Luận văn thạc sĩ theo dõi tình hình nhiễm một số bệnh sinh sản của đàn lợn nái tại trại hà duy văn phường lương châu thị xã sông công tỉnh thái nguyên và phác đồ điều trị

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tình hình nhiễm bệnh sinh sản ở đàn lợn nái tại trại Hà Duy Văn, Sông Công, Thái Nguyên và đề xuất phác đồ điều trị hiệu quả.

• Tác giả: Hoàng Thị Hồng
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Thị Bích Ngọc
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Sư phạm kỹ thuật nông nghiệp
• Đề tài: Theo dõi tình hình nhiễm một số bệnh sinh sản của đàn lợn nái tại trại Hà Duy Văn - phường Lương Châu - thị xã Sông Công - tỉnh Thái Nguyên và phác đồ điều trị
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ, KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Đặc điểm cấu tạo cơ quan sinh dục của lợn nái
• 2.3. Sinh lý sinh sản của lợn nái
• 2.4. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.4.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.4.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.1. Phương pháp theo dõi
• 3.4.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Tình hình chăn nuôi và thú y của trại Hà Duy Văn - Phường Lương Châu- thị xã Sông Công - tỉnh Thái Nguyên
• 4.1.1. Tình hình chăn nuôi
• 4.1.2. Tình hình thú y tại trại
• 4.2. Tình hình dịch bệnh và kết quả điều trị một số bệnh trên đàn lợn nái sinh sản
• 4.2.1. Kết quả theo dõi một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại
• 4.2.2. Tỷ lệ mắc một số bệnh sinh sản của đàn nái nuôi tại trại theo lứa đẻ
• 4.2.3. Tỷ lệ mắc một số bệnh sinh sản của đàn nái nuôi tại trại theo tháng
• 4.2.4. Triệu chứng của một số bệnh sinh sản ở lợn nái
• 4.2.5. Kết quả điều trị một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái nuôi tại trại
• 4.2.6. Tỷ lệ lợn nái tái phát các bệnh sinh sản sau khi đã điều trị khỏi
• 4.2.7. Chi phí sử dụng thuốc trong điều trị
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• I. Tiếng Việt
• II. Tiếng Anh
• III. Các tài liệu tham khảo từ internet

Tóm tắt

I. Bệnh sinh sản lợn nái

Bệnh sinh sản lợn nái là một vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất sinh sản của đàn lợn. Các bệnh phổ biến bao gồm viêm tử cung, viêm âm đạo và đẻ khó. Những bệnh này không chỉ làm giảm khả năng sinh sản mà còn gây thiệt hại kinh tế lớn cho các trại chăn nuôi. Nghiên cứu tại trại Hà Duy Văn, Thái Nguyên đã xác định tỷ lệ mắc bệnh sinh sản cao ở lợn nái, đặc biệt là trong các lứa đẻ đầu tiên. Việc theo dõi và phát hiện sớm các triệu chứng bệnh là yếu tố then chốt để ngăn chặn sự lây lan và giảm thiểu thiệt hại.

1.1. Triệu chứng bệnh sinh sản

Các triệu chứng của bệnh sinh sản lợn nái bao gồm sưng âm hộ, chảy dịch bất thường, giảm ăn và sốt. Viêm tử cung thường đi kèm với dịch mủ có mùi hôi, trong khi đẻ khó có thể dẫn đến tử vong nếu không được can thiệp kịp thời. Nghiên cứu tại trại Hà Duy Văn cho thấy, các triệu chứng này xuất hiện nhiều nhất ở lợn nái trong giai đoạn sau sinh và cai sữa. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bệnh giúp tăng hiệu quả điều trị và giảm tỷ lệ tái phát.

1.2. Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân chính của bệnh sinh sản lợn nái bao gồm vệ sinh chuồng trại kém, dinh dưỡng không đầy đủ và quản lý chăn nuôi thiếu khoa học. Nghiên cứu tại Thái Nguyên chỉ ra rằng, việc sử dụng nguồn thức ăn không đảm bảo chất lượng và thiếu các biện pháp phòng bệnh là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Ngoài ra, việc không tiêm phòng đầy đủ cũng là nguyên nhân dẫn đến sự bùng phát các bệnh sinh sản trong đàn lợn.

II. Điều trị lợn nái

Điều trị lợn nái mắc bệnh sinh sản đòi hỏi sự kết hợp giữa các phương pháp y tế và quản lý chăn nuôi. Nghiên cứu tại trại Hà Duy Văn đã đề xuất một phác đồ điều trị hiệu quả, bao gồm sử dụng kháng sinh, thuốc chống viêm và các biện pháp hỗ trợ như bổ sung dinh dưỡng. Kết quả cho thấy, tỷ lệ khỏi bệnh đạt trên 80% khi áp dụng đúng phác đồ. Việc điều trị kịp thời không chỉ giúp lợn nái phục hồi nhanh chóng mà còn giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho trại chăn nuôi.

2.1. Phác đồ điều trị

Phác đồ điều trị tại trại Hà Duy Văn bao gồm sử dụng kháng sinh như Amoxicillin và Enrofloxacin để kiểm soát nhiễm khuẩn. Các thuốc chống viêm như Dexamethasone được sử dụng để giảm sưng và đau. Ngoài ra, việc bổ sung vitamin và khoáng chất giúp tăng cường sức đề kháng cho lợn nái. Kết quả nghiên cứu cho thấy, phác đồ này giúp giảm tỷ lệ tái phát bệnh và cải thiện sức khỏe tổng thể của đàn lợn.

2.2. Chi phí điều trị

Chi phí điều trị bệnh sinh sản lợn nái tại trại Hà Duy Văn được tính toán dựa trên các loại thuốc và thời gian điều trị. Nghiên cứu chỉ ra rằng, chi phí trung bình cho mỗi lợn nái mắc bệnh là khoảng 500.000 VNĐ. Tuy nhiên, việc đầu tư vào điều trị kịp thời giúp giảm thiểu thiệt hại do bệnh gây ra, đặc biệt là trong các trường hợp bệnh nặng có thể dẫn đến tử vong hoặc mất khả năng sinh sản.

III. Theo dõi sức khỏe lợn

Theo dõi sức khỏe lợn là một phần quan trọng trong quản lý chăn nuôi, đặc biệt là đối với lợn nái sinh sản. Nghiên cứu tại trại Hà Duy Văn đã áp dụng các phương pháp theo dõi sức khỏe định kỳ, bao gồm kiểm tra thể trạng, theo dõi triệu chứng bệnh và đánh giá hiệu quả điều trị. Việc này giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe và đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời, từ đó nâng cao năng suất sinh sản của đàn lợn.

3.1. Phương pháp theo dõi

Các phương pháp theo dõi sức khỏe lợn tại trại Hà Duy Văn bao gồm kiểm tra thể trạng hàng tuần, theo dõi lượng thức ăn và nước uống, cũng như đánh giá các triệu chứng bệnh. Ngoài ra, việc sử dụng các công cụ hỗ trợ như máy đo nhiệt độ và thiết bị kiểm tra nước tiểu giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc theo dõi định kỳ giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và cải thiện sức khỏe tổng thể của đàn lợn.

3.2. Quản lý sức khỏe đàn lợn

Quản lý sức khỏe đàn lợn tại trại Hà Duy Văn bao gồm việc lập kế hoạch tiêm phòng, vệ sinh chuồng trại và cung cấp dinh dưỡng đầy đủ. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc áp dụng các biện pháp quản lý khoa học giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và nâng cao năng suất sinh sản. Đặc biệt, việc tiêm phòng đầy đủ và vệ sinh chuồng trại thường xuyên là yếu tố then chốt trong việc ngăn chặn sự bùng phát các bệnh sinh sản.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa và hiện đại hóa, ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam giữ vai trò then chốt trong việc cung cấp nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng, cung cấp phân bón cho ngành trồng trọt, khai thác khí sinh học biogas và cung ứng phụ phẩm cho ngành công nghiệp chế biến. Nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và chất lượng đàn giống, việc duy trì và tối ưu hóa năng suất sinh sản của đàn lợn nái là yêu cầu có tính chất quyết định đối với các cơ sở chăn nuôi tập trung. Tuy nhiên, khả năng sinh sản của đàn nái thường xuyên bị đe dọa bởi các hội chứng bệnh lý sản khoa như viêm tử cung, viêm vú và hiện tượng đẻ khó. Những bệnh lý này không chỉ làm giảm tiết sữa, gây suy dinh dưỡng và tiêu chảy ở lợn con theo mẹ, mà còn trực tiếp gây tổn thương đường sinh dục, dẫn đến tình trạng chậm động dục trở lại, vô sinh hoặc buộc phải loại thải nái sớm. Xuất phát từ thực tế sản xuất tại cơ sở, đề tài "Theo dõi tình hình nhiễm một số bệnh sinh sản của đàn lợn nái tại trại Hà Duy Văn - phường Lương Châu - thị xã Sông Công - tỉnh Thái Nguyên và phác đồ điều trị" được thực hiện nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn về kiểm soát dịch bệnh sinh sản.

Văn bản xác định cụ thể các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Xác định tình hình và tỷ lệ mắc một số bệnh sinh sản thường gặp (viêm tử cung, viêm vú, đẻ khó) trên đàn lợn nái nuôi tại trại theo các yếu tố lứa đẻ và thời gian (tháng theo dõi).
2. Khảo sát các biểu hiện và triệu chứng lâm sàng đặc trưng của từng thể bệnh trên đàn nái sau khi sinh.
3. Thử nghiệm, so sánh hiệu lực điều trị và theo dõi tỷ lệ tái phát của hai phác đồ kháng sinh toàn thân (Shotapen LA và Dufamox-G 150/40 INJ) kết hợp can thiệp cục bộ và hộ lý trị liệu, từ đó đề xuất giải pháp kiểm soát bệnh hiệu quả cho cơ sở chăn nuôi.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khóa luận được giới hạn như sau:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái đang trong giai đoạn sinh sản; các ca bệnh lý sản khoa phát sinh (viêm tử cung, viêm vú, đẻ khó); các loại thuốc kháng sinh, trợ lực và hormone can thiệp điều trị.
• Phạm vi không gian: Trại chăn nuôi lợn tư nhân Hà Duy Văn, phường Lương Châu, thị xã Sông Công, tỉnh Thái Nguyên (quy mô 85 lợn nái và 455 lợn thịt vào giai đoạn nghiên cứu).
• Phạm vi thời gian: Quá trình theo dõi, thu thập dữ liệu và thử nghiệm lâm sàng được tiến hành từ ngày 02/03/2015 đến ngày 24/05/2015.

---

Cơ sở khoa học và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận được xây dựng trên nền tảng giải phẫu học, sinh lý học sinh sản gia súc và bệnh lý học thú y chuyên sâu về lợn nái:

• Cơ sở giải phẫu và sinh lý sinh sản: Khóa luận hệ thống hóa cấu tạo cơ quan sinh dục lợn cái gồm bộ phận bên ngoài (âm môn, âm vật, tiền đình) và bộ phận bên trong (buồng trứng hình chùm dâu chứa noãn nang qua các giai đoạn phát triển, ống dẫn trứng, tử cung hai sừng dài trên 1 mét thích ứng mang đa thai, cổ tử cung có các gờ xoắn ốc phù hợp quy đầu lợn đực, và âm đạo dài 10–12 cm). Về sinh lý, chu kỳ động dục dao động từ 18–21 ngày; thời gian mang thai trung bình 114 ngày (113–118 ngày); quá trình tiết sữa vận hành theo cơ chế phản xạ thần kinh - thể dịch thông qua hormone kích dục oxytocin từ tuyến yên.
• Căn bệnh học sản khoa: Tác giả phân tích các yếu tố gây bệnh chính bao gồm sai sót về dinh dưỡng (thừa/thiếu protein, thừa tinh bột gây thai to, thiếu vitamin A gây sừng hóa niêm mạc và sót nhau), vệ sinh môi trường chuồng trại kém, tiểu khí hậu nóng ẩm, lứa đẻ quá non hoặc quá già, thao tác đỡ đẻ can thiệp móc thai bằng tay không đúng kỹ thuật gây xây xát đường sinh dục, và nhiễm trùng cơ hội do các vi khuẩn thường trực như Staphylococcus, Streptococcus, Escherichia coli, Klebsiella, Proteus.
• Phương pháp điều tra dịch tễ và theo dõi lâm sàng: Theo dõi trực tiếp toàn bộ 37 lợn nái đẻ trong thời gian thực tập. Tiến hành lập sổ theo dõi hàng ngày, ghi nhận thân nhiệt, tần số hô hấp, trạng thái ăn uống, tình trạng sản dịch chảy ra từ âm hộ và biến đổi của bầu vú. Sử dụng mỏ vịt kết hợp đèn pin soi kiểm tra cổ tử cung và âm đạo khi triệu chứng bên ngoài không rõ. Trong các ca viêm thể ẩn, tác giả áp dụng phản ứng hóa học tìm chất nhầy muxin: nhỏ 1 ml dung dịch axit axetic 1% vào dịch nhờn âm đạo; nếu xuất hiện kết tủa đục (phản ứng dương tính) thì xác định nái bị viêm tử cung.
• Phương pháp bố trí thí nghiệm điều trị: Lợn nái mắc bệnh được phân bổ vào 2 lô thử nghiệm tương đương để đánh giá hai phác đồ điều trị kết hợp:
  • Viêm tử cung: Cả hai lô đều được điều trị cục bộ bằng thụt rửa tử cung bằng 2000–4000 ml dung dịch thuốc tím (KMnO4) 0,1% (1–2 lần/ngày, liên tục 3 ngày) qua ống dẫn tinh nhân tạo đưa sâu 35–40 cm, kết hợp tiêm bắp Oxytocin (2–3 ml/con) và Vitamin B1 (1 ml/5–10 kg thể trọng). Về kháng sinh toàn thân: Phác đồ 1 tiêm bắp Shotapen LA (1 ml/10 kg thể trọng, tiêm nhắc lại sau 72 giờ); Phác đồ 2 tiêm bắp Dufamox-G 150/40 INJ (1 ml/10 kg thể trọng, tiêm nhắc lại sau 48 giờ).
  • Viêm vú: Cả hai lô áp dụng điều trị cục bộ bằng chườm đá lạnh lên bầu vú (1–2 lần/ngày), vắt kiệt sữa viêm (2–3 lần/ngày) và tiêm thuốc kháng viêm/trợ lực Dexa-Tiêm. Kháng sinh toàn thân của Phác đồ 1 dùng Shotapen LA (1 ml/10 kg thể trọng, nhắc lại sau 72 giờ); Phác đồ 2 dùng Dufamox-G 150/40 INJ (1 ml/10 kg thể trọng, nhắc lại sau 48 giờ).
• Phương pháp xử lý số liệu: Toàn bộ số liệu dịch tễ, tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ điều trị khỏi và tỷ lệ tái phát được tổng hợp, xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel.

---

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Cấu trúc nội dung khóa luận được trình bày tuần tự qua 5 phần chính theo quy chuẩn học thuật của Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên:

Phần 1: Mở đầu

Tác giả nêu bật tầm quan trọng của ngành chăn nuôi lợn đối với sự nghiệp phát triển kinh tế nông nghiệp nước ta trong giai đoạn hội nhập. Nêu rõ vấn đề tồn tại trong chăn nuôi nái sinh sản là các bệnh viêm nhiễm đường sinh dục và đẻ khó gây suy giảm năng suất đàn giống, kéo dài thời gian lứa đẻ và phát sinh chi phí thú y. Phần này xác định mục tiêu đề tài, khẳng định ý nghĩa khoa học trong việc bổ sung nguồn dẫn liệu bệnh lý sản khoa thú y và ý nghĩa thực tiễn trong việc xây dựng quy trình phòng trị bệnh có hiệu quả cho trại chăn nuôi.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Phần tổng quan phân tích sâu sắc các tài liệu chuyên ngành trong và ngoài nước:

• Mô tả chi tiết giải phẫu học cấu tạo đường sinh dục ngoài và đường sinh dục trong của lợn nái; cơ chế hoạt động của các kích tố buồng trứng và tuyến yên (FSH, LH, Estrogen, Progesterone, Oxytocin, Relaxin, Inhibin).
• Phân tích các chỉ tiêu sinh lý sinh sản quan trọng: tuổi thành thục về tính, tuổi phối giống lần đầu (khuyến cáo nái ngoại cho phối lúc 9 tháng tuổi, khối lượng 65–80 kg), chu kỳ động dục, diễn biến ba giai đoạn động dục và thời điểm phối giống kép tối ưu (chiều ngày thứ 3 và sáng ngày thứ 4 tính từ khi bắt đầu có triệu chứng động dục).
• Khái quát nguyên nhân, cơ chế sinh bệnh, triệu chứng theo từng thể bệnh lâm sàng (viêm tử cung thể nhẹ, vừa, nặng; viêm vú thể thanh dịch, cata, mủ, fibrin, áp xe; các trường hợp sai lệch tư thế thai khi đẻ khó) và phương pháp can thiệp.
• Rà soát các công trình nghiên cứu quốc tế (Boqvist và cộng sự khảo sát huyết thanh học Leptospira tại Việt Nam; nghiên cứu của Williamson, Andrew Gresham về các tác nhân truyền nhiễm và phi truyền nhiễm) cùng các nghiên cứu trong nước (Trần Minh Châu, Trương Lăng, Nguyễn Văn Thanh, Phạm Hữu Doanh, Hội Chăn nuôi Việt Nam) về phương pháp dùng thuốc, kỹ thuật thụt rửa và can thiệp sản khoa.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết địa điểm nghiên cứu tại trại lợn Hà Duy Văn; thời gian thực hiện trong 3 tháng; kế hoạch bố trí theo dõi lâm sàng hàng ngày trên 37 nái đẻ; các chỉ tiêu theo dõi về tỷ lệ mắc bệnh theo lứa đẻ và thời gian; thiết kế nghiệm thức so sánh hiệu lực lâm sàng của hai phác đồ điều trị kháng sinh (Shotapen LA đối chứng với Dufamox-G 150/40 INJ); công thức tính tỷ lệ nhiễm bệnh, tỷ lệ khỏi và tỷ lệ tái phát.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu

Đây là phần trọng tâm chứa đựng các dữ liệu thực nghiệm thu thập trực tiếp tại trại:

• Tình hình chăn nuôi và thú y: Đánh giá sự tăng trưởng quy mô đàn nái từ năm 2012 (40 con) đến tháng 5/2015 (85 con, tăng 112,5%), trong đó nái cơ bản tăng từ 10 con lên 38 con (tăng 280%). Khảo sát quy trình tiêm phòng định kỳ nghiêm ngặt đối với lợn con (cầu trùng, suyễn, dịch tả, lở mồm long móng) và lợn nái (khô thai, tiêu chảy cấp, lở mồm long móng, dịch tả, giả dại), cùng biện pháp định kỳ trộn kháng sinh Hanflor 4% (Florfenicol) phòng bệnh hô hấp.
• Tình hình nhiễm bệnh sinh sản: Ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh trên 37 nái theo dõi: viêm tử cung chiếm cao nhất (27,03%), đẻ khó (13,51%), viêm vú (10,81%).
• Dịch tễ học theo lứa đẻ: Phân tích quy luật mắc bệnh tập trung nhiều nhất ở lứa 1–2 (viêm tử cung 36,36%, đẻ khó 18,18%) và lứa >6 (viêm tử cung 28,57%, viêm vú 28,57%, đẻ khó 28,57%), trong khi các lứa trung gian (>2–4 và >4–6) có tỷ lệ thấp hơn rõ rệt.
• Dịch tễ học theo tháng: Tháng 3 có tỷ lệ mắc cao nhất (viêm tử cung 33,33%, viêm vú và đẻ khó đều 16,66%) do chịu tác động bất lợi của thời tiết giao mùa nóng ẩm và mưa nhiều; tháng 4 có tỷ lệ mắc thấp nhất (viêm tử cung 21,43%, viêm vú và đẻ khó đều 7,14%).
• Đặc điểm triệu chứng: 94,74% ca bệnh biểu hiện triệu chứng lâm sàng điển hình (sốt, bỏ ăn, chảy mủ âm hộ, bầu vú căng cứng đổi màu); 1 ca thể ẩn (5,26%) được xác định chính xác qua phản ứng kết tủa muxin.
• Kết quả điều trị và tái phát: Cả hai phác đồ đều cho tỷ lệ điều trị khỏi ban đầu đạt 100%. Tuy nhiên, sau điều trị khỏi, phác đồ 2 (Dufamox-G 150/40 INJ) có 1 ca tái phát viêm tử cung (tỷ lệ tái phát 20,00%), trong khi phác đồ 1 (Shotapen LA) không có ca nào tái phát (0,00%).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đúc kết các chỉ số then chốt về dịch tễ và hiệu lực điều trị; kiến nghị người chăn nuôi tuân thủ quy trình sát trùng dụng cụ đỡ đẻ và thụ tinh nhân tạo, hạn chế tối đa việc móc thai bằng tay, cải thiện chế độ vận động cho nái chửa và áp dụng phác đồ Shotapen LA để dứt điểm bệnh lý viêm tử cung.

---

Kết quả và đóng góp

Các kết quả thực nghiệm định lượng

Khóa luận cung cấp các bảng số liệu chi tiết phản ánh toàn diện tình hình chăn nuôi, dịch tễ học bệnh sinh sản và hiệu quả can thiệp điều trị tại cơ sở:

Bảng 1: Cơ cấu đàn lợn nái tại trại Hà Duy Văn giai đoạn 2012 – tháng 5/2015

Năm	Nái hậu bị (con)	Nái kiểm định (con)	Nái cơ bản (con)	Tổng đàn nái (con)
2012	30	0	10	40
2013	25	25	10	60
2014	25	20	28	73
Tháng 1 – 5/2015	30	17	38	85

Bảng 2: Tỷ lệ mắc một số bệnh sinh sản trên 37 nái theo dõi tại trại

Tên bệnh	Số nái theo dõi (con)	Số nái mắc bệnh (con)	Tỷ lệ mắc (%)
Viêm tử cung	37	10	27,03
Viêm vú	37	4	10,81
Đẻ khó	37	5	13,51

Bảng 3: Tỷ lệ mắc bệnh sinh sản phân bố theo lứa đẻ của lợn nái

Lứa đẻ	Số nái theo dõi (con)	Viêm tử cung: Mắc (con)	Viêm tử cung: Tỷ lệ (%)	Viêm vú: Mắc (con)	Viêm vú: Tỷ lệ (%)	Đẻ khó: Mắc (con)	Đẻ khó: Tỷ lệ (%)
Lứa 1 – 2	11	4	36,36	1	9,09	2	18,18
Lứa >2 – 4	8	2	25,00	0	0,00	0	0,00
Lứa >4 – 6	11	2	18,18	1	9,09	1	9,09
Lứa >6	7	2	28,57	2	28,57	2	28,57
Tổng cộng	37	10	27,03	4	10,81	5	13,51

Bảng 4: Diễn biến tỷ lệ mắc bệnh sinh sản theo tháng theo dõi trong năm 2015

Tháng	Số nái theo dõi (con)	Viêm tử cung: Mắc (con)	Viêm tử cung: Tỷ lệ (%)	Viêm vú: Mắc (con)	Viêm vú: Tỷ lệ (%)	Đẻ khó: Mắc (con)	Đẻ khó: Tỷ lệ (%)
Tháng 3/2015	12	4	33,33	2	16,66	2	16,66
Tháng 4/2015	14	3	21,43	1	7,14	1	7,14
Tháng 5/2015	11	3	27,27	1	9,09	2	18,18
Tổng cộng	37	10	27,03	4	10,81	5	13,51

Bảng 5: Kết quả điều trị và tỷ lệ tái phát bệnh sau điều trị giữa 2 phác đồ

Tên bệnh	Phác đồ thử nghiệm	Thuốc kháng sinh chính	Số nái điều trị (con)	Số nái khỏi (con)	Tỷ lệ khỏi (%)	Số nái tái phát (con)	Tỷ lệ tái phát (%)
Viêm tử cung	Phác đồ 1	Shotapen LA	5	5	100,00	0	0,00
	Phác đồ 2	Dufamox-G 150/40 INJ	5	5	100,00	1	20,00
Viêm vú	Phác đồ 1	Shotapen LA	2	2	100,00	0	0,00
	Phác đồ 2	Dufamox-G 150/40 INJ	2	2	100,00	0	0,00

Đóng góp thực tiễn và giải pháp đề xuất

• Giải pháp kỹ thuật can thiệp: Tác giả khẳng định tầm quan trọng của việc kết hợp chặt chẽ giữa can thiệp cơ giới/cục bộ (thụt rửa sạch sản dịch viêm bằng dung dịch KMnO4 0,1%, chườm đá giảm viêm bầu vú, kích thích tống dịch bằng Oxytocin) với điều trị kháng sinh toàn thân.
• Lựa chọn thuốc tối ưu: Mặc dù cả hai loại kháng sinh đều đạt tỷ lệ điều trị khỏi lâm sàng 100%, Shotapen LA thể hiện ưu thế vượt trội khi duy trì hiệu lực kéo dài (tiêm nhắc lại sau 72 giờ thay vì 48 giờ) và không ghi nhận ca tái phát nào, trong khi Dufamox-G 150/40 INJ ghi nhận tỷ lệ tái phát viêm tử cung 20%.
• Khuyến cáo quản lý trang trại: Đề xuất các giải pháp kỹ thuật cụ thể: tập huấn công nhân về quy trình vô trùng dụng cụ thụ tinh nhân tạo; hạn chế thói quen dùng tay móc thai khi đỡ đẻ; cho nái vận động hợp lý trong thai kỳ để tăng trương lực cơ; kiểm soát chặt chẽ nhiệt độ và độ ẩm chuồng nuôi trong giai đoạn chuyển mùa (đặc biệt là tháng 3 nóng ẩm) nhằm ức chế vi khuẩn cơ hội phát triển.
• Đóng góp so với các nghiên cứu trước: Kết quả nghiên cứu tại trại Hà Duy Văn củng cố phát hiện của Nguyễn Văn Thanh (2003, 2007) về quy luật phân bố viêm tử cung tập trung vào nhóm nái đẻ lứa đầu (do đường sinh dục hẹp, dễ tổn thương) và nhóm nái già đẻ trên 6 lứa (do mô đàn hồi kém, cổ tử cung đóng chậm), đồng thời cung cấp dữ liệu thực chứng mới về hiệu lực của các dòng kháng sinh tác dụng kéo dài thế hệ mới trên địa bàn thị xã Sông Công, tỉnh Thái Nguyên.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận thể hiện một số giới hạn xuất phát từ phạm vi và điều kiện thực hiện tại cơ sở:

• Hạn chế:
  • Quy mô mẫu nghiên cứu điều trị còn nhỏ (chỉ thử nghiệm trên 10 nái viêm tử cung và 4 nái viêm vú), do phụ thuộc hoàn toàn vào số ca phát sinh tự nhiên tại một trang trại tư nhân.
  • Thời gian theo dõi ngắn (chưa đầy 3 tháng: từ tháng 3 đến tháng 5/2015), chưa bao quát được toàn diện diễn biến dịch tễ qua các mùa còn lại trong năm (mùa hè nắng gắt và mùa đông lạnh khô).
  • Chưa tiến hành lấy mẫu bệnh phẩm để nuôi cấy phân lập xác định danh tính vi khuẩn gây bệnh cụ thể và thực hiện kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm; các phân tích nguyên nhân vi sinh vật chủ yếu dựa vào tổng quan lý thuyết.
  • Dữ liệu hạch toán chi phí sử dụng thuốc trong văn bản chưa được thể hiện đầy đủ các con số tổng kết ở bảng mục lục chi phí.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng phạm vi và thời gian nghiên cứu qua trọn vẹn chu kỳ 12 tháng tại nhiều cơ sở chăn nuôi khác nhau trên địa bàn tỉnh để đánh giá biến thiên mùa vụ chuẩn xác hơn.
  • Kết hợp xét nghiệm vi sinh chuyên sâu: lấy dịch viêm tử cung và sữa viêm để định danh vi khuẩn (E. coli, Streptococcus, Staphylococcus), thực hiện kháng sinh đồ nhằm đánh giá mức độ kháng thuốc của vi khuẩn thực địa.
  • Theo dõi dài hạn hiệu quả sinh sản của lợn nái sau khi điều trị khỏi ở các lứa đẻ tiếp theo, bao gồm các chỉ tiêu: tỷ lệ thụ thai lại, số con sơ sinh/lứa, khối lượng sơ sinh và tỷ lệ sống của đàn con.

---

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng độc giả sau:

• Sinh viên, học viên ngành Chăn nuôi, Thú y và Sư phạm Kỹ thuật Nông nghiệp: Tài liệu cung cấp ví dụ mẫu mực về phương pháp bố trí một nghiên cứu dịch tễ lâm sàng tại trang trại, phương pháp quan sát triệu chứng, cách thức xử lý số liệu thống kê sinh học và quy trình làm khóa luận tốt nghiệp thực nghiệm.
• Kỹ thuật viên thú y, chủ trang trại chăn nuôi lợn: Phần quy trình điều trị kết hợp (thụt rửa thuốc tím 0,1%, tiêm Oxytocin và sử dụng Shotapen LA tiêm nhắc lại sau 72 giờ) là hướng dẫn can thiệp có tính ứng dụng cao, giúp giải quyết triệt để bệnh viêm tử cung và giảm thiểu nguy cơ tái phát.
• Cán bộ khuyến nông và nghiên cứu sản khoa gia súc: Các bảng số liệu dịch tễ theo lứa đẻ và theo tháng chuyển mùa cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn để xây dựng lịch phòng bệnh chủ động và hướng dẫn người chăn nuôi can thiệp đỡ đẻ an toàn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ mắc các bệnh sinh sản trên đàn lợn nái tại trại Hà Duy Văn phân bố như thế nào giữa các mặt bệnh?

Theo dõi trên 37 nái đẻ tại trại, bệnh viêm tử cung chiếm tỷ lệ cao nhất với 27,03% (10/37 con). Tiếp theo là bệnh đẻ khó chiếm 13,51% (5/37 con). Bệnh viêm vú chiếm tỷ lệ thấp nhất trong ba bệnh khảo sát với 10,81% (4/37 con).

2. Vì sao lợn nái ở lứa đẻ 1–2 và lứa đẻ >6 lại có tỷ lệ mắc viêm tử cung cao hơn các lứa đẻ trung gian?

Ở lứa đẻ 1–2, cơ quan sinh dục của nái lần đầu tiên chịu sự giãn nở cơ học lớn, khung chậu còn hẹp nên dễ bị rách âm đạo và xây xát đường sinh dục; khi đẻ khó phải can thiệp móc thai bằng tay khiến tỷ lệ viêm tăng cao (chiếm 36,36%). Ngược lại, ở nái đẻ nhiều lứa (lứa >6), niêm mạc tử cung đã trở nên thô ráp, tính đàn hồi kém, sức đề kháng giảm sút, thời gian hồi phục tử cung và thời gian đóng kín cổ tử cung diễn ra chậm hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn môi trường xâm nhập gây viêm (chiếm 28,57%). Các lứa >2–4 và >4–6 nái có thể trạng sung sức, sức đề kháng tốt nên tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn (lần lượt là 25,00% và 18,18%).

3. Quy trình và kết quả điều trị giữa hai phác đồ kháng sinh Shotapen LA và Dufamox-G 150/40 INJ khác nhau như thế nào?

Cả hai phác đồ đều kết hợp các biện pháp bổ trợ: với viêm tử cung là thụt rửa dung dịch KMnO4 0,1% kèm tiêm Oxytocin, Vitamin B1; với viêm vú là chườm đá lạnh, vắt cạn sữa và tiêm Dexa-Tiêm. Về kháng sinh: Phác đồ 1 tiêm bắp Shotapen LA (1 ml/10 kg thể trọng, tiêm nhắc lại sau 72 giờ); Phác đồ 2 tiêm bắp Dufamox-G 150/40 INJ (1 ml/10 kg thể trọng, tiêm nhắc lại sau 48 giờ). Tỷ lệ điều trị khỏi ban đầu ở cả hai phác đồ đều đạt 100%. Tuy nhiên, khi theo dõi sau điều trị, Phác đồ 1 không ghi nhận trường hợp tái phát nào (0,00%), trong khi Phác đồ 2 ghi nhận 1 nái bị tái phát bệnh viêm tử cung (tỷ lệ tái phát 20,00%).

4. Tác giả đã sử dụng kỹ thuật nào để chẩn đoán trường hợp lợn nái mắc viêm tử cung thể ẩn?

Trong 10 ca nái mắc viêm tử cung, có 1 ca (chiếm 10% số nái bệnh và 5,26% tổng số nái có bệnh sinh sản) mắc bệnh ở thể ẩn không biểu hiện sốt hay sưng đỏ âm hộ rõ rệt. Tác giả đã chẩn đoán chính xác ca bệnh này bằng phản ứng hóa học tìm chất nhầy muxin: thu thập dịch nhờn chảy ra từ âm hộ lợn nái rồi cho vào ống nghiệm chứa 1 ml dung dịch axit axetic 1%. Kết quả dịch nhầy xuất hiện phản ứng kết tủa vón trắng (dương tính), khẳng định cá thể lợn nái đã nhiễm bệnh viêm tử cung.

5. Yếu tố nào khiến tỷ lệ mắc bệnh sinh sản ở đàn nái tăng cao nhất vào tháng 3/2015?

Tháng 3/2015 ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh sinh sản cao nhất (viêm tử cung 33,33%, viêm vú 16,66%, đẻ khó 16,66%). Nguyên nhân do tháng 3 là thời điểm giao mùa tại miền Bắc, nhiệt độ bắt đầu tăng cao kết hợp với lượng mưa lớn tạo ra bầu tiểu khí hậu nóng ẩm bên trong chuồng nuôi. Điều kiện môi trường này khiến lợn nái mệt mỏi, giảm ăn, suy giảm sức đề kháng tự nhiên, đồng thời tạo môi trường lý tưởng cho các vi sinh vật cơ hội trong chuồng phát triển mạnh và xâm nhập vào đường sinh dục của nái trong và sau khi sinh.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Thị Hồng đã phản ánh trung thực và toàn diện bức tranh dịch tễ học các bệnh lý sản khoa (viêm tử cung, viêm vú, đẻ khó) trên đàn nái nuôi tại trại Hà Duy Văn, tỉnh Thái Nguyên, chỉ ra sự phụ thuộc chặt chẽ của tỷ lệ mắc bệnh vào yếu tố lứa đẻ và điều kiện tiểu khí hậu giao mùa. Đề tài đã xây dựng và kiểm chứng thành công quy trình điều trị kết hợp giữa thụt rửa sát trùng cục bộ với tiêm kháng sinh tác dụng kéo dài Shotapen LA, đem lại tỷ lệ khỏi bệnh 100% mà không gây tái phát. Những phát hiện và khuyến cáo kỹ thuật trong công trình là nguồn tư liệu thực nghiệm có giá trị đối với sinh viên chuyên ngành chăn nuôi thú y cũng như những người làm công tác quản lý và chăm sóc đàn nái sinh sản tại các trang trại tập trung.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế đất nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đa dạng hóa các ngành nghề theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trong quá trình từng bước hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, ngành nông nghiệp nước ta cũng phải chuyển mình để phù hợp với xu thế phát triển mới. Để có thể đạt được những thành tựu vượt bậc, ngành nông nghiệp cần chú trọng hơn nữa việc phát triển chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi lợn cần được ưu tiên. Chăn nuôi lợn đã có từ lâu đời, nhiều kinh nghiệm quý báu được tích lũy, lưu truyền qua nhiều thế hệ. Chăn nuôi lợn đã góp phần nâng cao chất lượng bữa ăn hàng ngày, tăng dinh dưỡng cho con người.

Ngoài ra, ngành chăn nuôi lợn còn cung cấp một lượng lớn phân bón cho ngành trồng trọt hay tận dụng xây hầm biogas để làm khí đốt, điện thắp sáng và cung cấp các sản phẩm phụ khác cho ngành công nghiệp chế biến như: da, lông, mỡ, xương… Vì vậy, để phát triển đàn lợn trong mỗi trại, mỗi gia đình một cách nhanh chóng và có chất lượng tốt thì bên cạnh việc cải tạo, chọn lọc giống, việc nâng cao năng suất sinh sản của đàn lợn là rất quan trọng. Khả năng sinh sản của đàn lợn ảnh hưởng bởi nhiều nguyên nhân nhưng nguyên nhân chính gây ra đó là các bệnh sinh sản ở lợn nái như: Viêm tử cung, viêm âm đạo, đẻ khó. Các bệnh này có thể làm giảm hoặc mất khả năng sinh sản ở lợn nái. Xuất phát từ thực tế trên, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài “Theo dõi tình hình nhiễm một số bệnh sinh sản của đàn lợn nái tại trại Hà Duy Văn - phường Lương Châu - thị xã Sông Công - tỉnh Thái Nguyên và phác đồ điều trị”.

Mục tiêu của đề tài Xác định được một số bệnh sinh sản của đàn lợn nái nuôi tại trại và đưa ra được phác đồ điều trị có hiệu quả cao. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Kết quả nghiên cứu của đề tài đóng góp vào nguồn tư liệu về một số bệnh sinh sản trong chăn nuôi lợn nái sinh sản. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu sẽ xác định được bệnh sinh sản thường mắc ở lợn nái, từ đó đề xuất các biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả.

e 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Đặc điểm cấu tạo cơ quan sinh dục của lợn nái Trong cơ quan sinh sản, bộ phận sinh dục của lợn cái được chia thành bộ phận sinh dục bên ngoài (âm môn, âm vật, tiền đình) và bộ phận sinh dục bên trong (buồng trứng, ống dẫn trứng, tử cung, âm đạo).  Bộ phận sinh dục ngoài.

Bộ phận sinh dục ngoài: là phần có thể nhìn thấy, sờ thấy và quan sát được, bao gồm: âm hộ, âm vật, tiền đình.  Âm hộ (vulva): Âm hộ hay còn gọi là âm môn, nằm dưới hậu môn. Bên ngoài có 2 môi đính với nhau ở mép trên và mép dưới. Trên hai môi của mỗi âm hộ có sắc tố đen, tuyến mồ hôi, tuyến bã tiết ra chất nhờn trong và hơi dính.

 Âm vật (Clitoris): - Nằm ở phía dưới hai mép của âm hộ. Âm vật có cấu tạo như dương vật nhưng thu nhỏ lại và là tạng cương của đường sinh dục cái, được dính vào phần trên khớp bán động ngồi, bị bao xung quanh bởi cơ ngồi hổng. - Âm vật được phủ bởi lớp niêm mạc có chứa các đầu mút thần kinh cảm giác, lớp thể hổng và tổ chức liên kết bao bọc gọi là mạc âm vật.  Tiền đình (Vestibulum vaginae sinusinogenitalis): - Tiền đình là giới hạn giữa âm đạo và âm môn.

Trong tiền đình có màng trinh, phía trước màng trinh là âm môn, phía sau màng trinh là âm đạo. - Màng trinh là một nếp gấp gồm 2 lá, phía trước thông với âm đạo, phía sau thông với âm hộ. Màng trinh gồm các sợi cơ đàn hồi ở giữa và do 2 lá niêm mạc gấp lại thành một nếp. - Lỗ niệu đạo ở sau và dưới màng trinh.

e 4 - Hành tiền đình là 2 tạng cương ở 2 bên lỗ niệu đạo. Cấu tạo giống thể hổng ở bao dương vật của con đực. Tiền đình có một số tuyến, các tuyến này xếp theo hàng chéo, hướng quay về âm vật.  Bộ phận sinh dục bên trong  Buồng trứng (Ovarium): Buồng trứng ở động vật có vú lưu lại trong xoang bụng, phát triển thành một cặp.

Buồng trứng được hình thành trong giai đoạn phôi thai hoặc vào lúc con vật mới sinh ra. Hình dáng và kích thước của buồng trứng biến đổi theo giai đoạn của chu kì sinh dục và chịu ảnh hưởng của tuổi, đặc điểm cá thể, chế độ dinh dưỡng. - Cấu tạo: Phía ngoài buồng trứng được bao bọc bởi một lớp màng liên kết sợi, chắc như màng dịch hoàn. Phía trong buồng trứng được chia làm hai miền là miền vỏ và miền tủy.

Miền tủy có nhiều mạch máu, tổ chức liên kết dày đặc đảm bảo nhiệm vụ nuôi dưỡng và bảo vệ. Miền tủy đảm bảo quá trình phát triển của trứng đến khi trứng chín và rụng. Miền vỏ bao gồm ba phần: Tế bào trứng nguyên thủy, thể vàng và tế bào hình hạt. Tế bào trứng nguyên thủy hay còn gọi là trứng non nằm dưới lớp màng của buồng trứng.

Khi noãn nang chín, các tế bào nang bao quanh tế bào trứng phân chia thành nhiều tế bào có hình hạt (strarum glannulosum). Noãn bào ngày càng phát triển thì các tế bào nang tiêu tan tạo thành xoang chứa dịch. Các tầng tế bào còn lại phát triển lồi lên trên tạo thành một lớp màng bao bọc, ở ngoài có chỗ dày lên để chứa trứng (ovum). Hình dáng của buồng trứng rất đa dạng nhưng phần lớn có hình bầu dục hoặc hình ovan dẹt, không có lõm rụng trứng.

- Buồng trứng của gia súc có chức năng sinh ra trứng và tiết dịch nội tiết. - Buồng trứng có hai chức năng cơ bản là tạo giao tử cái và tiết các hocmon: Estrogen, Progesterone, Oxytocin, Relaxin và Inhibin. Các hocmon này tham gia vào việc điều khiển chu kỳ sinh sản của lợn cái. Estrogen cần thiết cho sự phát triển của tử cung và hệ thống ống dẫn của tuyến vú.

Progesterone do thể vàng tiết ra giúp duy trì sự mang thai do nó kích thích sự phân tiết của tử cung để nuôi dưỡng thai, e 5 ức chế sự co thắt của tử cung và phát triển nang tạo sữa của tuyến vú. Oxytoxin được tiết chủ yếu bởi phần sau của tuyến yên nhưng cũng dược tiết bởi thể vàng ở buồng trứng khi thú gần sinh, nó làm co thắt cơ tử cung trong lúc sinh đẻ và cũng làm co thắt cơ trơn tuyến vú để thải sữa. Ở lợn, Relaxin do thể vàng tiết ra để gây dãn nở xương chậu, làm dãn và mềm cổ tử cung, do đó mở rộng đường sinh dục khi gần sinh. Inhibin có tác dụng ức chế sự phân tiết kích tố noãn (FSH) từ tuyến yên, do đó ức chế sự phát triển nang noãn theo chu kỳ.

- Trên buồng trứng có từ 70.000 noãn bào ở các giai đoạn khác nhau, tầng ngoài cùng là những noãn bào sơ cấp phân bố tương đối đều, tầng trong là những noãn bào thứ cấp đang sinh trưởng, khi noãn bào chín sẽ nổi lên bề mặt buồng trứng. - Có 4 loại noãn nang trong buồng trứng: noãn nang nguyên thuỷ, noãn nang bậc một, noãn nang bậc hai, noãn nang bậc ba. - Buồng trứng của lợn hình chùm dâu, có màu hồng vân, kích thước noãn bào thành thục 0,8 -1,2 cm.  Ống dẫn trứng (Oviductus): - Ống dẫn trứng còn gọi là vòi Fallop, nằm ở màng treo buồng trứng.

Đường kính ống dẫn trứng 0,2 - 0,4 mm, được chia làm hai đoạn là ống dẫn trứng phía buồng trứng, ống dẫn trứng phía sừng tử cung. - Cấu tạo Ống dẫn trứng (vòi Fallop) gồm có phễu, phần rộng và phần eo. Phễu mở ra để tiếp nhận noãn và có những sợi lông nhung để gia tăng diện tích tiếp xúc với buồng trứng khi xuất noãn. Phễu tiếp nối với phần rộng.

Phần rộng chiếm khoảng 1/2 chiều dài của ống dẫn trứng, đường kính tương đối lớn và mặt trong có nhiều nếp gấp với tế bào biểu mô có lông nhỏ. Phần eo nối tiếp sừng tử cung, nó có thành dày hơn phần rộng và ít nếp gấp hơn.  Tử cung (dạ con): Tử cung gồm có hai sừng tử cung, một thân và một cổ tử cung. Ở lợn, tử cung thuộc loại hai sừng, các sừng gấp nếp hoặc quăn lại và có độ dài đến hơn 1m trong khi thân tử cung lại ngắn.

Độ dài này phù hợp cho việc mang e 6 nhiều thai. Cả hai mặt của tử cung được đính vào khung chậu và thành bụng bằng dây chằng rộng. Các tuyến nội mạc tử cung có cấu trúc hình nhánh, cuộn hoặc hình ống chúng tiết ra dịch và đổ vào bề mặt nội mạc tử cung.  Cổ tử cung: Cổ tử cung là tổ chức sợi mà mô liên kết chiếm ưu thế kết hợp với sự có mặt của một ít cơ trơn.

Cổ tử cung có đặc trưng là một thành dày và một xoang chậu hẹp, cổ tử cung lợn có các vòng sắp xếp giống như các xoắn mở nút chai để tiếp thu phần xoắn của quy đầu lợn đực.  Âm đạo: Âm đạo có cấu tạo như một ống cơ. Âm đạo lợn dài 10-12cm. Ở lợn, biểu mô âm đạo tăng lên về độ cao tối đa vào lúc động dục và thấp nhất ở các ngày 12-16, các lớp biểu mặt của biểu mô âm đạo bong ra ở các ngày 4 và 14.

Khả năng co rút ở âm đạo đóng vai trò chính trong việc đáp ứng tính dục và cho sự vận chuyển của tinh trùng. Sự co rút của âm đạo, dạ con và ống dẫn trứng được kích thích bởi dịch thể bài tiết vào trong âm đạo trong quá trình kích thích trước lúc giao phối. Dịch âm đạo chủ yếu là chất thấm qua thành âm đạo, hỗn hợp với các chất tiết của âm hộ từ các tuyến ba nhờn và các tuyến mồ hôi, lẫn với dịch nhầy của cổ tử cung, các dịch nội mạc tử cung, ống dẫn trứng và và các tế bào bong ra từ biểu mô âm đạo. Sinh lý sinh sản của lợn nái  Sinh lý sinh dục của lợn nái Sinh lý sinh dục của lợn nái được biểu hiện ở các chỉ tiêu: Tuổi động dục lần đầu, thời gian động dục, tuổi phối giống lần đầu, chu kì động dục, tuổi đẻ lứa đầu, thời gian động dục trở lại.