Thực Trạng Y Tế Trường Học Tỉnh Tuyên Quang Giai Đoạn 2007-2017 Và Kết Quả Giải Pháp Can Thiệp

Luận án tiến sĩ nghiên cứu thực trạng y tế trường học ở các trường tiểu học trung học cơ sở của tỉnh tuyên quang giai đoạn, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết, đề

• Tác giả: Mạc Đăng Tuấn
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Thị Thanh Xuân
• Trường học: Trường Đại học Y Hà Nội
• Chuyên ngành: Y tế công cộng
• Đề tài: Thực Trạng Y Tế Trường Học Tỉnh Tuyên Quang 2007-2017: Giải Pháp Can Thiệp Hiệu Quả
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC HÌNH
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. Chương 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Khái niệm, lịch sử phát triển y tế trường học
• 1.1.1. Khái niệm về y tế trường học
• 1.1.2. Tóm lược lịch sử phát triển y tế trường học
• 1.2. Mô hình tổ chức, quản lý hoạt động y tế trường học
• 1.2.1. Trên thế giới
• 1.2.2. Tại Việt Nam
• 1.3. Một số nghiên cứu về công tác y tế trường học
• 1.3.1. Trên thế giới
• 1.3.2. Tại Việt Nam
• 1.4. Một số nghiên cứu về kiến thức, thực hành của các em học sinh về sức khỏe học đường tại Việt Nam
• 1.5. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 2. Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Địa điểm nghiên cứu
• 2.1.3. Thời gian nghiên cứu
• 2.2. Thiết kế nghiên cứu
• 2.2.1. Giai đoạn 1: Phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang
• 2.2.2. Giai đoạn 2: Nghiên cứu can thiệp cộng đồng
• 2.3. Cỡ mẫu và cách chọn mẫu
• 2.3.1. Nghiên cứu định tính
• 2.3.2. Nghiên cứu định lượng
• 2.4. Kỹ thuật thu thập thông tin
• 2.5. Công cụ thu thập thông tin
• 2.6. Biến số, chỉ số nghiên cứu
• 2.7. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.8. Vấn đề đạo đức của nghiên cứu
• 2.9. Sai số và biện pháp khắc phục
• 2.9.1. Biện pháp khắc phục
• 3. Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thực trạng Y tế trường học ở các trường tiểu học và trung học cơ sở của tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2007 – 2016
• 3.1.1. Thực trạng công tác YTTH giai đoạn 2007 - 2016
• 3.1.2. Thực trạng chung về cơ sở vật chất năm học 2015 - 2016
• 3.1.3. Kết quả nghiên cứu định tính
• 3.1.4. Thực trạng một số bệnh học đường của học sinh và nhu cầu chăm sóc sức khỏe của học sinh tại các trường
• 3.2. Kiến thức, thực hành về sức khỏe học đường của học sinh lớp 4 và lớp 8 năm học 2016 – 2017 tại các trường trên
• 3.2.1. Thông tin chung
• 3.2.2. Kiến thức, thực hành của các em học sinh đối với tật cận thị
• 3.2.3. Kiến thức, thực hành của các em học sinh đối với bệnh cong vẹo cột sống
• 3.2.4. Thực hành của các em học sinh đối với bệnh về răng miệng
• 3.3. Đánh giá kết quả sau 1 năm can thiệp thay đổi kiến thức và thực hành về sức khỏe học đường của nhóm học sinh trên
• 3.3.1. Đối với cận thị
• 3.3.2. Đối với bệnh cong vẹo cột sống
• 3.3.3. Đối với bệnh về răng miệng
• 3.3.4. Một số kết quả can thiệp khác
• 4. Chương 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Thực trạng y tế trường học ở một số trường Tiểu học và Trung học cơ sở của tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2007 – 2016
• 4.1.1. Thực trạng công tác YTTH
• 4.1.2. Một số bệnh học đường và nhu cầu chăm sóc sức khỏe của học sinh
• 4.2. Kiến thức, thực hành về sức khỏe học đường của học sinh lớp 4 và lớp 8 năm học 2016 – 2017 tại các trường trên
• 4.2.1. Đối với cận thị
• 4.2.2. Đối với bệnh cong vẹo cột sống
• 4.2.3. Đối với thực hành trong bệnh về răng miệng
• 4.3. Đánh giá kết quả sau 1 năm can thiệp thay đổi kiến thức và thực hành về sức khỏe học đường của nhóm học sinh trên
• 4.3.1. Quy trình thực hiện can thiệp
• 4.3.2. Hiệu quả đối với công tác quản lý
• 4.3.3. Hiệu quả đối với việc triển khai hoạt động YTTH
• 4.3.4. Kết quả đối với sự thay đổi về kiến thức, thực hành về sức khỏe học đường của học sinh
• 4.4. Bàn luận về hạn chế của nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Thực trạng y tế trường học tỉnh Tuyên Quang 2007 2017

Nghiên cứu đã mô tả chi tiết thực trạng y tế trường học tại các trường tiểu học và trung học cơ sở ở tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2007-2017. Kết quả cho thấy hệ thống y tế trường học còn nhiều hạn chế, đặc biệt là thiếu nhân lực và trang thiết bị y tế cơ bản. Chỉ 74,9% trường có nhân viên y tế, trong đó chỉ 30% đạt chuẩn chuyên môn. Các trường ở vùng sâu, vùng xa gặp nhiều khó khăn trong việc triển khai các hoạt động chăm sóc sức khỏe học đường. Nguồn kinh phí dành cho y tế trường học còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động.

1.1. Cơ sở vật chất và trang thiết bị

Cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế tại các trường học ở Tuyên Quang chưa đáp ứng nhu cầu. Nhiều trường thiếu phòng y tế riêng, thiết bị y tế cơ bản như tủ thuốc, dụng cụ sơ cứu không đầy đủ. Điều kiện vệ sinh môi trường như nhà vệ sinh, hệ thống nước sạch cũng chưa đảm bảo, ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh.

1.2. Nhân lực y tế trường học

Nhân lực y tế trường học thiếu cả về số lượng và chất lượng. Phần lớn nhân viên y tế là giáo viên kiêm nhiệm, chưa được đào tạo chuyên sâu về y tế trường học. Điều này dẫn đến hiệu quả công tác chăm sóc sức khỏe học sinh bị hạn chế, đặc biệt trong việc phòng chống các bệnh học đường như cận thị, cong vẹo cột sống.

II. Giải pháp can thiệp hiệu quả

Nghiên cứu đề xuất các giải pháp can thiệp nhằm cải thiện hệ thống y tế trường học tại Tuyên Quang. Các giải pháp tập trung vào việc tăng cường nhân lực, nâng cao chất lượng đào tạo, cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế. Đồng thời, nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của giáo dục sức khỏe trong việc nâng cao nhận thức và thực hành của học sinh về các vấn đề sức khỏe học đường.

2.1. Tăng cường nhân lực và đào tạo

Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường nhân lực y tế trường học, đặc biệt là tuyển dụng nhân viên y tế chuyên trách. Đồng thời, cần tổ chức các khóa đào tạo nâng cao kỹ năng chuyên môn cho nhân viên y tế, giúp họ đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe học sinh.

2.2. Cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị

Cần đầu tư xây dựng và nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế tại các trường học. Đảm bảo mỗi trường có phòng y tế riêng, đầy đủ dụng cụ sơ cứu và thuốc thiết yếu. Cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường như nhà vệ sinh, hệ thống nước sạch cũng là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả y tế trường học.

III. Kết quả can thiệp và đánh giá

Sau một năm triển khai các giải pháp can thiệp, nghiên cứu ghi nhận sự cải thiện đáng kể trong kiến thức và thực hành của học sinh về các vấn đề sức khỏe học đường. Tỷ lệ học sinh mắc các bệnh như cận thị, cong vẹo cột sống giảm nhẹ. Hiệu quả của các hoạt động giáo dục sức khỏe cũng được đánh giá cao, góp phần nâng cao nhận thức và thực hành của học sinh.

3.1. Cải thiện kiến thức và thực hành

Kết quả nghiên cứu cho thấy, sau can thiệp, kiến thức của học sinh về các bệnh học đường như cận thị, cong vẹo cột sống được cải thiện rõ rệt. Tỷ lệ học sinh thực hành các biện pháp phòng chống bệnh tật cũng tăng lên, đặc biệt là trong việc duy trì tư thế ngồi học đúng và vệ sinh răng miệng.

3.2. Đánh giá hiệu quả can thiệp

Các giải pháp can thiệp đã mang lại hiệu quả tích cực trong việc cải thiện hệ thống y tế trường học tại Tuyên Quang. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra một số hạn chế như thiếu nguồn lực tài chính và sự phối hợp giữa các bên liên quan. Cần tiếp tục đầu tư và hoàn thiện các giải pháp để đạt được hiệu quả y tế bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Công tác y tế trường học (YTTH) giữ vai trò then chốt trong việc bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho học sinh. Tính đến ngày 30/9/2020, hệ thống giáo dục phổ thông Việt Nam có 26.403 trường học từ bậc tiểu học đến trung học phổ thông với gần 17,5 triệu học sinh, chiếm 17,9% dân số cả nước. Tuy nhiên, mạng lưới nhân lực YTTH trên toàn quốc còn tồn tại nhiều bất cập: tỷ lệ cơ sở có nhân viên YTTH đạt 74,9%, 25,1% trường chưa có nhân viên YTTH, và chỉ có khoảng 30% cán bộ làm công tác YTTH đạt trình độ chuyên môn theo quy định (từ y sỹ trở lên). Phần lớn cán bộ đảm nhiệm là giáo viên kiêm nhiệm, chưa qua đào tạo chuyên môn về YTTH, đặc biệt tại các địa bàn miền núi, nông thôn khó khăn.

Tuyên Quang là tỉnh miền núi phía Bắc với địa hình phức tạp, điều kiện kinh tế - xã hội và cơ sở vật chất phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe học sinh còn nhiều hạn chế. Trước thời điểm nghiên cứu, tại địa phương chưa có công trình nghiên cứu quy mô lớn và toàn diện về thực trạng tổ chức, hoạt động YTTH cũng như đánh giá hiệu quả của các giải pháp can thiệp. Luận án tiến sĩ chuyên ngành Y tế công cộng của nghiên cứu sinh Mạc Đăng Tuấn (Trường Đại học Y Hà Nội, năm 2022) được thực hiện nhằm giải quyết khoảng trống thực tiễn này.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án được xác định cụ thể gồm ba nội dung:

1. Mô tả thực trạng y tế trường học ở một số trường Tiểu học và Trung học cơ sở của tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2007 – 2016.
2. Mô tả kiến thức, thực hành về sức khỏe học đường của học sinh lớp 4 và lớp 8 năm học 2016 – 2017 tại các trường trên.
3. Đánh giá kết quả sau 1 năm can thiệp thay đổi kiến thức và thực hành về sức khỏe học đường của nhóm học sinh trên.

Đối tượng nghiên cứu bao gồm hệ thống phòng YTTH, cơ sở vật chất, cán bộ phụ trách công tác YTTH tại các trường tiểu học (TH) và trung học cơ sở (THCS), cùng nhóm học sinh khối lớp 4 và lớp 8. Phạm vi không gian được triển khai trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang (phân bố theo 3 vùng kinh tế - xã hội: vùng đồi núi phía Bắc, vùng trung tâm và vùng đồi núi phía Nam). Phạm vi thời gian nghiên cứu thực trạng hồi cứu từ năm 2007 đến 2016, khảo sát kiến thức - thực hành năm học 2016 – 2017 và đánh giá hiệu quả can thiệp sau 1 năm triển khai.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tổng quan tài liệu của luận án hệ thống hóa các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế về mô hình tổ chức, nhân lực YTTH và bệnh lý học đường:

• Nghiên cứu quốc tế: Các công trình của Elaine JS (1990), Gordon W. Mutter (1990), Don Nutbeam (1990), Tricoire M (1998), Nathalie Glaser-Moiler (1990) và Lee A (2007) nhấn mạnh tầm quan trọng của chính sách, đào tạo nhân viên và sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình, cộng đồng. Nghiên cứu của Noriko Yoshimura và cộng sự tại Lào (138 trường) chỉ ra sự khác biệt về điều kiện YTTH giữa vùng thành thị, ngoại ô và nông thôn. Denny S và cộng sự (2012) tại New Zealand chứng minh hiệu quả của dịch vụ YTTH trong tư vấn sức khỏe học đường. Nghiên cứu của Jones SE và cộng sự (2015) tại Hoa Kỳ ghi nhận việc ban hành chính sách cụ thể giúp tăng tỷ lệ quản lý bệnh mạn tính học đường (53,8% so với 29,9%). Mulaudzi FM và cộng sự (2014) đề xuất mô hình Ubuntu kết nối y tá học đường với cộng đồng. Nghiên cứu của Li Yan Wang và cộng sự (2014) về chương trình ESHS tại Massachusetts (Hoa Kỳ) chứng minh phân tích chi phí - lợi ích khi có nhân viên YTTH chuyên trách. Ngoài ra, Sakou K (2007, 2011) tại Nhật Bản ghi nhận vai trò của cán bộ YTTH trong sơ cấp cứu và ứng phó thảm họa thiên tai.
• Nghiên cứu tại Việt Nam:
  • Về bệnh học đường: Nghiên cứu của Trần Văn Dần và Đào Thị Mùi (2005) tại Hà Nội ghi nhận tỷ lệ cong vẹo cột sống (CVCS) là 18,9%; Vũ Thị Liên (2001) tại Thái Nguyên ghi nhận tỷ lệ CVCS là 10,4% (THCS là 13,0%, TH là 10,9%); Đặng Đức Nhu (2000–2001) tại Hà Nội ghi nhận cận thị 29,9% và CVCS 28,6%; Chu Văn Thăng và cộng sự (2008–2009) tại Phú Thọ, Quảng Bình, Đồng Nai ghi nhận cận thị 19% và CVCS 4%; Hoàng Ngọc Chương và cộng sự tại Thừa Thiên Huế ghi nhận CVCS 26,9%, cận thị 7,8%; Vũ Thị Thanh và cộng sự (2009) tại Hà Nội xác định tỷ lệ cận thị là 33,7%; Nguyễn Thị Hồng Diễm (2011–2013) tại 6 tỉnh ghi nhận tỷ lệ cận thị tiểu học 5,8%, CVCS 3,6%, sâu răng 73,4%; Vũ Quang Dũng (2013) tại Thái Nguyên ghi nhận cận thị THCS từ 13,75% đến 19,05%; Hoàng Hữu Khôi (2017) tại Đà Nẵng ghi nhận tỷ lệ tật khúc xạ là 39,8% (cận thị chiếm 93,5%).
  • Về vệ sinh trường học và cơ sở vật chất: Các nghiên cứu của Nguyễn Võ Kỳ Anh, Lê Vỹ Hùng, Trần Văn Dần (1993–1995), Phạm Văn Hán (1998), Hồng Xuân Trường (2001 tại Kiên Giang: bệnh hô hấp 52,0%, mắt hột 30,2%, bệnh răng lợi 73,3% - 82,5%), Phạm Hồng Hải (2003 tại Thái Nguyên: 20,6% bàn ghế chưa phù hợp, 15,5% lớp thiếu sáng), Lê Thu Hà (2009–2010 tại Hà Nội).
  • Về công tác và nhân lực YTTH: Nguyễn Tuấn Linh (2008 tại Phú Thọ: 96% trường có cán bộ YTTH nhưng 58% kiêm nhiệm, 39% hợp đồng, 0% biên chế); Lê Thị Thanh Hương (2008 tại Tam Nông - Phú Thọ: 96,9% cán bộ không có chuyên môn y dược); Đặng Thanh Minh (2010 tại TP Bắc Giang: 72,73% trường có Ban sức khỏe trường học, 59,09% có phòng y tế riêng, không trường nào đủ 47 loại trang thiết bị); Nguyễn Cảnh Phú (2010 tại TP Vinh: 100% cán bộ làm hợp đồng); Nguyễn Thị Hồng Diễm, Trương Đình Bắc và cộng sự (2011: 55,2% trường có cán bộ YTTH, 63,1% không có chuyên môn y); Nguyễn Thị Hồng Diễm và cộng sự (2014: 49,1% cán bộ biết đủ 8 nhiệm vụ).

Nhóm nghiên cứu	Tác giả tiêu biểu	Địa bàn / Quy mô	Phát hiện / Thông số chính
Mô hình & Kinh tế y tế	Li Yan Wang và cs (2014)	Massachusetts, Hoa Kỳ	Chương trình ESHS chi phí 79 triệu USD giúp tiết kiệm 20 triệu USD chi phí y tế và 129,1 triệu USD năng suất lao động
Nhân lực YTTH trong nước	Nguyễn Thị Hồng Diễm và cs (2011, 2014)	63 tỉnh / 6 tỉnh khảo sát sâu	55,2% trường có cán bộ YTTH; 63,1% không có chuyên môn y; tỷ lệ được tập huấn lập kế hoạch thấp (27,1% - 46,9%)
Bệnh tật học đường	Nguyễn Thị Hồng Diễm (2011–2013)	24 trường tại 6 tỉnh	Tỷ lệ hiện mắc ở tiểu học: cận thị 5,8%, cong vẹo cột sống 3,6%, sâu răng 73,4%
Cơ sở vật chất & YTTH	Đặng Thanh Minh (2010)	22 trường TH, THCS TP Bắc Giang	59,09% có phòng YTTH riêng; 0% trường đủ 47 loại trang thiết bị; 9,09% trường có đủ 14 nhóm thuốc thiết yếu

Vị trí của luận án: Kế thừa các khung lý thuyết quản lý và phương pháp khảo sát dịch tễ học học đường, luận án thực hiện phân tích chuỗi số liệu 10 năm (2007–2016) trên địa bàn tỉnh miền núi Tuyên Quang, đồng thời thiết kế và lượng giá mô hình can thiệp giáo dục sức khỏe trực tiếp trên học sinh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án áp dụng các khung cơ sở lý thuyết và định chế quản lý y tế trường học:

• Khái niệm và khung tiếp cận: Định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về "Trường học nâng cao sức khỏe" dựa trên Tuyên ngôn Ottawa (1986) và Tuyên bố Jakarta (1996) với 6 thành phần chính: Chính sách trường học lành mạnh, Môi trường vật chất, Môi trường xã hội, Các liên kết cộng đồng, Chương trình hành động vì lối sống lành mạnh, Dịch vụ chăm sóc và nâng cao sức khỏe trường học. Định nghĩa chuyên ngành của Bộ Y tế Việt Nam về YTTH thuộc lĩnh vực y học dự phòng.
• Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật: Khung phân tích hoạt động YTTH dựa trên Quyết định 255/2006/QĐ-TTg, Quyết định 73/2007/QĐ-BGD&ĐT, Quyết định 1221/2008/QĐ-BYT quy định danh mục trang thiết bị và thuốc thiết yếu, Thông tư liên tịch 08/2008/TTLT-BYT-BGD&ĐT về an toàn thực phẩm, Thông tư liên tịch 18/2011/TTLT-BGDĐT-BYT và Thông tư liên tịch 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT quy định về công tác y tế trường học.

Phương pháp nghiên cứu được xây dựng kết hợp 2 giai đoạn:

• Giai đoạn 1: Nghiên cứu mô tả cắt ngang kết hợp định lượng và định tính
  • Nghiên cứu định lượng: Thu thập số liệu hồi cứu giai đoạn 2007–2016 và số liệu cắt ngang năm học 2015–2016, 2016–2017. Khảo sát thực trạng cơ sở vật chất, phòng y tế, trang thiết bị, thuốc thiết yếu, nhân lực, hoạt động chuyên môn, bảo hiểm y tế (BHYT), nguồn kinh phí và các chỉ số vệ sinh môi trường trường học (ánh sáng, nước sạch, nhà vệ sinh, xử lý rác thải). Điều tra kiến thức, thực hành của học sinh khối lớp 4 và lớp 8 về cận thị, cong vẹo cột sống và vệ sinh răng miệng.
  • Nghiên cứu định tính: Thực hiện phỏng vấn sâu (PVS) và thảo luận nhóm cán bộ quản lý, nhân viên YTTH, giáo viên nhằm làm rõ các rào cản và thuận lợi trong vận hành công tác YTTH tại địa phương.
• Giai đoạn 2: Nghiên cứu can thiệp cộng đồng
  • Áp dụng các giải pháp can thiệp truyền thông, giáo dục sức khỏe, tập huấn và củng cố hoạt động YTTH.
  • Đánh giá hiệu quả can thiệp sau 1 năm thông qua so sánh các chỉ số kiến thức và thực hành của học sinh trước và sau can thiệp (sử dụng chỉ số hiệu quả CSHQ).
• Nguồn dữ liệu và phân tích: Dữ liệu hành chính, báo cáo y tế - giáo dục địa phương, bảng kiểm quan sát thực địa, bộ câu hỏi phỏng vấn học sinh và hướng dẫn phỏng vấn sâu. Số liệu được làm sạch, nhập liệu và xử lý bằng phần mềm thống kê chuyên ngành y tế công cộng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan

Chương 1 tổng hợp lịch sử phát triển, mô hình tổ chức và tình hình nghiên cứu YTTH trên thế giới và tại Việt Nam. Về mặt lịch sử, YTTH hình thành từ thế kỷ 19 tại châu Âu với các nghiên cứu đầu tiên của Herman Cohn (1864) về cận thị và chiếu sáng, Babinski (1877) về vệ sinh học đường; tiếp nối bởi các nghiên cứu về hiện tượng gia tốc phát triển thập niên 1960 và nghiên cứu của Verner Kneist (1981). Về tổ chức quản lý, chương trình phân tích các mô hình phổ biến: mô hình 3 nội dung truyền thống, mô hình 8 nội dung của CDC Hoa Kỳ, mô hình trường học đầy đủ dịch vụ và mô hình Trường học nâng cao sức khỏe của WHO (1995).

Tại Việt Nam, cơ cấu quản lý được chỉ rõ từ Trung ương (Cục Quản lý môi trường y tế - Bộ Y tế phối hợp Vụ Giáo dục Thể chất - Bộ GD&ĐT), cấp tỉnh (Ban chỉ đạo liên ngành, Sở Y tế, Sở GD&ĐT, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh), cấp huyện (Phòng GD&ĐT, Phòng Y tế, Trung tâm Y tế huyện) đến trạm y tế xã và trường học.

Đặc điểm địa bàn tỉnh Tuyên Quang được mô tả chi tiết: địa hình chia thành 3 vùng (vùng núi cao chiếm trên 50%, vùng núi thấp và trung du chiếm khoảng 50%). Dân số toàn tỉnh thời điểm điều tra 1/4/2014 là trên 727 nghìn người với 23 dân tộc (Kinh chiếm 48,21%, Tày 25,45%, Dao 11,38%, Sán Chay 8,0%, Mông 2,16%, Nùng 1,90%, Sán Dìu 1,62%). Mạng lưới trường học năm học 2013–2014 gồm 165 trường tiểu học và 156 trường THCS (bao gồm cả trường liên cấp và phổ thông dân tộc nội trú/bán trú).

Huyện / Thành phố	Tiểu học	THCS	TH & THCS	PTDTBT THCS	PTDTNT THCS
Chiêm Hóa	27	21	4	3	1
Hàm Yên	27	21	0	1	1
Lâm Bình	8	7	0	1	0
Na Hang	8	6	4	2	1
Sơn Dương	30	31	6	0	1
Yên Sơn	13	13	1	0	0
TP Tuyên Quang	37	30	0	1	1
Tổng số toàn tỉnh	150	129	15	8	5

Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Chương 2 trình bày chi tiết thiết kế nghiên cứu, quy trình chọn mẫu và phương pháp thu thập dữ liệu:

• Thiết kế: Nghiên cứu dịch tễ học mô tả cắt ngang kết hợp định tính cho giai đoạn 2007–2016 và nghiên cứu can thiệp cộng đồng có so sánh trước - sau giai đoạn 2016–2017.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Phân tầng theo 3 vùng sinh thái kinh tế - xã hội của tỉnh Tuyên Quang (vùng đồi núi phía Bắc, vùng trung tâm, vùng đồi núi phía Nam). Cỡ mẫu định lượng bao gồm đại diện các trường TH, THCS, các phòng y tế, cán bộ làm công tác YTTH và toàn bộ học sinh lớp 4, lớp 8 tại các trường được chọn vào can thiệp. Cỡ mẫu định tính gồm các cuộc phỏng vấn sâu lãnh đạo ngành y tế, giáo dục, ban giám hiệu và nhân viên YTTH.
• Công cụ thu thập: Bảng kiểm đánh giá điều kiện vệ sinh trường học, phòng y tế theo Quyết định 1221/2008/QĐ-BYT và Thông tư liên tịch 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT; phiếu điều tra kiến thức - thực hành sức khỏe học đường; hướng dẫn phỏng vấn sâu.
• Quy trình can thiệp: Tập huấn chuyên môn cho cán bộ YTTH, giáo viên chủ nhiệm; tổ chức truyền thông giáo dục sức khỏe về cận thị, cong vẹo cột sống và vệ sinh răng miệng cho học sinh; hướng dẫn thực hành tư thế ngồi học, vệ sinh cá nhân, cải thiện điều kiện chiếu sáng và góc học tập.
• Đạo đức nghiên cứu và kiểm soát sai số: Đề tài được thông qua hội đồng đạo đức nghiên cứu y sinh học; đảm bảo tính tự nguyện, bảo mật thông tin và áp dụng các biện pháp chuẩn hóa công cụ, tập huấn điều tra viên để kiểm soát sai số hệ thống.

Chương 3: Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu được trình bày theo ba cấu phần chính:

1. Thực trạng công tác YTTH tại Tuyên Quang giai đoạn 2007–2016 và năm học 2015–2016:
   • Cơ sở vật chất và trang thiết bị: Tỷ lệ trường có phòng YTTH riêng, diện tích đạt chuẩn còn thấp; tình trạng thiếu hụt trang thiết bị y tế cơ bản và thuốc thiết yếu theo danh mục quy định tại Quyết định 1221/2008/QĐ-BYT.
   • Tổ chức và nhân lực: Hoạt động của Ban sức khỏe trường học chưa đồng đều; số lượng cán bộ YTTH chuyên trách còn thiếu, tỷ lệ lớn là cán bộ kiêm nhiệm không có văn bằng chuyên môn y tế. Mức độ ký kết hợp đồng hỗ trợ chuyên môn với trạm y tế xã còn hạn chế.
   • Vệ sinh học đường năm học 2015–2016: Đánh giá thực trạng diện tích trường, điều kiện chiếu sáng lớp học, công trình nước sạch, nhà vệ sinh và hệ thống thu gom, xử lý nước thải, rác thải tại các trường còn nhiều điểm chưa đạt tiêu chuẩn vệ sinh.
   • Tài chính và BHYT: Nguồn kinh phí chi cho hoạt động YTTH từ ngân sách thường xuyên và nguồn trích lại từ BHYT học sinh còn hạn chế, ảnh hưởng trực tiếp đến việc mua sắm thuốc và vật tư y tế.
2. Thực trạng bệnh học đường và kiến thức, thực hành của học sinh lớp 4 và lớp 8 (năm học 2016–2017):
   • Tỷ lệ học sinh được khám sức khỏe định kỳ năm học 2015–2016; tỷ lệ phát hiện mắc tật cận thị và các bệnh răng miệng qua biểu đồ khảo sát thực tế.
   • Kiến thức của học sinh về khái niệm, nguyên nhân, tác hại và biện pháp phòng chống tật cận thị, bệnh cong vẹo cột sống và bệnh răng miệng còn nhiều lỗ hổng trước khi can thiệp.
   • Thực hành thường ngày: Tỷ lệ học sinh ngồi học sai tư thế, thời gian học tập và giải trí tại nhà chưa hợp lý, điều kiện góc học tập ở nhà thiếu ánh sáng chuẩn, thực hành chải răng đúng cách đạt tỷ lệ thấp.
3. Đánh giá kết quả sau 1 năm can thiệp (2016–2017):
   • Kiến thức của học sinh về khái niệm, yếu tố nguy cơ và cách phòng chống tật cận thị, bệnh cong vẹo cột sống tăng lên rõ rệt so với trước can thiệp.
   • Thực hành đúng về tư thế ngồi học, thời gian nghỉ ngơi giữa các giờ học/giải trí và hành vi chải răng hằng ngày có sự cải thiện đáng kể.
   • Nâng cao nhận thức và năng lực quản lý hoạt động YTTH của Ban giám hiệu và cán bộ phụ trách YTTH tại các trường can thiệp.

Chương 4: Bàn luận

Chương 4 tập trung phân tích các phát hiện trong mối tương quan với các nghiên cứu trước đây:

• Về thực trạng YTTH: Bàn luận về khoảng cách giữa quy định chính sách (Thông tư liên tịch 18/2011, Thông tư liên tịch 13/2016) và thực tế triển khai tại một tỉnh miền núi như Tuyên Quang. Phân tích nguyên nhân thiếu hụt nhân lực chuyên trách do vướng mắc cơ chế biên chế và nguồn kinh phí hạn hẹp, tương đồng với các kết luận của Nguyễn Tuấn Linh (2008) tại Phú Thọ và Đặng Thanh Minh (2010) tại Bắc Giang.
• Về kiến thức, thực hành bệnh học đường: Tình trạng thiếu hiểu biết của học sinh về nguyên nhân và cách phòng tránh cận thị, cong vẹo cột sống có liên quan chặt chẽ đến sự thiếu vắng các chương trình truyền thông giáo dục sức khỏe bài bản trong trường học, phù hợp với các nhận định của Lê Thị Thanh Hương (2008) và Nguyễn Thị Hoa (2012).
• Về hiệu quả mô hình can thiệp: Quy trình triển khai can thiệp kết hợp giữa nhà trường, nhân viên y tế và gia đình đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện kiến thức và thực hành của học sinh lớp 4 và lớp 8. Phân tích tính khả thi và bền vững của giải pháp can thiệp truyền thông tích hợp trong điều kiện nguồn lực địa phương còn hạn chế.
• Hạn chế của nghiên cứu: Bàn luận về các hạn chế phương pháp luận như việc thu thập số liệu hồi cứu 10 năm phụ thuộc vào chất lượng lưu trữ hồ sơ của các trường; thời gian theo dõi can thiệp 1 năm chỉ đủ đánh giá sự thay đổi về mặt kiến thức và hành vi ngắn hạn, chưa đo lường được sự thay đổi về tỷ lệ mắc mới thực thể của các bệnh học đường.

Kết quả và những đóng góp mới

Luận án đã cung cấp hệ thống số liệu khoa học toàn diện về công tác YTTH và bệnh học đường tại một tỉnh miền núi phía Bắc:

• Đóng góp về lý luận và thực tiễn:
  • Cung cấp bức tranh thực trạng về tổ chức, nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn tài chính và công tác chuyên môn YTTH của tỉnh Tuyên Quang trong giai đoạn 10 năm (2007–2016).
  • Xác định mức độ kiến thức, thực hành và các yếu tố liên quan đến bệnh học đường (cận thị, cong vẹo cột sống, bệnh răng miệng) ở học sinh tiểu học (lớp 4) và THCS (lớp 8).
  • Minh chứng hiệu quả thực nghiệm của gói giải pháp can thiệp giáo dục sức khỏe dựa vào trường học trong việc cải thiện hành vi và kiến thức chăm sóc sức khỏe của học sinh sau 1 năm triển khai.
• Kiến nghị và giải pháp đề xuất:
  • Đề nghị Sở Y tế và Sở GD&ĐT tỉnh Tuyên Quang kiện toàn mạng lưới YTTH, có cơ chế tuyển dụng hoặc bố trí cán bộ có chuyên môn y tế chuyên trách tại các trường.
  • Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, đảm bảo phòng y tế đạt chuẩn diện tích, bổ sung trang thiết bị y tế và danh mục thuốc thiết yếu theo Thông tư liên tịch 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT.
  • Duy trì và nhân rộng mô hình can thiệp truyền thông giáo dục sức khỏe học đường, kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và trạm y tế địa phương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu số liệu hồi cứu giai đoạn 2007–2016 gặp khó khăn do hồ sơ lưu trữ tại một số trường học không đầy đủ và không đồng nhất. Thời gian đánh giá can thiệp 1 năm chủ yếu phản ánh sự thay đổi về mặt nhận thức và hành vi cá nhân của học sinh, chưa đủ dài để đánh giá mức độ giảm tỷ lệ hiện mắc hay tỷ lệ mới mắc các bệnh lý thực thể (cận thị, cong vẹo cột sống).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần tiến hành các nghiên cứu can thiệp theo dõi dọc với thời gian dài hơn (3–5 năm) để đo lường hiệu quả lâm sàng và dịch tễ học thực thể; mở rộng đánh giá hiệu quả can thiệp trên các cấp học khác và triển khai các nghiên cứu chi phí - hiệu quả đối với mô hình YTTH tại khu vực miền núi.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu chuyên khảo có giá trị ứng dụng cao cho các nhóm đối tượng:

• Cán bộ quản lý y tế và giáo dục: Cung cấp bằng chứng thực tiễn hỗ trợ Sở Y tế, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang và các tỉnh miền núi phía Bắc xây dựng kế hoạch phân bổ nguồn lực, kiện toàn nhân sự và hoàn thiện quy chế phối hợp liên ngành trong công tác y tế học đường.
• Nghiên cứu sinh và học viên chuyên ngành Y tế công cộng, Y học dự phòng: Tham khảo thiết kế nghiên cứu kết hợp mô tả cắt ngang hồi cứu với can thiệp cộng đồng; bộ công cụ khảo sát vệ sinh học đường và bảng kiểm đánh giá theo tiêu chuẩn quy định của Bộ Y tế và Bộ GD&ĐT.
• Ban giám hiệu và nhân viên y tế trường học: Áp dụng nội dung và quy trình can thiệp giáo dục sức khỏe phòng chống cận thị, cong vẹo cột sống và vệ sinh răng miệng vào hoạt động ngoại khóa thực tế tại cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

1. Mục tiêu trọng tâm của luận án là gì? Luận án tập trung mô tả thực trạng công tác y tế trường học tại các trường TH và THCS tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2007–2016; khảo sát kiến thức, thực hành về sức khỏe học đường của học sinh lớp 4 và lớp 8 năm học 2016–2017; và đánh giá kết quả sau 1 năm can thiệp thay đổi kiến thức, thực hành của nhóm học sinh này.

2. Địa bàn tỉnh Tuyên Quang được phân chia như thế nào trong nghiên cứu? Tỉnh Tuyên Quang được chia thành 3 vùng kinh tế - xã hội để khảo sát: Vùng đồi núi phía Bắc (gồm các huyện Na Hang, Lâm Bình, Chiêm Hóa, Hàm Yên), Vùng trung tâm (thành phố Tuyên Quang và phụ cận), và Vùng đồi núi phía Nam (huyện Sơn Dương và một phần huyện Yên Sơn).

3. Khung văn bản quy phạm pháp luật chính được tác giả dùng để đánh giá YTTH là gì? Các văn bản pháp lý chính gồm: Quyết định 255/2006/QĐ-TTg, Quyết định 73/2007/QĐ-BGD&ĐT, Quyết định 1221/2008/QĐ-BYT, Thông tư liên tịch 18/2011/TTLT-BGDĐT-BYT và Thông tư liên tịch 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT.

4. Đối tượng học sinh cụ thể được lựa chọn trong nghiên cứu can thiệp là ai? Đối tượng can thiệp và khảo sát kiến thức - thực hành là học sinh khối lớp 4 (bậc tiểu học) và khối lớp 8 (bậc trung học cơ sở) tại các trường được lựa chọn vào nghiên cứu năm học 2016–2017.

5. Những bệnh lý học đường chính nào được tập trung can thiệp trong luận án? Luận án tập trung vào ba vấn đề sức khỏe học đường ưu tiên: tật cận thị học đường, bệnh cong vẹo cột sống và các bệnh về răng miệng.

Kết luận

Luận án tiến sĩ Y tế công cộng của tác giả Mạc Đăng Tuấn đã phản ánh toàn diện thực trạng công tác y tế trường học tại tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2007–2016, chỉ ra những khó khăn về nhân lực, cơ sở vật chất và kinh phí vận hành tại địa bàn miền núi. Kết quả khảo sát đã xác định rõ khoảng trống kiến thức và thực hành phòng bệnh học đường của học sinh khối lớp 4 và lớp 8. Đồng thời, nghiên cứu đã chứng minh tính hiệu quả và khả thi của mô hình can thiệp giáo dục sức khỏe học đường sau 1 năm triển khai, tạo cơ sở khoa học quan trọng cho việc hoạch định chính sách chăm sóc sức khỏe học sinh tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN 1. Khái niệm, lịch sử phát triển y tế trường học 1. Khái niệm về y tế trường học 1. Trên Thế giới Hiện nay có một số khác biệt về định nghĩa của chương trình YTTH.

Theo Tổ chức y tế thế giới, YTTH hay trường học nâng cao sức khỏe là “trường học trong đó cả lời nói và việc làm đều có những hoạt động hỗ trợ và cam kết thúc đẩy sức khỏe toàn diện cho tất cả mọi thành viên trong cộng đồng nhà trường từ tình cảm, xã hội, thể chất đến các vấn đề đạo đức” 8, 9 Theo định nghĩa của Viện thuộc ủy ban y tế về các chương trình YTTH từ lớp mẫu giáo tới lớp 12 của Hoa Kỳ: Một chương trình y tế trường học là việc hợp nhất về kế hoạch, tính liên tục, sự phối hợp trong việc xây dựng các hoạt động và các dịch vụ nhằm nâng cao thể chất, tinh thần, hiệu quả học tập cùng khả năng hòa nhập xã hội tốt nhất cho các học sinh. Chương trình hoạt động phải thu hút được sự ủng hộ từ gia đình, cộng đồng. Các mục tiêu hoạt động được đặt ra dựa trên các nhu cầu, đòi hỏi, các tiêu chí và nguồn lực từ cộng đồng của địa phương 10. Trên thế giới, thuật ngữ trường học nâng cao sức khỏe (NCSK) được sử dụng ở các nước châu Âu, châu Á khu vực Thái Bình Dương và châu Mỹ Latinh.

Thuật ngữ này được sử dụng có nghĩa tương tự như các thuật ngữ: Chương trình y tế trường học (school health program) 11, chương trình Y tế trường học phối hợp (coordinated school health programs) 12, trường học khỏe mạnh (healthy schools), nâng cao sức khỏe trường học (school health promotion), trường học nâng cao sức khỏe (health promoting schools) 13, 14, 15, 16, 17 và y tế trường học toàn diện (comprehensive school health). Khái niệm này mô tả cách tiếp cận toàn diện (comprehensive approach) có sự phối hợp liên ngành nhằm nâng cao sức khỏe, phát triển xã hội và giáo dục thông qua trường học 18, 12, 19, 20. Tại Việt Nam Tại Việt Nam, có nhiều thuật ngữ về YTTH được sử dụng như y tế học đường, vệ sinh trường học, sức khỏe học đường, sức khỏe trường học 21, 22, 9 và trường học nâng cao sức khỏe 23. Tuy nhiên, văn bản chính thức thống nhất về tên gọi y tế trường học để dễ sử dụng.

Tại Việt Nam, Bộ y tế đưa ra khái niệm về YTTH học như sau: - YTTH là một hệ thống các phương pháp, biện pháp can thiệp nhằm bảo vệ, nâng cao sức khoẻ học sinh, biến các kiến thức khoa học thành các kỹ năng thực hành trong mọi hoạt động sống của lứa tuổi học đường 10. - YTTH là một lĩnh vực thuộc chuyên ngành y học dự phòng nghiên cứu tác động của điều kiện sống, sinh hoạt và học tập đến sức khỏe học sinh, trên cơ sở đó xây dựng và triển khai các biện pháp can thiệp phù hợp nhằm bảo vệ và nâng cao sức khoẻ, đảm bảo các điều kiện thuận lợi cho các em học sinh phát triển một cách toàn diện 10. Tóm lược lịch sự phát triển y tế trường học 1. Trên thế giới Từ thế kỷ thứ 19, tại nhiều nước Châu Âu đã có chủ trương và các phương pháp thực hiện YTTH.

Các nhà nghiên cứu đã bắt đầu đưa ra những tiêu chuẩn vệ sinh về YTTH và chú ý tập trung vào phạm vi thiết kế xây dựng trường sở phải đảm bảo các điều kiện này. Năm 1864 Giáo sư Herman Cohn đã nghiên cứu về sự tăng nhanh bệnh cận thị trong trường học có liên quan đến chiếu sáng. Năm 1877 Giáo sư Babinski đã cho xuất bản cuốn sách về vệ sinh học đường 24. Những năm cuối thế kỷ 19 hệ thống YTTH đã được hình thành, phát triển ở các nước Châu Âu, các trường học đã có bác sỹ hoặc y tá học đường và được giao nhiệm vụ tổ chức khám sức khoẻ định kỳ, khám chuyên khoa, phòng chống dịch bệnh trong nhà trường và tổ chức quản lý công tác tiêm phòng vắc xin.

Đến đầu thế kỷ 20 sự cộng tác chặt chẽ giữa bác sỹ học đường và các cơ sở YTTH đã đánh dấu một bước phát triển tiến bộ theo đường lối dự 5 phòng, mục đích là cải tạo những điều kiện không thuận lợi ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ học sinh, phòng bệnh tích cực thông qua việc cải thiện môi trường học tập có lợi cho sức khoẻ. Nhiều nghiên cứu về vấn đề sức khoẻ trẻ em gắn với môi trường học đường đã được các nhà nghiên cứu quan tâm triển khai. Năm 1960 các nhà khoa học đã phát hiện hiện tượng "Gia tốc" phát triển cơ thể trẻ em lứa tuổi học đường về chiều cao và cân nặng so với trẻ cùng lứa tuổi ở các thập kỷ trước đó. Một loạt các giả thuyết của các nhà khoa học được đưa ra nghiên cứu để giải thích hiện tượng này như: Thuyết phát quang của Kock cho là trẻ em được tiếp xúc với ánh sáng và thiên nhiên nhiều hơn; thuyết dinh dưỡng của Lenz; thuyết bức xạ của Treiber; thuyết chọn lọc của Bennhold Thomson; thuyết thành thị hoá của Rudder.

Nhiều công trình nghiên cứu về tiêu chuẩn xây dựng trường lớp, tiêu chuẩn chiếu sang và trang thiết bị đồ dùng học tập giảng dạy sao cho có lợi cho sức khoẻ học sinh. Những nghiên cứu về sự mệt mỏi của trẻ em trong học tập như nghiên cứu của Edith Ockel năm 1973 về gánh nặng của trẻ em trong học tập đã được chú ý 24. Năm 1981 tác giả Verner Kneist thuộc Viện vệ sinh xã hội Cộng hoà dân chủ Đức đã công bố mô hình xây dựng YTTH với việc xác định rõ nhiệm vụ của thầy thuốc học đường và mối liên quan với các tổ chức xã hội 24. Các mô hình trường học cùng với mô hình YTTH cũng đã được thiết lập tuy nhiên cũng chỉ tập trung giải quyết một vấn đề hoặc một vài vấn đề sức khỏe ưu tiên nào đó mà chưa giải quyết một cách tổng thế, hệ thống các vấn đề YTTH.

Cho đến năm 1995, nhằm đẩy mạnh công tác YTTH, TCYTTG đã xây dựng sáng kiến y tế trường học toàn cầu nhằm tăng số lượng các “Trường học Nâng cao sức khỏe” 25, 20, 26. Sáng kiến này nhằm mục đích nâng cao sức khỏe cho học sinh, giáo viên, gia đình và thành viên của cộng đồng thông qua nhà trường. Mục tiêu của sáng kiến này là phối hợp sự nỗ lực của hai ngành y tế 6 và giáo dục trong việc nâng cao sức khỏe cho học sinh dựa vào trường học. Mặc dù có nhiều định nghĩa khác nhau tùy thuộc vào nhu cầu và hoàn cảnh của mỗi nước.

Một trường học NCSK được hiểu là trường học có môi trường khỏe mạnh để sinh hoạt, học tập và làm việc cũng như thực hiện các hoạt động tập luyện, vui chơi. Mô hình Trường học NCSK và sáng kiến YTTH toàn cầu được xây dựng dựa trên cách tiếp cận toàn diện. Cơ sở để TCYTG xây dựng ra sáng kiến này là dựa vào tuyên ngôn Ottawa 27 về nâng cao sức khỏe năm 1986, tuyên bố Jakarta tại Hội nghị quốc tế lần thứ 4 về nâng cao sức khỏe năm 1996 và đề xuất của nhóm chuyên gia TCYTTG về giáo dục và nâng cao sức khỏe trường học toàn diện năm 1995 20. Mô hình Trường học Nâng cao sức khỏe đã được chấp nhận trên toàn thế giới, đã và đang được áp dụng từ những năm 1990 ở nhiều nước trên thế giới như Úc (1997), Mỹ (2005), Hồng Kông (2001) và Việt Nam (2001) 15.

Tại Việt Nam Ngay từ những năm 1960 của thế kỷ 20 mặc dù trong điều kiện khó khăn của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, YTTH đã được sự quan tâm chỉ đạo của Đảng, Chính phủ và các Bộ Y tế, Bộ Giáo dục, đã có nhiều văn bản được ban hành và khá nhiều các nghiên cứu về sức khoẻ học sinh đã được thực hiện. - Ngày 27/2/1964 Liên Bộ y tế - Giáo dục có thông tư số 32/TTLB qui định về vệ sinh trường học, hướng dẫn tổ chức y tế trong các trường nội trú và qui định nhiệm vụ cho trạm y tế xã chăm lo sức khoẻ học sinh trong trường học ở xã, Liên Bộ y tế-Giáo dục cũng xây dựng mô hình điểm về phong trào thể dục vệ sinh tại trường Tán Thuật (Thái Bình). Năm 1964 cũng lần đầu tiên "Điều lệ vệ sinh bảo vệ sức khoẻ" đã được ban hành, trong đó có tiêu chuẩn xây dựng, tiêu chuẩn chiếu sáng, bàn ghế với 6 loại kích thước từ loại I đến loại VI trong các loại trường học đã được qui định 28. Sau khi thống nhất đất nước, công tác YTTH tiếp tục được Nhà nước quan tâm.

Năm 1982 Liên Bộ Y tế, Bộ Giáo dục lại có thông tư số 13/LB- 7 GD-YT ngày 9/6/1982 về việc đẩy mạnh công tác vệ sinh trường học trong những năm 1980 28. Một số các nghiên cứu về sức khoẻ học sinh cũng đã được thực hiện như công trình điều tra sức khoẻ thế hệ trẻ Việt Nam do GS Phạm Song – Nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế chủ trì, Bộ GD&ĐT có tuyển tập nghiên cứu khoa học giáo dục thể chất sức khoẻ trong trường học các cấp và một số cuộc điều tra về phát triển thể lực của học sinh ở qui mô nhỏ hơn. Bắt đầu từ năm 1998 Bộ Y tế đã phối hợp với Bộ GD&ĐT chủ trương khôi phục lại và phát triển YTTH và gắn nội dung này vào chiến lược bảo vệ sức khoẻ trẻ em, bảo vệ sức khoẻ cộng đồng. Bộ Y tế đã có tổ chức nghiên cứu đề tài "Nghiên cứu xây dựng mô hình YTTH" có mã số KHCN 11 - 06, từ cơ sở khoa học này đã giúp việc đề xuất về tổ chức mạng lưới YTTH 29 và các nội dung hoạt động có liên quan trong giai đoạn đổi mới của đất nước.

Từ năm học 2001-2002, Tổ chức y tế thế giới cùng hai Bộ Y tế và Bộ GD&ĐT đã triển khai dự án thí điểm mô hình "Trường học nâng cao sức khoẻ" ở 6 trường tiểu học thuộc thành phố Hải Phòng và 10 trường tiểu học tại huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh, kết quả sau 3 năm học từ 2001-2004. Những năm gần đây, với chủ trương coi Giáo dục đào tạo là “Quốc sách hàng đầu”, Đảng và Nhà nước ta đã rất quan tâm đến vấn đề “Giáo dục toàn diện”, trong đó công tác YTTH đóng một vai trò quan trọng, một loạt các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, qui định về hoạt động YTTH đã được ban hành 30, 31, 32, 33….