Chương I của bài viết này sẽ cung cấp cho chúng ta những cái nhìn tổng quan nhất về quản tri nhân sự. CÁC KHÁI NIỆM CO BAN VE QUAN TRI NHÂN SỰ 1. Khái niệm chung về quản trị nhân sự Kê từ khi hình thành xã hội loài người, con người biết hợp quan thành tổ chức thì vấn đề quản trị bắt đầu xuất hiện. Mỗi hình thái kinh tế xã hội đều gắn liền với một phương thức sản xuất nhất định, xu hướng của quản trị ngày càng phức tạp cùng với sự phát triển ngày càng cao của nền kinh tế xã hội.
Trên thị trường ngày nay, các doanh nghiệp đang đứng trước thách thức phải tăng cường tối đa hiệu quả cung cấp các sản phẩm dịch vụ của mình. Điều này đòi hỏi phải có sự quan tâm tới chất lượng sản phẩm và dịch vụ, tới các phương thức Marketing và bán hàng tốt cũng như các quy trình nội bộ hiệu quả. Các doanh nghiệp hàng đầu thường cố gắng dé tạo sự cân bằng giữa tinh chất nhất quán và sự sáng tạo. Đề đạt được mục tiêu này, họ dựa vào một số tài sản lớn nhất của mình đó là “nguồn nhân lực”.
Công tác quản trị nhân sự giúp tìm kiếm, phát triển và duy trì đội ngũ nhân viên và quản lý chất lượng những người tham gia tích cực vào sự thành công của công ty. Các tổ chức trông mong vào các nhà chuyên môn về quản trị nhân sự giúp họ đạt được hiệu quả và năng suất cao hơn với một hạn chế về lực lượng lao động. Như vậy có thể hiểu, quản trị nhân sự hay còn gọi là quản trị nguồn tài nguyên nhân sự là sự phối hợp một cách tổng thể các hoạt động hoạch định, tuyển mộ, tuyển chọn, duy trì, phát triển, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lơi cho tài nguyên nhân sự thông qua tổ chức, nhằm đạt được mục tiêu chiến lược và định hướng viễn cảnh của tô chức. SV Tran Thi Bích Hải Kinh tế bảo hiểm 52B Chuyên dé thực tập tốt nghiệp 4 GVHD: ThS.
Nguyễn Thành Vinh 1. Mục tiêu của quản trị nhân sự Quản trị nhân sự nhằm mục tiêu cung cấp cho cơ quan, tổ chức một lực lượng lao động có hiệu quả. Đồng thời đáp ứng nhu cầu làm việc và phát huy năng lực của cá nhân. Dé đạt được mục tiêu này, các nhà quản tri phải biết cách tận dụng, đánh giá phân tích và duy trì nhân viên của mình.
Dé cho công ty hoạt động có hiệu quả, phát triển và tồn tại được, nhà quản trị cần nắm vững 4 mục tiêu cơ bản sau của quản trị nhân sự: Mục tiêu xã hội: Công ty phải đáp ứng nhu cầu và thách thức của xã hội. Công ty hoạt động vì ích lợi của xã hội chứ không chỉ của riêng mình. Mục tiêu to chức: Quan trị nhân sự là làm cách nào dé cơ quan, tổ chức hoạt động có hiệu quả. Quản trị nhân sự nó không phải là cứu cánh, nó chỉ là một phương tiện giúp cơ quan, tổ chức đạt được mục tiêu của mình.
Mục tiêu các bộ phận chức năng: Mỗi bộ phận phòng ban đều có chức năng và nhiệm vụ riêng. Vì thé mỗi bộ phận, phòng ban phải đóng góp, phục vụ cho nhu cầu của cơ quan tô chức. Mức độ phục vụ này phù hợp với mục tiêu của cơ quan tổ chức. Mục tiêu cá nhân: Nhà quản trị phải giúp nhân viên mình đạt được các mục tiêu của họ.
Nhà quản trị phải nhận thức được rằng nếu lãng quên mục tiêu cá nhân của nhân viên, năng suất lao động sẽ giảm, việc hoàn thành công tác này sẽ suy giảm và nhân viên sẽ không còn gắn bó với cơ quan. Giữa các hoạt động quản trị nhân sự luôn có mối tương quan với các mục tiêu của quản trị nhân sự, môi tương quan đó được thê hiện trong bảng sau: SV Tran Thị Bích Hai Kinh tế bảo hiếm 52B Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 5S GVHD: ThS. Nguyễn Thành Vinh Bảng 1.1: Mối tương quan các hoạt động quản trị nhân sự và mục tiêu quản tri nhân sự CÁC MỤC TIỂU NHÂN SỰ CÁC HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ a. Tuân theo pháp luật 1.
Mục tiêu xã hội b. Các dịch vụ theo yêu cầu c. Môi tương quan gitra công đoàn va cap quản tri a. Hoạch định tài nguyên nhân sự b.
Mục tiêu tổ chức d. Đào tạo và phát triển e. Các hoạt động kiểm tra a. Mục tiêu các bộ phận chức | b.
Sắp xếp năng c. Các hoạt động kiêm tra a. Đào tạo và phát triên b. Mục tiêu cá nhân c.
Các hoạt động kiểm tra (Nguồn: Nguyễn Hữu Thân - Quản trị nhân sự, 2004) 1. Vai trò và chức năng của quản trị nhân sự 1. Vai tro Giám đốc nhân sự chỉ có quyền hạn trực tiếp đối với cấp dưới trong tuyến quyền hạn của mình. Tuy nhiên, đối với các vấn dé liên quan đến nhân sự trong toàn công ty, giám đốc nhân sự nói riêng và bộ phận nhân sự nói chung chỉ đóng các vai trò làm chính sách, cố vấn, cung cấp các dịch vụ và kiểm tra.
- Quản lý chính sách và dé ra chính sách liên quan đến tài nguyên nhân sự doanh nghiệp: Bộ phận quản trị nhân sự đóng vái trò chủ yếu trong việc quản lý chính sách, nhăm đảm bảo rằng chính sách do Nhà nước quy định được thực hiện đúng và đầy đủ trong doanh nghiệp. Bộ phận quản trị nhân sự còn đề ra và giải quyết các chính sách trong phạm vi của doanh nghiệp nhằm thực hiện mục tiêu của SV Tran Thị Bích Hải Kinh tế bảo hiểm 52B Chuyên dé thực tập tốt nghiệp 6 GVHD: ThS. Nguyễn Thành Vinh tổ chức. Chính sách nhân sự được thực hiện thông qua việc cố van cho người đứng đầu tổ chức trong việc đề ra và giải quyết những vấn đề liên quan đến con người trong doanh nghiệp.
- Tư van cho các bộ phận nhân sự trong doanh nghiệp: Một bộ phận nào đó trong doanh nghiệp có thể có vấn đề công nhân bỏ việc, bộ phận có tỷ lệ công nhân vắng mặt cao, bộ phận khác có vấn đề thắc mặc về chế độ phụ cấp. Trong tất cả các vấn đề trên, người phụ trách về nhân sự và nhân viên bộ phận nhân sự nắm vững chính sách nhân sự của Nhà nước và doanh nghiệp đảm nhận việc giải quyết các vấn đề khó khăn cụ thê và tư vấn cho người đứng đầu doanh nghiệp giải quyết những vấn đề phức tạp. Như vậy bộ phận quản trị đóng vai trò tư vấn cho các nhà quan tri. - Cung cấp các dịch vu: Vai trò cung cấp các dich vụ tuyển dụng, đào tao và phúc lợi cho các bộ phận khác của quản trị nhân sự.
Chang hạn như quản tri nhân su giúp đỡ các bộ phận khác trong việc tuyển mộ trắc nghiệm và tuyên chọn nhân viên. Do tính chất chuyên môn hóa nên quản trị nhân sự thực hiện hay tư vấn phần lớn công việc nhân sự sẽ có hiệu quả hơn các bộ phận khác đảm nhiệm. Thông thường ít khi các bộ phận khác đứng ra trực tiếp làm các chức năng của quản trị nhân sự, các bộ phận khác cũng nhờ bộ phận quản tri nhân sự cung cấp các dịch vụ liên quan đến việc quản tri nhân viên. Quyết định việc tuyên chọn nhân việc trong điều kiện cơ chế thị trường là do các bộ phận chuyên môn quyết định, nhưng để có đầy đủ các thông tin cho việc quyết định là do bộ phận dịch vụ quản trị nhân sự cung cấp - Kiểm tra nhân viên: Bộ phận quản trị nhân sự đảm nhận chức năng kiểm tra quan trọng bằng cách giám sát các bộ phận khác đảm bảo việc thực hiện các chính sách, các chương trình thuộc về nhân sự đã đề ra hay không.
Kiểm tra các thủ tục, kiểm tra các bộ phận khác đánh giá thành tích nhân viên có đúng không, hay có bỏ sót 1 phần thành tích nào đó hay không. Kiểm tra thông qua việc đo lường, đánh giá, phân tích các đơn khiếu nại, các tai nạn lao động, các kỳ hạn chấm dứt hợp đồng, lý do vắng mặt của nhân viên, các biện pháp kỷ luật, thúc đẩy các bộ phận khác quản trị tài nguyên nhân sự có hiệu qua hon. Các cuộc kiểm tra các bộ phận quản trị nhân sự phải được thực hiện bằng văn bản thông báo các bộ phận được kiểm tra biết và báo cáo lên nhà quản trị cấp trên của doanh nghiệp. Chức năng Sơ đồ sau đây sẽ giúp chúng ta có một cái nhìn tổng quát về chức năng và nhiệm vụ của bộ phận nhân sự phô biên trên thê giới hiện nay: SV Tran Thị Bích Hải Kinh tế bảo hiểm 52B Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 7 GVHD: ThS.
Nguyễn Thành Vinh Hình 1.1: Chức năng của phòng nhân sự (Nguon: Bùi Hoang Loi — Quan tri nhân sự, 2008) Các chức năng nhiệm vu nêu trên đây là các chức năng chủ yếu của bộ phận nhân sự phô biến hiện nay. Một số cơ quan tô chức thêm chức năng nghiên cứu tài nguyên nhân sự dựa vào sơ đồ này. Chức năng nhiệm vụ chủ yếu của bộ phận nhân sự bao gồm tám chức năng nêu trên và có tính cách bao quát trong toàn cơ quan, xí nghiệp — nghĩa là giám đốc tài nguyên nhân sự (Human Resource Manager) có chức năng nhiệm vụ nghiên cứu, hoạch định tài nguyên nhân sự, tuyển dụng và phát triển, quản trị lương bồng, quan hệ lao động, dịch vụ và quỹ phúc lợi, y tế và an toàn lao động trong cơ quan. NỘI DUNG CUA QUAN TRI NHÂN SỰ Quan trị nhân sự chính là việc thực hiện chức năng tổ chức của quản tri căn bản, bao gồm các nội dung cơ bản sau đây: Hoạch định nhân sự, tuyển dụng nhân sự, đào tạo và phát triển nhân sự, đánh giá nhân viên, lương bồng và đãi ngộ.
Hoạch định nhân sự Hoạch định nhân sự có thé tạo nên hoặc phá vỡ một tổ chức. Hoạch định nhân sự không có hiệu quả giống như một tổ chức có nhà máy, có văn phòng nhưng không có người điều hành nó một cách hiệu năng. Nhờ hoạch định nhân sự tốt mà các cấp chuẩn bị được cho mình có một đội ngũ đúng người, đúng việc và đúng lúc thỏa mãn các mục tiêu của cơ quan cũng như của cá nhân. SV Tran Thị Bích Hải Kinh tế bảo hiểm 52B Chuyên dé thực tập tốt nghiệp 8 GVHD: ThS.
Nguyễn Thành Vinh 1.