phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc kết cấu thành 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài và cơ sở lý luận- thực tiễnvề quản lý nhân lực trong doanh nghiệp Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu đề tài Chƣơng 3: Thực trạng quản lý nhân lực tại Tổng công tycổ phần bảo hiểm quân đội giai đoạn 2012– 2016 Chƣơng 4: Giải pháp hoàn thiệnquản lý nhân lực tại Tổng công ty cổ phần bảo hiểm quân đội đến năm 2025 4 z Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN - THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài Trong thời kỳ đổi mới, ở nƣớc ta đã có nhiều công trình nghiên cứu có liên quan đến quản lý nhân lực và nguồn nhân lực trong các ngành, lĩnh vực, địa phƣơng hoặc trên phạm vi cả nƣớc nói chung và ở doanh nghiệp nói riêng. Dƣới đây tác giả luận văn chọn một số công trình tiêu biểu và khái quát kết quả nghiên cứu các công trình có liên quan đến quản lý nhân lực trong doanh nghiệp, bao gồm cả doanh nghiệp trong lĩnh vực bảo hiểm. - Nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp khu công nghiệp, khu chế xuất trên địa bàn TP.
Hà Nội, luận án tiến sĩ tác giả Vũ Thị Hà, Viện Hàn lâm khoa học xã hội, Hà Nội, năm 2016. Sau khi hệ thống hóa những vấn đề lý luận có liên quan, luận án đánh giá thực trạng chất lƣợng NNL ở các doanh nghiệp thuộc KCN, KCX trên địa bàn TP. Hà Nội bao gồm các yếu tố về sức khỏe, độ tuổi, trình độ chuyên môn, tay nghề, khả năng làm việc tập thể,…Trong đó luận án đã chỉ ra những khiếm khuyết, hạn chế của ngƣời lao động việt nam làm việc trong các doanh nghiệp thuộc KCN, KCX bao gồm những thiếu hụt về kỹ năng mềm, cả tính trung thực, ý thức làm chủ và tinh thần trách nhiệm đối với công việc Tác giả cũng đã đề xuất đƣợc hệ thống giải pháp toàn diện và có tính khả thi nhằm nâng cao chất lƣợng NNL của doanh nghiệp trong các KCN, KCX ở thủ đô Hà nội, có thể áp dụng cho các KCN, KCX khác ở nƣớc ta. Nhƣ vậy đề tài luận án chỉ nghiên cứu vấn đề chất lƣợng NNL, một khía cạnh của vấn đề quản lý nhân lực trong doanh nghiệp.
5 z - Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản trị nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội, luận án tiến sĩ, tác giả Nguyễn Thị Hồng, trƣờng Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội, năm 2015. Luận án hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về năng lực quản trị của cán bộ quản trị NNL cho các doanh nghiệp, trong đó tập trung phân tích làm rõ các yếu tố thuộc về năng lực quản trị của các cán bộ trong doanh nghiệp, nhất là quản trị NNL. Đồng thời tác giả cũng đã phản ánh khá đầy đủ và chi tiết thực trạng về năng lực quản trị NNL trong doanh nghiệp của đội ngũ cán bộ trên địa bàn Hà Nội, với những nhận định, đánh giá, khách quan mạnh dạn và tƣơng đối toàn diện các yếu tố có liên quan đến năng lực quản trị. Từ đó đƣa ra các giải pháp về nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản trị NNL cho doanh nghiệp trên địa bàn TP.
Hà Nội mà tác giả luận án đề xuất có tính khả thi và sức thuyết phục. Nhƣ tiêu đề và nội dung thể hiện, đề tài luận án nghiên cứu năng lực của đội ngũ cán bộ quản trị NNL chứ không phải nghiên cứu quản lý nhân lực trong doanh nghiệp; hơn nữa đó là năng lực quản trị nhân lực của đội ngũ cán bộ quản lý doanh nghiệp nói chung trên đại bàn TP. Hà Nội mà không phải là một doanh nghiệp cụ thể nào đó. - Nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp công nghiệp chế biến gỗ ở Việt Nam, tác giả Nguyễn Thị Hồng Cẩm, luận án tiến sĩ, Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội, năm 2013 Luận án nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về chất lƣợng NNL trong các doanh nghiệp nói chung, đồng thời phân tích khảo sát, đánh giá thực trạng và đề xuất phƣơng hƣớng, giải pháp nâng cao chất lƣợng NNL trong các doanh nghiệp công nghiệp chế biến gỗ ở Việt Nam.
Đặc biệt trong phần lý luận, tác giả đã giành sự đầu tƣ công phu cho việc phân tích các tiêu chí cấu thành chất lƣợng NNL, đó là thể lực, trí lực và tâm lực. Thực trạng chất lƣợng 6 z NLL trong các doanh nghiệp công nghiệp chế biến gỗ ở nƣớc ta mà tác giả chỉ ra là khách quan và sát thực, từ đó việc luận giải các giải pháp nâng cao chất lƣợng NNL của các doanh nghiệp này đƣợc tác giả thực hiện cũng là cần thiết và có sức thuyết phục. Các nội dung, kể cả lý luận và thực tiễnvề quản lý nhân lực trong doanh nghiệp chƣa đƣợc tác giả trình bày rõ ràng và đậm nét, bởi vì đó không phải là đối tƣợng nghiên cứu của luận án. - Bàn về các tiêu chí phân tích, đánh giá chất lƣợng nguồn nhân lực, tâm lực Việt nam, tác giả Ngô Đoàn Thịnh, tạp chí kinh tế và dự báo, số 7, hà nội, năm 2011 Bài viết đi sâu phân tích các tiêu chí về trí lực, thể lực, tâm lực và một số khía cạnh khác thuộc về chất lƣợng nhân lực và nguồn nhân lực.
Trong đó tác giả đã đƣa ra nhận định, đánh giá một cách khách quan là cả 3 tiêu chí đó đối với lao động Việt Nam còn rất hạn chế, ngay cả với những “kỹ năng mềm”- theo cách gọi ở nƣớc ta hiện nay; vì thế phải có chiến lƣợc, kế hoạch phát triển NLL theo các tiêu chí đó - điều mà bài viết đề cập Nội dung bài viết đƣợc tác giả luận văn kế thừa, vận dụng để luận giả tiêu chí đánh giá nhân lực trong doanh nghiệp cũng nhƣ đề xuất phƣơng hƣớng, giải pháp quản lý nhân lực ở Tổng Công ty cổ phần bảo hiểm quân đội trong điều kiện hiện nay, tức là sau hơn 5 năm so với bài báo đƣợc đăng tải. - Quản lý nguồn nhân lực tại công ty cổ phần đóng tàu Sông Cấm, tác giả Chử Thị Hải Yến, luận văn thạc sĩ, trƣờng Đại học Công Đoàn, Hà Nội, năm 2010. Luận văn phân tích các vấn đề lý luận cơ bản về NNL trong đó làm rõ nội dung quản lý NNL trong doanh nghiệp, đồng thời trình bày thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý NNL tại công ty cổ phần đóng tàu Sông Cấm giai đoạn 2010-2015. Các phân tích, luận giải, nhận định và đề xuất của tác giả là cần thiết, khách quan và sát thực tế.
7 z Tuy nhiên đối tƣợng nghiên cứu của đề tại luận văn là NNL, địa chỉ nghiên cứu là Công ty cổ phần đóng tàu Sông Cấm. - Một số vấn đề đào tạo và phát triển NNL, tác giả Võ Xuân Tiến, tạp chí Khoa học và Công nghệ, Đại học Đà Nẵng, năm 2010. Bài viết đề cập đến vấn đề đào tạo, một trong những yếu tố quan trọng nhất đề phát triển NNL. Tác giả đã chỉ ra vị trí, vai trò, nội dung, các phƣơng thức đào tạo, cũng nhƣ thực trạng công tác đào tạo ở nƣớc ga.
Từ đó đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lƣợng đào tạo NNL ở nƣớc ta trong thời gian tới; trong đó nhấn mạnh các giải pháp. Xuất phát từ nhu cầu, xây dựng đội ngũ, đổi mới nội dung và phƣơng pháp đào tạo. Bài viết không nghiên cứu vấn đề đào tạo và phát triển NNL cho một địa chỉ cụ thể. - Nâng cao chất lƣợng nhận lực của doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng hội nhập Cộng đồng kinh tế ASEAN, tác giả Nguyễn Vĩnh Thanh.
Bài viết chỉ ra yêu cầu thị trƣờng và nhu cài lao động của doanh nghiệp khi hội nhập Cộng đồng Kinh tế ASEAN; nêu thực trạng chất lƣợng lao động của doanh nghiệp; đề xuất giải pháp nâng cao chất lựng nguồn nhân lực của doanh nghiệp - Thị trƣờng bảo hiểm: Cần nguồn nhân lực chất lƣợng cao. Bài viết tổng thuật ý kiến của các chuyên gia, diễn giả đại diện cho các doanh nghiệp bảo hiểm tại hội thảo “Nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lựcthị trƣờng bảo hiểm Việt Nam đến năm 2020” do Cục quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài Chính) tổ chức ngày 21-11-2015 tại Hà Nội. Đây là tài liệu quý giúp tác giả luận văn kế thừa nhiên cứu nhằm đƣa ra giải pháp hoàn thiện quản lý nhân lực tại MIC - Quyết định 2074/QĐ-TC ngày 27-9-2016 của Bộ trƣởng Bộ Tài chính về việc phê duyệt Đề án nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực của thị trƣờng Bảo hiểm Việt Nam đến năm 2020. Văn bản này xác định mục tiêu, định hƣớng phát triển và giải pháp phát triển nguồn nhân lực của thị trƣờng bảo 8 z hiểm Việt Nam đến năm 2020, bảo gồm các giải pháp về hoàn thiện pháp luật chƣơng trình đào tạo, công tác tổ chức đào tạo, kiểm tra, sát hạch và cấp chứng chỉ đào tạo kiểm tra, giám sát, đánh giá.
Từ những khái quát nêu trên có thể thấy các công trình nghiên cứu đã hệ thống hóa đƣợc nhiều vấn đề lý luận có liên quan đến nhân lực, nguồn nhân lực và nâng cao chất lƣợng NNL. Nhƣ vậy các đề tài nghiên cứu về quản lý nhân lực trong một doanh nghiệp cụ thể còn ít, hơn nữa tính cập nhật còn hạn chế; và tác giả luận văn chƣa thấy đề tài nào nghiên cứu quản lý nhân lực tại Tổng công ty cổ phần bảo hiểm quân đội 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhân lực trong doanh nghiệp 1. Một số khái niệm có liên quan 1.
Khái niệm nhân lực Thuật ngữ “nhân lực” trong tiếng Việt là từ ghép có nguồn gốc từ tiếng Hán, “Nhân” là ngƣời, “lực” là lực lƣợng, sức lực. Nhƣngnhân lực là lực lƣợng con ngƣời hay nguồn lực của mỗi con ngƣời, bao gồm thể lực (sức khỏe, năng lực thể chất, năng lực cơ bắp), trí lực (tri thức, kỹ năng, kinh nghiệm trong lao động) và tâm lực (đạo đức, lối sống, tinh thần, thái độ trong công việc). Khái niệm nhân lực đƣợc sử dụng rộng rãi trong quá trình tuyển dụng và đánh giá nhân lực. Ví dụ trong hồ sơ tuyển dụng lao động thƣờng có các văn bản xác nhận những phẩm chất nói trên nhƣ: giấy khám sức khỏe của cơ quan y tế có thẩm quyền; văn bằng, chứng chỉ các khóa đào tạo; giấy khen, bằng khen, huân - huy chƣơng, v.