mở đầu bằng lời giới thiệu, nhạc hiệu, kết thúc bằng lời chào 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tạm biệt, đáp ứng yêu cầu tuyên truyền của cơ quan báo chí truyền hình nhằm mang lại hiệu quả cao nhất cho khán giả. Cụ thể, chương 7 cuốn giáo trình “Báo chí truyền hình” do PGS. Dương Xuân Sơn biên soạn, NXB ĐHQGHN, năm 2012 viết; trong tiếng Anh, chương trình là “programme”, chương trình truyền hình là “programme television”. Chương trình truyền hình được hiểu gồm các chương trình như: chương trình “Thời sự”, “Vì an ninh Tổ quốc”, chương trình “Kinh tế”, “Văn hóa”, “Quân đội”, “Phụ nữ”, “Thiếu nhi”, “Trò chơi”,….được phân bổ theo các kênh truyền hình và được thể hiện bằng những nội dung cụ thể qua các chương trình bằng các thể loại tác phẩm truyền hình.
Chương trình truyền hình đề cập tới các vấn đề của đời sống xã hội không phải một cách ngẫu nhiên như tự thân nó có, mà nó thường chuyển tải các loại thông tin từ chương trình này đến chương trình khác, từ ngày này qua ngày khác nhằm phục vụ đối tượng công chúng xác định. Nội dung của nó làm sâu sắc thêm một cách trực tiếp những tư tưởng, chủ đề dần dần tạo thói quen trong ý thức công chúng. Có thể nói chương trình truyền hình là kết quả cuối cùng của quá trình giao tiếp với công chúng truyền hình[17]. Truyền hình địa phương Xuất phát từ lợi thế là có sự lan tỏa và tác động mạnh mẽ đến công chúng, trong hoạt động truyền thông phát triển, vai trò của truyền hình, đặc biệt là các kênh truyền hình địa phương giữ một vai trò quan trọng.
Tại Việt Nam, truyền hình là kênh thông tin tuyền truyền đường lối và chính sách của Đảng và Nhà nước; truyền tải nhanh chóng, chính xác, kịp thời những quyết sách quan trọng, mang tính chiến lược tới mọi vùng miền của Tổ quốc. Những thông tin về tình hình kinh tế, chính trị, ngoại giao, các hoạt động kinh tế quốc tế trong và ngoài nước được cập nhật liên tục và truyền tải kịp thời. Các kênh truyền hình góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền, thúc đẩy sự phát triển kinh tế, quảng bá hình ảnh, những lợi thế của từng địa 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phương, mỗi vùng miền và cả quốc gia ra bên ngoài thế giới. Đồng thời, truyền hình cũng tạo ra những cơ hội cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh, giao lưu văn hoá và là kênh cung cấp các hoạt động giải trí,.
Hiện nay, cả nước có gần 70 đài phát thanh, truyền hình. 63 tỉnh, thành phố trên cả nước đều có kênh truyền hình riêng, do UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quản lý. Đài PT - TH địa phương cũng là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ tỉnh, thành phố; là diễn đàn của nhân dân địa phương. Chính vì vậy, Đài PT - TH địa phương có vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền nhằm giữ vững sự ổn định về chính trị, thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao dân trí và đời sống xã hội của địa phương đó.
Đồng thời, các Đài PT - TH địa phương còn thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các Nghị quyết, chính sách vào cuộc sống; góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị bản sắc dân tộc, thực hiện chức năng làm cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và các đoàn thể xã hội với nhân dân; củng cố và tăng cường niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước. Báo chí địa phương nói chung và truyền hình địa phương nói riêng có lợi thế là nắm chắc hoàn cảnh cụ thể, phong tục tập quán địa phương, có thể đi sâu vào từng đối tượng riêng biệt. Từ đó thông tin trở nên gần gũi và góp phần tác động vào tư tưởng, tình cảm của người dân địa phương một cách trực tiếp. Công chúng địa phương thích xem truyền hình địa phương mình vì họ có thể cập nhật được thông tin về những sự kiện, vấn đề đang xảy ra xung quanh mình.
Vấn đề ngƣời yếu thế và vai trò của báo chí, truyền hình đối với ngƣời yếu thế trong xã hội hiện nay Theo số liệu công bố của Tổng cục Thống kê và UNICEF hôm 11/1/2019 đã công bố kết quả điều tra quốc gia về người khuyết tật tại Việt Nam. Hơn 7% dân số 2 tuổi trở lên - khoảng hơn 6,2 triệu người, là người 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com khuyết tật[26]. Bên cạnh đó, có 13% dân số - gần 12 triệu người, sống chung trong hộ gia đình có người khuyết tật. Báo cáo giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ LĐ-TBXH Đào Ngọc Dung được đăng tải trên cổng thông tin của Bộ LĐ – TBXH đăng tải ngày 06/08/2019 cho biết, đến 31/12/2018 cả nước có khoảng 6,2 triệu người khuyết tật (NKT) từ 2 tuổi trở lên (chiếm 6,5% dân số), trong đó có 1,03 triệu người khiếm thị; 930 ngàn người khiếm thính; 1,1 triệu NKT nặng và đặc biệt nặng; 5,1 triệu NKT nhẹ.
Ngoài ra, nhóm yếu thế còn bao gồm phụ nữ nghèo và những người chịu áp bức trong xã hội, người dân tộc thiểu số… cũng đang chiếm số lượng khá lớn trong xã hội[24]. Mặc dù chiếm số lượng không hề nhỏ nhưng số đông ấy lại đang gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận việc làm và có những đóng góp cho xã hội. Hiện nay, có tới khoảng 50% số người khuyết tật đang cần tìm việc làm nhưng không thể có được công việc phù hợp. Những nguyên nhân được chỉ ra với người khuyết tật trong việc khó tiếp cận việc làm là từ chính bản thân họ và từ nguyên nhân xã hội.
Cụ thể, người khuyết tật có những hạn chế về ngoại hình, giao tiếp, khả năng vận động, sức khỏe hoặc thậm chí là về tư duy trí tuệ. Do đó, không phải công việc nào cũng phù hợp với khả năng của họ. Thêm nữa, cũng do những hạn chế trên nên quá trình học tập, tiếp thu của họ cũng gặp nhiều khó khăn hơn mọi người. Phải là những người thực sự có nghị lực, cố gắng mới có thể đạt được kết quả tích cực như những người bình thường.
Tuy nhiên không phải ai cũng có được sự nỗ lực phi thường mà ngược lại, phần lớn những người khuyết tật lại mang trong mình sự tự ti và mặc cảm bởi những thiếu sót của bản thân nên họ càng khó khăn trong việc hòa nhập và tiếp cận công việc. Nguyên nhân từ phía xã hội chính là sự kỳ thị của người bình thường với người khuyết tật, từ đó tạo ra khoảng cách. Họ không tin tưởng vào khả năng làm việc của người khuyết tật nên không muốn giao việc cho những người này. Mặt khác, nhiều người gặp khó khăn trong giao tiếp, truyền đạt nội dung công việc với người khuyết tật nên họ cũng không muốn làm việc lâu dài cùng người khuyết 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Những nguyên nhân ấy tạo nên rào cản vô cùng lớn khiến người khuyết tật khó tiếp cận công việc. Điều này kéo theo nhiều khó khăn khác trong việc ổn định cuộc sống của nhóm đối tượng yếu thế này. Còn với đối tượng là người dân tộc thiểu số, họ lại gặp những khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ an sinh xã hội thiết yếu và cập nhật các kiến thức xã hội cơ bản. Nguyên nhân của việc này là do những bất lợi về vị trí địa lý, dẫn tới giao thông đi lại còn nhiều hạn chế, các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và giáo dục khó tiếp cận được tới người dân.
Mặc khác, nhiều người dân tộc thiểu số lại vẫn giữ những phong tục, tín ngưỡng lạc hậu nên không chịu tiếp thu những kiến thức mới. Điều nay cũng gây khó khăn cho việc truyền tải thông tin tới người dân tộc. Do đó, hệ quả dễ thấy là trình độ dân trí thấp, tay nghề yếu kém nên họ khó tìm kiếm được công việc để ổn định thu nhập. Nhóm đối tượng này cũng gặp nhiều khó khăn về kinh tế và chất lượng đời sống chưa cao.
Nguyên nhân bởi những nơi này thường gặp những bất lợi về điều kiện tự nhiên như đất đai thổ nhưỡng, nguồn nước, điều kiện canh tác. Có thể nói, nhóm yếu thế ở nước ta hiện nay đang chiếm số lượng khá lớn và vẫn gặp phải những rào cản khó có thể giải quyết dứt điểm. Do những hạn chế về điều kiện sống, khả năng của bản thân, có thể tóm lược lại những rào cản mà nhóm yếu thế gặp trong cuộc sống như: Khó khăn trong tìm kiếm việc làm và ổn định thu nhập; Chịu sự kỳ thị và phân biệt đối xử của phần lớn những người bình thường trong xã hội; Khó khăn trong việc tìm kiếm và tiếp nhận thông tin liên quan trực tiếp tới bản thân họ; Khó khăn trong việc tiếp cận và sử dụng các phương tiện thiết yếu trong cuộc sống hoặc các dịch vụ xã hội cần thiết khác (giáo dục, y tế, giải trí …) Đây là những điều mà từ nhiều năm nay, Đảng và Nhà nước vẫn đang nỗ lực giúp đỡ để cải thiện chất lượng cuộc sống của nhóm đối tượng này. Với những vấn đề trên, báo chí nói chung và truyền hình nói riêng đã thể hiện những vai trò quan trọng: 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Vai trò thông tin Báo chí trong đó có truyền hình không chỉ phản ánh đời sống xã hội qua việc thông tin nhanh nhất, chân thực nhất những sự kiện thời sự trong đời sống, mà còn ở việc định hướng thông tin tới công chúng. Các thông tin cung cấp cho người yếu thế có thể là các thông tin liên quan tới chính sách pháp luật ảnh hưởng trực tiếp tới họ, có thể là các thông tin bổ sung kiến thức về chăm sóc sức khỏe, chăn nuôi trồng trọt. Những thông tin này còn giúp báo chí thực hiện một vai trò lớn hơn đó là nâng cao dân trí của từng cá nhân thuộc nhóm yếu thế. Bởi phần lớn những người yếu thế là người có trình độ học vấn thấp hơn so với người bình thường nên thông qua các thông tin, báo chí đã thực hiện việc nâng cao sự hiểu biết và xóa bớt những hiểu biết nông cạn, hạn hẹp, bó buộc người yếu thế vào xã hội thu nhỏ của họ.
Với sức mạnh và độ lan tỏa rộng khắp của mình, báo chí giúp người yếu thế tiếp cận với các nguồn thông tin tri thức cần thiết và mới mẻ để cải thiện công việc.