BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM PHẠM CHÂU THƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2004 1 LÔØI MÔÛ ÑAÀU Lyù do choïn ñeà taøi : Nguoàn nhaân löïc luoân laø taøi saûn quyù baùu, coù giaù trò nhaát cuûa doanh nghieäp trong ñieàu kieän kinh doanh nhieàu bieán ñoäng hieän nay. Ñaây laø ñieàu maø haàu heát caùc doanh nghieäp ngaøy nay ñeàu nhaän thaáy roõ. Nhö oâng Phoù chuû tòch coâng ty Toyota ñaõ noùi “ söï thaønh coâng cuûa chuùng ta do con ngöôøi taïo ra.
Maùy moùc khoâng phaûi laø nhöõng yù töôûng môùi, cuõng khoâng giaûi quyeát ñöôïc vaán ñeà hay naém baét nhöõng cô hoäi. Chæ coù con ngöôøi tham gia vaø suy nghó môùi coù theå taïo neân söï khaùc bieät ñoù… Moãi moät nhaø maùy saûn xuaát oâtoâ taïi Hoa Kyø ñeàu coù caùc maùy moùc vaø thieát bò nhö nhau. Nhöng con ngöôøi ñöôïc söû duïng vaø tham gia nhö theá naøo thì khaùc nhau raát nhieàu giöõa caùc coâng ty. Chính nguoàn nhaân löïc ñaõ taïo cho baûn thaân coâng ty moät vò theá caïnh tranh thöïc söï”.
Nhö vaäy coù theå khaúng ñònh nguoàn nhaân löïc laø nhaân toá chuû yeáu taïo ra lôïi nhuaän vaø lôïi theá caïnh tranh cho doanh nghieäp. Vieäc quaûn trò nguoàn nhaân löïc coù lieân quan ñeán söï thaønh baïi vaø phaùt trieån beàn vöõng cuûa doanh nghieäp. Ñieàu naøy ñaëc bieät ñuùng trong ñieàu kieän cuûa caùc doanh nghieäp Vieät nam hieän nay. Khi maø caùc nguoàn löïc taøi chính vaø coâng ngheä khoâng phaûi laø öu ñieåm cuûa caùc doanh nghieäp Vieät nam.
2 Coâng ty ICC laø moät doanh nghieäp non treû chæ môùi ñöôïc thaønh laäp trong hôn 3 naêm chuyeân hoïat ñoäng trong lónh vöïc dòch vuï, coâng taùc quaûn trò nguoàn nhaân löïc caøng caàn phaûi ñöïôc coi troïng. Tuy nhieân, ngöôïc laïi coâng taùc quaûn trò nguoàn nhaân löïc taïi Coâng Ty Coå Phaàn Tö Vaán Ñaàu Tö Döï Aùn Quoác Teá (ICC) hieän nay chöa heà ñöôïc chuù troïng. Vôùi nhöõng kieán thöùc ñöôïc trang bò trong quaù trình hoïc taäp taïi tröôøng Ñaïi hoïc Kinh teá TP.HCM cuøng vôùi kinh nghieäm tham gia vaøo hoaït ñoäng cuûa coâng ty töø ngaøy thaønh laäp toâi maïnh daïn choïn ñeà taøi “MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP HOAØN THIEÄN COÂNG TAÙC QUAÛN TRÒ NGUOÀN NHAÂN LÖÏC TAÏI COÂNG TY COÅ PHAÀN TÖ VAÁN ÑAÀU TÖ DÖÏ AÙN QUOÁC TEÁ (ICC)” ñeå laøm luaän vaên toát nghieäp cho mình. Muïc tieâu luaän vaên Muïc tieâu luaän vaên laø nhaèm giuùp coâng ty ICC coù moät caùi nhìn chính xaùc veà taàm quan troïng cuûa coâng taùc quaûn trò nguoàn nhaân löïc.
Ñoàng thôøi noù coù taùc duïng nhö laø taøi lieäu quan troïng giuùp coâng ty tham khaûo ñeå söû duïng toát hôn nguoàn nhaân löïc cuûa mình, goùp phaàn ñònh hình chieán löôïc phaùt trieån nguoàn nhaân löïc. Töø ñoù giuùp coâng ty phaùt trieån beàn vöõng trong töông lai. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu Ñoái töôïng nghieân cöùu chính laø thöïc traïng nguoàn nhaân löïc cuûa coâng ty ICC 3 Phaïm vi nghieân cöùu laø toøan boä Coâng ty ICC taïi Haø Noäi, Nha Trang vaø TP. Phöông phaùp nghieân cöùu : Phöông phaùp nghieân cöùu chuû yeáu söû duïng trong luaän vaên naøy laø phöông phaùp thoáng keâ, moâ taû, phaân tích soá lieäu.
Beân caïnh ñoù caùc phöông phaùp khoa hoïc khaùc cuõng ñöôïc vaän duïng trong luaän vaên nhö lyù thuyeát heä thoáng, phöông phaùp thöïc nghieäm. Boá cuïc luaän vaên Luaän vaên ñöôïc chia thaønh 3 chöông : Chöông 1 : Toång quan veà quaûn trò nguoàn nhaân löïc : chöông naøy giôùi thieäu khaùi quaùt veà quaûn trò nguoàn nhaân löïc, vai troø, nhieäm vuï vaø chöùc naêng cuûa quaûn trò nguoàn nhaân löïc. Ñaây laø cô sôû lyù luaän ñònh höôùng quaûn trò nguoàn nhaân löïc taïi coâng ty ICC. Chöông 2 : Phaân tích vaø ñaùnh giaù thöïc traïng quaûn trò nguoàn nhaân löïc taïi Coâng ty ICC.
Chöông naøy bao goàm 3 phaàn chính : giôùi thieäu sô löôïc veà Coâng ty ICC, thöïc traïng nguoàn nhaân löïc taïi coâng ty ICC, neâu nhöõng haïn cheá hieän nay trong coâng taùc quaûn trò nguoàn nhaân löïc. Töø ñoù coù nhöõng höôùng ñi nhaèm khaéc phuïc nhöõng haïn cheá seõ ñöôïc trình baøy trong chöông 3 Chöông 3 : Moät soá giaûi phaùp hoaøn thieän coâng taùc quaûn trò nguoàn nhaân löïc taïi Coâng ty ICC. Xuaát phaùt töø cô sôû lyù luaän ôû chöông 1 vaø sau khi 4 phaân tích vaø ñaùnh giaù thöïc traïng quaûn trò nguoàn nhaân löïc taïi Coâng ty ICC, chuùng toâi ñöa ra moät soá nhoùm giaûi phaùp chính nhaèm hoaøn thieän coâng taùc quaûn trò nguoàn nhaân löïc taïi coâng ty ICC. 5 CHÖÔNG 1: TOÅNG QUAN VEÀ QUAÛN TRÒ NGUOÀN NHAÂN LÖÏC 1.1 KHAÙI QUAÙT VEÀ QUAÛN TRÒ NGUOÀN NHAÂN LÖÏC 1.1 Khaùi nieäm quaûn trò nguoàn nhaân löïc: Nguoàn nhaân löïc laø moät nguoàn löïc soáng.
Chuùng ñöôïc hình thaønh treân cô sôû cuûa caùc caù nhaân coù vai troø khaùc nhau vaø ñöôïc lieân keát vôùi nhau theo nhöõng muïc tieâu nhaát ñònh. Nguoàn nhaân löïc khaùc vôùi caùc nguoàn löïc khaùc cuûa doanh nghieäp chính baûn chaát cuûa con ngöôøi. Giaù trò cuûa con ngöôøi theå hieän ôû naêng löïc cuûa ngöôøi ñoù. Moät con ngöôøi khoeû maïnh, coù naêng löïc ngheà nghieäp maø doanh nghieäp caàn coù, coù tinh thaàn chuû ñoäng laøm vieäc, coù yù thöùc saùng taïo vaø coù khaû naêng thích öùng vôùi moâi tröôøng toå chöùc vaø vaên hoaù cuûa doanh nghieäp chính laø nguoàn löïc quan troïng nhaát cuûa doanh nghieäp.
Vì vaäy, vieäc quaûn trò nguoàn nhaân löïc coù hieäu quaû laø raát caàn theáit ñoái vôùi caùc doanh nghieäp. Quaûn trò nguoàn nhaân löïc laø heä thoáng caùc trieát lyù, chính saùch vaø hoaït ñoäng chöùc naêng veà thu huùt, ñaøo taïo-phaùt trieån vaø duy trì con ngöôøi cuûa moät toå chöùc nhaèm ñaït ñöôïc keát quaû toái öu cho caû toå chöùc laãn nhaân vieân. 6 Vôùi quan ñieåm xem nguoàn nhaân löïc laø moät taøi saûn quùy baùu cuûa doanh nghieäp; quaûn trò nguoàn nhaân löïc trong giai ñoaïn naøy caàn thöïc hieän caùc muïc tieâu chính sau ñaây: • Quaûn trò vaø söû duïng moät caùch coù hieäu quaû, toái öu nguoàn nhaân löïc trong coâng ty nhaèm gia taêng naêng suaát lao ñoäng, chaát löôïng coâng vieäc vaø lôïi nhuaän cho coâng ty; • Hoã trôï, giuùp ñôõ coâng ty öùng phoù vôùi söï thay ñoåi coâng ngheä vaø kyõ thuaät thoâng qua tuyeån duïng, ñaøo taïo vaø phaùt trieån nhaân vieân. • Coá gaéng ñaùp öùng, thoûa maõn nhu caàu ngaøy caøng cao cuûa nhaân vieân, taïo ñieàu kieän vaø giuùp ñôõ nhaân vieân phaùt huy moïi tieàm naêng ñeå thöïc hieän coâng vieäc moät caùch toát nhaát.
• Khuyeán khích, thuùc ñaåy, ñoäng vieân nhaân vieân laøm vieäc tích cöïc, gaén boù trung thaønh vôùi coâng vieäc, ngheà nghieäp vaø coâng ty. • Thöïc hieän hieäu quaû chieán löôïc kinh doanh cuûa coâng ty treân cô sôû thöïc hieän toát chieán löôïc veà con ngöôøi.2 Caùc chöùc naêng cô baûn cuûa quaûn trò nguoàn nhaân löïc Hoaït ñoäng quaûn trò nguoàn nhaân löïc lieân quan ñeán taát caû caùc vaán ñeà thuoäc veà quyeàn lôïi, nghóa vuï vaø traùch nhieäm cuûa nhaân vieân nhaèm ñaït ñöôïc hieäu quaû cao cho caû doanh nghieäp laãn nhaân vieân. Treân thöïc teá thöôøng laø söï 7 phoái hôïp nhuaàn nhuyeãn caùc hoïat ñoäng nhaèm thöïc hieän 3 nhoùm chöùc naêng chuû yeáu sau: 1.1 Nhoùm I : Thöïc hieän chöùc naêng thu huùt nguoàn nhaân löïc: Nhoùm chöùc naêng naøy ñöôïc thöïc hieän nhaèm ñaûm baûo cung caáp ñuû soá löôïng nhaân vieân vôùi caùc phaåm chaát phuø hôïp cho coâng vieäc cuûa doanh nghieäp. Noù goàm caùc coâng vieäc cuï theå nhö sau: a) Hoaïch ñònh nguoàn nhaân löïc: Ñaây laø quaù trình nghieân cöùu, xaùc ñònh nhu caàu nguoàn nhaân löïc vaø ñöa ra caùc chính saùch, caùc chöông trình, hoaït ñoäng nhaèm baûo ñaûm cho doanh nghieäp coù ñuû nguoàn nhaân löïc vôùi caùc phaåm chaát, kyõ naêng phuø hôïp ñeå thöïc hieän coâng vieäc coù naêng suaát, chaát löôïng vaø hieäu quaû cao.
Quaù trình hoaïch ñònh nguoàn nhaân löïc caàn ñöôïc thöïc hieän trong moái lieân heä maät thieát vôùi quaù trình hoaïch ñònh vaø thöïc hieän caùc chieán löôïc vaø chính saùch kinh doanh cuûa doanh nghieäp. Thoâng thöôøng quaù trình hoaïch ñònh ñöôïc thöïc hieän theo caùc böôùc sau ñaây : 1) Phaân tích moâi tröôøng, xaùc ñònh muïc tieâu vaø chieán löôïc cho doanh nghieäp; 2) Phaân tích hieän traïng quaûn trò nguoàn nhaân löïc trong doanh nghieäp; 8 3) Döï baùo khoái löôïng coâng vieäc (ñoái vôùi muïc tieâu, keá hoaïch daøi haïn, trung haïn) hoaëc xaùc ñònh khoái löôïng coâng vieäc vaø tieán haønh phaân tích coâng vieäc (ñoái vôùi muïc tieâu, keá hoaïch ngaén haïn); 4) Döï baùo nhu caàu nguoàn nhaân löïc ((ñoái vôùi muïc tieâu, keá hoaïch daøi haïn, trung haïn) hoaëc xaùc ñònh nhu caàu nguoàn nhaân löïc (ñoái vôùi muïc tieâu, keá hoaïch ngaén haïn); 5) Phaân tích quan heä cung caàu nguoàn nhaân löïc, khaû naêng ñieàu chænh vaø ñeà ra caùc chính saùch, keá hoaïch, chöông trình thöïc hieän giuùp cho doanh nghieäp thích öùng vôùi caùc nhu caàu môùi vaø naâng cao hieäu quaû söû duïng nguoàn nhaân löïc; 6) Thöïc hieän caùc chính saùch, keá hoaïch, chöông trình quaûn trò nguoàn nhaân löïc cuûa doanh nghieäp; 7) Kieåm tra, ñaùnh giaù tình hình thöïc hieän. b) Phaân tích coâng vieäc, thieát laäp baûn moâ taû coâng vieäc vaø tieâu chuaån coâng vieäc trong doanh nghieäp Phaân tích coâng vieäc laø quaù trình nghieân cöùu noäi dung coâng vieäc, nhaèm xaùc ñònh ñieàu kieän tieán haønh, caùc nhieäm vuï, traùch nhieäm, quyeàn haïn khi thöïc hieän coâng vieäc vaø caùc phaåm chaát, kyõ naêng nhaân vieân caàn thieát phaûi coù ñeå thöïc hieän toát coâng vieäc. Phaân tích coâng vieäc laø coâng vieäc cô baûn 9 nhaát ñeå thöïc hieän vieäc khoa hoïc hoaù, theå cheá hoaù coâng taùc quaûn lyù trong caùc doanh nghieäp hieän ñaïi.
Töø phaân tích coâng vieäc, tieán haønh xaây döïng baûn moâ taû coâng vieäc vaø baûn tieâu chuaån coâng vieäc. Ñeå quaù trình phaân tích coâng vieäc ñöôïc chuaån xaùc, ngoøai khaû naêng cuûa chuyeân vieân phaân tích, ñoøi hoûi phaûi coù söï phoái hôïp nhuaàn nhuyeãn giöõa chuyeân vieân phaân tích coâng vieäc, nhaø quaûn lyù tröïc tieáp vaø baûn thaân nhaân vieân laøm coâng vieäc ñoù. c) Tuyeån duïng nguoàn nhaân löïc Doanh nghieäp muoán toàn taïi vaø phaùt trieån caàn thöïc hieän vieäc tuyeån duïng nguoàn nhaân löïc. Coù hai nguoàn öùng vieân cung caáp cho toå chöùc : thöù nhaát laø, nguoàn öùng vieân töø trong noäi boä vaø thöù hai laø, nguoàn öùng vieân töø beân ngoaøi.
Hình thöùc tuyeån duïng noäi boä thöôøng ñöôïc thöïc hieän coâng khai, vôùi caùc tieâu chuaån roõ raøng ñoái vôùi caùc öùng vieân töø beân trong doanh nghieäp. Tuy nhieân khi nguoàn nhaân löïc trong noäi boä khoâng theå thoaû maõn ñöôïc nhu caàu phaùt trieån cuûa doanh nghieäp thì phaûi laáy theâm nhaân löïc töø beân ngoaøi.