CHƯƠNG 1: TONG QUAN DE TÀI Chương đầu tiên giới thiệu về dé tài, nêu lên hiện trạng, mục tiêu, phạm vi mà đề tài hướng tới. 11 Dat vấn đề Hệ thống quản lý giáo dục là một hệ thống vô cùng thiết yếu và quan trọng. Tuy nhiên, trong một số trường mầm non hiện nay vẫn chưa có một phần mềm quản lý đồng nhất. Đa số việc tính toán được sử dụng trên nhiều phần mềm khác nhau: các công việc chủ yếu được làm thủ công bằng Excel, Microsoft Access, SPSS, phần mềm chuyên dụng bang C#, Java.
Việc này tiêu tốn nhiều thời gian, gây khó khăn trong quá trình quản lý, thống kê của nhà trường. Hơn nữa, nhiều giáo viên mầm non sử dụng các phần mềm không có bản quyền, dé bị virus xâm nhập, gây hai, tài nguyên và dữ liệu của nhà trường bị kẻ xấu lạm dụng, chỉnh sửa, thất thoát. Một vấn đề khác cùng đi song hành với quản lý đó là dinh dưỡng trẻ em. Chất dinh dưỡng có vai trò vô cùng quan trọng đối với sức khoẻ và sự phát triển của cơ thê đặc biệt là trẻ nhỏ.
Chất dinh dưỡng bao gồm các chất sinh năng lượng và chất không sinh năng lượng. Các chất sinh năng lượng gồm chất đạm, chất béo và chất bột đường. Các chất không sinh năng lượng bao gôm các vitamin, các chât khoáng và nước. Các chỉ số Intelligence Quotient(IQ), Emotional Quotient(EQ) của trẻ có liên quan mật thiết đến chất lượng của nguồn dinh đưỡng mà trẻ nhận được trong những năm đầu đời.
Trẻ em suy dinh dưỡng có khả năng học hỏi kém hơn so với những trẻ được nuôi với chế độ dinh dưỡng đầy đủ cân bằng. Như vậy, một khâu phần ăn cân bằng dinh dưỡng hết sức quan trọng đối với sự sống. Bởi lẽ, các cơ quan, các mô trong cơ thé rất cần những chất dinh dưỡng đúng dé hoạt động hiệu quả. Nếu không, cơ thé sẽ dé dang ốm bệnh, mệt mỏi, nhiễm trùng, học tập và làm việc kém hiệu quả.
Việc lên thực đơn cho các học sinh sao cho đủ dinh dưỡng[ 1] cũng là một phần rất khó và phức tạp đối với giáo viên vì phải cân băng dinh dưỡng, đảm bảo tính đa dạng của thực đơn và phải dựa trên tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục đã đề Ta. Trong khuôn khổ đề tai, với mong muốn tạo một phan mềm tích hợp các chức năng quan lý, tạo báo cáo, hệ thống tự động lên thực đơn dự kiến giúp giảm bớt khó khăn cho quý Thay Cô tại các trường mam non. Tìm hiểu các giải thuật lập lich dé tìm ra những thực đơn có đầy đủ hàm lượng dinh đưỡng và đảm bảo tính đa dạng cho các học sinh.2 Pham vi nghiên cứu 12.1 — Về vị trí địa lý Tất cả các trường mam non, nhà trẻ trên cả nước, đặc biệt khu vực thành phố Hồ Chí Minh. Phần mềm phù hợp với những trường có số học sinh lớn hơn hoặc bằng 200 học sinh 1.2 Về công nghệ - Framework: Odoo 12.
- Ngôn ngữ lập trình: Python. - Hệ quản tri cơ sở dữ liệu: Postgres. - Mot số thuật toán lập lịch biéu: Các bài toán lập lịch JobShop và giải thuật di truyền (GA).3 Đối tượng nghiên cứu - Phan mềm quản lý học sinh, quản lý học phí, quan lý phiếu ăn, quan lý thu chi. - Hệ thống tính khẩu phần dinh dưỡng, tạo thực đơn tự động.
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYET Chương thứ hai tập trung vào các lý thuyết đã tìm hiểu và áp dụng vào đề tài, nội dung chương giới thiệu về các ngôn ngữ, thuật toán,. dé giải quyết bài toán cân bằng dinh dưỡng.1 Nền tảng ứng dụng 2.1 Odoo [3] - QOdoo là một phần mềm quản trị doanh nghiệp mã nguồn mở sử dụng ngôn ngữ lập trình Python, bao gồm các phân hệ Bán hàng, Chăm sóc khách hàng, Quản trị dự án, Quản trị kho, Quản trị sản xuất, Quản lý tài chính và Quản trị nguồn nhân lực,. Odoo/OpenERP cung cấp da dạng các lựa chọn với hơn 1000 phân hệ. Odoo/OpenERP được tích hợp công nghệ điện toán dam mây, cực kỳ phù hợp với các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong mọi ngành nghè, lĩnh vực.
Hiện tại, Odoo van luôn là lựa chọn hàng đầu cho các doanh nghiệp, không chỉ ở Việt Nam, trên thế giới số lượng người quan tâm tới Odoo cũng vượt trội. - Odoo/OpenERP có ưu điểm: o Là một mã nguồn mở nên nhiều công ty tin học nhỏ có thể tham gia cung cấp triển khai và phát triển bổ sung các phân hệ phụ trợ. © Odoo dé cai, vận hành thử trên nhiều nền tang. © Được viết chủ yêu trên Python (còn có thêm Javascript và XML).
o Cập nhật thường xuyên. © Tổng chi phí chỉ trả thấp hơn. ©_ Kết nối thông minh. © Có thé tùy chỉnh.
© Không cần trả phí bản quyền. © Có thé kết hợp với các thư viện Python nổi tiếng khác như MatplotLib dé vẽ biéu đồ, ScikitLearn dé phân tích dự đoán xu hướng dit liệu (machine learning), hoặc mở rộng ra các web service dé đối tượng ngoài, hệ thống ngoài, thiết bị di động kết nối vào. - Mặt khác, với hình thức được viết theo từng phân hệ độc lập. Doanh nghiệp sẽ không đợi khi nào hoàn thành mới sử dụng mà có thể sử dụng ngay với các phân hệ cơ bản của Odoo.2 Cân bằng dinh dưỡng cho trẻ tại trường mầm non 2.1 Xây dựng khẩu phan ăn [1] 2.1 Khẩu phần là gì? Là suất ăn của 1 người trong 1 ngày nhằm đáp ứng nhu cầu về năng lượng và các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thê.2 Chế độ ăn là gi? Chế độ ăn cho mỗi đối tượng được biểu hiện bằng số bữa ăn trong một ngày.
Sự phân phối các bữa ăn trong những giờ nhất định có chú ý đến khoảng cách giữa các bữa ăn và phân phối cân đối tỉ lệ năng lượng giữa các bữa ăn trong một ngày.3 Thực don là gi? Khẩu phan tính thành lượng thực phẩm, chế bién dưới dang các món ăn, sau khi sắp xếp thành bảng món ăn từng bữa, hàng ngày, hàng tuần gọi là thực đơn.4 Cách xây dựng khẩu phần ăn của trẻ: - Độ tuổi nhà trẻ (2-3), khẩu phần ăn là 60-70% dinh đưỡng trong một ngày. - D6 tuổi mẫu giáo (3-5), khâu phan ăn là 50% dinh dưỡng trong một ngày (900cal /ngay).5 Khâu phan ăn phải dam bảo cân đối và hop lý a. Thế nào là một khẩu phần ăn cân đối và hợp lý? Khâu phân ăn cân đôi và hợp lý cân có đủ những yêu tô sau: - Nang lượng (calo). - Chat đinh dưỡng (4 nhóm thực phẩm: P, L, G, Vitamin — muối khoáng).
o_ Protit không được sử dụng có hiệu quả nếu thiếu năng lượng và một số vitamin. Con người nhất là trẻ em muốn tạo máu cần sắt, đường, vitamin B12. o Trẻ không hấp thu canxi khi khẩu phan ăn không có tỉ lệ canxi hợp lý. Cân đối năng lượng: P, L, G, Vitamin — muối khoáng: Gọi khâu phần ăn của trẻ một ngày là 100%, khâu phần ăn cân đối có tỷ lệ: P: 12-15%, L: 20-25%, G: 60-70% c.
Cân đối Protit: Là thành phần quan trọng nhất. Ti số Protit nguồn gốc động vật so với tông số Protit là 1 tiêu chuan nói lên chat lượng Protit trong khâu phần. Đặc biệt đối với trẻ em, thực phẩm gồm 50% động vật (PV), 50% thực vật (TV). Cân đối Lipit: Tổng số lipit thực vật - động vật: 2 nguồn chất béo DV va TV phải có mặt trong khẩu phần ăn tỷ lệ tổng cộng 26% năng lượng cả ngày.
o Lưu ý: một số trường có khuynh hướng thay thé hoàn toàn mỡ động vật bằng dầu thực vật là không hợp lý. Não cần chất béo, tuy nhiên chất béo thực vật là sản phẩm oxy hoá (chứa các peroxit hoặc axit béo chưa no là những chất có hại đối với cơ thể) vì vậy cần cả hai loại chất béo là thực vật và động vật nhưng không được thay thế hoàn toàn là động vật. Cân đối Gluxit: Người lớn cần 60-70% gluxit trong năng lượng cả ngày. Trẻ em 61% gluxit trong năng lượng cả ngày.
Cân đối Vitamin: Khoáng chất như photpho (P), canxi (Ca), magie (Mg). Đối với trẻ em: tỉ lệ Ca/P 1 — 1.2 Nguyên tắc xây dựng thực đơn: - Thue đơn cần bảo dam các chất dinh dưỡng: đủ 4 nhóm thực phẩm P,L,G, Vitamin và muôi khoáng. - Cùng một loại thực phẩm phải sử dụng cho tất cả các chế độ ăn để tiện cho công tác tiếp phẩm và việc tô chức nấu ăn cho trẻ của nhà bếp. - Lên thực đơn tuần: phù hợp với việc sử dụng đủ loại thực phẩm và việc bảo quản thực phẩm, việc chuẩn bị thực phẩm nấu cũng chủ động hơn.
- Thực đơn cần thay đôi món ăn dé trẻ khỏi chán. Ví dụ: sáng ăn thịt, chiều ăn cá. Tính cân đối của khẩu phần được thể hiện như thế nào? Cân đối giữa các yếu tố sinh năng lượng hay còn gọi là định mức dinh dưỡng một ngày của trẻ, được tính theo tỷ lệ phần trăm (%): Bảng 2.1: Bang cân đối yếu tổ sinh lượng Glucid Lipit Thông thường | 12 | 27 61 | Thực tế vùng thành thị 14 26 60 L Thực tế vùng nông thôn 15 25 60 Can dam bảo các nguyên tac mà các nhà khoa học đã nghiên cứu - _ Tối đa chất đạm 15%, tối thiểu 12%. - Chat béo cho phép 30%.
Tuy nhiên ở miền Nam khí hậu nóng, vì vậy tối đa: 27%, tối thiểu: 25%.2: Các thành phân hóa học trong 100g thức ăn TT | Tên thực phim | Dam Béo Đường Calo 1 Gao tẻ 6,08 0,8 60,9 282,4 2 Khoai 0,8 0,2 28,5 122 3 Dau phộng 27,5 44,5 15,5 590 4 Bap cai 1,8 0 5,4 30 5 Thịt bò loại 1 18 10,5 0 171 6 Thịt heo đùi 16,5 21,5 0 268 7 Hành tây 1,8 0 8,3 41 Công thức tính khấu phan ăn * Yêu cầu: - Tính lượng đạm, béo và đường theo số lượng dinh đưỡng liệt kê trong bảng thành phần hóa học. - Dựa vào các thành phần hóa học của từng loại thực phẩm, người sử dụng chọn ra các loại thực phâm phù hợp sao cho lượng đạm, béo đường đủ với định mức đã đề ra. lg Dam 4 calo 1g Béo 9 calo Ví dụ]: Đạm Béo Đường Calo Hành tây 100g 1,8 0 8,3 41 - Trung bình một ngay trẻ ăn được 7,3g hành tay. Ta tính được hàm lượng dinh dưỡng của 7,3g hành như sau: + Đạm 100g ——*_ 1,8 73x18 _ 013 10 ` 7.3 — ? ` ——> + Đường 100g 8,3 ¬ ~ 0,60 73 —» ? Nhu vậy số lượng đạm của 7,3g hành tây là 0,13g = 0.52 calo, lượng đường là 0.