chương ITSARA, Huân chương Hữu bá hình ảnh của Học viện, suốt trong 50 năm qua, tùy nghị do Nhà nước Lào trao tặng, 54 cán bộ, giáo viên theo diễn biến của thời cuộc, quan hệ đối ngoại của được công nhận là Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu Học viện không ngừng được mở rộng. Đặc biệt trong tú, 15 Chiến sĩ thi đua toàn quốc và nhiều danh hiệu những năm gần đây, Học viện đã mở rộng liên kết đào vẻ vang khác. tạo, nghiên cứu khoa học với hàng chục trường đại Nửa thế kỷ phấn đấu không mệt mỏi, vượt qua học, cao đẳng trong và ngoài nước. Nhiều trường đại muôn vàn khó khăn thử thách, các thế hệ thầy và học nước ngoài có uy tín thông qua các dự án hỗ trợ trò, cán bộ công nhân viên Học viện Tài chính đã đào tạo, nâng cao kiến thức cho đội ngũ giáo viên của viết nên trang sử đầy tự hào bằng những thành tích Học viện.
rl i TRIEN VONG PHATTRIEN THỊ TRƯỜNG VỐN ỞVIỆT NAM Thị trường vốn theo nghĩa rộng bao gồm thị trường tín thấp và đang trong quá trình chuyển đổi sang cơ chế thị dụng - ngân hàng và thị trường chứng khoán (thị trường cổ trường nên bản thân thị trường vốn cũng chứa đựng không phiếu, thị trường trái phiếu) có vai trò đặc biệt quan trọng Ít rủi ro, yếu kém, đòi hỏi một quá trình phát triển và tái cơ trong việc huy động và phân bổ có hiệu quả các nguồn vốn cấu lâu dài. trong nền kinh tế. Sự phát triển lành mạnh, hữu hiệu của thị Để bạn đọc hiểu thêm về thị trường vốn Việt Nam, Tạp trường này là một yếu tố thiết yếu, đảm bảo ổn định kinh tế chí Tài chính số tháng 11/2013 thực hiện chủ đề: “Triển vọng vĩ mô, nâng cao khả năng cạnh tranh của nền kinh tế và thúc phát triển thị trường vốn ở Việt Nam” Với nhiều bài viết đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. phân tích, bình luận của các chuyên gia kinh tế, tài chính Là quốc gia đang chuyển đổi và phát triển, nền kinh tế trong nước, chủ đề sẽ cung cấp đến bạn đọc những nét tổng Việt Nam đã có bước hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế quan về thị trường vốn, vai trò của thị trường này trong giới nói chung.
Trong quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế, nền kinh tế; thực trạng của thị trường vốn Việt Nam; những các thể chế cấu thành thị trường vốn cũng đã từng bước thành tựu và hạn chế của quá trình cải cách, tái cơ cấu thị được hình thành theo nguyên tắc thị trường, góp phần trường vốn trong những năm qua, đồng thời, đề xuất một trong thu hút, phân bổ các nguồn lực tài chính có hiệu quả số giải pháp thiết thực nhằm thúc đẩy thị trường vốn phát và an toàn. triển nhanh, lành mạnh trong thập niên tới. Tuy nhiên, Việt Nam hiện vẫn đang ở trình độ phát triển TẠP CHÍ TÀI CHÍNH 6x r TÀI CHÍNH - Tháng 11/2013 hoi THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THI TRUONG VON O VIET NAM PGS. NGUYEN TH! MUI, ThS.
NGUYEN MINH DONG Trong kinh tế thị trường, thị trường vốn được coi là một trong những thành tố không thể thiếu dủa nên kinh tế. Để phát triển kinh tế nhanh, mạnh và bền vững, phải có thị trường vốn phát triển. Phát triển thị trường vốn — nơi điễn ra cung và cầu vốn của nên kinh tế sé có cơ hội thu hút nguồn vốn trong và ngoài nước, tạo điều kiện sử dụng đông vốn hiệu quả cao. Vai trò của thị trường vốn hợp lý.
Họ đầu tư bằng cách mua cổ phiếu, trái phiếu trên thị trường hoặc góp vốn vào DN, ngân Vai trò của thị trường vốn thể hiện ở các yếu hàng để trở thành các cổ đông chiến lược. tố sau: Thứ tư, thị trường vốn, đặc biệt là thị trường Thứ nhất, thị trường vốn là một kênh huy động chứng khoán (TTCK) là công cụ đánh giá hoạt vốn quan trọng cho đầu tư phát triển. Thông qua động kinh doanh của DN. Thông qua thị trường việc phát hành và mua bán chứng khoán, dòng vốn, những nhà đầu tư có cơ sở đánh giá thực vốn di chuyển từ nơi thừa sang nơi thiếu, từ nơi trạng và dự đoán tương lai của nền kinh tế.
Cơ sử dụng kém hiệu quả đến nơi sử dụng có hiệu quan quản lý thường thông qua thị trường vốn để quả hơn. Thị trường vốn giúp các doanh nghiệp phân tích, dự báo, ban hành các văn bản pháp lý (DN), tổ chức kinh tế, cá nhân. có cơ hội để trở để điều tiết và quản lý thị trường một cách hiệu thành nhà đầu tư thực hiện nghiệp vụ đầu tư, mua quả. bán chứng khoán và các công cụ tài chính trên thị Bên cạnh những mặt tích cực nêu trên, phát trường để kiếm lời.
Chính phủ trung ương và địa triển thị trường vốn dễ nảy sinh những hành vi phương có thể vay nợ các tổ chức, DN, dân cư lừa đảo, giao dịch nội gián, hiện tượng đầu cơ thông qua việc phát hành trái phiếu trung và dài chứng khoán, thị trường vốn ngầm. Do đó, cần hạn, thực hiện các công trình hạ tâng kinh tế - xã nhận thức rõ và có chính sách và biện pháp phù hội, cũng như đáp ứng các nhu cầu đầu tư phát hợp để thị trường vốn luôn phát triển ổn định, an triển của trung ương/địa phương. toàn, lành mạnh, phục vụ tốt nhất cho sự nghiệp Thứ hai, thị trường vốn tạo tính thanh khoản công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. cho chứng khoán và các công cụ tài chính, khi các Thực trạng thị trường vốn Việt Nam nhà đầu tư cần tiền.
Nhờ đó, họ có thể tối ưu hóa hiệu quả đồng vốn để hưởng lợi (thường lãi của Thị trường uốn tín dụng ngân hàng: Sau khi trở các chứng khoán và công cụ tài chính cao hơn lãi thành thành viên của Tổ chức Thương mại Thế tiền gửi tiết kiệm). giới (WTO), Việt Nam đã quan tâm đến việc tái Thứ ba, phát triển thị trường vốn để thu hút cấu trúc thị trường tài chính nói chung và thị và kiểm soát vốn đầu tư nước ngoài. Đây là kênh trường vốn nói riêng, phù hợp với thông lệ quốc đầu tư hữu hiệu trong nền kinh tế thị trường. Các chủ thể tham gia thị trường cũng được cải những thông tin công khai, minh bạch, thị trường thiện về năng lực tài chính, quy mô, quản trị rủi vốn là nơi mà các nhà đầu tư nước ngoài có thể ro, để từng bước tham gia vào chuỗi kinh tế toàn phân tích, nhận định, đánh giá “sức khỏe” của cầu.
Với độ mở của nền kinh tế và thị trường vốn, DN, ngân hàng để đưa ra các quyết định đầu tư đầu tư xã hội đã có sự bứt phá mạnh mẽ, đặc biệt @ TRIEN VỌNG PHAT TRIEN THI TRUONG VỐN Ở VIỆT NAM đánh giá là một trong số các nước có tốc độ tăng _ BIEU 1: GIA TRI VON HOA TREN TTCKVN trưởng nhanh nhất thế giới). Vì thế, khi tín dụng cho nền kinh tế giảm, hệ số giữa tăng trưởng tín 40% dụng và tăng trưởng kinh tế giảm (năm 2010 là 4,8 35% lần, năm 2012 giảm còn 1,76 lần, 9 tháng năm 2013 30% 27,4 chỉ còn 1,2 lần), điều này đã ảnh hưởng lớn đến 25% 20% công việc làm của người lao động. 15% Mặc dù là thị trường cung cấp vốn chủ yếu 10% cho DN nhưng do khó khăn từ nền kinh tế, khó 5% khăn từ nội tại các DN và ngân hàng, những điểm 0% nghẽn của nền kinh tế (nợ xấu, hàng tồn kho) 2010 2011 2012 19/2013 không được giải quyết rốt ráo, trong khi giá vốn Nguồn: Bộ Tai chinh, UBCKNN rất cao (lãi suất cho vay bình quân năm 2012 ở là đầu tư trực tiếp nước ngoài, đã đưa Việt Nam mức 13-15%/năm, năm 2013 ở mức 10 -12%/nam), lên nhóm các nước có quy mô đầu tư xã hội trên qua sức chịu đựng của DN. Tình trạng nhiều DN GDP cao nhất thế giới.
không tiếp cận được vốn, trong khi hàng tồn kho Số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy, tổng tăng cao (năm 2012 bình quân khoảng 28-30%; 9 đầu tư xã hội sau 4 năm hội nhập WTO đều ở tháng năm 2013 tăng bình quân 9,3%), năng lực mức cao; Đầu tư ngoài nhà nước cũng tăng mạnh; cạnh tranh thấp, kinh doanh thua lỗ (tính đến Xuất nhập khẩu liên tục ghi nhận các kỷ lục mới; 30/9/2013, số DN kê khai lỗ chiếm gần 66%). đưa Việt Nam thoát ra khỏi nhóm nước có thu dẫn đến nhiều DN phá sản, ngừng hoạt động, giải nhập thấp vào năm 2011. Những động thái này thể, kéo theo cầu về vốn giảm mạnh, khiến tăng đã tạo cung vốn lớn cho nền kinh tế thông qua trưởng tín dụng năm 2012 chỉ dừng lại ở con số thị trường vốn. Mặt khác, các chủ thể tham gia 8,91% so với mục tiêu được Ngân hàng Nhà nước trên thị trường (ngân hàng thương mại, công ty (NHNN) đưa ra là 15-17%, 9 tháng đầu năm 2013 chứng khoán, DN, các quỹ đầu tư.) cần phải tăng tăng 6,14% so với chỉ tiêu 12%/năm.
Nợ xấu và quy mô hoạt động, cải thiện tiềm lực tài chính, tốc độ tăng nợ xấu. Điều này không có nghĩa là mở rộng sản xuất, áp dụng công nghệ trong kinh chất lượng nợ tốt lên mà do hệ thống ngân hàng doanh để nâng cao năng suất lao động. Điều này đã cơ cấu lại nợ, chiếm khoảng 10% tổng dư nợ, đã tạo ra những cơ hội phát triển mới về phía cầu. sử dụng dự phòng rủi ro để xử lý khoảng 3%, Tuy nhiên, do thị trường vốn Việt Nam lệ thuộc bán nợ xấu qua Công ty Quản lý tài sản của các lớn vào chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, khi tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) khoảng 0,3%.
kinh tế vĩ mô bất ổn, lạm phát tăng cao, chính Với những giải pháp xử lý này, nợ xấu của hệ sách tài chính - tiền tệ điều hành theo hướng thắt thống ngân hàng đã giảm xuống còn 4,64%. chặt để đạt mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định Thị trường chứng khoán: Mặc dù rền kinh tế vẫn vĩ mô nên mặt bất lợi của chính sách thắt chặt đã còn phải đối mặt với không ít khó khăn nhưng kinh tác động tiêu cực đến thị trường vốn. Có thể thấy tế vĩ mô đần ổn định đã góp phần tác động tích rõ sự biến động thất thường của TTCK cũng như cực hơn đến tâm lý nhà đầu tư và sự phát triển của thị trường vốn tín dụng ngân hàng, những rủi ro TTCK. Kết thúc quý I/2013, thị trường cổ phiếu đã tiềm ẩn từ nội tại các chủ thể tham gia thị trường, tăng khá mạnh.