣơng án dạy học tích hợp giáo dục an toàn vệ sinh lao động ở một số nội dung kiến thức Vật lý 11. Chƣơng 3: Thực nghiệm sƣ phạm. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC TÍCH HỢP GIÁO DỤC AN TOÀN VỆ SINH LAO ĐỘNG TRONG DẠY HỌC VẬT LÍ 1.
Tổng quan về an toàn vệ sinh lao động 1. An toàn lao động An toàn lao động là hệ thống các biện pháp bảo đảm cho ngƣời lao động làm việc an toàn, không nguy hiểm đến tính mạng, không bị tác động xấu đến sức khỏe. An toàn lao động là yêu cầu đồng thời cũng là hƣớng chủ yếu nhằm hoàn thiện việc tổ chức lao động khoa học, làm cho ngƣời lao động yên tâm, nâng cao chất lƣợng và hiệu quả công tác. An toàn lao động đƣợc pháp luật bảo đảm.
Ở Việt Nam, Nhà nƣớc có trách nhiệm và quyền thanh tra an toàn lao động; có quyền yêu cầu các cơ quan, xí nghiệp phải thi hành những biện pháp bảo đảm an toàn lao động; đình chỉ những máy móc, công nghệ, kỹ thuật không đảm bảo quy tắc an toàn lao động. Trong các ngành khác nhau, có những hệ thống bảo đảm an toàn lao động riêng biệt, ví dụ: trong công nghiệp, cần phải kiểm tra nghiêm ngặt thiết bị trƣớc khi đƣa vào vận hành. Trong chăn nuôi, phải có những biện pháp phòng hộ thích hợp. Trong xây dựng, chú ý ngay từ khâu thiết kế thi công, điều kiện kĩ thuật, thiết bị; đào tạo, giáo dục ngƣời thi công về các điều lệ bảo hộ lao động để bảo đảm an toàn lao động.
Trong giao thông, chú ý các quy định giao thông và các biện pháp kỹ thuật bảo vệ đƣờng bộ, đƣờng thủy, đƣờng hàng không. Trong nông nghiệp, chú ý bảo đảm an toàn trong sử dụng máy móc nông nghiệp ngoài đồng ruộng, nhất là trong phun thuốc hóa học phòng trừ sâu bệnh, cỏ dại và khử trùng. Nói đến an toàn lao động là đề cập đến các mặt: - An toàn của quá trình sản xuất: Tính chất của quá trình sản xuất đảm bảo đƣợc tình trạng an toàn trong suốt thời gian qui định khi thực hiện các thông số đã cho (tiêu chuẩn Việt Nam-TCVN). - An toàn của thiết bị sản xuất: Tính chất của thiết bị đảm bảo đƣợc tình trạng an toàn khi thực hiện các chức năng đã qui định trong những điều kiện xác định và trong suốt thời gian qui định (TCVN).
- An toàn và sức khỏe nghề nghiệp: Là mục đích của công tác bảo hộ lao động đảm bảo an toàn và sức khỏe ngƣời lao động trong lao động. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - An toàn bức xạ: Trạng thái bức xạ có tính chất, thông số đảm bảo đƣợc an toàn cho con ngƣời và môi trƣờng (TCVN). Vệ sinh lao động Vệ sinh lao động là hệ thống các biện pháp và phƣơng tiện về tổ chức và kỹ thuật nhằm phòng ngừa sự tác động của các yếu tố có hại trong sản xuất đối với ngƣời lao động. Để ngăn ngừa sự tác động của các yếu tố có hại, trƣớc hết phải nghiên cứu sự phát sinh và tác động của các yếu tố có hại đối với cơ thể con ngƣời, trên cơ sở đó xác định tiêu chuẩn giới hạn cho phép của các yếu tố trong môi trƣờng lao động, xây dựng các biện pháp vệ sinh lao động.
Nội dung của vệ sinh lao động bao gồm: - Xác định khoảng cách về vệ sinh. - Xác định các yếu tố có hại cho sức khỏe. - Giáo dục ý thức và kiến thức vệ sinh lao động, theo dõi quản lý sức khỏe. - Biện pháp vệ sinh học, vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trƣờng.
- Các biện pháp kỹ thuật vệ sinh: kỹ thuật thông gió, thoát nhiệt, kỹ thuật chống bụi, chống ồn, chống rung động, kỹ thuật chiếu sáng, kỹ thuật chống bức xạ, phóng xạ, điện từ trƣờng. Trong quá trình sản xuất phải thƣờng xuyên theo dõi sự phát sinh các yếu tố có hại, thực hiện các biện pháp bổ sung làm giảm các yếu tố có hại, đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh cho phép. Tai nạn lao động Tai nạn lao động là tai nạn bất ngờ xảy ra do lao động hay trong quá trình lao động, có thể gây tử vong hoặc gây cho cơ thể một tổn thƣơng hoặc một rối loạn chức năng vĩnh viễn hay tạm thời. Có rất nhiều loại tai nạn lao động: ngã, đụng đập, điện giật, cháy, bỏng, dây curoa cuốn tóc làm lột da đầu, máy nghiền nát tay, các trƣờng hợp nhiễm độc hóa chất cấp tính do sự cố, tai biến giảm áp cấp xảy ra đối với thợ lặn.1 của Thông tƣ liên tịch số 14/2005/TTLT-BLĐTBXH-BYT- TLĐLĐVN của Liên Bộ Lao động – Thƣơng binh và Xã hội, Bộ Y tế, Tổng liên đoàn lao động Việt Nam, tai nạn lao động đƣợc giải nghĩa nhƣ sau: 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com * Tai nạn lao động là tai nạn gây tổn thƣơng cho bất kỳ bộ phận, chức năng nào của cơ thể ngƣời lao động hoặc gây tử vong xảy ra trong quá trình lao động, gắn liền với việc thực hiện công việc, nhiệm vụ lao động (kể cả thời gian giải quyết các nhu cầu cần thiết trong thời gian làm việc theo Bộ Luật lao động quy định nhƣ: nghỉ giải lao, ăn giữa ca, ăn bồi dƣỡng hiện vật, tắm rửa, cho con bú, đi vệ sinh, thời gian chuẩn bị và kết thúc công việc).
* Tai nạn đƣợc coi là tai nạn lao động trong các trƣờng hợp sau: - Tai nạn xảy ra trên tuyến đƣờng đi và về trực tiếp giữa nơi làm việc và: + Nơi thƣờng trú hoặc nơi tạm trú của ngƣời lao động. + Nơi ngƣời lao động đến nhận tiền lƣơng, tiền công. - Tai nạn xảy ra do những nguyên nhân khách quan nhƣ: thiên tai, hỏa hoạn và các trƣờng hợp rủi ro khác gắn liền với việc thực hiện các công việc, nhiệm vụ lao động hoặc không xác định đƣợc ngƣời gây ra tai nạn xảy ra tại nơi làm việc. Tất cả những trƣờng hợp trên phải đƣợc thực hiện ở địa điểm và thời gian hợp lý.
* Tai nạn lao động đƣợc chia làm 3 loại: - Tai nạn lao động chết ngƣời: là tai nạn lao động dẫn đến chết ngƣời (chết ngay tại nơi xảy ra tai nạn; chết trên đƣờng đi cấp cứu; chết trong thời gian cấp cứu; chết trong thời gian đang điều trị; chết do tái phát của chính vết thƣơng do tai nạn lao động gây ra.) - Tai nạn lao động nặng: ngƣời bị tai nạn bị ít nhất một trong những chấn thƣơng đƣợc qui định tại Phụ lục số 1 kèm theo Thông tƣ này. - Tai nạn lao động nhẹ: là những tai nạn lao động không thuộc 2 loại tai nạn lao động nói trên. Bệnh nghề nghiệp Bệnh nghề nghiệp là hiện trạng bệnh lí mang tính chất đặc trƣng nghề nghiệp hoặc liên quan đến nghề nghiệp, do tác hại thƣờng xuyên và kéo dài của điều kiện lao động xấu. Bệnh nghề nghiệp là bệnh phát sinh do điều kiện lao động có hại của nghề nghiệp tác động đối với ngƣời lao động (Thông tƣ số 12/2006/TT-BYT, ngày 10/11/2006 về hƣớng dẫn khám bệnh nghề nghiệp).
13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ngƣời lao động có thể bị bệnh nghề nghiệp phải đƣợc hƣởng chế độ bảo hiểm nên mỗi quốc gia đã qui định những bệnh nghề nghiệp có ở nƣớc mình và ban hành chế độ bảo hiểm bệnh nghề nghiệp. Vào thế kỉ XIX, thế kỉ XX, các nƣớc Đức, Anh, Pháp, Italia. đã lần lƣợt quy định những bệnh nghề nghiệp của nƣớc mình. Hiện nay, Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) xếp bệnh nghề nghiệp thành 29 nhóm gồm hàng trăm bệnh nghề nghiệp khác nhau.[1],[9] Ở Việt Nam, cho đến nay đã có 28 bệnh nghề nghiệp đƣợc công nhận bảo hiểm.
TT Tên bệnh TT Tên bệnh 1 Bệnh bụi phổi Silic 15 Bệnh do leptospira nghề nghiệp Bệnh bụi phổi atbet hay bụi phổi Bệnh viêm gan virus nghề 2 16 amiăng nghiệp Bệnh nhiễm độc asen và các 3 Bệnh bụi phổi bông 17 hợp chất asen vô cơ 4 Bệnh điếc nghề nghiệp 18 Bệnh nhiễm độc nicôtin Bệnh nhiễm độc hóa chất trừ 5 Bệnh rung chuyển nghề nghiệp 19 sâu Bệnh nhiễm xạ nghề nghiệp (bức 6 20 Bệnh giảm áp xạ ion hóa) Bệnh loét da, loét vành ngăn mũi, 7 viêm da, chàm tiếp xúc (bệnh da 21 Bệnh viêm phế quản mãn tính nghề nghiệp do croom) 8 Bệnh sạm da 22 Bệnh hen phế quản nghề nghiệp Bệnh nhiễm độc TNT Bệnh nhiễm độc cacbonmonoxit 9 23 (Trinitrotoluen) nghề nghiệp 10 Bệnh nhiễm độc benzen 24 Bệnh nốt dầu nghề nghiệp Bệnh viêm loét da, viêm móng 11 Bệnh nhiễm độc mangan 25 và xung quanh móng nghề nghiệp 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bệnh nhiễm độc Cadimi nghề 12 Bệnh nhiễm độc thủy ngân 26 nghiệp a. Bệnh nhiễm độc chì vô cơ Bệnh rung chuyển toàn thân 13 27 b. Bệnh nhiễm độc chì hữu cơ nghề nghiệp 14 Bệnh lao nghề nghiệp 28 Bệnh HIV/AIDS nghề nghiệp 1. Giáo dục an toàn vệ sinh lao động 1.
Quan niệm về giáo dục an toàn vệ sinh lao động Giáo dục ATVSLĐ làm cho các cá nhân và cộng đồng hiểu đƣợc kiến thức về ATVSLĐ, cũng nhƣ ảnh hƣởng của tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp đến sức khỏe và đời sống con ngƣời. Từ đó hình thành những kỹ năng tham gia tích cực, hiệu quả trong phòng ngừa cũng nhƣ giải quyết các vấn đề về ATVSLĐ. Giáo dục ATVSLĐ là một quá trình thƣờng xuyên và lâu dài thông qua đó con ngƣời nhận thức đƣợc ý nghĩa của ATVSLĐ với sức khỏe con ngƣời.[9] Giáo dục ATVSLĐ trong nhà trƣờng trung học phổ thông với các mục tiêu Hiểu biết về an toàn Thái độ đúng đắn về Khả năng hành động có vệ sinh lao động an toàn vệ sinh lao hiệu quả về an toàn vệ - Vấn đề động sinh lao động - Nguyên nhân - Nhận thức - Kiến thức, kỹ năng - Hậu quả - Thái độ - Dự báo các tác động - ứng xử - Tổ chức hành động 1. Phương pháp giáo dục an toàn vệ sinh lao động * Phƣơng pháp tiếp cận - Tích hợp các kiến thức về an toàn vệ sinh lao động vào môn học theo mức độ: toàn phần, bộ phận và mức độ liên hệ.