Nghiên cứu về thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ tại Đại học Thành Đô

Luận văn thạc sĩ phân tích sự thích ứng của sinh viên trường Đại học Thành Đô với học chế tín chỉ, góp phần nâng cao hiệu quả học tập.

• Tác giả: Đỗ Đình Sáng
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Hữu Thụ
• Trường học: Đại học Thành Đô
• Chuyên ngành: Tâm lý học
• Đề tài: Thích Ứng Với Hoạt Động Học Tập Theo Học Chế Tín Chỉ Của Sinh Viên Trường Đại Học Thành Đô
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lí do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• 0.4. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.5. Phạm vi nghiên cứu
• 0.6. Phương pháp nghiên cứu
• 0.7. Giả thuyết khoa học
• 0.8. Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THÍCH ỨNG, THÍCH ỨNG VỚI HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ CỦA SINH VIÊN
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề thích ứng và thích ứng với hoạt động học tập
• 1.2. Nghiên cứu về thích ứng ở nước ngoài
• 1.3. Nghiên cứu về thích ứng ở Việt Nam
• 1.4. Một số khái niệm cơ bản của đề tài. Thích ứng
• 1.5. Thích ứng với hoạt động học tập
• 1.6. Thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ của sinh viên
• 1.7. Các mặt biểu hiện sự thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ của sinh viên
• 1.8. Các yếu tố tác động đến thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ của sinh viên
• 1.9. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vài nét về địa bàn và khách thể nghiên cứu
• 2.2. Tổ chức nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4. Tiểu kết Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THÍCH ỨNG VỚI HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC THÀNH ĐÔ
• 3.1. Thực trạng thích ứng chung của sinh viên Trường Đại học Thành Đô với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ
• 3.2. Mức độ thích ứng chung
• 3.3. Mối tương quan giữa các mặt biểu hiện của thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ của sinh viên Trường Đại học Thành Đô
• 3.4. Tích hợp kết quả nghiên cứu về thích ứng của sinh viên với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ thông qua 5 hành động học tập cơ bản
• 3.5. Thực trạng thích ứng của sinh viên Trường Đại học Thành Đô với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ qua các mặt biểu hiện cụ thể
• 3.6. Các yếu tố tác động đến thích ứng của sinh viên Trường đại học Thành Đô với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ
• 3.7. Một số biện pháp Tâm lý – Giáo dục nhằm nâng cao khả năng thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ cho sinh viên Đại học Thành Đô
• 3.8. Thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ của sinh viên Đại học Thành Đô qua phân tích một số trường hợp điển hình
• 3.9. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Thích ứng học tập theo tín chỉ tại Đại học Thành Đô

Thích ứng học tập theo tín chỉ là một khái niệm quan trọng trong giáo dục đại học hiện đại. Tại Đại học Thành Đô, việc áp dụng học chế tín chỉ đã tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho sinh viên. Hệ thống này không chỉ giúp sinh viên tự chủ hơn trong việc học tập mà còn yêu cầu họ phải có khả năng thích ứng nhanh chóng với những thay đổi trong phương pháp học tập. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào các khía cạnh của việc thích ứng học tập theo tín chỉ, từ lý thuyết đến thực tiễn.

1.1. Khái niệm Thích ứng học tập theo tín chỉ

Thích ứng học tập theo tín chỉ được hiểu là khả năng của sinh viên trong việc điều chỉnh phương pháp học tập của mình để phù hợp với yêu cầu của hệ thống học chế tín chỉ. Điều này bao gồm việc xây dựng kế hoạch học tập, đăng ký môn học và tham gia các hoạt động học tập một cách hiệu quả.

1.2. Lợi ích của học chế tín chỉ tại Đại học Thành Đô

Học chế tín chỉ mang lại nhiều lợi ích cho sinh viên như tính linh hoạt trong việc lựa chọn môn học, khả năng tự quản lý thời gian và phát triển kỹ năng tự học. Những lợi ích này giúp sinh viên nâng cao khả năng thích ứng với môi trường học tập hiện đại.

II. Thách thức trong việc Thích ứng học tập theo tín chỉ tại Đại học Thành Đô

Mặc dù học chế tín chỉ mang lại nhiều lợi ích, nhưng sinh viên tại Đại học Thành Đô cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình thích ứng. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến kết quả học tập và sự phát triển cá nhân của sinh viên.

2.1. Khó khăn trong việc tự học và quản lý thời gian

Nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc tự học và quản lý thời gian, dẫn đến việc không hoàn thành các môn học đúng hạn. Điều này có thể do thiếu kỹ năng lập kế hoạch và tổ chức.

2.2. Thiếu thông tin về quy trình đăng ký môn học

Một số sinh viên không nắm rõ quy trình đăng ký môn học, dẫn đến việc không thể chọn được các môn học phù hợp với nhu cầu và khả năng của bản thân.

III. Phương pháp Thích ứng học tập hiệu quả tại Đại học Thành Đô

Để nâng cao khả năng thích ứng học tập theo tín chỉ, sinh viên cần áp dụng một số phương pháp học tập hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp sinh viên cải thiện kết quả học tập mà còn phát triển kỹ năng cá nhân.

3.1. Xây dựng kế hoạch học tập cá nhân

Việc xây dựng kế hoạch học tập cá nhân giúp sinh viên xác định rõ mục tiêu học tập và phân bổ thời gian hợp lý cho từng môn học. Kế hoạch này cần linh hoạt để có thể điều chỉnh khi cần thiết.

3.2. Tăng cường kỹ năng tự học

Sinh viên cần phát triển kỹ năng tự học thông qua việc tìm kiếm tài liệu, tham gia các khóa học trực tuyến và thực hành thường xuyên. Kỹ năng này sẽ giúp sinh viên tự tin hơn trong việc học tập.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Thích ứng học tập theo tín chỉ tại Đại học Thành Đô

Việc áp dụng các phương pháp thích ứng học tập tại Đại học Thành Đô đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Sinh viên không chỉ cải thiện được kết quả học tập mà còn phát triển các kỹ năng mềm cần thiết cho tương lai.

4.1. Kết quả nghiên cứu về mức độ thích ứng

Nghiên cứu cho thấy rằng sinh viên có khả năng thích ứng tốt với học chế tín chỉ thường có kết quả học tập cao hơn. Họ cũng thể hiện sự tự tin và chủ động hơn trong các hoạt động học tập.

4.2. Các trường hợp điển hình thành công

Một số sinh viên đã áp dụng thành công các phương pháp thích ứng học tập và đạt được những thành tích đáng kể trong học tập. Những trường hợp này có thể được sử dụng làm mô hình cho các sinh viên khác.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của Thích ứng học tập tại Đại học Thành Đô

Thích ứng học tập theo tín chỉ tại Đại học Thành Đô là một quá trình cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục. Việc nghiên cứu và áp dụng các phương pháp thích ứng sẽ giúp sinh viên phát triển toàn diện hơn.

5.1. Tương lai của học chế tín chỉ tại Đại học Thành Đô

Học chế tín chỉ sẽ tiếp tục được phát triển và hoàn thiện tại Đại học Thành Đô, nhằm đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao của sinh viên.

5.2. Đề xuất các biện pháp nâng cao khả năng thích ứng

Cần có các biện pháp hỗ trợ sinh viên trong việc thích ứng với học chế tín chỉ, bao gồm tổ chức các buổi hướng dẫn, cung cấp tài liệu và tạo môi trường học tập tích cực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo ước tính, khoảng 60% sinh viên mới nhập học gặp khó khăn trong việc thích ứng với môi trường đại học, đặc biệt là khi chuyển sang học chế tín chỉ. Luận văn này tập trung nghiên cứu vấn đề thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ (HCTC) của sinh viên Trường Đại học Thành Đô, một trường đại học ngoài công lập. Mục tiêu chính là đánh giá thực trạng, biểu hiện và các yếu tố tác động đến sự thích ứng của sinh viên, từ đó đề xuất các biện pháp tâm lý - giáo dục nhằm nâng cao khả năng thích ứng của sinh viên. Nghiên cứu được thực hiện từ năm 2015-2016, khảo sát sinh viên năm thứ hai và năm thứ ba tại trường. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện chất lượng đào tạo, giúp sinh viên đạt kết quả học tập tốt hơn, giảm tỷ lệ sinh viên gặp khó khăn trong quá trình học tập và tốt nghiệp. Các metrics quan trọng của nghiên cứu này bao gồm: mức độ thích ứng của sinh viên, các yếu tố ảnh hưởng đến sự thích ứng, và hiệu quả của các biện pháp can thiệp tâm lý - giáo dục.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng khung lý thuyết về thích ứng tâm lý xã hội, nhấn mạnh vào quá trình chủ động thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi của cá nhân để phù hợp với môi trường mới. Hai lý thuyết chính được sử dụng là:

1. Lý thuyết về thích ứng của A. Leontiev: Phân biệt giữa thích nghi sinh học và thích ứng tâm lý người, nhấn mạnh tính chủ động của chủ thể trong việc thay đổi bản thân và môi trường.
2. Mô hình thích ứng tâm lý xã hội: Tập trung vào quá trình hòa nhập các giá trị xã hội, đáp ứng các yêu cầu của xã hội thông qua hoạt động và giao tiếp.

Các khái niệm chính trong luận văn bao gồm:

• Thích ứng: Quá trình chủ động thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi để phù hợp với yêu cầu mới.
• Hoạt động học tập (HĐHT): Hoạt động có mục đích, có ý thức để lĩnh hội tri thức, kỹ năng, kỹ xảo.
• Học chế tín chỉ (HCTC): Hệ thống đào tạo mềm dẻo, tăng cường tính chủ động, tự học, tự nghiên cứu của sinh viên.
• Thích ứng với HĐHT theo HCTC: Quá trình thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi để đáp ứng yêu cầu của HĐHT theo HCTC.
• Sinh viên: Người học tập tại các trường đại học, cao đẳng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp định tính và định lượng để thu thập và phân tích dữ liệu.

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát bằng bảng hỏi (Anket) trên 230 sinh viên năm thứ hai và năm thứ ba của Trường Đại học Thành Đô. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các tài liệu lý luận, văn bản pháp luật, báo cáo khoa học, và các nghiên cứu trước đây về thích ứng và HCTC.
• Phương pháp chọn mẫu: Mẫu được chọn theo phương pháp ngẫu nhiên phân tầng, đảm bảo đại diện cho các khoa và ngành học khác nhau trong trường.
• Cỡ mẫu: 230 sinh viên.
• Phương pháp phân tích:
  • Phân tích thống kê mô tả: Sử dụng để mô tả thực trạng thích ứng của sinh viên, bao gồm tính trung bình, độ lệch chuẩn, tần số, và tỷ lệ phần trăm.
  • Phân tích tương quan: Sử dụng hệ số tương quan Pearson để đánh giá mối quan hệ giữa các mặt biểu hiện của thích ứng.
  • Phân tích so sánh: Sử dụng kiểm định t-test và ANOVA để so sánh mức độ thích ứng giữa các nhóm sinh viên khác nhau (ví dụ: theo giới tính, khoa, ngành học).
  • Phân tích nội dung: Phân tích các câu trả lời mở trong bảng hỏi và phỏng vấn sâu để hiểu sâu hơn về trải nghiệm và khó khăn của sinh viên trong quá trình thích ứng.

Việc lựa chọn các phương pháp phân tích này nhằm đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu. Phần mềm SPSS được sử dụng để xử lý và phân tích dữ liệu. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 9/2015 đến tháng 5/2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ thích ứng chung: Khoảng 54% sinh viên Trường Đại học Thành Đô thích ứng ở mức độ trung bình với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ. Điều này cho thấy một bộ phận đáng kể sinh viên vẫn gặp khó khăn trong quá trình thích ứng.
2. Mối tương quan giữa các mặt biểu hiện: Có mối tương quan thuận chiều giữa các mặt biểu hiện của thích ứng, bao gồm nhận thức, thái độ và hành động. Ví dụ, sinh viên có nhận thức tốt về HCTC thường có thái độ tích cực và hành động phù hợp hơn.
3. Thích ứng qua các hành động học tập: Mức độ thích ứng của sinh viên không đồng đều ở các hành động học tập cơ bản. Sinh viên thích ứng tốt hơn với việc học lý thuyết trên lớp (khoảng 65% đánh giá là tốt), nhưng gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tự học, tự nghiên cứu (chỉ khoảng 40% đánh giá là tốt).
4. Yếu tố tác động: Các yếu tố chủ quan như hứng thú học tập, thói quen học tập, và khả năng tự quản lý thời gian có ảnh hưởng lớn đến sự thích ứng. Các yếu tố khách quan như phương pháp giảng dạy của giảng viên, cơ sở vật chất, và sự hỗ trợ từ bạn bè cũng đóng vai trò quan trọng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy sinh viên Trường Đại học Thành Đô đang trong quá trình thích ứng với HCTC, nhưng vẫn còn nhiều thách thức. Mức độ thích ứng trung bình cho thấy cần có những biện pháp can thiệp để giúp sinh viên thích ứng tốt hơn.

• Nguyên nhân: Một trong những nguyên nhân chính là sự thay đổi lớn về phương pháp học tập so với bậc phổ thông. HCTC đòi hỏi sinh viên phải chủ động, tự giác, và có khả năng tự quản lý cao, trong khi nhiều sinh viên chưa được trang bị đầy đủ các kỹ năng này.
• So sánh với nghiên cứu khác: Kết quả này tương đồng với một nghiên cứu gần đây của Đại học Thái Nguyên, cho thấy sinh viên các trường đại học nói chung đều gặp khó khăn trong quá trình thích ứng với HCTC.
• Ý nghĩa: Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng các chương trình hỗ trợ sinh viên, cải thiện phương pháp giảng dạy, và nâng cao chất lượng đào tạo. Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ so sánh mức độ thích ứng của sinh viên qua từng năm học, hoặc qua bảng thống kê các yếu tố ảnh hưởng đến sự thích ứng.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao khả năng thích ứng của sinh viên Trường Đại học Thành Đô với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ, luận văn đề xuất các giải pháp sau:

1. Tổ chức các khóa học, buổi tập huấn về kỹ năng học tập:

   • Mục tiêu: Nâng cao kỹ năng tự học, tự nghiên cứu, quản lý thời gian, và làm việc nhóm cho sinh viên.
   • Thời gian: Bắt đầu từ năm học 2017-2018.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng đào tạo, trung tâm hỗ trợ sinh viên.

2. Cải thiện phương pháp giảng dạy:

   • Mục tiêu: Tăng cường tính tương tác, khuyến khích sinh viên tham gia tích cực vào quá trình học tập, và sử dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại.
   • Thời gian: Thực hiện ngay trong năm học 2016-2017.
   • Chủ thể thực hiện: Khoa, bộ môn, giảng viên.

3. Tăng cường tư vấn học tập:

   • Mục tiêu: Cung cấp thông tin, tư vấn, và hỗ trợ cho sinh viên trong quá trình học tập, giúp họ giải quyết các khó khăn và vướng mắc.
   • Thời gian: Triển khai thường xuyên, liên tục.
   • Chủ thể thực hiện: Cố vấn học tập, phòng công tác sinh viên.

4. Xây dựng môi trường học tập thân thiện, hỗ trợ:

   • Mục tiêu: Tạo điều kiện cho sinh viên giao lưu, học hỏi, và chia sẻ kinh nghiệm với nhau, tăng cường sự gắn kết và hỗ trợ lẫn nhau.
   • Thời gian: Thực hiện trong suốt quá trình học tập.
   • Chủ thể thực hiện: Đoàn thanh niên, hội sinh viên, các câu lạc bộ. Một khảo sát nội bộ cho thấy, khoảng 70% sinh viên cho rằng việc hỗ trợ từ bạn bè và giảng viên là yếu tố quan trọng giúp họ thích ứng tốt hơn với môi trường đại học.

5. Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị:

   • Mục tiêu: Đảm bảo đủ phòng học, thư viện, phòng thí nghiệm, và các trang thiết bị hiện đại phục vụ cho quá trình học tập và nghiên cứu.
   • Thời gian: Thực hiện theo kế hoạch dài hạn.
   • Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, phòng quản lý cơ sở vật chất.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn này có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các đối tượng sau:

1. Sinh viên: Giúp sinh viên hiểu rõ hơn về quá trình thích ứng với HCTC, nhận biết các khó khăn và thách thức, từ đó tìm kiếm các giải pháp phù hợp để nâng cao hiệu quả học tập. Ví dụ, sinh viên có thể sử dụng luận văn để xây dựng kế hoạch học tập cá nhân, tìm kiếm các nguồn hỗ trợ từ trường và bạn bè.

2. Giảng viên: Cung cấp thông tin về thực trạng thích ứng của sinh viên, giúp giảng viên điều chỉnh phương pháp giảng dạy, tạo môi trường học tập thân thiện và hỗ trợ, và cung cấp tư vấn học tập hiệu quả. Ví dụ, giảng viên có thể sử dụng luận văn để thiết kế các bài giảng tương tác, khuyến khích sinh viên tham gia thảo luận, và cung cấp phản hồi kịp thời cho sinh viên.

3. Cán bộ quản lý giáo dục: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các chính sách, chương trình hỗ trợ sinh viên, cải thiện cơ sở vật chất, và nâng cao chất lượng đào tạo. Ví dụ, cán bộ quản lý có thể sử dụng luận văn để đánh giá hiệu quả của các chương trình hỗ trợ sinh viên, và điều chỉnh các chính sách để đáp ứng nhu cầu của sinh viên.

4. Nhà nghiên cứu: Cung cấp tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo về thích ứng, HCTC, và các vấn đề liên quan đến giáo dục đại học. Ví dụ, nhà nghiên cứu có thể sử dụng luận văn để xây dựng mô hình nghiên cứu, thu thập dữ liệu, và phân tích kết quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Học chế tín chỉ khác gì so với học chế niên chế? Học chế tín chỉ linh hoạt hơn, cho phép sinh viên tự lựa chọn môn học và tiến độ học tập, trong khi học chế niên chế có chương trình cố định và thời gian học tập theo năm. HCTC chú trọng tính tự giác và chủ động của sinh viên hơn.

2. Làm thế nào để xây dựng kế hoạch học tập hiệu quả theo học chế tín chỉ? Cần xác định mục tiêu học tập, tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, lựa chọn môn học phù hợp với năng lực và sở thích, phân bổ thời gian hợp lý cho từng môn học, và thường xuyên đánh giá, điều chỉnh kế hoạch.

3. Tôi gặp khó khăn trong việc tự học, tự nghiên cứu, làm thế nào để cải thiện? Hãy tìm một không gian học tập yên tĩnh, tạo thói quen học tập đều đặn, sử dụng các nguồn tài liệu phong phú (sách, báo, internet), tham gia các nhóm học tập, và hỏi ý kiến giảng viên khi cần thiết.

4. Làm thế nào để làm việc nhóm hiệu quả? Cần phân công nhiệm vụ rõ ràng, tôn trọng ý kiến của các thành viên, tích cực tham gia thảo luận, giải quyết mâu thuẫn một cách xây dựng, và đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ đúng thời hạn.

5. Tôi cảm thấy căng thẳng và áp lực trong quá trình học tập, tôi nên làm gì? Hãy chia sẻ cảm xúc với bạn bè, gia đình, hoặc cố vấn học tập, tìm kiếm các hoạt động giải trí, thư giãn, tập thể dục thường xuyên, và đảm bảo ngủ đủ giấc. Nếu tình trạng căng thẳng kéo dài, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ từ chuyên gia tâm lý.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ thực trạng thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ của sinh viên Trường Đại học Thành Đô.
• Nghiên cứu đã xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự thích ứng của sinh viên, bao gồm yếu tố chủ quan và khách quan.
• Luận văn đã đề xuất các biện pháp tâm lý - giáo dục nhằm nâng cao khả năng thích ứng của sinh viên.
• Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố tâm lý cá nhân ảnh hưởng đến sự thích ứng, và đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp.
• Đề xuất timeline cho các nghiên cứu tiếp theo là từ năm 2017-2020.

Nghiên cứu này là một bước khởi đầu quan trọng trong việc cải thiện chất lượng đào tạo tại Trường Đại học Thành Đô. Hy vọng rằng các kết quả và khuyến nghị của luận văn sẽ được các nhà quản lý giáo dục, giảng viên, và sinh viên quan tâm và áp dụng vào thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------- Đỗ Đình Sáng THÍCH ỨNG VỚI HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ CỦA SINH VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC THÀNH ĐÔ LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC Hà Nô ̣i – 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------- Đỗ Đình Sáng THÍCH ỨNG VỚI HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ CỦA SINH VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC THÀNH ĐÔ Chuyên ngành: Tâm lý học Mã số : 60310401 LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC Ngƣời hƣớng dẫn: GS. Nguyễn Hữu Thụ Hà Nội – 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên của tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của GS. Nguyễn Hữu Thụ. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực, đảm bảo tính khách quan, khoa học, dựa trên kết quả khảo sát thực tế. Các số liệu, trích dẫn đều có nguồn gốc rõ ràng. Tác giả luận văn Đỗ Đình Sáng i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CẢM ƠN Thực hiện luận văn này, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới những người đã giúp đỡ tôi. Trước tiên, tôi xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc tới GS. Nguyễn Hữu Thụ. Thầy đã hướng dẫn tận tình từ khi hình thành ý tưởng, triển khai thu thập tài liệu và viết kết quả nghiên cứu thành bản hoàn chỉnh. Tôi cũng bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy, cô trong khoa Tâm lý học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, nơi đã dạy tôi những tri thức khoa học từ khi tôi là học viên và tạo điều kiện cho tôi bảo vệ đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo, Phòng Quản lý sinh viên và thanh tra giáo dục, Trung tâm khảo thí và kiểm định chất lượng giáo dục, các giảng viên và các em sinh viên Trường Đại học Thành Đô đã động viên, tạo điều kiện giúp đỡ để tôi hoàn thành luận văn. Và cuối cùng là gia đình và bạn bè chính là nguồn động viên tinh thần quan trọng giúp tôi hoàn thành Luận văn này. Tôi sẽ luôn ghi nhớ và cảm kích trước sự giúp đỡ của mọi người trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu sau này. Tác giả luận văn Đỗ Đình Sáng ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT.v DANH MỤC CÁC BẢNG . vi DANH MỤC BIỂU ĐỒ, HÌNH . viii MỞ ĐẦU . Lí do chọn đề tài . Mục đích nghiên cứu . Đối tượng và khách thể nghiên cứu . Nhiệm vụ nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu. Giả thuyết khoa học . Cấu trúc của luận văn .5 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THÍCH ỨNG, THÍCH ỨNG VỚI HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ CỦA SINH VIÊN . Tổng quan nghiên cứu vấn đề thích ứng và thích ứng với hoạt động học tập . Nghiên cứu về thích ứng ở nước ngoài . Nghiên cứu về thích ứng ở Việt Nam . Một số khái niệm cơ bản của đề tài. Thích ứng . Thích ứng với hoạt động học tập . Thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ của sinh viên . Các mặt biểu hiện sự thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ của sinh viên . Các yếu tố tác động đến thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ của sinh viên.35 Tiểu kết chương 1.37 Chƣơng 2: TỔ CHỨC VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Vài nét về địa bàn và khách thể nghiên cứu.39 iii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Tổ chức nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu.44 Tiểu kết Chương 2 .53 Chƣơng 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THÍCH ỨNG VỚI HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ CỦA SINH VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC THÀNH ĐÔ . Thực trạng thích ứng chung của sinh viên Trường Đại học Thành Đô với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ . Mức độ thích ứng chung . Mối tương quan giữa các mặt biểu hiện của thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ của sinh viên Trường Đại học Thành Đô . Tích hợp kết quả nghiên cứu về thích ứng của sinh viên với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ thông qua 5 hành động học tập cơ bản . Thực trạng thích ứng của sinh viên Trường Đại học Thành Đô với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ qua các mặt biểu hiện cụ thể . Các yếu tố tác động đến thích ứng của sinh viên Trường đại học Thành Đô với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ . Một số biện pháp Tâm lý – Giáo dục nhằm nâng cao khả năng thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ cho sinh viên Đại học Thành Đô . Thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ của sinh viên Đại học Thành Đô qua phân tích một số trường hợp điển hình .89 Tiểu kết chương 3.92 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .96 TÀI LIỆU THAM KHẢO .98 iv TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Xin đọc là CVHT Cố vấn học tập CĐ Cao đẳng ĐH Đại học ĐTB Điểm trung bình GDĐH Giáo dục đại học GV Giảng viên HCTC Học chế tín chỉ HĐHT Hoạt động học tập NXB Nhà xuất bản SV Sinh viên TLH Tâm lý học v TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG BẢNG BIỂU Bảng 2. Đặc điểm về khách thể nghiên cứu . Mức độ thích ứng chung của SV Trường Đại học Thành Đô .54 với hoạt động học tập theo HCTC .2: Thích ứng của sinh viên Trường Đại học Thành Đô thể hiện qua nhận thức về bản chất của HCTC . Hành động thích ứng với xây dựng kế hoạch học tập thể hiện qua mặt nhận thức .4: Hành động thích ứng với đăng ký môn học thể hiện qua mặt nhận thức . Hành động thích ứng với học lý thuyết trên lớp thể hiện qua mặt nhận thức .6: Hành động thích ứng với làm việc nhóm thể hiện qua mặt nhận thức . Hành động thích ứng với tự học, tự nghiên cứu thể hiện qua mặt nhận thức .8: Thích ứng của sinh viên Trường Đại học Thành Đô với việc xây dựng kế hoạch học tập thể hiện qua thái độ .9: Thích ứng của sinh viên Trường Đại học Thành Đô với việc đăng ký môn học thể hiện qua thái độ .10: Thích ứng của sinh viên Trường Đại học Thành Đô với việc học lý thuyết trên lớp thể hiện qua thái độ . Thích ứng của sinh viên Đại học Thành Đô với làm việc nhóm thể hiện qua thái độ . Thích ứng của sinh viên Trường Đại học Thành Đô với hành động tự học thể hiện qua thái độ . Thích ứng của sinh viên thể hiện qua kết quả của việc xây dựng kế hoạch học tập. Thích ứng của sinh viên thể hiện qua kết quả của việc đăng kí môn học .77 vi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Thích ứng của sinh viên thể hiện qua kết quả của việc học lý thuyết trên lớp . Thích ứng của sinh viên thể hiện qua kết quả của việc tự học, tự nghiên cứu . Thích ứng của sinh viên thể hiện qua kết quả làm việc nhóm . Tác động của yếu tố chủ quan đến sự thích ứng của sinh viên Trường Đại học Thành Đô . Tác động của yếu tố khách quan đến sự thích ứng của SV .85 vii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BIỂU ĐỒ, HÌNH Biểu đồ 3. Tích hợp kết quả nghiên cứu về thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ thông qua 5 hành động học tập cơ bản . Mối tương quan giữa các mặt biểu hiện của thích ứng với HĐHT theo HCTC của SV Trường Đại học Thành Đô.56 viii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Thích ứng có vai trò rất quan trọng, giúp con người tích cực, chủ động, sáng tạo trong hoạt động và nâng cao hiệu quả hoạt động của mình. Để có thể tồn tại và phát triển trong xã hội, để hình thành và phát triển nhân cách của mình, con người phải không ngừng hoạt động. Muốn thực hiện tốt một hoạt động, con người phải có sự thâm nhập vào điều kiện của hoạt động, trong đó mặt tâm lí với việc hình thành, phát triển những cấu tạo tâm lí cần thiết và mặt hành vi với việc hình thành những phương thức hành vi mới, nhằm đảm bảo cho hành vi và hoạt động của cá nhân phù hợp với yêu cầu, đòi hỏi của hoạt động - nghĩa là phải thích ứng với hoạt động. Có thể nói, hiệu quả, chất lượng hoạt động, hoàn thiện nhân cách con người phụ thuộc trực tiếp vào mức độ thích ứng của cá nhân con người trong hoạt động. Hoạt động học tập (HĐHT) là một hoạt động trọng tâm, hoạt động quan trọng nhất của sinh viên (SV), đồng thời HĐHT theo học chế tín chỉ (HCTC) là một phương thức đào tạo mềm dẻo, có nhiều ưu điểm đòi hỏi tính tự giác, tích cực, chủ động học tập ở SV rất cao. Thế giới đang trong tiến trình tìm tiếng nói chung ở các chương trình học, nơi SV có thể chuyển đổi từ hệ thống giáo dục này sang hệ thống giáo dục khác mà không gặp nhiều khó khăn. Chính vì vậy các nhà giáo dục, khoa học chuyên môn và quản lý giáo dục đại học (GDĐH) đang cố gắng lập ra một không gian giáo dục thống nhất để SV có thể tiếp thu càng nhiều kiến thức càng tốt. Với mục tiêu đó, một hệ thống gọi là: “Hệ thống chuyển đổi tín chỉ” (Học chế tín chỉ) được xây dựng và phát triển ở nhiều nước trên thế giới. Hiện nay ở nước ta đào tạo theo HCTC là một trong bảy bước đi quan trọng trong lộ trình đổi mới GDĐH giai đoạn 2006 – 2020 [2]. Chính vì vậy, thực hiện Quyết định số 43/2007/QĐ – BGD&ĐT ngày 15 tháng 8 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, Trường Đại học Thành Đô đã triển khai áp dụng quy chế đào tạo Đại học (ĐH) và Cao đẳng (CĐ) hệ chính quy theo HCTC từ năm 2009. Sau thời gian triển khai, SV Trường ĐH Thành Đô bước đầu 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] được trang bị những hiểu biết và làm quen với HCTC - một phương thức đào tạo có nhiều ưu điểm được nhiều nước tiên tiến trên thế giới áp dụng [4]. Bên cạnh nhiều mặt tích cực do chương trình đào tạo mang lại, cũng đã nảy sinh một số bất cập.