mở đầu cho thanh toán không dùng tiền mặt - an toàn, nhanh chóng, chính xác và hiện đại. Mua bán ngoại tệ: Một trong những dịch vụ Ngân hàng đầu tiên được thực hiện là trao đổi (mua bán) ngoại tệ. Nghĩa là Ngân hàng đứng ra mua bán một loại tiền này lấy một loại tiền khác và hưởng phí dịch vụ. Trên thị trường tài chính ngày nay, mua bán ngoại tệ thưêng chỉ do các Ngân hàng lớn nhất thực hiện, vì những giao dịch này có mức độ rủi ro lớn nên đòi hỏi phải có trình độ chuyên môn cao.
Bảo lãnh: Là một trung gian tài chính có khả năng thanh toán lên nên Ngân hàng có uy tín trong bảo lãnh cho khách hàng. Những năm gần đây, nghiệp vụ bảo lãnh ngày SV: Nguyễn Thanh Hà Lớp:CQ49/15.06 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp 3 Học viện tài chính càng đa dạng và phát triển mạnh. Ngân hàng bảo lãnh cho việc mua chịu hàng hóa, thiết bị, phát hành chứng khoán, vay vốn của tổ chức tín dụng khác. Các dịch vụ khác: Ngoài các sản phẩm, dịch vụ trên, các NHTM hiện nay còn có nhiều dịch vụ: Cho thuê tài chính, quản lý ngân quỹ, môi giới chứng khoán, bảo hiểm, ủy thác, tư vấn, tài trợ cho các hoạt động, chương trình mục tiêu của Chính Phủ… 1.
Hoạt động cho vay tiêu dùng của Ngân hàng Thương mại 1.1 Khái niệm về cho vay tiêu dùng Cho vay tiêu dùng là các khoản cho vay của Ngân hàng nhằm tài trợ cho nhu cầu chi tiêu của người tiêu dùng bao gồm các cá nhân và hộ gia đình. Đây là nguồn tài chính quan trọng giúp họ trang trải cho nhu cầu trong cuộc sống như nhà ở, đồ dùng gia đình, xe cộ hay cho nhu cầu giáo dục, y tế, du lịch. trước khi họ có đủ khả năng về tài chính để hưởng thụ.2 Đặc điểm của cho vay tiêu dùng Về khách hàng - Khách hàng vay là cá nhân và các hộ gia đình. Do vậy, những thông tin cá nhân và tình hình tài chính của khách hàng là những yếu tố rất quan trọng trong quyết định cho vay của ngân hàng.
Mặt khác, cá nhân và hộ gia đình thường không dễ dàng vượt qua các khó khăn về tài chính, nên việc đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng vay tiêu dùng thường khó khăn hơn. - Nguồn trả nợ của khách hàng được trích ra từ thu nhập, không nhất thiết phải là từ kết quả của việc sử dụng những khoản vay đó. Do vậy những khách hàng có việc làm, mức thu nhập ổn định và có trình độ học vấn là những tiêu chí quan trọng để NHTM quyết định cho vay tiêu dùng. Về khoản vay - Mục đích vay nhằm phục vụ nhu cầu tiêu dùng của cá nhân, hộ gia đình không phải xuất phát từ mục đích kinh doanh.
Do đó nhu cầu vay phụ thuộc rất lớn vào chu kỳ kinh tế. Trong thời kỳ nền kinh tế tăng trưởng, nhu cầu vay tiêu dùng SV: Nguyễn Thanh Hà Lớp:CQ49/15.06 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp 4 Học viện tài chính thường tăng lên, ngược lại khi nền kinh tế suy thoái, tình trạng thất nghiệp tăng sẽ hạn chế việc vay mượn từ ngân hàng để tiêu dùng. - Mức thu nhập và trình độ học vấn có liên quan mật thiết tới nhu cầu vay tiêu dùng của khách hàng. Những người có thu nhập hay học vấn cao có xu hướng vay nhiều hơn.
Với họ việc vay mượn chủ yếu là để đạt mức sống cao như mong muốn chứ không đơn thuần là biện pháp giải quyết nhu cầu tài chính khẩn cấp. Về lãi suất - Khách hàng vay tiêu dùng thường kém nhạy cảm với lãi suất nên họ ít quan tâm đến lãi suất mà thường quan tâm nhiều hơn đến số tiền họ phải thanh toán. - Do quy mô các khoản vay thường nhỏ, dẫn đến chi phí cho vay cao, đồng thời đây là danh mục cho vay có rủi ro cao của ngân hàng nên lãi suất cho vay tiêu dùng thường cao hơn nhiều lãi vay kinh doanh. Vì vậy, cho vay tiêu dùng cũng là một khoản mục mang lại lợi nhuận cao cho ngân hàng.3 Phân loại cho vay tiêu dùng Căn cứ vào mục đích cho vay - Cho vay tiêu dùng cư trú: Đây là các khoản cho vay nhằm phục vụ nhu cầu xây dựng, mua sắm hoặc cải tạo nhà ở của cá nhân, hộ gia đình.
Khoản vay này có đặc điểm thời gian vay dài, quy mô vay thường lớn. - Cho vay tiêu dùng không cư trú: Đó là các khoản cho vay phục vụ nhu cầu cải thiện đời sống như mua sắm phương tiện, đồ dùng, du lịch, học hành hoặc giải trí. Đặc điểm của loại cho này là quy mô nhỏ, thời gian ngắn và do đó rủi ro sẽ thấp hơn loại cho vay tiêu dùng cư trú. Căn cứ vào nguồn gốc của khoản vay - Cho vay tiêu dùng gián tiếp: Là hình thức cho vay trong đó ngân hàng mua các khoản nợ phá sinh của các doanh nghiệp đã bán chịu hàng hóa hoặc đã cung cấp các dịch vụ cho người tiêu dùng nhưng vẫn còn trong thời hạn thanh toán.
Cho vay tiêu dùng gián tiếp có nhiều phương thức khác nhau: Tài trợ truy đòi toàn bộ, tài trợ truy đòi hạn chế, tài trợ miễn truy đòi, tài trợ có mua lại, tài trợ có yêu cầu trách nhiệm trả nợ 1 phần hoặc toàn bộ của công ty bán lẻ. SV: Nguyễn Thanh Hà Lớp:CQ49/15.06 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp 5 Học viện tài chính - Cho vay tiêu dùng trực tiếp: Là cách cho vay mà ngân hàng và khách hàng trực tiếp gặp nhau để tiến hành cho vay hoặc thu nợ. Căn cứ vào hình thức hoàn trả - Cho vay tiêu dùng hoàn trả một lần (phí trả góp): Trong cách cho vay này, tiền vay được khách hàng thanh toán cho ngân hàng một lần khi đến hạn. Loại cho vay này thường áp dụng để cấp cho những khoản vay có giá trị nhỏ, thời gian vay không dài.
- Cho vay tiêu dùng trả góp: Theo cách cho vay này, người đi vay trả nợ (gồm cả số tiền gốc và lãi) làm nhiều lần theo các kỳ hạn nhất định trong thời hạn cho vay. Loại cho vay này dùng để tài trợ cho việc mua sắm các vật dụng có giá trị lớn như ô tô, đồ dùng phục vụ sinh hoạt đắt tiền. Điều này xuất phát từ khả năng tài chính của khách hàng không đủ để chi trả khoản vay một lần duy nhất, việc trả nợ dần theo những định kỳ sẽ phù hợp hơn. - Cho vay tiêu dùng tuần hoàn: Là khoản cho vay trong đó ngân hàng cho phép khách hàng sử dụng thẻ tín dụng.
Trong thời hạn cấp tín dụng đã thỏa thuận, căn cứ vào nhu cầu chi tiêu và thu nhập từng kỳ, khách hàng thực hiện rút tiền vay và trả nợ nhiều kỳ theo một hạn mức tín dụng đã xác định. Căn cứ vào hình thức bảo đảm tiền vay - Cho vay có đảm bảo bằng tài sản: Là loại cho vay mà ngân hàng cung ứng với điều kiện khách hàng vay phải có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của bên thứ ba. Đối với cho vay tiêu dùng, tài sản đảm bảo có thể là giấy tờ có giá, thẻ tiết kiệm, tài sản hình thành từ chính khoản vay, tài sản có giá trị khác và bảo lãnh của bên thứ ba. - Cho vay không có bảo đảm bằng tài sản: Là loại cho vay không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của bên thứ ba, việc cho vay chỉ dựa trên chứng minh công việc và thu nhập ổn định thường xuyên của khách hàng.
SV: Nguyễn Thanh Hà Lớp:CQ49/15.06 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp 6 Học viện tài chính 1. Chất lượng hoạt động cho vay tiêu dùng của Ngân hàng thương mại và các tiêu chí đánh giá 1.1 Chất lượng hoạt động cho vay tiêu dùng trong các Ngân hàng thương mại Dưới áp lực cạnh tranh về cung cấp dịch vụ ngân hàng và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, từ năm 2012, dịch vụ ngân hàng bán lẻ đã có sự bùng nổ mạnh mẽ, các ngân hàng tăng cường tiếp cận với nhóm khách hàng cá nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chất lượng hoạt động cho vay là yếu tố quyết định hiệu quả triển khai sản phẩm. Chất lượng hoạt động cho vay tiêu dùng là một chỉ tiêu tổng hợp, phản ánh hiệu quả kinh tế mà khoản vốn vay đó mang lại cho cả cá nhân, hộ gia đình đi vay và ngân hàng cho vay, từ đó đóng góp vào sự tăng trưởng chung của nền kinh tế.
Xét một cách tổng thể khoản vay đó vừa tạo ra hiệu quả kinh tế vừa tạo ra hiệu quả xã hội. Chất lượng cho vay tiêu dùng được đánh giá qua các góc độ: Từ phía khách hàng vay vốn: Khoản vay có khả năng bù đắp một cách kịp thời, đầy đủ nhu cầu thiếu hụt về nhu cầu chi tiêu của khách hàng vay, giúp họ trang trải kịp thời những nhu cầu trong cuộc sống như nhà ở, đồ dùng gia đình, nhu cầu giáo dục, y tế. Đồng thời, dịch vụ phải có lãi suất và kỳ hạn hợp lý, thủ tục đơn giản thuận tiện, uy tín. Từ phía ngân hàng Chất lượng cho vay tiêu dùng gắn liền với khả năng đáp ứng các mục tiêu của ngân hàng và hạn chế tối đa rủi ro từ việc cho vay.
Cụ thể là: - Các khoản cho vay được thực hiện đúng mục đích, đúng đối tượng, được đảm bảo bằng tài sản cầm cố, thế chấp, bảo lãnh hoặc chứng minh tài chính của khách hàng. - Các khoản cho vay đem lại lợi nhuận cho ngân hàng, không chỉ từ chính hoạt động cho vay tiêu dùng đó mà còn tạo điều kiện để ngân hàng mở rộng và tăng nhanh thu nhập từ các dịch vụ khác. - Các khoản cho vay an toàn, được thu hồi đầy đủ, đúng hạn cả gốc và lãi, giảm thiểu các khoản nợ quá hạn, nợ khó đòi. SV: Nguyễn Thanh Hà Lớp:CQ49/15.06 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp 7 Học viện tài chính Từ phía lợi ích xã hội: Các khoản cho vay tiêu dùng được dùng để tài trợ cho các chi tiêu về hàng hoá dịch vụ trong nước nên có tác dụng rất tốt cho việc kích cầu, thúc đẩy sản xuất, tăng trưởng kinh tế; từ đó, tạo việc làm, làm tăng thu nhập, phát triển nền kinh tế quốc dân.