Thực trạng công tác kế toán thuế Giá trị gia tăng tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh

Khóa luận kế toán thuế giá trị gia tăng tại Công ty TNHH TM và DV Đại Tiến Thanh

• Tác giả: Nguyễn Thị Hoàng Nhung
• Người hướng dẫn: PGS. Trịnh Văn Sơn
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán thuế Giá trị gia tăng tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán thuế giá trị gia tăng tại Đại Tiến Thanh

Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh hoạt động trong lĩnh vực phân phối hàng hóa và cung cấp dịch vụ thương mại. Công tác kế toán thuế giá trị gia tăng giữ vai trò nòng cốt trong việc kiểm soát tài chính doanh nghiệp. Đơn vị áp dụng phương pháp khấu trừ thuế theo đúng quy định hiện hành của Bộ Tài chính. Hệ thống sổ sách được thiết lập nhằm theo dõi chi tiết thuế đầu vào và thuế đầu ra phát sinh hàng tháng. Quy trình này phản ánh trung thực kết quả kinh doanh và nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước. Kế toán viên tiếp nhận hóa đơn từ nhà cung cấp, kiểm tra tính hợp lệ và cập nhật vào phần mềm. Doanh thu bán hàng cũng được đối soát chặt chẽ với hóa đơn điện tử phát hành. Mọi sai sót được phát hiện và xử lý kịp thời ngay trong kỳ tính thuế. Công tác này giúp doanh nghiệp duy trì uy tín tài chính minh bạch với cơ quan quản lý. Việc quản lý thuế khoa học còn hỗ trợ ban lãnh đạo hoạch định chi phí chính xác. Nguồn lực kế toán được phân bổ chuyên biệt nhằm nâng cao năng suất xử lý dữ liệu hàng ngày.

1.1. Khung pháp lý và phương pháp tính thuế

Đại Tiến Thanh tuân thủ nghiêm ngặt Luật Thuế giá trị gia tăng và các thông tư hướng dẫn thi hành. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp khấu trừ thuế do có doanh thu hàng năm vượt ngưỡng một tỷ đồng. Thuế giá trị gia tăng phải nộp được tính bằng chênh lệch giữa thuế đầu ra và thuế đầu vào hợp lệ. Mức thuế suất áp dụng chủ yếu là 10% đối với các mặt hàng thương mại tiêu chuẩn và dịch vụ liên quan. Kế toán lưu trữ đầy đủ hóa đơn điện tử và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Các giao dịch trên hai mươi triệu đồng đều bắt buộc chuyển khoản qua ngân hàng. Việc tuân thủ chuẩn mực kế toán giúp bảo vệ quyền lợi khấu trừ của công ty. Quy trình pháp lý rõ ràng tạo nền tảng vững chắc cho mọi hoạt động kiểm toán sau này.

1.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán thuế

Bộ máy kế toán tại Đại Tiến Thanh được tổ chức theo mô hình tập trung gọn nhẹ và linh hoạt. Kế toán trưởng chịu trách nhiệm giám sát toàn bộ quy trình hạch toán và phê duyệt báo cáo thuế. Kế toán phần hành thuế trực tiếp đối chiếu hóa đơn, kiểm tra mã số thuế và lập bảng kê định kỳ. Nhân sự phụ trách thường xuyên cập nhật các thay đổi trong chính sách thuế của nhà nước. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa bộ phận kho, bán hàng và kế toán giúp luồng dữ liệu thông suốt. Chứng từ mua bán được luân chuyển nhanh chóng để tránh tồn đọng hoặc trễ hạn nộp tờ khai. Môi trường làm việc chuyên nghiệp bảo đảm tính chính xác của số liệu tài chính.

II. Thực trạng kế toán thuế giá trị gia tăng tại Đại Tiến Thanh

Thực tế triển khai công tác kế toán thuế tại Đại Tiến Thanh bộc lộ nhiều điểm sáng song hành cùng hạn chế. Doanh nghiệp thực hiện tốt khâu xuất hóa đơn điện tử cho khách hàng và ghi nhận doanh thu kịp thời. Tài khoản kế toán 133 và 3331 được theo dõi chi tiết trên sổ cái. Tuy nhiên, việc quản lý hóa đơn mua vào đôi khi gặp tình trạng chậm trễ do nhà cung cấp gửi trễ. Một số hóa đơn chi phí phát sinh nhỏ lẻ chưa kèm đầy đủ bảng kê hợp lệ. Quá trình kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn đối tác bên ngoài còn phụ thuộc vào thao tác thủ công. Công cụ hỗ trợ đối soát số liệu chưa hoàn toàn tự động hóa, làm tăng áp lực cho nhân viên vào cuối quý. Khâu đối chiếu công nợ gắn với chứng từ thanh toán ngân hàng thỉnh thoảng xuất hiện độ trễ. Sự thiếu đồng bộ trong phần mềm quản lý nội bộ khiến việc kết xuất dữ liệu mất nhiều thời gian. Những yếu tố này tiềm ẩn rủi ro bị cơ quan thuế loại trừ chi phí khấu trừ hợp lệ khi quyết toán. Doanh nghiệp cần nhìn nhận thẳng thắn các tồn tại này để điều chỉnh kịp thời.

2.1. Khó khăn trong quản lý hóa đơn đầu vào

Hóa đơn đầu vào là căn cứ pháp lý quyết định quyền khấu trừ thuế của doanh nghiệp. Tại Đại Tiến Thanh, lượng hàng hóa nhập kho từ nhiều nhà cung cấp nhỏ lẻ diễn ra thường xuyên. Một số đơn vị gửi hóa đơn sai mã số thuế hoặc địa chỉ kinh doanh. Nhân viên phải mất thời gian liên hệ yêu cầu điều chỉnh hoặc lập biên bản hủy hóa đơn. Bên cạnh đó, việc kiểm tra tình trạng hoạt động của người bán chưa được thực hiện định kỳ. Nguy cơ tiếp nhận hóa đơn từ doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động vẫn còn hiện hữu. Tình trạng chứng từ chuyển khoản không khớp nội dung thanh toán cũng gây trở ngại lớn cho việc khấu trừ.

2.2. Bất cập trong đối soát và kê khai định kỳ

Quy trình kê khai thuế giá trị gia tăng được thực hiện theo từng quý thông qua cổng thuế điện tử. Việc lập tờ khai thuế đôi khi chịu sức ép lớn về thời hạn nộp báo cáo. Sự chênh lệch giữa sổ chi tiết tài khoản 133 và bảng kê hóa đơn mua vào chưa được giải trình tự động. Kế toán viên phải dò tìm từng chứng từ bằng mắt thường trên bảng tính Excel. Phương pháp này dễ phát sinh sai sót số học và gây mệt mỏi cho người làm chuyên môn. Khi có điều chỉnh giảm doanh thu đầu ra, hồ sơ giải trình còn chậm hoàn thiện. Rủi ro xử phạt hành chính do nộp chậm hoặc khai sai số liệu vẫn tiềm ẩn.

III. Giải pháp kế toán thuế giá trị gia tăng cho Đại Tiến Thanh

Để nâng cao hiệu quả kế toán thuế, Đại Tiến Thanh cần thực hiện đồng bộ các giải pháp kỹ thuật và tổ chức. Doanh nghiệp nên sớm nâng cấp phần mềm kế toán có tích hợp trí tuệ nhân tạo và kết nối trực tiếp cơ quan thuế. Hệ thống mới sẽ tự động kiểm tra tính hợp lệ của hóa đơn điện tử ngay khi tiếp nhận. Kế toán cần xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ nghiêm ngặt từ khâu mua hàng đến thanh toán. Mọi chứng từ thanh toán ngân hàng phải gắn liền với hợp đồng kinh tế và hóa đơn hợp pháp. Đơn vị cần thiết lập bảng kiểm tự động để loại bỏ hóa đơn sai sót trước kỳ kê khai. Việc đào tạo nghiệp vụ thường xuyên cho đội ngũ nhân viên là yêu cầu cấp thiết. Các quy định mới về giảm thuế và hoàn thuế phải được phổ biến ngay khi ban hành. Ban giám đốc cần giám sát chặt chẽ tiến độ nộp tờ khai và luân chuyển chứng từ giữa các phòng ban. Giải pháp này giúp cắt giảm thời gian xử lý thủ công và nâng cao độ chính xác tài chính.

3.1. Ứng dụng phần mềm tự động hóa đối soát hóa đơn

Chuyển đổi số là chìa khóa then chốt giải quyết điểm nghẽn trong kiểm soát hóa đơn. Đại Tiến Thanh nên tích hợp module quản lý hóa đơn thông minh vào hệ thống ERP sẵn có. Phần mềm tự động tải hóa đơn từ Tổng cục Thuế và đối chiếu mã số thuế người bán. Mọi dấu hiệu bất thường như doanh nghiệp giải thể hay ngừng kinh doanh sẽ bị cảnh báo ngay. Dữ liệu kế toán tự động điền vào tờ khai mẫu 01/GTGT mà không cần nhập tay. Giải pháp này giảm thiểu sai sót chủ quan và tiết kiệm 70% thời gian rà soát. Hiệu năng kế toán nhờ đó được cải thiện rõ rệt qua từng kỳ khai thuế.

3.2. Hoàn thiện quy trình lưu chuyển chứng từ thanh toán

Quy trình luân chuyển chứng từ cần được chuẩn hóa bằng văn bản nội bộ rõ ràng. Bộ phận mua hàng phải nộp hóa đơn kèm biên bản bàn giao trong vòng 48 giờ sau khi nhận hàng. Kế toán thanh toán chỉ duyệt chi khi ủy nhiệm chi trùng khớp với thông tin thụ hưởng trên hóa đơn. Toàn bộ hồ sơ thanh toán không dùng tiền mặt được số hóa và lưu trữ theo mã hợp đồng. Cách làm này tạo thuận lợi cho việc kiểm tra chéo và đối chiếu ngân hàng định kỳ hàng tháng. Tính nhất quán của chứng từ bảo đảm đủ điều kiện pháp lý để khấu trừ thuế đầu vào. Doanh nghiệp sẽ an tâm tuyệt đối khi cơ quan thuế thanh tra quyết toán.

IV. Bài học và ứng dụng kế toán thuế giá trị gia tăng thực tế

Công tác kế toán thuế giá trị gia tăng tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh mang lại nhiều bài học giá trị. Việc tuân thủ pháp luật thuế là nền tảng cốt lõi giúp doanh nghiệp phát triển bền vững và giảm thiểu rủi ro tài chính. Một hệ thống kế toán chuẩn mực không chỉ phục vụ nghĩa vụ báo cáo mà còn phản ánh năng lực quản trị. Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật công nghệ mới để thích ứng với xu hướng quản lý thuế điện tử. Việc liên kết dữ liệu giữa kế toán, kho bãi và ngân hàng tạo ra hệ sinh thái minh bạch và hiệu quả. Các nhà quản lý cần coi chi phí đầu tư cho hệ thống kế toán là khoản đầu tư chiến lược dài hạn. Nhân sự kế toán phải luôn nâng cao phẩm chất nghề nghiệp và nhạy bén với thay đổi chính sách. Mô hình xử lý chứng từ khoa học tại công ty có thể xem là bài học điển hình cho các doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ. Kế toán thuế chính xác đem lại sự vững tâm cho doanh nghiệp trước mọi kỳ thanh tra thuế.

4.1. Giá trị thực tiễn cho doanh nghiệp thương mại dịch vụ

Nghiên cứu thực tế tại Đại Tiến Thanh cho thấy kế toán thuế đóng vai trò trọng yếu trong kiểm soát dòng tiền. Doanh nghiệp thương mại dịch vụ thường có tần suất giao dịch lớn và mạng lưới khách hàng phong phú. Quản lý chặt thuế đầu vào giúp tận dụng tối đa số thuế được khấu trừ hợp pháp. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính và tăng cường vốn lưu động cho hoạt động kinh doanh. Số liệu thuế chính xác cũng cung cấp căn cứ tin cậy để lập báo cáo tài chính trung thực. Các đối tác và ngân hàng sẽ đánh giá cao sự minh bạch tài chính của doanh nghiệp. Đây là tiền đề quan trọng giúp doanh nghiệp mở rộng thị phần bền vững.

4.2. Định hướng hoàn thiện hệ thống trong giai đoạn mới

Trong giai đoạn chuyển đổi số quốc gia, hệ thống thuế ngày càng vận hành theo cơ chế tự động và thông minh. Đại Tiến Thanh cần tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu kế toán và áp dụng chữ ký số tập trung. Đơn vị cần chủ động rà soát định kỳ toàn bộ hóa đơn đầu vào bằng các công cụ quét tự động. Việc phân loại hóa đơn theo mức độ rủi ro sẽ giúp kế toán xử lý chứng từ nhanh hơn. Đội ngũ kế toán cần được tạo điều kiện tham gia các khóa tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu. Sự đầu tư bài bản về công nghệ và con người sẽ củng cố nền tảng tài chính an toàn. Doanh nghiệp luôn chủ động trước mọi thay đổi trong chính sách thuế tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thuế giá trị gia tăng (GTGT) là một trong những sắc thuế có vai trò quan trọng nhất trong hệ thống thu ngân sách nhà nước Việt Nam, đồng thời là phần hành kế toán phức tạp và có tác động trực tiếp đến hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường ngày càng biến động, yêu cầu về tính chính xác, minh bạch trong công tác kế toán thuế GTGT ngày càng được đặt ra nghiêm ngặt hơn đối với mọi loại hình doanh nghiệp. Tác giả xác định rằng, đối với doanh nghiệp, thuế GTGT đầu ra là trách nhiệm phải nộp cho Ngân sách nhà nước (NSNN), trong khi thuế GTGT đầu vào là quyền lợi được khấu trừ hoặc hoàn lại — sự phân định này đòi hỏi bộ phận kế toán phải có chuyên môn sâu và cập nhật liên tục các quy định pháp luật.

Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh được thành lập theo quyết định của Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Đà Nẵng, hoạt động kinh doanh chính trong lĩnh vực bán buôn các sản phẩm hóa chất thông thường trong xây dựng, phụ gia xây dựng và hóa chất khác (trừ loại sử dụng trong nông nghiệp và hóa chất độc hại nhà nước cấm). Nhận thấy vai trò thiết yếu của công tác kế toán và quản lý thuế GTGT đối với hoạt động của đơn vị, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu về thực trạng triển khai phần hành này tại chính doanh nghiệp nơi thực tập.

Mục tiêu nghiên cứu được tác giả xác định theo ba cấp độ cụ thể:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý thuyết cơ bản về kế toán thuế GTGT trong doanh nghiệp.
2. Tìm hiểu thực trạng công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh.
3. Chỉ ra ưu điểm và nhược điểm trong công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện.

Đối tượng nghiên cứu: Lý luận và thực trạng công tác kế toán, quản lý thuế GTGT tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh.

Phạm vi nghiên cứu:

• Không gian: Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh (214 Huỳnh Ngọc Huệ, Phường An Khê, Quận Thanh Khê, Đà Nẵng), tập trung tại Phòng Kế toán.
• Thời gian: Số liệu về nguồn lực và tình hình kinh doanh thu thập trong 3 năm 2020–2022; số liệu minh họa thực trạng kế toán thuế GTGT là số liệu Quý III năm 2023.
• Nội dung: Giới hạn ở các nội dung cơ bản về kế toán thuế GTGT tại Công ty.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và văn bản pháp lý

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên hệ thống văn bản pháp luật thuế GTGT hiện hành, bao gồm:

• Luật thuế giá trị gia tăng số 13/2008/QH12 (ban hành ngày 03/06/2008)
• Luật số 31/2013/QH13 (sửa đổi, bổ sung ngày 19/06/2013)
• Luật số 106/2016/QH13 (sửa đổi, bổ sung ngày 06/04/2016)
• Luật quản lý thuế số 38/2019/QH14
• Thông tư số 16/VBHN-BTC ngày 17/06/2015 (quy định đối tượng nộp thuế GTGT)
• Nghị quyết 101/2023/QH15 (được đề cập trong phần minh họa tờ khai trên phần mềm HTKK)

Về lý luận kế toán, tác giả tập trung vào hai phương pháp hạch toán chính: phương pháp khấu trừ thuế và phương pháp tính trực tiếp trên GTGT, với tài khoản kế toán trọng tâm là TK 133 (Thuế GTGT đầu vào) và TK 3331 (Thuế GTGT phải nộp). Bên cạnh đó, khóa luận cũng đề cập đến khung lý luận phân tích thuế GTGT trong doanh nghiệp như một công cụ đánh giá và quản lý nội bộ.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả sử dụng kết hợp nhiều phương pháp trong suốt khoảng gần 3 tháng thực tập trực tiếp tại đơn vị:

Phương pháp	Nội dung áp dụng cụ thể
Thu thập dữ liệu thứ cấp	Hồ sơ hình thành công ty, báo cáo tài chính, chứng từ, sổ sách tại Phòng Kế toán; Nghị định, Thông tư, văn bản pháp luật về thuế GTGT
Phỏng vấn trực tiếp	Hỏi nhân viên kế toán về cách hạch toán, quy trình luân chuyển chứng từ thuế GTGT
Quan sát	Quan sát quy trình làm việc thực tế, ghi chép hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh
Tổng hợp và xử lý số liệu	Xử lý dữ liệu thô (báo cáo kế toán, chứng từ) chủ yếu bằng Microsoft Excel
So sánh	Đối chiếu các chỉ tiêu kinh tế (tài sản, nguồn vốn, lao động) qua các năm 2020–2022
Thống kê mô tả	Mô tả chi tiết quy trình luân chuyển chứng từ, quy trình nhập liệu phần mềm kèm hình ảnh minh họa
Phân tích thay thế liên hoàn	Xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến chỉ tiêu phân tích thuế GTGT

Nguồn dữ liệu: Tài liệu nội bộ của Công ty (chứng từ mua vào, bán ra, sổ nhật ký, sổ chi tiết TK 133, TK 3331, tờ khai thuế GTGT Quý III/2023); văn bản pháp luật; tài liệu học thuật và giáo trình chuyên ngành kế toán.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán và phân tích thuế Giá trị gia tăng trong doanh nghiệp

Chương này hệ thống hóa toàn bộ cơ sở lý thuyết làm nền tảng cho phần thực trạng. Tác giả trình bày khái niệm thuế theo nhiều quan điểm học thuật khác nhau: quan điểm Chủ nghĩa Mác–Lênin, định nghĩa của nhà kinh tế học Gaston Jeze trong cuốn Tài chính công (1998), định nghĩa của Stiglitz trong Economics of the Public Sector (2015), và định nghĩa pháp lý theo Điều 3 Luật quản lý thuế số 38/2019/QH14. Ba đặc điểm cơ bản của thuế được làm rõ: tính bắt buộc, tính quyền lực, và tính không hoàn trả trực tiếp.

Phần trọng tâm là nội dung về thuế GTGT, trong đó tác giả phân tích năm đặc điểm nổi bật của loại thuế này (tính nhiều giai đoạn không trùng lặp, tính trung lập kinh tế cao, thuộc nhóm thuế gián thu, tính lũy thoái so với thu nhập, tính lãnh thổ), và trình bày ba mức thuế suất: 0%, 5%, và 10% với phạm vi áp dụng tương ứng theo quy định pháp luật hiện hành.

Về phương pháp tính thuế, chương đề cập đến ba phương pháp: khấu trừ thuế, tính trực tiếp trên GTGT, và tính trực tiếp trên doanh thu — trong đó phương pháp khấu trừ áp dụng cho cơ sở kinh doanh có doanh thu từ một tỷ đồng trở lên hoặc đăng ký tự nguyện.

Phần lý luận kế toán thuế GTGT tập trung vào: tổ chức sổ sách, nhiệm vụ kế toán thuế, hạch toán theo TK 133 và TK 3331, quy trình luân chuyển chứng từ. Chương kết thúc bằng lý luận về phân tích thuế GTGT — khái niệm, ý nghĩa và các yêu cầu phân tích — định hướng cho phần đánh giá thực trạng ở Chương 2.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán và phân tích thuế Giá trị gia tăng tại Công ty TNHH Thương mại & Dịch vụ Đại Tiến Thanh

Đây là chương trọng tâm và chiếm dung lượng lớn nhất của khóa luận. Tác giả bắt đầu bằng phần tổng quan về đơn vị nghiên cứu: lịch sử hình thành, chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực hoạt động kinh doanh (bán buôn hóa chất xây dựng, phụ gia xây dựng), cơ cấu tổ chức quản lý và bộ máy kế toán.

Tình hình nguồn lực được phân tích qua ba năm 2020–2022 thông qua Bảng 2.1 (tình hình tài sản, nguồn vốn) và Bảng 2.2 (kết quả hoạt động kinh doanh), trong đó áp dụng phương pháp so sánh để xác định xu hướng biến động.

Phần thực trạng công tác kế toán thuế GTGT được mô tả chi tiết theo quy trình thực tế, với minh họa bằng 16 biểu chứng từ thực tế, bao gồm:

• Kế toán thuế GTGT đầu vào: Hóa đơn GTGT mua vào (số 00006849, số 6850), Phiếu chi số PC00812, Phiếu nhập kho số NK00513, Sổ nhật ký mua hàng Quý III/2023, Sổ chi tiết TK 133, Bảng kê hóa đơn hàng hóa dịch vụ mua vào.
• Kế toán thuế GTGT đầu ra: Hóa đơn GTGT bán ra (số 00000697, số 00000629), Phiếu xuất kho (số XK02657, số XK02617), Phiếu thu số PT02048, Sổ nhật ký chung TK 331, Sổ chi tiết TK 3331, Bảng kê hóa đơn hàng hóa dịch vụ bán ra.

Phần phân tích công tác quản lý thuế GTGT trình bày chi tiết quy trình kê khai điện tử qua phần mềm HTKK 5.x (Hỗ trợ Kê khai), với 12 hình ảnh minh họa các bước từ mở phần mềm, lập tờ khai mẫu 01/GTGT theo Thông tư 80/2021/TT-BTC, chọn kỳ tính thuế, điền phụ lục, đến nộp tờ khai điện tử qua cổng thuế điện tử (ký điện tử và nộp). Tờ khai thuế GTGT Quý III/2023 và Bảng 2.3 (thực hiện nộp thuế GTGT giai đoạn 2020–2022) là những tài liệu định lượng cốt lõi trong phần này.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán và tăng cường quản lý thuế GTGT tại Công ty TNHH Thương mại & Dịch vụ Đại Tiến Thanh

Chương 3 tổng hợp các nhận xét đánh giá về ưu điểm và hạn chế, sau đó đề xuất giải pháp theo hai nhóm riêng biệt: nhóm giải pháp về hoàn thiện công tác kế toán thuế GTGT và nhóm giải pháp về tăng cường quản lý thuế GTGT. Phần kết luận và kiến nghị được trình bày riêng trong Phần III, nêu các đề xuất gửi đến Công ty và các cơ quan có liên quan.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính:

• Phân tích được tình hình nguồn lực (lao động, tài sản, nguồn vốn) và kết quả kinh doanh của Công ty qua 3 năm 2020–2022.
• Mô tả toàn diện quy trình hạch toán thuế GTGT đầu vào (TK 133) và đầu ra (TK 3331) tại Công ty với minh họa bằng chứng từ, sổ sách thực tế của Quý III/2023.
• Tái hiện chi tiết quy trình kê khai và nộp thuế điện tử qua phần mềm HTKK và cổng thuế điện tử, phản ánh thực tế vận hành của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong môi trường kê khai điện tử hiện nay.
• Phân tích tình hình nộp thuế GTGT qua Bảng 2.3 (giai đoạn 2020–2022).

Giải pháp và kiến nghị tác giả đề xuất:

Tác giả đề xuất hai nhóm giải pháp:

1. Nhóm giải pháp về hoàn thiện công tác kế toán thuế GTGT: Hướng đến khắc phục các hạn chế trong tổ chức chứng từ, sổ sách và hạch toán được phát hiện qua quá trình khảo sát thực tế.
2. Nhóm giải pháp về tăng cường công tác quản lý thuế GTGT: Tập trung vào nâng cao chất lượng kê khai, kiểm soát nội bộ và tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành.

Đóng góp so với nghiên cứu trước:

Khóa luận không tự công bố các đóng góp lý thuyết mới so với nghiên cứu tiền nhiệm. Giá trị chủ yếu nằm ở việc áp dụng khung lý thuyết vào một doanh nghiệp thương mại cụ thể tại Đà Nẵng, phản ánh thực trạng triển khai kê khai điện tử theo các quy định pháp luật mới nhất (Thông tư 80/2021/TT-BTC, Nghị quyết 101/2023/QH15), cung cấp tư liệu thực hành cho người học ngành kế toán.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Tác giả thừa nhận khóa luận không tránh khỏi sai sót do kiến thức và kỹ năng còn hạn chế. Về phạm vi, đề tài chỉ giới hạn tại một doanh nghiệp duy nhất, chỉ tập trung vào sắc thuế GTGT mà không nghiên cứu đồng thời các sắc thuế khác (TNDN, TNCN), và dữ liệu minh họa thực trạng kế toán chỉ lấy trong một quý (Quý III/2023).

Từ phạm vi giới hạn đó, một số hướng nghiên cứu có thể mở rộng bao gồm: mở rộng mẫu sang nhiều doanh nghiệp thương mại cùng ngành để so sánh; nghiên cứu tích hợp nhiều phần hành thuế trong cùng một doanh nghiệp; hoặc đánh giá tác động của các thay đổi chính sách thuế GTGT mới nhất đến doanh nghiệp vừa và nhỏ.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận phù hợp để tham khảo đối với các nhóm người đọc sau:

• Sinh viên ngành Kế toán đang học hoặc chuẩn bị thực tập tại doanh nghiệp thương mại, đặc biệt là những người cần hiểu quy trình hạch toán thuế GTGT thực tế (không chỉ lý thuyết).
• Sinh viên làm khóa luận tốt nghiệp về chủ đề kế toán thuế tại doanh nghiệp nhỏ và vừa, có thể tham khảo cách tổ chức chứng từ minh họa và khung phân tích sử dụng trong tài liệu.
• Kế toán viên mới vào nghề tại các công ty thương mại muốn nắm quy trình kê khai và nộp thuế GTGT điện tử qua phần mềm HTKK và cổng thuế điện tử.

Các phần đáng tham khảo nhất gồm: phần minh họa quy trình luân chuyển chứng từ thuế GTGT đầu vào và đầu ra (Chương 2), phần hướng dẫn từng bước kê khai điện tử trên HTKK 5.x (với 12 hình ảnh minh họa), và Chương 3 về các nhóm giải pháp hoàn thiện.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH TM&DV Đại Tiến Thanh áp dụng phương pháp tính thuế GTGT nào?

Căn cứ vào nội dung hạch toán sử dụng TK 133 (Thuế GTGT đầu vào) và TK 3331 (Thuế GTGT phải nộp) được mô tả chi tiết trong Chương 2, Công ty áp dụng phương pháp khấu trừ thuế. Điều này phù hợp với quy định dành cho cơ sở kinh doanh có doanh thu từ một tỷ đồng trở lên và thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ.

2. Số liệu minh họa thực trạng kế toán thuế GTGT trong khóa luận lấy từ giai đoạn nào?

Số liệu minh họa thực trạng công tác kế toán thuế GTGT (chứng từ, sổ sách, tờ khai) được lấy từ Quý III năm 2023 của Công ty. Số liệu phân tích tình hình nguồn lực và quản lý thuế GTGT (tài sản, nguồn vốn, kết quả kinh doanh, tình hình nộp thuế) được thu thập trong 3 năm từ 2020 đến 2022.

3. Phần mềm nào được Công ty sử dụng để kê khai thuế GTGT và quy trình kê khai diễn ra như thế nào?

Công ty sử dụng phần mềm HTKK 5.x (Hỗ trợ Kê khai) do cơ quan thuế cung cấp để lập tờ khai thuế GTGT mẫu 01/GTGT theo Thông tư 80/2021/TT-BTC. Quy trình gồm các bước: mở phần mềm HTKK, chọn kỳ tính thuế, khai báo thông tin tờ khai và phụ lục (Nghị quyết 101/2023/QH15), sau đó đăng nhập cổng thuế điện tử, tải tệp tờ khai, thực hiện ký điện tử và nộp tờ khai. Khóa luận minh họa toàn bộ quy trình này bằng 12 hình ảnh giao diện thực tế.

4. Tờ khai thuế GTGT nào của Công ty được đưa vào khóa luận làm ví dụ minh họa?

Khóa luận đưa vào Biểu chứng từ 2.16 là Tờ khai thuế GTGT Quý III năm 2023 của Công ty TNHH TM&DV Đại Tiến Thanh. Đây là tài liệu minh họa thực tế cuối cùng trong chuỗi quy trình kê khai, sau khi đã trình bày đầy đủ chứng từ mua vào, bán ra, sổ nhật ký, sổ chi tiết và bảng kê hóa đơn.

5. Tại Công ty, hóa đơn GTGT mua vào và bán ra được xử lý và ghi sổ như thế nào?

Đối với thuế GTGT đầu vào, khi phát sinh nghiệp vụ mua hàng (ví dụ: Hóa đơn GTGT mua vào số 00006849, số 6850), kế toán lập Phiếu chi hoặc Phiếu nhập kho tương ứng, ghi nhận vào Sổ nhật ký mua hàng và Sổ chi tiết TK 133, sau đó tổng hợp lên Bảng kê hóa đơn, chứng từ hàng hóa dịch vụ mua vào. Đối với thuế GTGT đầu ra, khi phát sinh bán hàng (Hóa đơn GTGT bán ra số 00000697, số 00000629), kế toán lập Phiếu xuất kho và Phiếu thu tương ứng, ghi nhận vào Sổ nhật ký chung TK 331 và Sổ chi tiết TK 3331, tổng hợp lên Bảng kê hóa đơn, chứng từ hàng hóa dịch vụ bán ra.

---

Kết luận

Khóa luận của Nguyễn Thị Hoàng Nhung (Mã sinh viên: 20K4050393, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế, niên khóa 2020–2024, dưới sự hướng dẫn của PGS. Trịnh Văn Sơn) cung cấp một khảo sát thực địa về công tác kế toán và quản lý thuế GTGT tại một doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ hoạt động trong lĩnh vực hóa chất xây dựng tại Đà Nẵng. Điểm nổi bật là sự kết hợp giữa khung lý luận pháp lý được hệ thống hóa từ Luật thuế GTGT số 13/2008/QH12 đến các văn bản hướng dẫn mới nhất với dữ liệu thực tế từ chứng từ, sổ sách và quy trình kê khai điện tử của Quý III/2023. Thông qua đó, khóa luận chỉ ra các điểm tồn tại trong công tác kế toán và quản lý thuế tại Công ty, và đề xuất hai nhóm giải pháp hướng tới hoàn thiện cả về mặt hạch toán lẫn tuân thủ pháp luật thuế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Lý do chọn đề tài Không thể phủ nhận vai trò của thuế đối với nhà nước, đảm bảo sự ổn định và phát triển của mỗi quốc gia. Vì vậy nó đóng vai trò góp phần điều chỉnh mục tiêu kinh tế vi mô của Nhà nước, điều tiết nền kinh tế và đảm bảo thực hiện công bằng xã hội. Thuế là nguồn thu chủ yếu của Ngân sách nhà nước.

Thuế GTGT đã và đang từng bước được hoàn thiện, khắc phục những tồn tại vốn có trong thời kỳ chuyển đổi và ngày một phát huy vai trò trong nền kinh tế thị trường đầy biến động. Trong các doanh nghiệp, thuế GTGT đầu ra là trách nhiệm của doanh nghiệp phải nộp cho Ngân sách nhà nước, thuế GTGT đầu vào là quyền lợi được trừ hay được hoàn lại của doanh nghiệp. Kế toán là một bộ phận cấu thành quan trọng của hệ thống các công cụ quản lý kinh tế, tài chính và có vai trò tích cực trong việc quản lý, điều hành và kiểm soát các hoạt động kinh tế. Người làm kế toán phải có kiến thức sâu rộng, thường xuyên cập nhật các thông tin cũng như vấn đề mới nhất về thuế.

Chuyên môn cao cũng là một trong những yếu tố giúp kế toán thuế thực hiện công việc một cách hoàn hảo. Vì vậy kế toán Thuế có vai trò đặc biệt quan trọng không chỉ với hoạt động tài chính của Nhà Nước, mà còn vô cùng cấp thiết và quan trọng đối với hoạt động của doanh nghiệp. Công ty TNHH Thương mại & Dịch vụ Đại Tiến Thanh được thành lập theo quyết định của Sở kế hoạch đầu tư thành phố Đà Nẵng, từ những ngày mới thành lập, Công ty đã gặp không ít khó khăn, nhưng với sự nổ lực hết mình trong những năm gần đây, Công ty phát triển nhanh chóng, mang lại hiệu quả kinh doanh cao. Ngành nghề kinh doanh chính của Công ty là bán buôn các sản phẩm hóa chất thông thường trong xây dựng, phụ gia xây dựng, hóa chất khác (trừ loại sử dụng trong nông nghiệp, hóa chất độc hại nhà nước cấm).

Đối với Công ty, bên cạnh thực hiện tốt công tác kế toán thuế GTGT, một trong những phần hành quan trọng là công tác quản lý Thuế. Để thực hiện tốt công tác quản lý thuế, thì Công ty luôn quan tâm đến công tác phân tích đánh giá thuế GTGT, coi đây là một yêu cầu có tính khách quan và tính cấp thiết. Thông qua hạch toán và phân tích Thuế 1 Giá trị gia tăng để nhận diện được những thành công, hạn chế nhằm đề xuất giải pháp thích hợp hoàn thiện công tác kế toán và quản lý thuế GTGT đối với Công ty. Nhận thức được vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng của thực trạng công tác kế toán thuế GTGT đối với các doanh nghiệp, kết hợp với tìm hiểu thực trạng tại đơn vị nghiên cứu, em lựa chọn đề tài: “Thực trạng công tác kế toán thuế Giá trị gia tăng tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh” để thực hiện đề tài Khóa luận tốt nghiệp cuối khóa của mình.

Mục tiêu nghiên cứu 2. Mục tiêu chung Từ nghiên cứu lý luận và tìm hiểu thực trạng công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh. Đề tài nhằm đề xuất những giải pháp chủ yếu góp phần hoàn thiện công tác kế toán và tăng cường công tác quản lý thuế GTGT tại Công ty. Mục tiêu cụ thể Thứ nhất: Hệ thống hóa những vấn đề lý thuyết cơ bản về kế toán thuế GTGT trong doanh nghiệp.

Thứ hai: Tìm hiểu thực trạng công tác kế toán thuế GTGT ở Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh. Thứ ba: Chỉ ra được những ưu và nhược điểm trong công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty, từ đó đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty TNHH TM&DV Đại Tiến Thanh. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài: Lý luận và thực trạng công tác kế toán thuế GTGT ở Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh.

Phạm vi nghiên cứu 2 - Phạm vi không gian: Đề tài được nghiên cứu tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh (214 Huỳnh Ngọc Huệ, Phường An Khê, Quận Thanh Khê, Đà Nẵng), trực tiếp tại Phòng kế toán của Công ty. - Phạm vi thời gian: Số liệu liên quan đến đặc điểm nguồn lực, tình hình hoạt động kinh doanh và tình hình quản lý thuế GTGT của Công ty được thu thập trong 3 năm từ 2020-2022. Số liệu minh họa thực trạng công tác kế toán thuế GTGT là số liệu trong quý III năm 2023 của Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh. - Phạm vi nội dung: Đề tài chỉ nghiên cứu những nội dung cơ bản về kế toán thuế GTGT tại Công ty.

Phương pháp nghiên cứu 4. Phương pháp thu thập dữ liệu - Thu thập các thông tin từ các nguồn tài liệu thứ cấp như: Quá trình hình thành và phát triển của Công ty; số liệu về tài sản và nguồn vốn; tình hình hoạt động kinh doanh của Công ty, hệ thống các chứng từ, sổ sách có được ở phòng Kế toán của Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh. - Tham khảo, đọc các tài liệu tham khảo như sách báo, giáo trình, đọc các bài viết trên website, tìm hiểu Nghị định, Thông tư cũng như các văn bản pháp luật về thuế GTGT. Phương pháp quan sát, phỏng vấn - Phương pháp phỏng vấn: Phương pháp này được sử dụng xuyên suốt quá trình thực tập, hỏi trực tiếp các anh chị trong phòng Kế toán Công ty về cách hạch toán, quy trình luân chuyển chứng từ thuế GTGT.

- Phương pháp quan sát: Được sử dụng trong suốt quá trình thực tập, quan sát cách làm việc và ghi chép lại thông tin hữu ích, quan sát cách hạch toán, từ đó biết được sự khác nhau giữa học lý thuyết và thực tế và đánh giá tổng quan được những mặt tích cực và tồn tại của Công ty. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu 3 - Phương pháp Tổng hợp số liệu: Trên cơ sở nội dung và mục tiêu nghiên cứu, tất cả số liệu được tổng hợp và xử lý theo hệ thống chỉ tiêu, tiêu chí nghiên cứu nhằm phục vụ quá trình nghiên cứu theo nội dung nêu ra. - Phương pháp xử lý dữ liệu: Các số liệu thô như báo cáo kế toán, các chứng từ, sổ sách,… sau khi được thu thập sẽ tiến hành chọn lọc và xử lý, chủ yếu trong bài được xử lý bằng Microsoft Excel và đưa vào khóa luận.4 Phương pháp phân tích - Phương pháp so sánh: Từ các tài liệu số liệu đã thu thập được tiến hành đối chiếu các chỉ tiêu kinh tế có cùng một nội dung, một tính chất tương tự qua các năm để xác định xu hướng và mức độ biến động của chỉ tiêu đó. Cụ thể trong bài phương pháp này áp dụng để so sánh biến động tài sản, nguồn vốn tình hình lao động qua 3 năm 2020 – 2022.

- Phương pháp thống kê mô tả: Thống kê mô tả là phương pháp sử dụng để tóm tắt hoặc mô tả một tập hợp dữ liệu, một mẫu nghiên cứu dưới dạng số hay biểu đồ. Thông qua quá trình quan sát thực tế thực trạng công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh trong suốt thời gian thực tập, mô tả chi tiết quy trình luân chuyển chứng từ, quy trình nhập liệu vào phần mềm để hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh kèm theo minh họa bằng sơ đồ, hình ảnh, mẫu chứng từ, sổ sách, tờ khai. - Phương pháp phân tích thay thế liên hoàn: Phương pháp được sử dụng trong phân tích kinh tế để xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến chỉ tiêu phân tích. Để từ đó đưa ra những ý kiến, nhận xét, đánh giá chính xác cũng như những kiến nghị giúp Công ty hoạt động hiệu quả hơn.

- Phương pháp khác: Như phương pháp phân tổ, các phương pháp trong kế toán, trong phân tích… 5. Kết cấu khóa luận Kết cấu đề tài gồm 3 phần: Phần I: Đặt vấn đề Phần II: Nội dung và kết quả nghiên cứu 4 Chương 1: Cơ sở lý luận về thực trạng công tác kế toán thuế GTGT trong doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh Chương 3: Giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty Thương mại và Dịch vụ Đại Tiến Thanh Phần III: Kết luận và kiến nghị 5 PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG TRONG DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề cơ bản về Thuế, thuế Giá trị gia tăng trong doanh nghiệp 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của Thuế 1.

Khái niệm Thuế được ra đời và tồn tại cùng với Nhà nước, trải qua một quá trình hình thành và phát triển lâu dài. Cho đến nay, thuế vẫn chưa thống nhất tuyệt đối về khái niệm thuế, đứng trên mỗi góc độ khác nhau, theo các nhà kinh tế học khác nhau thuế được diễn giải bằng các định nghĩa sau: - Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin, C.Mác viết: “Thuế là cơ sở của bộ máy nhà nước, là thủ đoạn giản tiện cho kho bạc thu được bằng tiền hay tài sản mà người dân phải đóng góp để dùng vào việc chi tiêu của Nhà nước”. - Theo nhà kinh tế học Gaston Jeze trong cuốn sách “Tài chính công” xuất bản năm 1998 từ Kessinger Publising, LLC cho rằng: “Thuế là một khoản trích nộp bằng tiền, có tính chất xác định, không hoàn trả trực tiếp do các công dân đóng góp cho Nhà nước thông qua con đường quyền lực nhằm bù đắp những chi phí của Nhà nước”. - Theo tác giả Stiglitz, Joseph E.

trong cuốn “Economic of Public Sector” xuất bản năm 2015 định nghĩa: “Thuế hay thu NSNN là việc Nhà nước dùng quyền lực của mình để tập trung một phần nguồn tài chính quốc gia hình thành quỹ NSNN nhằm thỏa mãn các nhu cầu của Nhà nước. Thuế là số tiền thu của công dân, hoạt động và đồ vật (như giao dịch và tài sản) nhằm huy động tài chính cho chính quyền, nhằm tái phân phối thu nhập, hay nhằm điều tiết các hoạt động kinh tế - xã hội”.