Thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế

Khóa luận thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế

• Tác giả: Trương Nguyễn Cường
• Người hướng dẫn: ThS. Hoàng Thùy Dương
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế

Công ty Cổ phần Dệt may Huế hoạt động trong lĩnh vực sản xuất sợi, vải và may mặc xuất khẩu. Doanh nghiệp quản lý khối lượng nguyên vật liệu rất lớn. Các danh mục chủ yếu bao gồm bông xơ, sợi hóa học, phụ liệu may và hóa chất nhuộm. Chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng cao trong giá thành sản phẩm dệt may. Do đó, công tác quản lý kho và hạch toán kế toán đòi hỏi sự chuẩn xác cao độ. Phòng Kế toán - Tài chính giữ vai trò trung tâm trong điều phối dòng tiền và chứng từ kho. Bộ phận kế toán vật tư chịu trách nhiệm giám sát toàn diện từ khâu mua sắm, nhập kho đến cấp phát cho các xưởng sản xuất. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên để theo dõi hàng tồn kho. Thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ theo hóa đơn hợp lệ. Giá trị thực tế của vật liệu nhập mua bao gồm giá mua, thuế nhập khẩu không hoàn lại và chi phí vận chuyển bốc dỡ. Mọi nghiệp vụ kinh tế đều gắn liền với phiếu nhập kho và hóa đơn vận chuyển. Việc theo dõi chặt chẽ dòng vật tư giúp đơn vị chủ động nguồn hàng, giảm thiểu thời gian chờ đợi chuyền may và tối ưu hóa vốn lưu động trong từng chu kỳ sản xuất.

1.1. Đặc điểm nguyên vật liệu trong sản xuất may mặc

Nguyên vật liệu tại doanh nghiệp mang tính đa dạng về chủng loại và xuất xứ. Ngành dệt may yêu cầu các loại nguyên liệu chính như sợi thô, xơ cotton và chỉ may. Phụ liệu bao gồm cúc, khóa kéo, nhãn mác, chun và mex dựng. Hóa chất dùng cho công đoạn nhuộm và hoàn tất vải đòi hỏi tiêu chuẩn bảo quản khắt khe. Phần lớn nguyên liệu bông xơ phải nhập khẩu từ nước ngoài bằng ngoại tệ. Biến động tỷ giá hối đoái ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị nhập kho ban đầu. Vật liệu dệt may dễ bị ẩm mốc, co rút và suy giảm chất lượng nếu kho bãi ẩm thấp. Kế toán vật tư phân loại nguyên liệu theo từng mã đơn hàng cụ thể. Việc này tạo điều kiện thuận lợi cho khâu kiểm kê và tính định mức tiêu hao.

1.2. Tổ chức bộ máy kế toán và luân chuyển chứng từ

Phòng Kế toán - Tài chính tại đơn vị hoạt động theo mô hình tập trung kết hợp các chi nhánh trực thuộc. Các giám đốc điều hành quản lý trực tiếp các xưởng may và nhà máy dệt. Kế toán vật tư nhận lệnh nhập xuất từ phòng kế hoạch và các đơn vị sản xuất. Khi mua vật tư, nhân viên lập đơn đặt hàng và kiểm tra hợp đồng ngoại thương. Thủ kho nhận hàng, lập biên bản kiểm nghiệm chất lượng rồi mới ký phiếu nhập kho. Chứng từ gốc kèm hóa đơn thương mại được chuyển về phòng kế toán để ghi sổ. Kế toán viên kiểm tra tính hợp lý, hợp pháp trước khi nhập liệu vào phần mềm chuyên dụng. Quy trình này bảo đảm sự thống nhất giữa số liệu thủ kho và kế toán.

II. Đánh giá kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế

Công tác hạch toán vật tư trong giai đoạn vừa qua đã bộc lộ cả ưu điểm lẫn hạn chế. Doanh nghiệp duy trì tốt việc mở sổ chi tiết cho từng nhóm nguyên liệu chính. Kế toán xác định giá trị nhập khẩu tương đối chính xác nhờ quy đổi tỷ giá kịp thời. Dù vậy, một số khâu trong quy trình vẫn còn thiếu tính đồng bộ. Thời gian luân chuyển chứng từ từ các xưởng may về phòng kế toán đôi khi bị chậm trễ. Thủ kho chưa cập nhật ngay các phiếu xuất kho nội bộ vào hệ thống máy tính. Tình trạng này dẫn đến sự chênh lệch thời điểm giữa xuất kho thực tế và ghi chép sổ sách kế toán. Bên cạnh đó, việc hạch toán chi phí thu mua vận chuyển đôi khi chưa được phân bổ kịp thời cho từng lô hàng xuất dùng. Công tác kiểm kê định kỳ thường phát hiện các khoản hao hụt nhỏ do tính chất vật lý của vải sợi. Phương pháp tính giá xuất kho bình quân gia quyền áp dụng cuối kỳ làm giảm tính cập nhật của giá thành dở dang. Kế toán viên phải mất nhiều thời gian tổng hợp thủ công trước khi chốt số liệu. Những tồn tại này đòi hỏi ban lãnh đạo phải rà soát quy trình quản trị kho bãi.

2.1. Hạn chế trong công tác lập và luân chuyển chứng từ

Quy trình luân chuyển chứng từ nguyên vật liệu phát sinh nhiều điểm nghẽn hành chính. Khối lượng đơn hàng may mặc lớn tạo ra số lượng chứng từ xuất nhập kho rất dày đặc. Giấy tờ thường lưu chuyển qua nhiều cấp phê duyệt trước khi tới phòng kế toán. Sự chậm trễ này khiến việc ghi sổ cái và thẻ kho không diễn ra song song. Khi xưởng sản xuất cần gấp vật tư phụ, thủ kho thường xuất trước rồi mới hoàn thiện chứng từ sau. Hành động này tiềm ẩn rủi ro sai sót trong việc theo dõi hạn ngạch vật liệu. Ngoài ra, việc lưu trữ chứng từ giấy gây khó khăn cho việc tra cứu lịch sử mua bán. Nhân viên kế toán tốn nhiều công sức đối chiếu công nợ nhà cung cấp khi thiếu biên bản giao nhận chi tiết.

2.2. Bất cập trong phương pháp tính giá và kiểm kê kho

Đơn vị tính giá vật liệu xuất kho theo phương pháp bình quân cả kỳ dự trữ. Cách tính này chỉ xác định đơn giá xuất vào thời điểm cuối tháng. Do vậy, kế toán khó cung cấp kịp thời giá vốn thực tế cho từng hợp đồng may hoàn thành trong tháng. Nhà quản lý thiếu căn cứ định giá bán chính xác khi đàm phán hợp đồng mới. Thêm vào đó, công tác kiểm kê định kỳ chưa diễn ra đều đặn giữa các quý. Kho bãi dệt may chứa nhiều chủng loại chỉ và vải vụn nên việc đo đạc rất phức tạp. Biên bản kiểm nghiệm vật tư nhập khẩu đôi khi thiếu chữ ký xác nhận của bộ phận kỹ thuật. Hao hụt tự nhiên của xơ bông chưa được theo dõi theo định mức khoa học.

III. Giải pháp kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế

Hoàn thiện hệ thống kế toán vật tư là yêu cầu cấp thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý chuỗi cung ứng và kho hàng. Việc triển khai phần mềm hoạch định nguồn lực ERP giúp liên kết trực tiếp giữa kho, xưởng sản xuất và phòng kế toán. Mọi thao tác xuất nhập kho sẽ được quét mã vạch và cập nhật tức thì vào cơ sở dữ liệu chung. Ban giám đốc nên chuyển đổi phương pháp tính giá xuất kho sang bình quân liên hoàn hoặc nhập trước xuất trước. Giải pháp này phản ánh sát sao biến động giá cả sợi và bông trên thị trường thế giới. Ngoài ra, phòng kế toán cần ban hành quy chế phân bổ chi phí thu mua khoa học hơn. Chi phí vận chuyển và bốc dỡ cần được phân bổ ngay cho từng đơn hàng theo trọng lượng hoặc giá trị nhập. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống định mức tiêu hao nguyên liệu nghiêm ngặt cho từng mẫu trang phục. Nhân viên kiểm kê phải đối chiếu định kỳ hàng tuần giữa số tồn trên sổ sách và số lượng thực tế. Các biện pháp này sẽ triệt tiêu thất thoát và hạ giá thành sản phẩm.

3.1. Ứng dụng công nghệ số và phần mềm ERP hiện đại

Đơn vị cần nâng cấp phần mềm kế toán độc lập lên giải pháp ERP đồng bộ. Mọi chứng từ xuất nhập kho sẽ được số hóa qua hệ thống chữ ký điện tử. Nhân viên quản lý kho sử dụng thiết bị quét mã để ghi nhận các kiện vải nhập cảng. Dữ liệu thực tế lập tức đồng bộ về phân hệ kế toán vật tư. Sự kết nối trực tiếp này giúp phòng kế toán loại bỏ hoàn toàn các khâu nhập liệu thủ công. Sai sót do trùng lặp chứng từ hoặc nhập sai đơn giá sẽ giảm xuống mức thấp nhất. Kế toán trưởng có thể theo dõi biến động tồn kho theo thời gian thực ở từng xưởng may. Hệ thống tự động phát cảnh báo khi lượng sợi dự trữ chạm ngưỡng tối thiểu.

3.2. Cải tiến phương pháp tính giá và kiểm kê định kỳ

Doanh nghiệp nên áp dụng phương pháp bình quân liên hoàn cho từng lần xuất vật tư. Khi có phát sinh xuất kho, máy tính sẽ tự động tính toán đơn giá xuất tức thì. Cách làm này giúp tính toán chính xác giá thành đơn hàng dệt may ngay sau khi đóng gói. Đối với khâu kiểm kê, đơn vị cần thành lập tổ kiểm toán nội bộ độc lập. Tổ công tác sẽ tiến hành kiểm kê đột xuất tại các kho phụ liệu và kho hóa chất. Kế toán kết hợp kiểm kê từng phần thay vì dồn toàn bộ vào cuối năm tài chính. Mọi sai lệch giữa sổ sách và kiểm kê thực tế phải lập biên bản làm rõ nguyên nhân. Những cá nhân gây thất thoát vật tư phải chịu trách nhiệm bồi hoàn cụ thể.

IV. Kết luận kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế

Quản trị và hạch toán vật tư đóng vai trò then chốt trong sự tồn tại của doanh nghiệp dệt may. Nguyên vật liệu chiếm đến hơn 60% tổng chi phí sản xuất trong toàn công ty. Việc tổ chức công tác kế toán minh bạch giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ giá thành sản phẩm. Đơn vị đã xây dựng được nền tảng hạch toán cơ bản theo đúng chuẩn mực kế toán Việt Nam. Tuy nhiên, thị trường may mặc cạnh tranh gay gắt đòi hỏi công ty phải liên tục tinh gọn bộ máy kế toán. Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp về chứng từ điện tử, cải tiến tính giá xuất và kiểm kê sẽ mang lại hiệu quả thực tiễn cao. Ban giám đốc sẽ nắm bắt thông tin tài chính một cách nhanh chóng và chính xác. Khả năng dự báo nhu cầu bông sợi và phụ liệu may được nâng cao rõ rệt. Nhờ đó, nguồn vốn lưu động được luân chuyển nhịp nhàng, hạn chế tối đa rủi ro tồn ứ nguyên liệu. Doanh nghiệp sẽ nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu dệt may quốc tế.

4.1. Khả năng ứng dụng thực tế của mô hình kế toán mới

Mô hình kế toán hiện đại hóa có tính ứng dụng cao vào chuỗi sản xuất dệt may thực tế. Hệ thống cho phép ban quản lý phân xưởng nắm bắt ngay lượng sợi và vải cấp phát trong ngày. Kế toán vật tư giảm bớt các thao tác giấy tờ rườm rà. Quy trình số hóa dữ liệu giúp bộ phận thu mua nắm bắt lịch trình giao hàng của các đối tác ngoại thương. Doanh nghiệp dễ dàng kiểm soát chi phí từng đơn hàng gia công hay xuất khẩu trực tiếp. Việc ứng dụng công nghệ còn tạo nền tảng vững chắc cho công tác lập báo cáo tài chính quý và năm. Dữ liệu kho chuẩn xác hỗ trợ tích cực cho bộ phận quản trị rủi ro kinh doanh.

4.2. Định hướng hoàn thiện công tác kế toán trong tương lai

Đơn vị cần tiếp tục đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán viên. Nhân viên kế toán phải thành thạo các chuẩn mực kế toán quốc tế IFRS liên quan đến hàng tồn kho. Ban điều hành cần chú trọng đầu tư hạ tầng mạng và bảo mật cơ sở dữ liệu kế toán. Việc liên thông dữ liệu giữa phòng kế toán và các nhà máy may vệ tinh là mục tiêu dài hạn. Quy trình đánh giá nhà cung cấp bông sợi định kỳ cần được phối hợp chặt chẽ cùng kế toán thanh toán. Các chỉ số về vòng quay hàng tồn kho phải được phân tích thường xuyên hàng tháng. Doanh nghiệp sẽ chủ động thích ứng với biến động giá nguyên liệu thế giới và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trương Nguyễn Cường tập trung vào đề tài công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế (HUEGATEX). Trong môi trường kinh tế cạnh tranh, đặc biệt đối với ngành sản xuất dệt may, việc kiểm soát chi phí đầu vào đóng vai trò quyết định đến hiệu quả tài chính và khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. Nguyên vật liệu là một trong ba yếu tố cấu thành chi phí sản xuất, đồng thời là thực thể cấu tạo nên sản phẩm hoàn thiện. Do đó, việc quản lý và hạch toán nguyên vật liệu đòi hỏi tính chính xác, chặt chẽ và tính linh hoạt nhằm đáp ứng yêu cầu sản xuất theo đơn hàng và vận hành dây chuyền liên tục.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được tác giả xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Từ việc nghiên cứu lý luận và tìm hiểu thực trạng, khóa luận đánh giá công tác kế toán nguyên vật liệu và đề xuất các giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến công tác kế toán nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp sản xuất.
   • Nghiên cứu và phân tích thực trạng tổ chức công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế.
   • Đề xuất các giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại đơn vị thực tập.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khóa luận:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế, có trụ sở chính đặt tại số 122 Dương Thiệu Tước, Phường Thủy Dương, Thị xã Hương Thủy, Tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Khóa luận tập trung nghiên cứu số liệu tài sản, nguồn vốn, kết quả hoạt động kinh doanh và các chứng từ, dữ liệu hạch toán kế toán phát sinh trong khoảng thời gian 3 năm từ năm 2022 đến năm 2024.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài dựa trên hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam và chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành:

• Chuẩn mực Kế toán số 02 (VAS 02) – Hàng tồn kho: Quy định nguyên tắc ghi nhận hàng tồn kho theo giá gốc, nguyên tắc nhất quán và nguyên tắc thận trọng. Hàng tồn kho bao gồm nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ được giữ để sử dụng trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ.
• Thông tư số 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính: Làm căn cứ hướng dẫn hệ thống tài khoản, biểu mẫu chứng từ và quy cách mở sổ kế toán tổng hợp, sổ kế toán chi tiết.

Về phương pháp hạch toán, cơ sở lý thuyết trong đề tài hệ thống hóa các nội dung:

• Đánh giá giá trị nhập kho theo giá thực tế cho các trường hợp: mua ngoài, tự chế biến, thuê ngoài gia công, góp vốn liên doanh và biếu tặng.
• Đánh giá giá trị xuất kho theo các phương pháp: phương pháp bình quân gia quyền (gồm phương pháp bình quân đơn vị cả kỳ dự trữ và bình quân sau mỗi lần nhập), phương pháp nhập trước - xuất trước (FIFO), phương pháp giá thực tế đích danh.
• Kế toán chi tiết nguyên vật liệu theo ba phương pháp: phương pháp thẻ song song, phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển, phương pháp sổ số dư.
• Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu theo phương pháp kê khai thường xuyên (sử dụng TK 152, TK 151, TK 621, TK 627, TK 133...) và phương pháp kiểm kê định kỳ (sử dụng TK 611, TK 152, TK 632...).

Tiêu chí	Phương pháp thẻ song song	Phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển	Phương pháp sổ số dư
Ghi chép tại kho	Thủ kho theo dõi số lượng trên Thẻ kho	Thủ kho theo dõi số lượng trên Thẻ kho	Thủ kho theo dõi số lượng trên Thẻ kho, ghi Sổ số dư cuối tháng
Ghi chép tại phòng kế toán	Theo dõi cả số lượng và giá trị trên Sổ/Thẻ chi tiết vật tư	Lập Bảng kê nhập, Bảng kê xuất; ghi Sổ đối chiếu luân chuyển cuối tháng	Theo dõi giá trị trên Bảng lũy kế nhập - xuất - tồn theo nhóm vật tư
Thời điểm đối chiếu	Cuối tháng lập Bảng tổng hợp đối chiếu với Thẻ kho và Sổ cái	Cuối tháng đối chiếu trực tiếp giữa Sổ đối chiếu luân chuyển với Thẻ kho và Sổ cái	Cuối tháng đối chiếu giá trị trên Bảng lũy kế với Sổ số dư do thủ kho nộp
Điều kiện áp dụng	Đơn vị ít chủng loại vật tư hoặc có ứng dụng phần mềm kế toán	Đơn vị ít chủng loại, nhập xuất không thường xuyên	Đơn vị có nhiều chủng loại vật tư, tần suất nhập xuất diễn ra liên tục

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai gồm hai nhóm phương pháp:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Quan sát trực tiếp công việc ghi nhận, lập và luân chuyển chứng từ tại phòng Kế toán - Tài chính và các kho vật tư.
  • Phỏng vấn trực tiếp kế toán trưởng, kế toán nguyên vật liệu, kế toán viên và nhân sự quản lý kho hàng.
  • Thu thập dữ liệu sơ cấp từ chứng từ gốc, hóa đơn, phiếu nhập, phiếu xuất và sổ sách nội bộ của công ty.
  • Thu thập dữ liệu thứ cấp từ tài liệu lưu trữ, báo cáo thường niên, sách báo chuyên ngành và các đề tài nghiên cứu đã công bố.
• Phương pháp xử lý dữ liệu:
  • Phương pháp so sánh: Phân tích biến động tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh giai đoạn 2022-2024.
  • Phương pháp thống kê và phân tích: Tổng hợp số liệu kế toán nhằm xác định ưu điểm, nhược điểm trong quy trình quản trị nguyên vật liệu.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán nguyên vật liệu tại doanh nghiệp

Chương này tập trung trình bày khái niệm, đặc điểm, vai trò và phân loại nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất (nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, phế liệu). Tác giả làm rõ các yêu cầu quản lý nguyên vật liệu gắn với 4 khâu: khâu lập kế hoạch, khâu thu mua, khâu sử dụng, và khâu bảo quản, dự trữ.

Về mặt kế toán, chương 1 hệ thống hóa quy tắc tính giá nhập kho theo giá gốc và các công thức tính giá xuất kho theo chuẩn mực VAS 02. Các chứng từ kế toán sử dụng gồm Phiếu nhập kho (Mẫu 01-VT), Phiếu xuất kho (Mẫu 02-VT), Biên bản kiểm kê vật tư, hàng hóa (Mẫu 05-VT), Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ (Mẫu 03-XKNB), Hóa đơn GTGT (Mẫu 01/GTKT). Chương này cũng phân tích kết cấu và quan hệ đối ứng tài khoản của TK 152 theo phương pháp kê khai thường xuyên và TK 611 theo phương pháp kiểm kê định kỳ, đồng thời mô tả quy trình ghi sổ kế toán chi tiết theo ba phương pháp: thẻ song song, sổ đối chiếu luân chuyển và sổ số dư.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế

Chương này phân tích tổng quan về đơn vị thực tập và đi sâu vào thực tế hạch toán nguyên vật liệu tại công ty. Công ty Cổ phần Dệt may Huế là thành viên của Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex), hoạt động theo mô hình công ty cổ phần với hệ thống sản xuất gồm các nhà máy sợi, nhà máy dệt nhuộm và các nhà máy may.

Bộ máy kế toán của HUEGATEX áp dụng phần mềm kế toán BRAVO. Khóa luận mô tả quy trình thực tế từ việc lập chứng từ đến ghi sổ chi tiết và tổng hợp:

• Lập và luân chuyển chứng từ nhập kho: Căn cứ vào Đơn đặt hàng (như Đơn đặt hàng số 03TUI/PT-NMM4/2024, Đơn đặt hàng số 57/ĐĐH/ST/TTM2-2024, số 62/ĐĐH/ST/TTM2-2024), Hóa đơn GTGT (như mẫu số 00000357, mẫu số 00014375), Biên bản nghiệm thu chất lượng (Biên bản số 11/09-PL4), thủ kho lập Phiếu nhập kho (như Phiếu nhập kho số M4-PL0275), làm thủ tục thanh toán qua Giấy đề nghị chi tiền và Ủy nhiệm chi ngân hàng (như UNC số 4133, số 3800).
• Lập và luân chuyển chứng từ xuất kho: Xuất phục vụ gia công và sản xuất tại các nhà máy may thông qua Phiếu xuất kho (như Phiếu xuất kho số M4-02097GC/09, số M4-02098GC/09, số CK38-M4/PL09/24).
• Ghi sổ chi tiết và tổng hợp trên phần mềm BRAVO: Kế toán theo dõi chi tiết từng danh điểm vật tư cụ thể như "Túi PE gia công có in", "Túi PE gia công có in, có gấp hông", "Nhãn treo nội địa Gen_R_PT" thông qua Sổ chi tiết vật tư, Thẻ kho (Thẻ kho HT1_ND), và định kỳ lập Bảng tổng hợp Nhập - Xuất - Tồn.
• Đánh giá thực trạng phân loại, mã hóa vật tư, thủ tục tính giá nhập kho, tính giá xuất kho và công tác kiểm kê vật tư định kỳ tại các kho của công ty.

Nhóm thông tin	Nội dung chi tiết tại đơn vị
Phần mềm kế toán sử dụng	Phần mềm kế toán BRAVO
Phương pháp kế toán tổng hợp	Phương pháp kê khai thường xuyên
Chứng từ nhập kho thực tế	Hóa đơn GTGT (số 00000357, 00014375), Biên bản nghiệm thu chất lượng, Phiếu nhập kho (số M4-PL0275), Hợp đồng nguyên tắc, Ủy nhiệm chi (số 4133, 3800)
Chứng từ xuất kho thực tế	Đơn đặt hàng (số 03TUI/PT-NMM4/2024, 57/ĐĐH/ST/TTM2-2024), Phiếu xuất kho (số M4-02097GC/09, M4-02098GC/09, CK38-M4/PL09/24)
Đối tượng vật tư minh họa	Túi PE gia công có in, Túi PE có gấp hông, Nhãn treo nội địa Gen_R_PT
Sổ sách kế toán minh họa	Thẻ kho HT1_ND, Sổ chi tiết vật tư, Bảng tổng hợp Nhập - Xuất - Tồn

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế

Trên cơ sở thực trạng tại chương 2, chương 3 đưa ra các nhận xét và đề xuất giải pháp:

• Đánh giá ưu điểm: Công ty duy trì bộ máy kế toán chuyên nghiệp, áp dụng công nghệ thông tin qua phần mềm BRAVO giúp tự động hóa quá trình ghi chép, hệ thống sổ sách theo dõi tương đối đầy đủ và tuân thủ các quy định hiện hành.
• Nhận xét hạn chế: Khâu quản lý và luân chuyển chứng từ đôi khi phát sinh chậm trễ; phương pháp xác định giá xuất kho cần được rà soát để phản ánh chính xác biến động thị trường; việc kiểm soát định mức tiêu hao nguyên vật liệu cần được phối hợp chặt chẽ hơn giữa bộ phận kế toán và phân xưởng sản xuất nhằm giảm chi phí giá thành.
• Các giải pháp đề xuất:
  • Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán: Nâng cao trình độ nghiệp vụ cho cán bộ kế toán kho, hoàn thiện quy trình kiểm tra và phê duyệt chứng từ trên hệ thống phần mềm.
  • Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu: Áp dụng tổng hợp các biện pháp quản lý hữu hiệu nhằm kiểm soát chi phí cho từng loại sản phẩm; tổ chức luân chuyển chứng từ nguyên vật liệu hợp lý nhằm tránh lãng phí; rà soát và xác định lại phương pháp tính giá xuất kho phù hợp với điều kiện sản xuất kinh doanh thực tế của đơn vị.

Kết quả và đóng góp

Kết quả phân tích trong khóa luận ghi nhận các dữ liệu tổ chức và vận hành của đơn vị qua các mốc thời gian:

• Lịch sử mở rộng sản xuất: Đơn vị thành lập năm 1988 với dây chuyền 17.000 cọc sợi; giai đoạn 1988-1993 hoàn thành nhà máy 5 vạn cọc sợi và chuyển đổi thành Công ty Dệt Huế năm 1994; năm 1996 đầu tư Nhà máy Dệt kim với công nghệ nhuộm hoàn tất công suất 800 tấn/năm và 8 chuyền may; năm 2002 triển khai nhà máy sợi KCN Phú Bài (giai đoạn đầu 3 vạn cọc, công suất thiết kế 5 vạn cọc); cổ phần hóa năm 2005 thành Công ty Cổ phần Dệt May Huế; năm 2018 đưa Nhà máy May 4 tại Phú Đa (huyện Phú Vang) vào hoạt động và tiếp nhận chi nhánh Quảng Bình.
• Cơ cấu quản trị: Công ty vận hành theo mô hình gồm Tổng Giám đốc, 2 Phó Tổng Giám đốc (Phó TGĐ Sợi, Phó TGĐ Nội chính), 3 Giám đốc Điều hành (GĐĐH May 1 phụ trách Nhà máy may 2, Nhà máy may 4, Nhà máy dệt nhuộm; GĐĐH May 2 và May 3 phụ trách khối sản xuất may khác), Phòng Kế toán - Tài chính, Phòng Kế hoạch Xuất nhập khẩu May, Phòng Thị trường May 1 và May 2.
• Thực trạng quy trình kế toán nguyên vật liệu: Khóa luận phản ánh chi tiết dòng luân chuyển chứng từ thực tế của các loại phụ liệu may mặc (túi PE, nhãn treo nội địa) và quy trình nhập dữ liệu phiếu nhập, phiếu xuất trên phần mềm BRAVO.

Các kiến nghị của tác giả:

• Kiến nghị doanh nghiệp xem xét lại việc lựa chọn phương pháp xuất kho sao cho phản ánh sát giá trị thị trường và phục vụ tốt việc tính giá thành sản phẩm.
• Tăng cường các biện pháp quản lý luân chuyển chứng từ giữa kho, phân xưởng và phòng kế toán để giảm thiểu sai sót, chống thất thoát và tránh lãng phí vật tư trong chu kỳ sản xuất.

Đóng góp của đề tài: Khóa luận cung cấp tài liệu mô tả chi tiết quy trình kế toán nguyên vật liệu tại một doanh nghiệp dệt may có quy mô lớn tại miền Trung, làm rõ sự phối hợp giữa chứng từ thực tế và quy trình xử lý dữ liệu tự động trên phần mềm BRAVO.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài:

• Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại một doanh nghiệp cụ thể (Công ty Cổ phần Dệt may Huế) trong giai đoạn 3 năm từ 2022 đến 2024, do đó các phát hiện và giải pháp mang tính đặc thù cao cho mô hình của đơn vị.
• Đề tài chỉ tập trung chuyên sâu vào phần hành kế toán nguyên vật liệu, chưa nghiên cứu sâu chu trình kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm hoàn chỉnh của doanh nghiệp dệt may.
• Dữ liệu minh họa tập trung chủ yếu vào nhóm phụ liệu ngành may (túi PE, nhãn treo) tại một số xưởng may (May 2, May 4), chưa bao quát chi tiết hạch toán các nguyên liệu chính khác như bông xơ, hóa chất dệt nhuộm.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Nghiên cứu mở rộng mối quan hệ tương tác giữa kế toán nguyên vật liệu với công tác tính giá thành sản phẩm dệt may theo từng đơn hàng xuất khẩu (FOB, gia công).
• Nghiên cứu giải pháp hoàn thiện hệ thống thông tin kế toán quản trị nguyên vật liệu nhằm tối ưu hóa lượng tồn kho dự trữ trong chuỗi cung ứng dệt may.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp: Tài liệu cung cấp cơ sở đối chiếu giữa lý thuyết kế toán hàng tồn kho (VAS 02, Thông tư 200/2014/TT-BTC) và thực tế xử lý tại doanh nghiệp sản xuất công nghiệp.
• Người làm kế toán nguyên vật liệu, kế toán kho tại các đơn vị sản xuất: Cung cấp tham khảo trực quan về trình tự luân chuyển chứng từ, lập bảng kê và ghi nhận sổ chi tiết vật tư trên phần mềm kế toán BRAVO.
• Người nghiên cứu đề tài tương tự trong ngành may mặc: Tham khảo được các mẫu biểu chứng từ thực tế như đơn đặt hàng, biên bản nghiệm thu chất lượng, phiếu xuất kho gia công và thẻ kho tại các nhà máy may.

Nội dung có giá trị tham khảo nổi bật nhất trong tài liệu là hệ thống biểu mẫu chứng từ gốc (từ Biểu số 2.1 đến 2.24) và quy trình từng bước nhập liệu trên phần mềm kế toán BRAVO được tác giả mô tả tại chương 2.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Dệt may Huế sử dụng phần mềm nào để phục vụ công tác kế toán nguyên vật liệu?
Công ty sử dụng phần mềm kế toán BRAVO để ghi nhận, nhập liệu và xử lý các nghiệp vụ kế toán phát sinh, bao gồm quy trình nhập liệu phiếu nhập kho, phiếu xuất kho và lập các sổ sách kế toán liên quan.

2. Khóa luận sử dụng các số liệu và chứng từ phát sinh trong khoảng thời gian nào?
Tác giả thu thập và phân tích dữ liệu về tình hình tài sản, nguồn vốn, kết quả hoạt động kinh doanh và chứng từ kế toán trong khoảng thời gian 3 năm, từ năm 2022 đến năm 2024.

3. Khóa luận dẫn chứng các nghiệp vụ kinh tế cụ thể thông qua những danh điểm vật tư nào?
Các nghiệp vụ hạch toán thực tế trong khóa luận được minh họa chi tiết thông qua các phụ liệu ngành may gồm: "Túi PE gia công có in", "Túi PE gia công có in, có gấp hông" và "Nhãn treo nội địa Gen_R_PT" gắn liền với hoạt động tại các phân xưởng may của công ty.

4. Khóa luận ghi nhận những chứng từ gốc tiêu biểu nào trong quy trình nhập và xuất kho nguyên vật liệu?
Khóa luận dẫn chứng các chứng từ gồm: Đơn đặt hàng (số 03TUI/PT-NMM4/2024, số 57 và 62/ĐĐH/ST/TTM2-2024), Hóa đơn GTGT (số 00000357, số 00014375), Biên bản nghiệm thu chất lượng (số 11/09-PL4), Phiếu nhập kho (số M4-PL0275), Giấy đề nghị chi tiền, Ủy nhiệm chi (số 4133, 3800), và các Phiếu xuất kho (số M4-02097GC/09, số M4-02098GC/09, số CK38-M4/PL09/24).

5. Cơ cấu tổ chức bộ máy sản xuất dệt may của HUEGATEX được tác giả mô tả gồm những đơn vị nào?
Bộ máy sản xuất của công ty bao gồm Nhà máy Sợi 1, Nhà máy Sợi 2, Nhà máy May 1, Nhà máy May 2, Nhà máy May 3, Nhà máy May 4 (tại Phú Đa - Phú Vang), Nhà máy Dệt nhuộm, Xí nghiệp Cơ điện và Chi nhánh Quảng Bình.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Trương Nguyễn Cường đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán nguyên vật liệu theo chuẩn mực VAS 02 và Thông tư 200/2014/TT-BTC, đồng thời phản ánh chi tiết thực trạng công tác hạch toán tại Công ty Cổ phần Dệt may Huế giai đoạn 2022-2024. Thông qua việc phân tích quy trình luân chuyển chứng từ và thao tác trên phần mềm BRAVO đối với các danh điểm vật tư thực tế, tác giả chỉ ra các điểm mạnh trong ứng dụng công nghệ cũng như một số hạn chế trong quản lý định mức và tính giá xuất kho. Các giải pháp được đề xuất trong công trình tập trung vào việc hoàn thiện quy trình kiểm soát luân chuyển chứng từ và tối ưu hóa phương pháp xuất kho nhằm nâng cao hiệu quả quản trị chi phí cho doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI DOANH NGHIỆP 1.1 Một số vấn đề chung về nguyên vật liệu 1.1 Khái niệm - Theo Chuẩn mực kế toán số 02 (VAS ) – Hàng tồn kho, hàng tồn kho bao: “gồm nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ… là những yếu tố được giữ để sử dụng trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ” - Nguyên vật liệu có thể là những vật chất, vật phẩm trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào quá trình sản xuất. Chúng được sử dụng và tiêu thụ trong quá trình chế biến sản phẩm hoặc dịch vụ của doanh nghiệp.2 Đặc điểm - Nguyên vật liệu tồn tại dưới dạng nhiều hình thái, trạng thái sau khi thực hiện quy trình sản xuất. Tham gia trực tiếp vào quy trình sản xuất - Chất liệu nguyên vật liệu có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của hàng hóa sản phẩm cuối cùng - Giá trị nguyên vật liệu được chuyển đổi trực tiếp thành giá trị sản phẩm, được sử dụng để tính toán giá thành và giá cả có thể thay đổi theo thị trường - Là một trong những yếu tố chi phí quan trọng trong quá trình sản xuất, việc đảm bảo chí phí nguyên vật liệu mà vẫn đảm bảo chất lượng giá thành sản phẩm là mục tiêu của doanh nghiệp. - Nguyên vật liệu một phần thuộc tài sản lưu động, giá trị NVL lại thuộc nguồn vốn lưu động dự trữ và thường chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí sản xuất cũng như trong giá thành sản phẩm.3 Vai trò - Trong quá trình sản xuất là sự kết hợp tổng thể giữa 3 yếu tố: Sức lao động, tư liệu lao động và đối tượng lao động.

Trong đó đối tượng lao động là nguyên vật liệu, cơ sở vật chất để cấu thành nên sản phẩm đóng một vai trò hết sức quan trọng trong sản xuất. - Việc lựa chọn và sử dụng nguyên vật liệu hợp lý sẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát được chi phí và tối ưu hóa lợi nhuận 4 - Nguyên vật liệu phải đảm bảo được chất lượng sản phẩm và cung cấp đầy đủ, kịp thời sẽ giúp quá trình sản xuất không bị gián đoạn. - Quá trình chế biến hoặc gia công nguyên vật liệu sẽ được chuyển hóa thành sản phẩm có giá trị gia tăng. Nhờ đó nguyên vật liệu giúp doanh nghiệp tạo ra các sản phẩm có giá trị kinh tế và phục vụ người tiêu dùng.4 Phân loại Nguyên liệu, vật liệu sử dụng trong doanh nghiệp có nhiều loại với công dụng, vài trò khác nhau trong quá trình sản xuất kinh doanh.

Trong đó bao gồm: - Nguyên liệu, vật liệu chính: Là loại nguyên vật liệu khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh sẽ cấu thành nên thực thể sản phẩm, toàn bộ giá trị nguyên vật liệu được chuyển vào giá trị sản xuất kinh doanh trong kì. - Vật liệu phụ: Là loại nguyên vật liệu được sử dụng trong sản xuất để làm tăng chất lượng sản phẩm, hoàn chỉnh sản phẩm hoặc phục vụ cho công việc quản lí sản xuất. Các loại nguyên vật liệu này không cấu thành nên thực thể sản phẩm. - Nhiên liệu: Là những loại có tác dụng cung cấp nhiệt lượng trong quá trình sản xuất kinh doanh, phục vụ cho công nghệ sản xuất, phương tiện vận tải, công tác quản lí - Phụ tùng thay thế: Là những loại nguyên vật liệu dùng để thay thế, sửa chữa máy móc thiết bị, phương tiện vận tải, công cụ, dụng cụ.

- Phế liệu: Là các loại nguyên vật liệu được thải ra từ quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, phế liệu có thể sử dụng vào những công việc khác hay bán ra ngoài.5 Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ của kế toán nguyên vật liệu 1.