Khóa luận đại học tài chính ngân hàng ảnh hưởng của biến động lãi suất và biến động tỷ giá hối đoái đến thu nhập trên mỗi cổ phiếu của các ngân hàng niêm yết tại việt nam

Khóa luận phân tích tác động của biến động lãi suất và tỷ giá hối đoái đến thu nhập trên mỗi cổ phiếu của ngân hàng niêm yết tại Việt Nam.

• Tác giả: Đặng Nguyễn Kim Ngân
• Người hướng dẫn: TS. Lưu Thu Quang
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Lãi Suất Và Tỷ Giá Đến Thu Nhập Cổ Phiếu Ngân Hàng Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, ĐỒ THỊ
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu tổng quan
• 1.2.2. Mục tiêu nghiên cứu chi tiết
• 1.3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ DỮ LIỆU
• 1.4.1. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.2. Cơ sở dữ liệu
• 1.5. Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ NHỮNG NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN
• 2.1. Khái niệm lãi suất
• 2.2. Vai trò của lãi suất đối với nền kinh tế
• 2.3. TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI
• 2.3.1. Khái niệm về tỷ giá hối đoái
• 2.3.2. Tác động của tỷ giá hối đoái đến nền kinh tế
• 2.4. THU NHẬP TRÊN MỖI CỔ PHIẾU CỦA CÁC NGÂN HÀNG NIÊM YẾT TẠI VIỆT NAM
• 2.4.1. Khái niệm thu nhập trên mỗi cổ phiếu
• 2.4.2. Đặc điểm nhóm cổ phiếu ngân hàng
• 2.4.3. Nhân tố ảnh hưởng đến thu nhập trên mỗi cổ phiếu
• 2.5. CÁC NGHIÊN CỨU VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỘNG LÃI SUẤT VÀ TỶ GIÁ ĐẾN THU NHẬP TRÊN MỖI CỔ PHIẾU
• 2.5.1. Nghiên cứu nước ngoài
• 2.5.2. Nghiên cứu tại Việt Nam
• 2.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. CƠ SỞ XÂY DỰNG MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU OLS
• 3.2. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỘNG LÃI SUẤT VÀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI ĐẾN LỢI NHUẬN MUA BÁN CỔ PHIẾU NGÂN HÀNG
• 3.2.1. Giới thiệu mô hình
• 3.2.2. Giả thuyết và kỳ vọng cho nghiên cứu
• 3.2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3. THỰC TRẠNG VỀ LỢI NHUẬN MUA BÁN CỔ PHIẾU NGÂN HÀNG, BIẾN ĐỘNG LÃI SUẤT VÀ TỶ GIÁ CỦA VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN 01/01/2015 – 31/12/2020
• 3.3.1. Thực trạng lợi nhuận mua bán cổ phiếu ngân hàng trong giai đoạn 2015- 2020
• 3.3.2. Thực trạng biến động tỷ giá USD/VND giai đọan 2015 – 2020
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. THỐNG KÊ MÔ TẢ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 4.2. CÁC BIẾN ĐO LƯỜNG LỢI NHUẬN MUA BÁN CỔ PHIẾU
• 4.2.1. Biến “Chỉ số giá chứng khoán TPHCM” (VNI)
• 4.2.2. Biến “Tỷ suất thu nhập trên cổ phiếu” (EPS)
• 4.2.3. Biến “Tỷ giá hối đoái” (FX)
• 4.2.4. Biến “Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu” (ROE)
• 4.2.5. Biến “Lạm phát” (INT)
• 4.3. KIỂM ĐỊNH ĐA CỘNG TUYẾN
• 4.4. KIỂM ĐỊNH TỰ TƯƠNG QUAN
• 4.5. PHÂN TÍCH KẾT QUẢ THEO MÔ HÌNH HỒI QUY OLS, FEM, REM
• 4.5.1. Kết quả hồi quy mô hình VNI
• 4.5.2. Kết quả hồi quy mô hình EPS
• 4.5.3. Kiểm định mô hình phù hợp
• 4.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý
• 5.1. MỘT SỐ ĐỀ XUẤT TỪ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5.2. HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 5.3. GỢI Ý HƯỚNG NGHIÊN CỨU MỚI
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tác động của lãi suất đến thu nhập cổ phiếu ngân hàng Việt Nam

Lãi suất là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến thu nhập cổ phiếu của các ngân hàng niêm yết tại Việt Nam. Khi lãi suất tăng lên, chi phí vay mượn của ngân hàng cũng gia tăng, điều này có thể dẫn đến việc giảm lợi nhuận. Theo nghiên cứu, lãi suất có tác động ngược chiều đến thu nhập cổ phiếu. Một nghiên cứu cho thấy rằng, khi lãi suất tăng, thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) của ngân hàng thường giảm. Điều này có thể được giải thích bởi việc người tiêu dùng và doanh nghiệp sẽ hạn chế chi tiêu khi phải trả lãi suất cao hơn. Hơn nữa, khi lãi suất tăng, các nhà đầu tư có xu hướng chuyển hướng đầu tư sang các tài sản khác có lợi suất cao hơn, làm giảm nhu cầu đối với cổ phiếu ngân hàng. Do đó, việc theo dõi sự biến động của lãi suất là rất cần thiết để các nhà đầu tư có thể đưa ra quyết định đầu tư chính xác.

1.1. Mối liên hệ giữa lãi suất và lợi nhuận ngân hàng

Lãi suất không chỉ ảnh hưởng đến chi phí vay mượn mà còn tác động đến lợi nhuận của ngân hàng. Khi lãi suất tăng, ngân hàng có thể thu về nhiều lãi hơn từ các khoản vay, nhưng đồng thời, chi phí cho các khoản vay cũng tăng lên. Điều này dẫn đến một sự cân bằng mà ngân hàng cần phải quản lý. Nghiên cứu cho thấy rằng, lãi suất và lợi nhuận cổ phiếu có mối quan hệ phức tạp. Một số ngân hàng có thể tận dụng được tình hình lãi suất cao để tối ưu hóa lợi nhuận, trong khi những ngân hàng khác có thể gặp khó khăn trong việc duy trì thu nhập cổ phiếu. Từ đó, việc phân tích và dự đoán xu hướng lãi suất trở thành một yếu tố quan trọng trong việc đánh giá hiệu suất tài chính của ngân hàng.

II. Tác động của tỷ giá đến thu nhập cổ phiếu ngân hàng Việt Nam

Tỷ giá hối đoái cũng là một yếu tố có ảnh hưởng không nhỏ đến thu nhập cổ phiếu của các ngân hàng niêm yết tại Việt Nam. Biến động của tỷ giá có thể tạo ra những rủi ro đáng kể cho các ngân hàng, đặc biệt là khi ngân hàng có các khoản vay hoặc đầu tư bằng ngoại tệ. Nghiên cứu cho thấy rằng, sự biến động của tỷ giá không có mối liên hệ rõ ràng với lợi nhuận cổ phiếu. Điều này có thể do sự điều chỉnh của các ngân hàng trong việc quản lý rủi ro tỷ giá. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nếu tỷ giá biến động mạnh, điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến thu nhập trên mỗi cổ phiếu của ngân hàng. Các ngân hàng cần có chiến lược phòng ngừa rủi ro tỷ giá để bảo vệ lợi nhuận của mình.

2.1. Tác động của tỷ giá đến hoạt động kinh doanh ngân hàng

Sự biến động của tỷ giá có thể làm tăng chi phí hoạt động của ngân hàng, đặc biệt là khi ngân hàng phải thanh toán các khoản vay bằng ngoại tệ. Điều này có thể dẫn đến việc giảm lợi nhuận cổ phiếu. Hơn nữa, khi tỷ giá không ổn định, các nhà đầu tư có thể cảm thấy không yên tâm về khả năng sinh lợi của ngân hàng, dẫn đến việc giảm nhu cầu đối với cổ phiếu của ngân hàng đó. Theo các chuyên gia, ngân hàng cần xây dựng các chính sách quản lý rủi ro tỷ giá một cách hiệu quả để giảm thiểu tác động tiêu cực từ biến động tỷ giá đến thu nhập cổ phiếu.

III. Đề xuất chính sách nhằm cải thiện thu nhập cổ phiếu ngân hàng

Trên cơ sở phân tích các tác động của lãi suất và tỷ giá đến thu nhập cổ phiếu ngân hàng, một số đề xuất chính sách có thể được đưa ra. Đầu tiên, cần có một chính sách tiền tệ ổn định nhằm kiểm soát lãi suất và tỷ giá một cách hợp lý. Việc này không chỉ giúp ngân hàng duy trì lợi nhuận mà còn tạo ra một môi trường đầu tư ổn định cho các nhà đầu tư. Thứ hai, các ngân hàng cần phát triển các sản phẩm tài chính mới nhằm phòng ngừa rủi ro từ sự biến động của lãi suất và tỷ giá. Cuối cùng, cần tăng cường công tác thông tin và truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của nhà đầu tư về các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập cổ phiếu.

3.1. Chính sách quản lý rủi ro

Chính sách quản lý rủi ro cần được xây dựng một cách toàn diện và hiệu quả. Các ngân hàng nên áp dụng các công cụ tài chính phức tạp để phòng ngừa rủi ro từ lãi suất và tỷ giá. Điều này không chỉ giúp bảo vệ lợi nhuận mà còn nâng cao độ tin cậy của ngân hàng trong mắt nhà đầu tư. Ngoài ra, việc đào tạo nhân viên về quản lý rủi ro cũng là một yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực của ngân hàng trong việc ứng phó với những biến động không lường trước được.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức vận hành từ năm 1996, đánh dấu bước chuyển biến quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia. Sau gần 25 năm phát triển tính đến giai đoạn nghiên cứu, thị trường đã thu hút sự tham gia mạnh mẽ của các định chế tài chính, doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lẫn ngoài nước, đóng góp đáng kể vào tiến trình huy động vốn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, thị trường chứng khoán luôn đối mặt với rủi ro cao do sự biến động giá cổ phiếu chịu tác động đồng thời từ các nhân tố chủ quan nội tại của doanh nghiệp và các cú sốc khách quan từ môi trường kinh tế vĩ mô. Phần lớn các chủ thể tham gia thị trường gặp khó khăn trong việc dự báo chính xác các biến động bất thường này.

Trong hệ thống các nhân tố vĩ mô tác động đến thị trường cổ phiếu nói chung và nhóm cổ phiếu ngành ngân hàng nói riêng, lãi suất và tỷ giá hối đoái là hai biến số kinh tế vĩ mô mang tính quyết định hàng đầu. Sự dao động của lãi suất và tỷ giá tác động trực tiếp đến chi phí vốn, thanh khoản, kết quả hoạt động kinh doanh cũng như lợi nhuận kỳ vọng của nhà đầu tư. Nhằm cung cấp các luận cứ khoa học và số liệu thực nghiệm phục vụ việc nhận diện rủi ro và ra quyết định đầu tư, tác giả Đặng Nguyễn Kim Ngân đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng tại Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh với đề tài: "Ảnh hưởng của biến động lãi suất và biến động tỷ giá hối đoái đến thu nhập trên mỗi cổ phiếu của các ngân hàng niêm yết tại Việt Nam".

Mục tiêu nghiên cứu:

• Mục tiêu tổng quan: Phân tích sự ảnh hưởng của biến động lãi suất và tỷ giá hối đoái đến thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) của các ngân hàng niêm yết tại Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hỗ trợ nhà đầu tư giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả đầu tư.
• Mục tiêu chi tiết (được xác định theo 4 nhiệm vụ cụ thể):
  1. Dựa vào các cơ sở lý thuyết để hệ thống hóa khái niệm, đặc điểm và tác động của lãi suất, tỷ giá hối đoái cùng khả năng sinh lời của cổ phiếu đối với nền kinh tế.
  2. Mô tả thực trạng về lợi nhuận mua bán cổ phiếu ngân hàng, biến động lãi suất và tỷ giá tại Việt Nam trong giai đoạn từ ngày 01/01/2015 đến ngày 31/12/2020.
  3. Xây dựng và ước lượng mô hình kinh tế lượng đánh giá ảnh hưởng của biến động lãi suất và tỷ giá hối đoái đến thu nhập trên mỗi cổ phiếu của các ngân hàng niêm yết tại Việt Nam.
  4. Phân tích kết quả ước lượng, rút ra kết luận thực nghiệm và đề xuất các giải pháp, hàm ý chính sách phù hợp cho các cơ quan quản lý, ngân hàng thương mại và nhà đầu tư.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) và lợi nhuận mua bán cổ phiếu của các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết.
• Phạm vi không gian: Hệ thống 9 ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam, bao gồm: Vietcombank (VCB), BIDV (BID), VietinBank (CTG), ACB (ACB), Sacombank (STB), SHB (SHB), Eximbank (EIB), MBBank (MBB) và Ngân hàng Quốc Dân (NVB).
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 6 năm, từ năm giao dịch 2015 đến năm giao dịch 2020, tạo thành bộ dữ liệu bảng cân bằng với 54 quan sát.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý thuyết dựa trên các học thuyết kinh tế học tiền tệ và tài chính doanh nghiệp:

• Lý thuyết lãi suất: Tiếp cận theo quan điểm của Paul Samuelson (2011), định nghĩa lãi suất là cái giá mà người đi vay phải trả cho người cho vay để sử dụng một lượng tiền tệ nhất định trong một khoảng thời gian xác định. Lãi suất đóng vai trò công cụ điều tiết chính sách tiền tệ, thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), kiềm chế lạm phát và tác động trực tiếp đến biên lợi nhuận kinh doanh của các ngân hàng thương mại. Nghiên cứu tham chiếu kết quả của Patelis (1997) về mối quan hệ giữa biến động lãi suất và dao động giá cổ phiếu.
• Lý thuyết tỷ giá hối đoái: Bản chất của tỷ giá hối đoái là quan hệ giá cả trao đổi giữa tiền tệ của hai quốc gia. Tác giả vận dụng các nghiên cứu của Clark (1973) về tác động của tỷ giá đến rủi ro thương mại, các kiểm định nhân quả của Rittenberg (1993), Granger và cộng sự (2000), Phylaktis và Ravazzolo (2000), cùng nghiên cứu của Muhammad và Rasheed (2002) nhằm phân tích tác động đa chiều của tỷ giá đến năng lực cạnh tranh, dòng vốn đầu tư gián tiếp và lợi nhuận của doanh nghiệp.
• Thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) và đặc trưng cổ phiếu ngân hàng: Phân tích EPS dưới góc độ chỉ số đo lường hiệu quả sinh lời cốt lõi của vốn chủ sở hữu, kết hợp với các tiêu chuẩn đánh giá hoạt động ngân hàng như hệ thống CAMEL (Rozzani và Rahman, 2013). Cổ phiếu ngân hàng được nhận diện qua ba đặc tính: quy mô vốn hóa lớn, tính thanh khoản thị trường cao và mức độ nhạy cảm cao trước các rủi ro thông tin kinh tế vĩ mô lẫn tin đồn thị trường.
• Các nhân tố tác động và giả thuyết: Nghiên cứu kế thừa khung phân tích từ các công trình quốc tế (Akintoye và Oseni, 2009; Zhao, 1999; Mehr-un-Nisa và Nishat, 2012) và trong nước (Nguyễn Quyết, 2020; Nguyễn Thị Như Quỳnh và Võ Thị Hương Linh, 2019; Lê Hoàng Phong và Đặng Thị Bạch Vân, 2015; Nguyễn Thu Thủy, 2018) để xác lập 4 giả thuyết:
  • Giả thuyết 1 ($H_1$): Biến động tỷ giá hối đoái tác động ngược chiều đến lợi nhuận mua bán cổ phiếu ngân hàng.
  • Giả thuyết 2 ($H_2$): Biến động lãi suất có mối quan hệ ngược chiều với lợi nhuận mua bán cổ phiếu ngân hàng.
  • Giả thuyết 3 ($H_3$): Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) có mối quan hệ cùng chiều với lợi nhuận mua bán cổ phiếu ngân hàng.
  • Giả thuyết 4 ($H_4$): Tỷ lệ lạm phát (INT) có tác động tiêu cực đến lợi nhuận mua bán cổ phiếu ngân hàng.

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp định tính: Phương pháp thống kê mô tả, tổng hợp lý thuyết, so sánh, đối chiếu và logic học kinh tế nhằm giải thích cơ chế dẫn truyền của lãi suất, tỷ giá và các biến số kinh tế vĩ mô.
• Phương pháp định lượng: Hồi quy dữ liệu bảng (Panel Data) sử dụng phần mềm Stata 14. Quy trình xử lý thực hiện qua ba kỹ thuật ước lượng:
  1. Hồi quy bình phương nhỏ nhất gộp (Pooled OLS).
  2. Mô hình tác động cố định (Fixed Effects Model - FEM).
  3. Mô hình tác động ngẫu nhiên (Random Effects Model - REM).
• Các kiểm định thống kê và chẩn đoán mô hình:
  • Kiểm định F (F-test) nhằm lựa chọn giữa mô hình Pooled OLS và mô hình FEM.
  • Kiểm định Hausman (1978) nhằm lựa chọn giữa mô hình FEM và mô hình REM.
  • Kiểm định Breusch-Pagan Lagrange Multiplier.
  • Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến thông qua hệ số phóng đại phương sai (Variance Inflation Factor - VIF) theo tiêu chuẩn của Hoàng Trọng và Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2005).
  • Kiểm định hiện tượng tự tương quan.

Nhóm biến	Tên biến	Ký hiệu	Cách thức đo lường	Nguồn dữ liệu
Biến phụ thuộc	Chỉ số giá chứng khoán TP.HCM	VNI	Tổng giá trị vốn hóa thị trường hiện tại / Tổng giá trị vốn hóa cơ sở $\times 100$	Cophieu68.vn
	Thu nhập trên mỗi cổ phiếu	EPS	(Lợi nhuận sau thuế - Cổ tức ưu đãi) / Lượng cổ phiếu bình quân đang lưu hành	Báo cáo tài chính, Cophieu68.vn
Biến độc lập	Biến động tỷ giá hối đoái	FX	Tỷ giá giao dịch USD/VND bình quân trong năm	Msn.com
	Lãi suất trái phiếu chính phủ	IR	Lãi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 2 năm	Cophieu68.vn
	Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu	ROE	Lợi nhuận thuần sau thuế / Tổng vốn chủ sở hữu bình quân	Báo cáo tài chính các ngân hàng
Biến kiểm soát	Tỷ lệ lạm phát	INT	Tỷ lệ chỉ số giá tiêu dùng (CPI) hàng năm của Việt Nam	Tổng cục Thống kê

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu

Chương này đặt nền tảng nghiên cứu thông qua việc làm rõ bối cảnh hình thành và phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam qua gần một phần tư thế kỷ. Tác giả luận giải sự cần thiết của đề tài khi chỉ ra rằng cổ phiếu ngân hàng luôn chiếm tỷ trọng vốn hóa lớn nhưng lại đối diện rủi ro cao trước các biến số kinh tế vĩ mô. Mục tiêu nghiên cứu được cấu trúc thành mục tiêu tổng quan và 4 mục tiêu chi tiết. Đối tượng nghiên cứu được xác định là EPS của 9 ngân hàng niêm yết trong giai đoạn 2015 - 2020. Dữ liệu thứ cấp được khai thác từ báo cáo tài chính kiểm toán và các hệ thống thống kê tài chính uy tín. Ý nghĩa thực tiễn của công trình tập trung vào việc lượng hóa mức độ tác động của lãi suất và tỷ giá, hỗ trợ các nhà đầu tư cá nhân lẫn định chế xác định danh mục đầu tư an toàn và hiệu quả.

Chương 2: Cơ sở lý thuyết và những nghiên cứu có liên quan

Tác giả hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết kinh tế tài chính liên quan. Về lãi suất, chương 2 phân tích định nghĩa của Samuelson (2011), vai trò của lãi suất đối với dòng vốn FDI, kiểm soát lạm phát, điều hành chính sách tiền tệ và tác động trực tiếp đến thu nhập từ hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại. Về tỷ giá hối đoái, văn bản làm rõ cơ chế chuyển đổi tiền tệ, ảnh hưởng tới xuất nhập khẩu theo Clark (1973), và cơ chế phân phối lại thu nhập quốc dân. Về cổ phiếu ngân hàng, chương này xác định ba đặc tính cốt lõi: giá trị vốn hóa lớn, tính thanh khoản dồi dào và tính nhạy cảm rủi ro cao (dẫn chứng từ tác động tiêu cực của các tin đồn liên quan đến lãnh đạo ngân hàng BIDV vào các năm 2013 và 2017 khiến giá cổ phiếu giảm kịch sàn và gây áp lực lên toàn bộ thị trường).

Chương 2 tổng thuật hai trường phái nghiên cứu thực nghiệm:

• Trường phái ghi nhận mối quan hệ ngược chiều: N'dri Konan Leon (2008) tại Hàn Quốc (mô hình GARCH), Md. Mahmudul Alam và Md. Gazi Salah Uddin (2009) tại 15 quốc gia phát triển và đang phát triển (mô hình OLS), Fabio Canova và Gianni De Nicolo (1997) tại Mỹ, Đức, Anh, Nhật Bản.
• Trường phái ghi nhận quan hệ đồng biến hoặc không có ý nghĩa: Charlex và cộng sự (2008) tại Ghana (mô hình EGARCH), John Beirne và cộng sự (2009) tại 16 quốc gia (mô hình GARCH-M).
• Các nghiên cứu tại Việt Nam: Nguyễn Quyết (2020) chỉ ra tỷ giá và lãi suất tác động ngắn hạn tại bậc trễ 1 lên chỉ số VN-Index nhưng không tác động dài hạn; Nguyễn Thị Như Quỳnh và Võ Thị Hương Linh (2019) nghiên cứu 6 biến số vĩ mô giai đoạn 2000 - 2018 bằng mô hình VECM kết luận lãi suất tác động tiêu cực đến VN-Index trong dài hạn.

Chương 3: Mô hình nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu

Tác giả trình bày cơ sở toán học của phương pháp bình phương nhỏ nhất (OLS) từ lý thuyết của Carl Friedrich Gauss, đồng thời thiết lập hai phương trình hồi quy nghiên cứu: $$VNI_{i,t} = \beta_0 + \beta_1 FX_t + \beta_2 IR_t + \beta_3 ROE_{i,t} + \beta_4 INT_t + \varepsilon_{i,t} \quad (1)$$ $$EPS_{i,t} = \beta_0 + \beta_1 FX_t + \beta_2 IR_t + \beta_3 ROE_{i,t} + \beta_4 INT_t + \varepsilon_{i,t} \quad (2)$$

Chương 3 trình bày chi tiết quy trình lựa chọn mô hình qua Pooled OLS, FEM và REM kết hợp kiểm định F-test và Hausman. Văn bản thống kê danh sách 9 ngân hàng cổ phần được chọn vào mẫu phân tích:

STT	Tên ngân hàng	Mã chứng khoán	Ngày niêm yết	Giá chào sàn (VND)
1	NHTMCP Sài Gòn Thương Tín	STB	12/07/2006	78.000
2	NHTMCP Á Châu	ACB	21/11/2006	135.000
3	NHTMCP Sài Gòn – Hà Nội	SHB	20/04/2009	14.400
4	NHTMCP Ngoại Thương Việt Nam	VCB	30/06/2009	60.000
5	NHTMCP Công Thương Việt Nam	CTG	16/07/2009	50.000
6	NHTMCP Quốc Dân	NVB	13/09/2010	11.900
7	NHTMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam	EIB	27/10/2009	28.000
8	NHTMCP Quân Đội	MBB	01/11/2011	13.800
9	NHTMCP Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam	BID	24/01/2014	18.700

Đồng thời, chương này phân tích thực trạng thị trường giai đoạn 2015 - 2020:

• Giá cổ phiếu ngân hàng: Có xu hướng tăng trưởng và duy trì ổn định tương đối; VCB dẫn đầu toàn ngành về thị giá và lợi nhuận trước thuế trong suốt giai đoạn nghiên cứu, trong khi NVB (NCB) có mức tăng trưởng thấp do phải thực hiện phương án tự tái cấu trúc từ năm 2014 và giải quyết sự cố kiểm soát tiền gửi năm 2017. Chính sách quản lý an toàn hoạt động qua Thông tư 36 của Ngân hàng Nhà nước đã hỗ trợ ổn định thị trường cổ phiếu ngân hàng.
• Tỷ giá USD/VND: Tăng từ mức thấp nhất là 22.480 VND/USD (năm 2015) lên mức đỉnh 23.190 VND/USD (năm 2018), tương đương mức tăng 490 VND. Biến động này chịu tác động từ bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ - Trung và việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất đồng USD 4 lần trong năm 2018. Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Quyết định số 2730/QĐ-NHNN ngày 31/12/2015 áp dụng tỷ giá trung tâm với biên độ giao dịch $\pm 3%$ kể từ ngày 04/01/2016 giúp ổn định thị trường ngoại tệ.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương 4 thực hiện phân tích số liệu thống kê mô tả chi tiết của 54 quan sát và thảo luận về sự vận động của các biến số:

• Chỉ số chứng khoán TP.HCM (VNI): Giá trị trung bình đạt 864,0354 điểm; mức thấp nhất là 579,03 điểm (năm 2015) và cao nhất đạt 1103,85 điểm (năm 2020). Năm 2017 đánh dấu mức tăng trưởng đột biến từ 664,87 điểm (năm 2016) lên gần 1000 điểm với khối lượng giao dịch bình quân đạt 170 triệu cổ phiếu/phiên (tăng 57 triệu cổ phiếu so với năm 2016).
• Thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS): Trung bình toàn ngành đạt 1,71 ngàn đồng/cổ phiếu; cao nhất là VCB vào năm 2019 và thấp nhất là NVB vào năm 2020. Xu hướng bình quân toàn ngành có sự suy giảm dần từ 1,80 ngàn đồng (năm 2015) xuống 1,58 ngàn đồng (năm 2020).
• Tỷ giá hối đoái (FX): Đạt giá trị thấp nhất là 22,48 ngàn VND/USD (năm 2015) và đạt đỉnh 23,19 ngàn VND/USD (năm 2018) trước khi hạ nhiệt về 23,17 ngàn (năm 2019) và 23,07 ngàn (năm 2020).
• Lãi suất trái phiếu chính phủ (IR): Lãi suất kỳ hạn 2 năm có xu hướng giảm mạnh từ 5,05% (năm 2015) xuống 0,47% (năm 2020), chỉ ghi nhận mức phục hồi nhẹ vào năm 2018 lên 4,11% (tăng so với mức 3,73% của năm 2017).
• Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE): ROE bình quân đạt 10,37%; có xu hướng giảm từ 10,81% (năm 2015) xuống 9,60% (năm 2020). Ngân hàng đạt ROE cao nhất là ACB (đạt ngưỡng 24%), thấp nhất là 0,03% ghi nhận năm 2020.
• Lạm phát (INT): Tỷ lệ lạm phát thấp nhất là 0,63% (năm 2015) và cao nhất là 3,54% (năm 2018). Giai đoạn 2015 - 2017, lạm phát tăng mạnh có nguyên nhân từ việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế theo Thông tư liên tịch số 37/2015/TTLT-BYT-BTC (giá dịch vụ y tế bình quân năm 2017 tăng 57,91% so với 2016). Năm 2019 lạm phát giảm còn 2,79% và năm 2020 giữ ở mức 3,23%, đảm bảo mục tiêu dưới 4% của Chính phủ.

Chỉ tiêu thống kê	VNI (Điểm)	EPS (Ngàn VND)	FX (Ngàn VND/USD)	IR (%)	ROE (%)	INT (%)
Giá trị trung bình	864,0354	1,71	22,90	3,18	10,37	2,73
Giá trị nhỏ nhất	579,03	1,58	22,48	0,47	9,60	0,63
Giá trị lớn nhất	1103,85	1,80	23,19	5,05	10,81	3,54
Năm đạt cực tiểu	2015	2020	2015	2020	2020	2015
Năm đạt cực đại	2020	2015	2018	2015	2015	2018

Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến: Tác giả thực hiện kiểm định hệ số phóng đại phương sai (VIF). Kết quả cho thấy biến tỷ giá FX có hệ số VIF là 2,81; giá trị trung bình Mean VIF của toàn bộ mô hình đạt 2,09 (< 3). Do tất cả các hệ số VIF đều nhỏ hơn 10 nên mô hình không xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến.

Kết quả ước lượng hồi quy:

• Phân tích hồi quy cho thấy không có bằng chứng thống kê rõ ràng về tác động của tỷ giá hối đoái (FX) lên lợi nhuận cổ phiếu và EPS của các ngân hàng niêm yết.
• Lãi suất (IR) và tỷ lệ lạm phát (INT) có mối quan hệ ngược chiều có ý nghĩa thống kê đối với thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) của các ngân hàng niêm yết tại Việt Nam.

Chương 5: Kết luận và hàm ý

Chương 5 đúc kết các phát hiện thực nghiệm và đưa ra các khuyến nghị chính sách:

• Đối với Ngân hàng Nhà nước: Cần kiên định mục tiêu kiểm soát lạm phát và ổn định mặt bằng lãi suất nhằm tạo nền tảng vĩ mô ổn định cho hệ thống ngân hàng phát triển bền vững và giảm thiểu rủi ro cho thị trường chứng khoán.
• Đối với các ngân hàng thương mại cổ phần: Nâng cao năng lực quản trị rủi ro lãi suất, củng cố quy trình kiểm soát rủi ro tín dụng và tiền gửi tiết kiệm, đẩy mạnh tái cơ cấu để nâng cao chất lượng tài sản và chỉ số sinh lời ROE, từ đó nâng cao giá trị EPS.
• Đối với nhà đầu tư: Cần theo dõi sát diễn biến lạm phát và định hướng điều hành lãi suất của cơ quan quản lý để dự báo xu hướng lợi nhuận cổ phiếu ngân hàng, thay vì tập trung quá mức vào các biến động ngắn hạn của tỷ giá.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

1. Xác nhận thực nghiệm rằng không có mối liên hệ rõ ràng giữa biến động tỷ giá hối đoái (USD/VND) và sự thay đổi của thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) cũng như lợi nhuận cổ phiếu của 9 ngân hàng niêm yết tại Việt Nam trong giai đoạn 2015 - 2020.
2. Xác nhận lãi suất (đo lường bằng lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 2 năm) và tỷ lệ lạm phát đều có tác động ngược chiều (âm) đối với thu nhập trên mỗi cổ phiếu của các ngân hàng niêm yết.
3. Làm rõ thực trạng tài chính của 9 ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết qua các chỉ báo cụ thể: EPS bình quân giảm từ 1,80 ngàn đồng xuống 1,58 ngàn đồng; ROE bình quân dao động từ 9,60% đến 10,81%; đồng thời phản ánh sự phân hóa mạnh giữa ngân hàng nhóm đầu (VCB có EPS và thị giá cao nhất, ACB có ROE đạt 24%) so với ngân hàng tái cơ cấu (NVB có EPS và ROE ở mức thấp).

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Về chính sách tiền tệ vĩ mô: Ngân hàng Nhà nước cần duy trì cơ chế điều hành tỷ giá trung tâm biên độ $\pm 3%$ linh hoạt, củng cố thị trường công cụ phái sinh ngoại tệ, đồng thời sử dụng công cụ lãi suất để chủ động hấp thu tiền nhàn rỗi trong nền kinh tế khi xuất hiện áp lực lạm phát.
• Về quản trị nội bộ ngân hàng: Các NHTMCP cần kiểm soát chặt chẽ chi phí giám sát vốn vay, nâng cao chất lượng kiểm soát nội bộ đối với hoạt động huy động tiền gửi (khắc phục các sự cố quản lý tiền gửi như đã từng xảy ra tại NCB năm 2017) và hạn chế phát sinh nợ xấu.
• Về chiến lược đầu tư: Nhà đầu tư cần xây dựng danh mục dựa trên việc phân tích mối tương quan ngược chiều của lãi suất và lạm phát đối với EPS ngân hàng, phân loại các cổ phiếu có năng lực duy trì ROE ổn định qua nhiều chu kỳ.

Đóng góp của đề tài

Tác giả tự xác định công trình cung cấp một hệ thống kiểm định thực nghiệm định lượng về mức độ ảnh hưởng của biến động lãi suất và tỷ giá đối với EPS của ngành ngân hàng Việt Nam thông qua bộ dữ liệu bảng 6 năm. Kết quả nghiên cứu mang lại cơ sở khoa học giúp nhà đầu tư cá nhân và tổ chức khắc phục hạn chế về thông tin, xác định danh mục đầu tư phù hợp và phòng ngừa rủi ro biến động giá cổ phiếu.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận được tác giả tự xác định các giới hạn nghiên cứu chính:

• Quy mô mẫu nghiên cứu: Do giới hạn về thời gian niêm yết và tính sẵn có của dữ liệu tài chính công khai, đề tài chỉ khảo sát trên phạm vi 9 ngân hàng thương mại cổ phần (STB, ACB, SHB, VCB, CTG, NVB, EIB, MBB, BID), chưa bao quát toàn bộ hệ thống các tổ chức tín dụng đang niêm yết hoặc đăng ký giao dịch tại Việt Nam.
• Khung thời gian nghiên cứu: Dữ liệu thứ cấp dừng lại trong phạm vi 6 năm (từ 2015 đến 2020) với tổng số 54 quan sát, chưa đủ dài để kiểm tra độ trễ tác động sâu rộng của các chu kỳ kinh tế nhiều năm.
• Phạm vi các biến số giải thích: Mô hình tập trung vào 2 biến vĩ mô chính (lãi suất trái phiếu chính phủ, tỷ giá USD/VND), 1 biến kiểm soát vĩ mô (lạm phát) và 1 biến vi mô ngân hàng (ROE); chưa tích hợp các biến vĩ mô khác như tăng trưởng GDP, cung tiền M2, giá vàng, giá dầu, hoặc các chỉ tiêu tài chính nội tại của ngân hàng như tỷ lệ an toàn vốn (CAR), quy mô tài sản hay tỷ lệ nợ xấu.

Hướng mở rộng nghiên cứu được tác giả đề xuất:

• Mở rộng số lượng ngân hàng khảo sát sang toàn bộ các ngân hàng niêm yết trên cả hai sàn HOSE, HNX và sàn UPCoM.
• Kéo dài chuỗi dữ liệu thời gian để kiểm tra tính bền vững của các hệ số hồi quy qua các giai đoạn biến động đặc thù.
• Đưa thêm các biến số tài chính vi mô và vĩ mô bổ sung vào mô hình hồi quy để phân tích toàn diện hơn các yếu tố quyết định khả năng sinh lời của cổ phiếu ngân hàng.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng và mục đích nghiên cứu chuyên sâu:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Chứng khoán, Kinh tế ứng dụng: Cung cấp quy trình mẫu về thực hiện nghiên cứu thực nghiệm định lượng sử dụng dữ liệu bảng trên phần mềm Stata 14, đặc biệt là quy trình so sánh và lựa chọn giữa ba mô hình hồi quy Pooled OLS, FEM, REM qua các kiểm định F-test và Hausman.
• Nhà nghiên cứu về thị trường tài chính Việt Nam: Tham khảo phần tổng thuật lý thuyết về cơ chế truyền dẫn của lãi suất và tỷ giá đến giá trị cổ phiếu doanh nghiệp; tham khảo bảng tổng hợp lịch sử niêm yết và biến động dữ liệu giao dịch của 9 ngân hàng thương mại cổ phần qua giai đoạn 2015 - 2020.
• Chuyên viên phân tích tài chính và nhà đầu tư: Phần phân tích thực trạng các chỉ số EPS, ROE của các ngân hàng thương mại và số liệu kiểm định tác động ngược chiều của lạm phát, lãi suất là cơ sở định giá và xây dựng mô hình dự báo lợi nhuận cho danh mục cổ phiếu ngân hàng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận khảo sát mẫu nghiên cứu gồm những ngân hàng nào và trong khung thời gian bao lâu?
Nghiên cứu khảo sát 9 ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết tại Việt Nam gồm: STB (Sacombank), ACB, SHB, VCB (Vietcombank), CTG (VietinBank), NVB (Ngân hàng Quốc Dân), EIB (Eximbank), MBB (MBBank) và BID (BIDV). Dữ liệu thứ cấp được thu thập trong giai đoạn 6 năm, từ ngày 01/01/2015 đến ngày 31/12/2020, tạo thành 54 quan sát dạng dữ liệu bảng.

2. Hai phương trình hồi quy chính của đề tài sử dụng những biến phụ thuộc và biến giải thích nào?
Mô hình nghiên cứu sử dụng hai biến phụ thuộc là: Chỉ số giá chứng khoán TP.HCM (VNI) và Thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS). Các biến giải thích và kiểm soát trong mô hình bao gồm: Biến động tỷ giá hối đoái USD/VND (FX), Biến động lãi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 2 năm (IR), Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của từng ngân hàng (ROE) và Tỷ lệ lạm phát hàng năm của Việt Nam (INT).

3. Kết quả kiểm định mô hình cho thấy lãi suất và tỷ giá tác động như thế nào đến EPS của các ngân hàng?
Kết quả phân tích hồi quy chỉ ra rằng không có mối liên hệ rõ ràng mang ý nghĩa thống kê giữa biến động tỷ giá hối đoái (FX) và lợi nhuận cổ phiếu/EPS của các ngân hàng. Ngược lại, biến động lãi suất trái phiếu chính phủ (IR) và tỷ lệ lạm phát (INT) đều có tác động ngược chiều (tiêu cực) đối với thu nhập trên mỗi cổ phiếu của các ngân hàng niêm yết trong mẫu nghiên cứu.

4. Kết quả kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến của mô hình đạt giá trị bao nhiêu?
Kiểm định hệ số phóng đại phương sai (VIF) cho thấy biến tỷ giá FX có hệ số VIF là 2,81 và giá trị VIF trung bình của mô hình là Mean VIF = 2,09. Vì tất cả hệ số VIF của các biến độc lập đều nhỏ hơn 10 và Mean VIF < 3, mô hình không vi phạm giả định về đa cộng tuyến.

5. Biến động trung bình của chỉ số EPS và ROE của 9 ngân hàng trong giai đoạn 2015 - 2020 diễn ra theo xu hướng nào?
Trong giai đoạn 2015 - 2020, chỉ số EPS trung bình của 9 ngân hàng có xu hướng giảm dần từ mức cao nhất 1,80 ngàn đồng/cổ phiếu (năm 2015) xuống mức thấp nhất 1,58 ngàn đồng/cổ phiếu (năm 2020), giá trị trung bình cả giai đoạn đạt 1,71 ngàn đồng/cổ phiếu. Chỉ số ROE trung bình cũng có xu hướng giảm dần từ 10,81% (năm 2015) xuống 9,60% (năm 2020), với mức trung bình 6 năm đạt 10,37%.

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Đặng Nguyễn Kim Ngân đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và kiểm định thực nghiệm thành công tác động của các nhân tố kinh tế vĩ mô đến thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) của 9 ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết tại Việt Nam giai đoạn 2015 - 2020. Bằng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng trên Stata 14 với các kiểm định chẩn đoán OLS, FEM và REM, nghiên cứu xác nhận biến động lãi suất trái phiếu chính phủ và lạm phát có tác động ngược chiều rõ rệt đến EPS ngân hàng, trong khi biến động tỷ giá USD/VND không thể hiện mối quan hệ có ý nghĩa thống kê. Các kết quả và đề xuất chính sách trong khóa luận cung cấp luận cứ thực nghiệm hữu ích cho cơ quan quản lý trong việc ổn định vĩ mô, đồng thời hỗ trợ ngân hàng thương mại và nhà đầu tư tối ưu hóa chiến lược quản trị rủi ro trên thị trường chứng khoán.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 đã trình bày lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đồng thời xác định đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu ảnh hưởng của lãi suất và tỷ giá hối đoái đến thu nhập trên mỗi cổ phần của các ngân hàng niêm yết tại Việt Nam trong vòng 6 năm. Thông qua phương pháp nghiên cứu và mô hình thống kê OLS, FEM, REM sẽ chi ra được mức độ tác động giữa lãi suất và tỷ giá đối với thu nhập cổ phiếu. Ngoài ra, ở chương này tác giả cũng nêu lên tính thiết thực của đề tài và đóng góp của đề tài vào thực tế, có nghĩa là giúp các nhà đầu tư xác định chính xác danh mục đầu tư phù hợp và tạo ra thu nhập cho bản thân. 5 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ NHỮNG NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN 2.

Khái niệm lãi suất Trong hàng ngàn năm phát triển của thế giới, lãi suất đã tồn tại từ những giai đoạn đầu tiên của sự tăng trưởng kinh tế. Lãi suất bắt nguồn từ các khoản vay và các khoản đầu tư. Trong giai đoạn lịch sử, các khoản vay đơn giản chỉ là cho mượn một con gia súc, một căn phòng, một số vật dụng hàng ngày, những khoản vay này có thể được hoàn trả lại đúng giá trị ban đầu hoặc là sẽ được hoàn lại với hiện vật, việc làm được xem là lãi suất. Trong trường hợp, người nông dân cho hàng xóm mượn một con trâu để cày ruộng, người hàng xóm sau đó có thể trả lại con trâu kèm theo một bao hạt giống, được xem như là một phần lãi cho người chủ.

Theo thời gian khuynh hướng chi tiêu và tiêu dùng của người dân dần thay đổi và họ đã lấy tiền tệ để định giá các khoản trả nợ, điều này góp phần thúc đẩy hình thức cho vay có lãi bằng hiện kim ngày càng phổ biến. Nền kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ qua từng năm, lãi suất tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau và các nhà nghiên cứu tài chính đã cho ra vô số định nghĩa về lãi suất. Theo định nghĩa về lãi suất của Samuelson (2011): “Lãi suất là giá cả của người đi vay phải trả cho người cho vay để sử dụng một khoản tiền trong một khoảng thời gian xác định”. Khái niệm này được hiểu rằng lãi suất là giá cả của tín dụng, thể hiện mối quan hệ giữa người vay và người cho vay.

Cụ thể, khi người cho vay tiền hoặc một dịch vụ cụ thể, khi đến hạn người cho vay sẽ nhận được mức tiền lãi tính trên tỷ lệ phần trăm của số tiền gốc, thường lãi suất này được tính theo năm. Vai trò của lãi suất đối với nền kinh tế Thu hút vốn FDI: Đứng trước nền kinh tế toàn cầu hóa, việc hợp tác và góp vốn kinh doanh với các doanh nghiệp nước ngoài là điều cần thiết cho sự phát triển bền vững và hội nhập kinh tế của nước ta. Khi đưa ra quyết định đầu tư vào một nước khác, nhà đầu tư sẽ cân nhắc mức lãi suất của các quốc gia, đây chính là lợi nhuận nhà đầu tư đạt được dưới hình thức hợp tác. Sau khi tìm hiểu lãi suất của đối phương, nhà đầu tư thường có xu hướng sẽ chọn bên hợp tác đưa ra lãi suất cao hơn, điều này cũng tạo cũng lực cho 6 các nhà đầu tư góp vốn vì lợi nhuận kiếm được, đồng thời giúp các nước đang phát triển có thêm nguồn vốn dồi dào, nâng cao khả năng cạnh tranh giữa các doanh nghiệp.

Do vậy, phần lớn các quốc gia cũng như Việt Nam đang cố gắng thu hút FDI để đạt được những lợi ích lớn hơn, chính vì vậy mà FDI trở thành một trong những yếu tố dẫn đến sự tăng trưởng kinh tế. Lãi suất đối với lạm phát: Trong giai đoạn nền kinh tế xảy ra tình trạng lạm phát, có nghĩa là lượng cung tiền trên thị trường đang dư thừa, chính phủ có thể kiểm soát lạm phát bằng cách điều chính lãi suất. Việc tăng lãi suất khoản làm cho người đi vay phải hoàn trả khoản vay với tiền lãi lớn hơn và tăng lãi suất khoản đầu tư sẽ kích thích mong muốn tạo ra lợi nhuận cao của người dân, nhờ vậy NHTM thu về lượng tiền khổng lồ đang lưu hành trên thị trường khiến cho lượng tiền lưu thông giảm và lạm phát được kiềm chế. Lãi suất là công cụ thực hiện chính sách tiền tệ: Nhà nước thông qua lãi suất để thực hiện điều chỉnh lượng cung ứng tiền, từ đó tác động đến sự tăng giảm sản lượng để thực hiện điều tiết nền kinh tế như ổn định lạm phát, công ăn việc làm và phát triển sản xuất.

Điều này góp một thực hiện mục tiêu đưa đất nước trở thành quốc gia có nền kinh tế phát triển. Chính phủ có vai trò quản lý chặt chẽ sự biến động của lãi suất và quy định phần trăm lãi suất phù hợp với các NHTM để tránh trường hợp các tổ chức tín dụng tăng lãi suất phi lý làm tâm lý của người đi vay bị ảnh hưởng, cũng như việc các tổ chức tự động giảm lãi suất đối với người gửi tiền làm suy giảm ý thức tiết kiệm của người dân. Nếu hiệu quả của việc khuyến khích đầu tư và tiết kiệm giảm sẽ làm ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận ngân hàng và tiến độ các danh mục đầu tư. Đối với ngân hàng: Một trong những hoạt động kinh doanh chính của ngân hàng chính là cho vay.

Lợi nhuận của các NHTM một phần phụ thuộc vào lãi suất từ việc cho vay và các danh mục đầu tư. Việc thiết lập mức lãi suất hấp dẫn sẽ thu hút cá nhân có nhu cầu gửi tiền, khoản tiền đó sẽ được đem đi đầu tư vào các tổ chức, danh mục đầu tư với mức lãi suất cao, kết quả là nhận được khoản thu nhập tăng cao rõ rệt nhờ vào các khoản đầu tư. Như vậy NHTM vừa kiếm được lợi nhuận mà người gửi tiền cũng nhận được 7 phần lãi suất của số tiền gốc, điều này vừa huy động tiết kiệm cũng như khuyến khích đầu tư vừa góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của đất nước. Tỷ giá hối đoái 2.

Khái niệm về tỷ giá hối đoái Trước khi tiền tệ xuất hiện, tỷ giá hối đoái đã tồn tại dưới hình thức trao đổi hiện vật. Hàng hóa xuất hiện trong những khu chợ lớn của ngày xưa có thể được mua bằng vàng, bạc hoặc người mua có thể thỏa thuận trao đổi hiện vật ngang với giá món đồ muốn mua với người bán. Các nhà nghiên cứu đã tìm được các di tích còn sót lại của việc trao đổi tiền xu theo tỷ giá dựa vào hàm lượng kim loại khác nhau Ai Cập. Trong thời kỳ nền kinh tế các nước vẫn chưa có sự giao thoa, hàng hóa được các thương gia từ khắp nơi trên đát nước nhập về và buôn bán ngay trên địa phương của mình hoặc các khu chợ sầm uất.

Nhưng từ thời điểm các quốc gia bắt đầu thiết lập mối quan hệ hợp tác trên lĩnh vực kinh tế, thương gia từ ngoại quốc ngày một xuất hiện đông đúc trên mọi nẻo đường. Những lô hàng lạ mắt đến từ nước ngoài khiến cho người dân tò mò và muốn sở hữu chúng. Vấn đề đã xuất hiện đó là giữa những quốc gia khác nhau sử dụng đơn vị tiền tệ khác nhau, vì vậy thông qua cơ chế quản lý của các nước, thị trường tài chính chung đã thiết lập chế độ tỷ giá hối đoái áp dụng cho sự lưu chuyển tiền tệ từ đơn vị này sang đơn vị khác. Ngày nay, nói một cách dễ hiểu hơn, tỷ giá hối đoái là giá trị ngoại tệ được mua và bán trên thị trường quốc tế bằng tiền tệ quốc gia của một nước theo một tỷ giá nhất định.

Tỷ giá hối đoái còn được định nghĩa ở khía cạnh khác, đó là quan hệ so sánh giữa hai tiền tệ của hai nước với nhau. Một đồng tiền hay một lượng đồng tiền nào đó đổi được bao nhiêu đồng tiền khác được gọi là tỷ lệ giá cả trao đổi giữa các đồng tiền với nhau hay gọi tắt là tỷ giá hối đoái hay ngắn gọn là tỷ giá. Như vậy, bản chất của tỷ giá hối đoái là một loại giá cả nhưng là giá cả của hàng hóa đặc biệt đó là tiền tệ. Tác động của tỷ giá hối đoái đến nền kinh tế Đối với xuất nhập khẩu: Xét theo nhiều trường hợp khác nhau, tỷ giá sẽ có những tác động tiêu cực hoặc tích cực lên hoạt động XNK tùy thuộc vào khả năng xử lý tình huống của các tổ chức kinh doanh.

Theo nghiên cứu của Clark (1973), một doanh nghiệp 8 sở hữu sản phẩm độc quyền nếu xuất khẩu ra nước ngoài sẽ chiếm ưu thế tuyệt đối, nhưng mặt khác vấn đề bảo hiểm rủi ro còn rất hạn chế. Trong trường hợp chi phí thay đổi, bên cung ứng không thể thay đổi sản lượng của mình trong hợp đồng. Đối với một công ty không có ý định chịu rủi ro sẽ chấp nhận sự biến động của tỷ giá bằng cách giảm khối lượng sản xuất. Một điều rõ ràng đó là sự biến động không lường trước được của tỷ giá gây ảnh hưởng đến doanh thu cũng như lợi nhuận nhận được bằng nội tệ.

Tuy nhiên với các công ty có khả năng thanh toán linh hoạt với các đơn vị tiền tệ khác nhau sẽ giảm thiểu được phần nào tổn thất do biến động tỷ giá gây ra và tự tạo cơ hội phát triển cho mình. Điều tiết thu nhập trong hoạt động kinh tế đối ngoại: Phân phối lại thu nhập giữa các ngành hàng có liên quan đến kinh tế đối ngoại và giữa các nước có liên quan về kinh tế với nhau. Khi tỷ giá cao, tức là giảm sức mua của đồng tiền trong nước so với đồng tiền nước ngoài. Điều này có tác dụng giúp cho nhà xuất khẩu có thêm lợi thế để cạnh tranh tăng thêm thu nhập cho nhà xuất khẩu.

Cạnh tranh thương mại: Hoạt động trao đổi, mua bán với nước ngoài làm cho thị trường tiêu thụ hàng hóa mở rộng, các doanh nghiệp có thêm nhiều sự lựa chọn nguyên liệu đầu vào. Trong thời đại nền kinh tế phát triển mạnh mẽ, nguồn cung ứng dồi dào không chỉ trong nước mà còn từ nước ngoài với các mức giá cả phong phú, vì vậy các bên cung cấp sản phẩm cần có những yếu tố quyết định đánh vào mong muốn của bên mua như là giá thành sản xuất, giá trị thương hiệu, chất lượng sản phẩm. Để đạt được những mục tiêu đó, các nhà lãnh đạo phải vạch ra chiến lược dài hạn cho việc xây dựng thương hiệu, xác định lợi thế so sáng và tăng cường tiếp cận thị trường.