Luận văn thạc sĩ theo dõi tình hình nhiễm một số bệnh sinh sản của đàn lợn nái tại trại hà duy văn phường lương châu thị xã sông công tỉnh thái nguyên và phác đồ điều trị

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tình hình nhiễm bệnh sinh sản ở đàn lợn nái tại trại Hà Duy Văn, Sông Công, Thái Nguyên và đề xuất phác đồ điều trị hiệu quả.

• Tác giả: Hoàng Thị Hồng
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Thị Bích Ngọc
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Sư phạm kỹ thuật nông nghiệp
• Đề tài: Theo dõi tình hình nhiễm một số bệnh sinh sản của đàn lợn nái tại trại Hà Duy Văn - phường Lương Châu - thị xã Sông Công - tỉnh Thái Nguyên và phác đồ điều trị
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ, KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Đặc điểm cấu tạo cơ quan sinh dục của lợn nái
• 2.3. Sinh lý sinh sản của lợn nái
• 2.4. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.4.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.4.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.1. Phương pháp theo dõi
• 3.4.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Tình hình chăn nuôi và thú y của trại Hà Duy Văn - Phường Lương Châu- thị xã Sông Công - tỉnh Thái Nguyên
• 4.1.1. Tình hình chăn nuôi
• 4.1.2. Tình hình thú y tại trại
• 4.2. Tình hình dịch bệnh và kết quả điều trị một số bệnh trên đàn lợn nái sinh sản
• 4.2.1. Kết quả theo dõi một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại
• 4.2.2. Tỷ lệ mắc một số bệnh sinh sản của đàn nái nuôi tại trại theo lứa đẻ
• 4.2.3. Tỷ lệ mắc một số bệnh sinh sản của đàn nái nuôi tại trại theo tháng
• 4.2.4. Triệu chứng của một số bệnh sinh sản ở lợn nái
• 4.2.5. Kết quả điều trị một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái nuôi tại trại
• 4.2.6. Tỷ lệ lợn nái tái phát các bệnh sinh sản sau khi đã điều trị khỏi
• 4.2.7. Chi phí sử dụng thuốc trong điều trị
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• I. Tiếng Việt
• II. Tiếng Anh
• III. Các tài liệu tham khảo từ internet

Tóm tắt

I. Bệnh sinh sản lợn nái

Bệnh sinh sản lợn nái là một vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất sinh sản của đàn lợn. Các bệnh phổ biến bao gồm viêm tử cung, viêm âm đạo và đẻ khó. Những bệnh này không chỉ làm giảm khả năng sinh sản mà còn gây thiệt hại kinh tế lớn cho các trại chăn nuôi. Nghiên cứu tại trại Hà Duy Văn, Thái Nguyên đã xác định tỷ lệ mắc bệnh sinh sản cao ở lợn nái, đặc biệt là trong các lứa đẻ đầu tiên. Việc theo dõi và phát hiện sớm các triệu chứng bệnh là yếu tố then chốt để ngăn chặn sự lây lan và giảm thiểu thiệt hại.

1.1. Triệu chứng bệnh sinh sản

Các triệu chứng của bệnh sinh sản lợn nái bao gồm sưng âm hộ, chảy dịch bất thường, giảm ăn và sốt. Viêm tử cung thường đi kèm với dịch mủ có mùi hôi, trong khi đẻ khó có thể dẫn đến tử vong nếu không được can thiệp kịp thời. Nghiên cứu tại trại Hà Duy Văn cho thấy, các triệu chứng này xuất hiện nhiều nhất ở lợn nái trong giai đoạn sau sinh và cai sữa. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bệnh giúp tăng hiệu quả điều trị và giảm tỷ lệ tái phát.

1.2. Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân chính của bệnh sinh sản lợn nái bao gồm vệ sinh chuồng trại kém, dinh dưỡng không đầy đủ và quản lý chăn nuôi thiếu khoa học. Nghiên cứu tại Thái Nguyên chỉ ra rằng, việc sử dụng nguồn thức ăn không đảm bảo chất lượng và thiếu các biện pháp phòng bệnh là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Ngoài ra, việc không tiêm phòng đầy đủ cũng là nguyên nhân dẫn đến sự bùng phát các bệnh sinh sản trong đàn lợn.

II. Điều trị lợn nái

Điều trị lợn nái mắc bệnh sinh sản đòi hỏi sự kết hợp giữa các phương pháp y tế và quản lý chăn nuôi. Nghiên cứu tại trại Hà Duy Văn đã đề xuất một phác đồ điều trị hiệu quả, bao gồm sử dụng kháng sinh, thuốc chống viêm và các biện pháp hỗ trợ như bổ sung dinh dưỡng. Kết quả cho thấy, tỷ lệ khỏi bệnh đạt trên 80% khi áp dụng đúng phác đồ. Việc điều trị kịp thời không chỉ giúp lợn nái phục hồi nhanh chóng mà còn giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho trại chăn nuôi.

2.1. Phác đồ điều trị

Phác đồ điều trị tại trại Hà Duy Văn bao gồm sử dụng kháng sinh như Amoxicillin và Enrofloxacin để kiểm soát nhiễm khuẩn. Các thuốc chống viêm như Dexamethasone được sử dụng để giảm sưng và đau. Ngoài ra, việc bổ sung vitamin và khoáng chất giúp tăng cường sức đề kháng cho lợn nái. Kết quả nghiên cứu cho thấy, phác đồ này giúp giảm tỷ lệ tái phát bệnh và cải thiện sức khỏe tổng thể của đàn lợn.

2.2. Chi phí điều trị

Chi phí điều trị bệnh sinh sản lợn nái tại trại Hà Duy Văn được tính toán dựa trên các loại thuốc và thời gian điều trị. Nghiên cứu chỉ ra rằng, chi phí trung bình cho mỗi lợn nái mắc bệnh là khoảng 500.000 VNĐ. Tuy nhiên, việc đầu tư vào điều trị kịp thời giúp giảm thiểu thiệt hại do bệnh gây ra, đặc biệt là trong các trường hợp bệnh nặng có thể dẫn đến tử vong hoặc mất khả năng sinh sản.

III. Theo dõi sức khỏe lợn

Theo dõi sức khỏe lợn là một phần quan trọng trong quản lý chăn nuôi, đặc biệt là đối với lợn nái sinh sản. Nghiên cứu tại trại Hà Duy Văn đã áp dụng các phương pháp theo dõi sức khỏe định kỳ, bao gồm kiểm tra thể trạng, theo dõi triệu chứng bệnh và đánh giá hiệu quả điều trị. Việc này giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe và đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời, từ đó nâng cao năng suất sinh sản của đàn lợn.

3.1. Phương pháp theo dõi

Các phương pháp theo dõi sức khỏe lợn tại trại Hà Duy Văn bao gồm kiểm tra thể trạng hàng tuần, theo dõi lượng thức ăn và nước uống, cũng như đánh giá các triệu chứng bệnh. Ngoài ra, việc sử dụng các công cụ hỗ trợ như máy đo nhiệt độ và thiết bị kiểm tra nước tiểu giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc theo dõi định kỳ giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và cải thiện sức khỏe tổng thể của đàn lợn.

3.2. Quản lý sức khỏe đàn lợn

Quản lý sức khỏe đàn lợn tại trại Hà Duy Văn bao gồm việc lập kế hoạch tiêm phòng, vệ sinh chuồng trại và cung cấp dinh dưỡng đầy đủ. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc áp dụng các biện pháp quản lý khoa học giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và nâng cao năng suất sinh sản. Đặc biệt, việc tiêm phòng đầy đủ và vệ sinh chuồng trại thường xuyên là yếu tố then chốt trong việc ngăn chặn sự bùng phát các bệnh sinh sản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế đất nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đa dạng hóa các ngành nghề theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trong quá trình từng bước hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, ngành nông nghiệp nước ta cũng phải chuyển mình để phù hợp với xu thế phát triển mới. Để có thể đạt được những thành tựu vượt bậc, ngành nông nghiệp cần chú trọng hơn nữa việc phát triển chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi lợn cần được ưu tiên. Chăn nuôi lợn đã có từ lâu đời, nhiều kinh nghiệm quý báu được tích lũy, lưu truyền qua nhiều thế hệ. Chăn nuôi lợn đã góp phần nâng cao chất lượng bữa ăn hàng ngày, tăng dinh dưỡng cho con người.

Ngoài ra, ngành chăn nuôi lợn còn cung cấp một lượng lớn phân bón cho ngành trồng trọt hay tận dụng xây hầm biogas để làm khí đốt, điện thắp sáng và cung cấp các sản phẩm phụ khác cho ngành công nghiệp chế biến như: da, lông, mỡ, xương… Vì vậy, để phát triển đàn lợn trong mỗi trại, mỗi gia đình một cách nhanh chóng và có chất lượng tốt thì bên cạnh việc cải tạo, chọn lọc giống, việc nâng cao năng suất sinh sản của đàn lợn là rất quan trọng. Khả năng sinh sản của đàn lợn ảnh hưởng bởi nhiều nguyên nhân nhưng nguyên nhân chính gây ra đó là các bệnh sinh sản ở lợn nái như: Viêm tử cung, viêm âm đạo, đẻ khó. Các bệnh này có thể làm giảm hoặc mất khả năng sinh sản ở lợn nái. Xuất phát từ thực tế trên, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài “Theo dõi tình hình nhiễm một số bệnh sinh sản của đàn lợn nái tại trại Hà Duy Văn - phường Lương Châu - thị xã Sông Công - tỉnh Thái Nguyên và phác đồ điều trị”.

Mục tiêu của đề tài Xác định được một số bệnh sinh sản của đàn lợn nái nuôi tại trại và đưa ra được phác đồ điều trị có hiệu quả cao. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Kết quả nghiên cứu của đề tài đóng góp vào nguồn tư liệu về một số bệnh sinh sản trong chăn nuôi lợn nái sinh sản. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu sẽ xác định được bệnh sinh sản thường mắc ở lợn nái, từ đó đề xuất các biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả.

e 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Đặc điểm cấu tạo cơ quan sinh dục của lợn nái Trong cơ quan sinh sản, bộ phận sinh dục của lợn cái được chia thành bộ phận sinh dục bên ngoài (âm môn, âm vật, tiền đình) và bộ phận sinh dục bên trong (buồng trứng, ống dẫn trứng, tử cung, âm đạo).  Bộ phận sinh dục ngoài.

Bộ phận sinh dục ngoài: là phần có thể nhìn thấy, sờ thấy và quan sát được, bao gồm: âm hộ, âm vật, tiền đình.  Âm hộ (vulva): Âm hộ hay còn gọi là âm môn, nằm dưới hậu môn. Bên ngoài có 2 môi đính với nhau ở mép trên và mép dưới. Trên hai môi của mỗi âm hộ có sắc tố đen, tuyến mồ hôi, tuyến bã tiết ra chất nhờn trong và hơi dính.

 Âm vật (Clitoris): - Nằm ở phía dưới hai mép của âm hộ. Âm vật có cấu tạo như dương vật nhưng thu nhỏ lại và là tạng cương của đường sinh dục cái, được dính vào phần trên khớp bán động ngồi, bị bao xung quanh bởi cơ ngồi hổng. - Âm vật được phủ bởi lớp niêm mạc có chứa các đầu mút thần kinh cảm giác, lớp thể hổng và tổ chức liên kết bao bọc gọi là mạc âm vật.  Tiền đình (Vestibulum vaginae sinusinogenitalis): - Tiền đình là giới hạn giữa âm đạo và âm môn.

Trong tiền đình có màng trinh, phía trước màng trinh là âm môn, phía sau màng trinh là âm đạo. - Màng trinh là một nếp gấp gồm 2 lá, phía trước thông với âm đạo, phía sau thông với âm hộ. Màng trinh gồm các sợi cơ đàn hồi ở giữa và do 2 lá niêm mạc gấp lại thành một nếp. - Lỗ niệu đạo ở sau và dưới màng trinh.

e 4 - Hành tiền đình là 2 tạng cương ở 2 bên lỗ niệu đạo. Cấu tạo giống thể hổng ở bao dương vật của con đực. Tiền đình có một số tuyến, các tuyến này xếp theo hàng chéo, hướng quay về âm vật.  Bộ phận sinh dục bên trong  Buồng trứng (Ovarium): Buồng trứng ở động vật có vú lưu lại trong xoang bụng, phát triển thành một cặp.

Buồng trứng được hình thành trong giai đoạn phôi thai hoặc vào lúc con vật mới sinh ra. Hình dáng và kích thước của buồng trứng biến đổi theo giai đoạn của chu kì sinh dục và chịu ảnh hưởng của tuổi, đặc điểm cá thể, chế độ dinh dưỡng. - Cấu tạo: Phía ngoài buồng trứng được bao bọc bởi một lớp màng liên kết sợi, chắc như màng dịch hoàn. Phía trong buồng trứng được chia làm hai miền là miền vỏ và miền tủy.

Miền tủy có nhiều mạch máu, tổ chức liên kết dày đặc đảm bảo nhiệm vụ nuôi dưỡng và bảo vệ. Miền tủy đảm bảo quá trình phát triển của trứng đến khi trứng chín và rụng. Miền vỏ bao gồm ba phần: Tế bào trứng nguyên thủy, thể vàng và tế bào hình hạt. Tế bào trứng nguyên thủy hay còn gọi là trứng non nằm dưới lớp màng của buồng trứng.

Khi noãn nang chín, các tế bào nang bao quanh tế bào trứng phân chia thành nhiều tế bào có hình hạt (strarum glannulosum). Noãn bào ngày càng phát triển thì các tế bào nang tiêu tan tạo thành xoang chứa dịch. Các tầng tế bào còn lại phát triển lồi lên trên tạo thành một lớp màng bao bọc, ở ngoài có chỗ dày lên để chứa trứng (ovum). Hình dáng của buồng trứng rất đa dạng nhưng phần lớn có hình bầu dục hoặc hình ovan dẹt, không có lõm rụng trứng.

- Buồng trứng của gia súc có chức năng sinh ra trứng và tiết dịch nội tiết. - Buồng trứng có hai chức năng cơ bản là tạo giao tử cái và tiết các hocmon: Estrogen, Progesterone, Oxytocin, Relaxin và Inhibin. Các hocmon này tham gia vào việc điều khiển chu kỳ sinh sản của lợn cái. Estrogen cần thiết cho sự phát triển của tử cung và hệ thống ống dẫn của tuyến vú.

Progesterone do thể vàng tiết ra giúp duy trì sự mang thai do nó kích thích sự phân tiết của tử cung để nuôi dưỡng thai, e 5 ức chế sự co thắt của tử cung và phát triển nang tạo sữa của tuyến vú. Oxytoxin được tiết chủ yếu bởi phần sau của tuyến yên nhưng cũng dược tiết bởi thể vàng ở buồng trứng khi thú gần sinh, nó làm co thắt cơ tử cung trong lúc sinh đẻ và cũng làm co thắt cơ trơn tuyến vú để thải sữa. Ở lợn, Relaxin do thể vàng tiết ra để gây dãn nở xương chậu, làm dãn và mềm cổ tử cung, do đó mở rộng đường sinh dục khi gần sinh. Inhibin có tác dụng ức chế sự phân tiết kích tố noãn (FSH) từ tuyến yên, do đó ức chế sự phát triển nang noãn theo chu kỳ.

- Trên buồng trứng có từ 70.000 noãn bào ở các giai đoạn khác nhau, tầng ngoài cùng là những noãn bào sơ cấp phân bố tương đối đều, tầng trong là những noãn bào thứ cấp đang sinh trưởng, khi noãn bào chín sẽ nổi lên bề mặt buồng trứng. - Có 4 loại noãn nang trong buồng trứng: noãn nang nguyên thuỷ, noãn nang bậc một, noãn nang bậc hai, noãn nang bậc ba. - Buồng trứng của lợn hình chùm dâu, có màu hồng vân, kích thước noãn bào thành thục 0,8 -1,2 cm.  Ống dẫn trứng (Oviductus): - Ống dẫn trứng còn gọi là vòi Fallop, nằm ở màng treo buồng trứng.

Đường kính ống dẫn trứng 0,2 - 0,4 mm, được chia làm hai đoạn là ống dẫn trứng phía buồng trứng, ống dẫn trứng phía sừng tử cung. - Cấu tạo Ống dẫn trứng (vòi Fallop) gồm có phễu, phần rộng và phần eo. Phễu mở ra để tiếp nhận noãn và có những sợi lông nhung để gia tăng diện tích tiếp xúc với buồng trứng khi xuất noãn. Phễu tiếp nối với phần rộng.

Phần rộng chiếm khoảng 1/2 chiều dài của ống dẫn trứng, đường kính tương đối lớn và mặt trong có nhiều nếp gấp với tế bào biểu mô có lông nhỏ. Phần eo nối tiếp sừng tử cung, nó có thành dày hơn phần rộng và ít nếp gấp hơn.  Tử cung (dạ con): Tử cung gồm có hai sừng tử cung, một thân và một cổ tử cung. Ở lợn, tử cung thuộc loại hai sừng, các sừng gấp nếp hoặc quăn lại và có độ dài đến hơn 1m trong khi thân tử cung lại ngắn.

Độ dài này phù hợp cho việc mang e 6 nhiều thai. Cả hai mặt của tử cung được đính vào khung chậu và thành bụng bằng dây chằng rộng. Các tuyến nội mạc tử cung có cấu trúc hình nhánh, cuộn hoặc hình ống chúng tiết ra dịch và đổ vào bề mặt nội mạc tử cung.  Cổ tử cung: Cổ tử cung là tổ chức sợi mà mô liên kết chiếm ưu thế kết hợp với sự có mặt của một ít cơ trơn.

Cổ tử cung có đặc trưng là một thành dày và một xoang chậu hẹp, cổ tử cung lợn có các vòng sắp xếp giống như các xoắn mở nút chai để tiếp thu phần xoắn của quy đầu lợn đực.  Âm đạo: Âm đạo có cấu tạo như một ống cơ. Âm đạo lợn dài 10-12cm. Ở lợn, biểu mô âm đạo tăng lên về độ cao tối đa vào lúc động dục và thấp nhất ở các ngày 12-16, các lớp biểu mặt của biểu mô âm đạo bong ra ở các ngày 4 và 14.

Khả năng co rút ở âm đạo đóng vai trò chính trong việc đáp ứng tính dục và cho sự vận chuyển của tinh trùng. Sự co rút của âm đạo, dạ con và ống dẫn trứng được kích thích bởi dịch thể bài tiết vào trong âm đạo trong quá trình kích thích trước lúc giao phối. Dịch âm đạo chủ yếu là chất thấm qua thành âm đạo, hỗn hợp với các chất tiết của âm hộ từ các tuyến ba nhờn và các tuyến mồ hôi, lẫn với dịch nhầy của cổ tử cung, các dịch nội mạc tử cung, ống dẫn trứng và và các tế bào bong ra từ biểu mô âm đạo. Sinh lý sinh sản của lợn nái  Sinh lý sinh dục của lợn nái Sinh lý sinh dục của lợn nái được biểu hiện ở các chỉ tiêu: Tuổi động dục lần đầu, thời gian động dục, tuổi phối giống lần đầu, chu kì động dục, tuổi đẻ lứa đầu, thời gian động dục trở lại.