uû ban d©n téc ***************** b¸o c¸o tæng hîp ®Ò tµi cÊp bé Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p ®µo t¹o, sö dông c¸n bé lµm c«ng t¸c d©n téc ë ®Þa ph−¬ng ®Õn n¨m 2020 C¬ quan qu¶n lý ®Ò tµi: Uû ban D©n téc §¬n vÞ chñ tr× : Tr−êng C¸n bé d©n téc Chñ nhiÖm ®Ò tµi : TS. Hoµng H÷u B×nh Th− ký ®Ò tµi : ThS. NguyÔn V¨n Dòng 7163 06/3/2009 Hµ NéI, th¸ng 02 n¨m 2009 uû ban d©n téc ***************** Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p ®µo t¹o, sö dông c¸n bé lµm c«ng t¸c d©n téc ë ®Þa ph−¬ng ®Õn n¨m 2020 Hµ NéI, th¸ng 02 n¨m 2009 Nh÷ng ng−êi chÝnh tham gia thùc hiÖn ®Ò tµi TT Hä vµ tªn C¬ quan c«ng t¸c Tr¸ch nhiÖm Ghi chó 1 Hoµng H÷u B×nh Tr−êng C¸n bé d©n téc Chñ nhiÖm 2 NguyÔn V¨n Dòng nt Th− ký 3 Quµng V¨n TÞch nt Tham gia 4 NguyÔn Thµnh Vinh nt nt 5 NguyÔn Xu©n Khuª nt nt 6 TrÞnh Quang C¶nh nt nt 7 Cao ThÞ Nhµn nt nt 8 TrÞnh ThÞ Sîi nt nt 9 §inh V¨n Tþ ViÖn D©n téc nt 10 Vi ThÞ Thuû V¨n phßng UBDT nt 11 Bïi V¨n Thµnh Vô GD d©n téc nt 12 §µo V¨n M¸i Ban DT Cao B»ng nt 13 Lý V¨n H¶i Ban DT Lµo Cai nt 14 TrÇn §×nh Vò Ban DT TT - HuÕ nt 15 L¬ Ch©m Gi¸o Ban DT Kon Tum nt 16 N¨m Ren Ban DT Sãc Tr¨ng nt 17 Ph¹m Quang Hoan ViÖn D©n téc häc nt 18 Hµ §×nh Thµnh ViÖn PTBV Trung Bé nt 19 Ph¹m V¨n HiÖp TC Céng S¶n nt 20 NguyÔn ThÕ HuÖ ViÖn Ng−êi cao tuæi nt 21 NguyÔn §øc Hµ Vô C¬ së ®¶ng nt Ngoµi ra, ®Ò tµi cã sù tham gia, ®ãng gãp cña: - C¸c chuyªn gia trong ngµnh D©n téc häc ®−îc ®Ò tµi pháng vÊn, chuyªn gia quan t©m, nghiªn cøu vÒ CTDT cã gãp ý cho ®Ò tµi; - C¸n bé lµm CTDT, c¸n bé l·nh ®¹o ë ®Þa ph−¬ng ®−îc ®Ò tµi pháng vÊn vµ cã tham luËn. Nhãm thùc hiÖn ®Ò tµi xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c chuyªn gia, c¸n bé, c«ng chøc lµm CTDT t¹i ®Þa ph−¬ng ®· hîp t¸c, ®ãng gãp cho ®Ò tµi.
Môc lôc Stt Néi dung Trang Më ®Çu 1 Tæng quan t×nh h×nh nghiªn cøu vµ tÝnh cÊp thiÕt cña vÊn ®Ò 1 2 Môc tiªu nghiªn cøu 6 3 Ph¹m vi nghiªn cøu 6 4 Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 6 5 Néi dung nghiªn cøu 7 I Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn chung vÒ ®µo t¹o, sö 8 dông c¸n bé lµm cTDT ë ®Þa ph−¬ng 1 Mét sè kh¸i niÖm liªn quan 8 2 C¬ së khoa häc cña ®µo t¹o, sö dông ®éi ngò c¸n bé lµm c«ng 11 t¸c d©n téc ë ®Þa ph−¬ng II Thùc tr¹ng vµ ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng ®µo t¹o, 26 båi d−ìng, sö dông ®éi ngò c¸n bé lµm c«ng t¸c d©n téc ë ®Þa ph−¬ng 1 Thùc tr¹ng ®µo t¹o, båi d−ìng, sö dông ®éi ngò c¸n bé lµm 26 c«ng t¸c d©n téc ë ®Þa ph−¬ng 2 §¸nh gi¸ thùc tr¹ng ®µo t¹o, båi d−ìng, sö dông ®éi ngò c¸n bé 44 lµm c«ng t¸c d©n téc ë ®Þa ph−¬ng III C¸c gi¶i ph¸p ®µo t¹o, båi d−ìng, sö dông c¸n 48 bé c«ng t¸c d©n téc ë ®Þa ph−¬ng ®Õn n¨m 2020 A Yªu cÇu ®µo t¹o, båi d−ìng c¸n bé c«ng t¸c 48 d©n téc ë ®Þa ph−¬ng tõ nay ®Õn n¨m 2020 1 Nhu cÇu ®µo t¹o cña c¸n bé lµm CTDT ë ®Þa ph−¬ng hiÖn nay 48 2 Dù b¸o yªu cÇu vÒ ®éi ngò c¸n bé lµm CTDT ®Õn n¨m 2010 vµ 52 n¨m 2020 3 Yªu cÇu vÒ ®µo t¹o, båi d−ìng c¸n bé lµm CTDT ®Õn n¨m 2010 54 vµ n¨m 2020 B c¸c gi¶i ph¸p chñ yÕu trong ®µo t¹o, båi 55 d−ìng vµ sö dông c¸n bé c«ng t¸c d©n téc ë ®Þa ph−¬ng ®Õn n¨m 2020 1 Nhãm gi¶i ph¸p x©y dùng m« h×nh ®µo t¹o, båi d−ìng ®èi víi 55 c¸n bé lµm c«ng t¸c d©n téc ë ®Þa ph−¬ng 2 Nhãm c¸c gi¶i ph¸p vÒ ®æi míi néi dung, ph−¬ng ph¸p ®µo t¹o, 63 båi d−ìng ®éi ngò c¸n bé lµm c«ng t¸c d©n téc ë ®Þa ph−¬ng 3 Nhãm c¸c gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c ®µo t¹o, båi 76 d−ìng, sö dông c¸n bé lµm CTDT ë ®Þa ph−¬ng 4 Nhãm gi¶i ph¸p ®µo t¹o, båi d−ìng c¸n bé chñ chèt cÊp c¬ së 82 vïng miÒn nói, d©n téc theo tinh thÇn NghÞ quyÕt T¦ 7 kho¸ IX KÕt luËn Tµi liÖu tham kh¶o chÝnh PhÇn Më ®Çu 1. Tæng quan t×nh h×nh nghiªn cøu vµ tÝnh cÊp thiÕt cña vÊn ®Ò 1. Tæng quan t×nh h×nh nghiªn cøu Nh»m phôc vô cho c«ng t¸c qu¶n lý nhµ n−íc (QLNN) vÒ lÜnh vùc c«ng t¸c d©n téc (CTDT), thêi gian qua Uû ban D©n téc ®· tæ chøc thùc hiÖn mét sè ®Ò tµi nghiªn cøu khoa häc cã néi dung liªn quan ®Õn c«ng t¸c ®µo t¹o, båi d−ìng c¸n bé lµm CTDT. - §Ò tµi: “Gi¶i ph¸p t¨ng c−êng ®µo t¹o, båi d−ìng c¸n bé lµm CTDT”, chñ nhiÖm ®Ò tµi: §ång chÝ Bïi V¨n LÞch, Phã Ch¸nh V¨n phßng Uû ban (2006).
Trong nghiªn cøu nµy, t¸c gi¶ ®· lµm næi bËt thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p vÒ c«ng t¸c ®µo t¹o, båi d−ìng c¸n bé lµm CTDT tõ Trung −¬ng ®Õn ®Þa ph−¬ng. Nh×n chung hÖ thèng c¬ quan lµm CTDT ®· ®−îc x©y dùng vµ kiÖn toµn sau khi cã NghÞ ®Þnh 53/CP. Tuy nhiªn, tr×nh ®é n¨ng lùc cña c¸n bé ë Trung −¬ng vµ ®Þa ph−¬ng cã nhiÒu kh¸c nhau. ë Trung −¬ng, c¸n bé cã tr×nh ®é t−¬ng ®èi cao vÒ chuyªn m«n, nghiÖp vô, qu¶n lý nhµ n−íc, lý luËn chÝnh trÞ, tin häc.
Trong khi ®ã, ®éi ngò c¸n bé ®Þa ph−¬ng cßn thiÕu vµ cã tr×nh ®é chuyªn m«n trung b×nh, riªng vÒ lý luËn chÝnh trÞ cßn thÊp. VÒ thùc tr¹ng c«ng t¸c ®µo t¹o, båi d−ìng, t¸c gi¶ ®Ò cËp ®Õn nhiÒu vÊn ®Ò, trong ®ã cã ph©n tÝch vÒ c¬ quan thùc hiÖn nhiÖm vô ®µo t¹o, c¸ch thøc ®µo t¹o, ch−¬ng tr×nh ®µo t¹o. Theo t¸c gi¶, c¸c c¬ quan ®µo t¹o, båi d−ìng ch−a trë thµnh mét hÖ thèng th«ng suèt tõ trung −¬ng tíi ®Þa ph−¬ng dÉn ®Õn kÕt qu¶ ®µo t¹o, båi d−ìng cßn kh¸ nhiÒu h¹n chÕ. Trªn c¬ së nghiªn cøu vµ ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng, ph©n tÝch vÒ nguyªn nh©n cña thùc tr¹ng, ®Ò tµi ®· nªu ra mét sè gi¶i ph¸p cho vÊn ®Ò, ®Æc biÖt nhÊn m¹nh ph¶i ®µo t¹o chuyªn s©u vÒ nghiÖp vô c«ng t¸c d©n téc, ®a d¹ng ho¸ c¸c h×nh thøc ®µo t¹o, båi d−ìng, t¨ng thªm thêi gian ®µo t¹o, tiÕp tôc ®æi míi ch−¬ng tr×nh, ph−¬ng ph¸p.
NhiÖm vô nµy hiÖn do Tr−êng C¸n bé d©n téc ®¶m nhiÖm vµ kiÕn nghÞ víi §¶ng, Nhµ n−íc cho n©ng cÊp truêng thµnh Häc viÖn D©n téc ®Ó ®¸p øng nhu cÇu ®µo t¹o c¸n bé d©n téc thêi kú c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. - §Ò tµi nghiªn cøu do TS. Phan V¨n Hïng (ViÖn tr−ëng ViÖn D©n téc) lµm chñ nhiÖm, cã tiªu ®Ò: “§¸nh gi¸ c«ng t¸c ®µo t¹o, båi d−ìng ®éi ngò c¸n bé lµm CTDT ”. B¸o c¸o tæng hîp ®Ò tµi ®· nªu râ thùc tr¹ng ®éi ngò c¸n bé lµm CTDT, viÖc ®µo t¹o, kÕt qu¶ ®µo t¹o, båi d−ìng trong thêi gian qua.
Mét sè chuyªn ®Ò 1 trong tËp Kû yÕu khoa häc cña ®Ò tµi ph©n tÝch sù kh¸c nhau trong ®éi ngò c¸n bé cÊp Trung −¬ng vµ ®Þa ph−¬ng c¶ vÒ sè l−îng lÉn chÊt l−îng. VÒ tæ chøc bé m¸y c¬ quan CTDT tõ Trung −¬ng ®Õn ®Þa ph−¬ng, t¸c gi¶ nhËn xÐt: ®· kh¸ quy cñ, sè l−îng c¸n bé còng c¬ b¶n ®¸p øng ®−îc nhiÖm vô, yªu cÇu c«ng t¸c d©n téc. Tuy nhiªn, vÊn ®Ò cÇn quan t©m ë ®©y lµ chÊt l−îng ®éi ngò c¸n bé vÉn cßn yÕu vÒ tr×nh ®é chuyªn m«n, ch−a ngang tÇm yªu cÇu cña c«ng t¸c d©n téc theo tinh thÇn NghÞ quyÕt Trung −¬ng 7 kho¸ 9 cña §¶ng vÒ CTDT.2 TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi §Ó thùc hiÖn c«ng t¸c QLNN vÒ CTDT th× ph¶i h×nh thµnh c¬ quan QLNN vÒ CTDT; ë n−íc ta hiÖn nay, ®ã lµ Uû ban D©n téc vµ hÖ thèng c¬ quan CTDT c¸c ®Þa ph−¬ng. TiÒn th©n cña c¬ quan QLNN vÒ CTDT ®Çu tiªn ë n−íc ta lµ Nha D©n téc thiÓu sè (DTTS) - ®−îc thµnh lËp theo S¾c lÖnh sè 58 ngµy 3/5/1946 cña Chñ tÞch ChÝnh phñ n−íc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ.
Tr¶i qua mét qu¸ tr×nh ph¸t triÓn l©u dµi theo tiÕn tr×nh c¸ch m¹ng, ®Õn ngµy 16/5/2003, ChÝnh phñ ban hµnh NghÞ ®Þnh sè 51/2003/N§ - CP qui ®Þnh chøc n¨ng, nhiÖm vô, c¬ cÊu tæ chøc cña Uû ban D©n téc vµ sau ®ã, ngµy 18/2/2004, ban hµnh tiÕp NghÞ ®Þnh sè 53/2004/N§ - CP vÒ kiÖn toµn tæ chøc bé m¸y c¬ quan QLNN vÒ CTDT thuéc Uû ban Nh©n d©n (UBND) c¸c cÊp - th× hÖ thèng c¬ quan QLNN vÒ CTDT ®· cã mét b−íc ph¸t triÓn míi vÒ chÊt c¶ ë ph−¬ng diÖn tæ chøc bé m¸y lÉn ®éi ngò c¸n bé, c«ng chøc, viªn chøc. Theo ®ã, ë Trung −¬ng cã Uû ban D©n téc - lµ c¬ quan ngang bé thuéc ChÝnh phñ, cã chøc n¨ng QLNN vÒ lÜnh vùc CTDT trong ph¹m vi c¶ n−íc. ë cÊp tØnh, NghÞ ®Þnh 53/2004/N§ - CP quy ®Þnh râ: * Thµnh lËp Ban D©n téc - lµ c¬ quan tham m−u, gióp UBND tØnh thùc hiÖn chøc n¨ng QLNN vÒ lÜnh vùc CTDT trong ph¹m vi tØnh, cã con dÊu, tµi kho¶n riªng, khi cã mét trong c¸c ®iÒu kiÖn sau: + Cã trªn 20.000 ng−êi DTTS sinh sèng tËp trung thµnh céng ®ång lµng, b¶n.000 ng−êi DTTS ®ang cÇn ®−îc Nhµ n−íc gióp ®ì, hç trî ph¸t triÓn. + Cã ®ång bµo DTTS sinh sèng trªn ®Þa bµn xung yÕu vÒ an ninh, quèc phßng; ®Þa bµn xen canh, xen c−; biªn giíi cã ®«ng ®ång bµo DTTS n−íc ta vµ n−íc l¸ng giÒng th−êng xuyªn qua l¹i.
* §èi víi nh÷ng tØnh cã ®ång bµo DTTS sinh sèng nh−ng ch−a ®¸p øng c¸c quy ®Þnh nªu trªn th× tæ chøc lµm CTDT thùc hiÖn theo 1 trong 2 m« h×nh sau: 2 - Ban D©n téc trùc thuéc UBND tØnh, chÞu sù l·nh ®¹o trùc tiÕp cña UBND tØnh vÒ c«ng t¸c chuyªn m«n; V¨n phßng UBND tØnh ®¶m b¶o c¬ së vËt chÊt, kinh phÝ, ph−¬ng tiÖn vµ ®iÒu kiÖn lµm viÖc. - Së cã chøc n¨ng QLNN ®a ngµnh, ®a lÜnh vùc, trong ®ã cã CTDT vµ c«ng t¸c chuyªn m«n kh¸c cã liªn quan nhiÒu ®Õn CTDT thuéc UBND tØnh. TÝnh ®Õn n¨m 2006, c¶ n−íc ta ®· cã 51 tØnh, thµnh phè trùc thuéc TW thµnh lËp c¬ quan QLNN vÒ CTDT víi mét sè tªn gäi kh¸c nhau (Ban D©n téc, Ban D©n téc - T«n gi¸o, Ban T«n gi¸o - D©n téc, Ban D©n téc - MiÒn nói, Ban D©n téc - MiÒn nói - §Þnh canh ®Þnh c−,. ë cÊp huyÖn (quËn, thÞ x·, thµnh phè thuéc tØnh), NghÞ ®Þnh 53/2004/N§ - CP quy ®Þnh: * Thµnh lËp Phßng D©n téc thuéc UBND huyÖn khi cã 1 trong 2 tiªu chÝ: + Cã Ýt nhÊt 5.000 ng−êi DTTS ®ang cÇn Nhµ n−íc tËp trung gióp ®ì, hç trî ph¸t triÓn.