Luận văn thạc sĩ về tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại việt nam luận văn thạc sĩ, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Thị Kim Hoàng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Phan Thị Diệu Thảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Tỷ Giá Đến Cán Cân Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Tóm tắt
• 1.2. Lý do chọn đề tài
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Cấu trúc của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ ĐẾN CÁN CÂN THƯƠNG MẠI
• 2.1. Khung lý thuyết về tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại
• 2.2. Hiệu ứng của phá giá lên cán cân thương mại
• 2.3. Hệ số co giãn xuất nhập khẩu và điều kiện Marshall – Lerner
• 2.4. Mô hình lý thuyết
• 2.5. Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Nghiên cứu về tỷ giá và cán cân thương mại là một chủ đề quan trọng trong kinh tế học, đặc biệt là đối với Việt Nam. Tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại có thể được hiểu qua lý thuyết đường cong J, trong đó tỷ giá có thể ảnh hưởng đến xuất khẩu và nhập khẩu. Việc phá giá đồng nội tệ có thể tạo ra những hiệu ứng khác nhau trong ngắn hạn và dài hạn. Theo lý thuyết, trong ngắn hạn, cán cân thương mại có thể xấu đi do hiệu ứng giá cả, trong khi trong dài hạn, hiệu ứng khối lượng có thể cải thiện cán cân thương mại. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa tỷ giá và cán cân thương mại của Việt Nam, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho chính sách kinh tế.

II. Khung lý thuyết về tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại

Khung lý thuyết về tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại được xây dựng dựa trên các lý thuyết kinh tế vĩ mô. Theo đó, tỷ giá ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu. Khi tỷ giá tăng, giá hàng hóa nhập khẩu tính bằng nội tệ sẽ tăng, trong khi giá hàng hóa xuất khẩu sẽ giảm. Điều này dẫn đến việc xuất khẩu có thể tăng lên trong khi nhập khẩu giảm xuống, cải thiện cán cân thương mại. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, hiệu ứng giá cả có thể chiếm ưu thế, dẫn đến cán cân thương mại xấu đi. Lý thuyết đường cong J cho thấy rằng sau một thời gian, khi hiệu ứng khối lượng bắt đầu phát huy tác dụng, cán cân thương mại sẽ được cải thiện.

III. Hiệu ứng của phá giá lên cán cân thương mại

Phá giá đồng nội tệ là một trong những biện pháp mà chính phủ có thể áp dụng để cải thiện cán cân thương mại. Theo lý thuyết, khi tỷ giá giảm, hàng hóa xuất khẩu trở nên rẻ hơn trên thị trường quốc tế, từ đó kích thích xuất khẩu. Ngược lại, hàng hóa nhập khẩu trở nên đắt hơn, dẫn đến việc giảm nhập khẩu. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, cán cân thương mại có thể bị thâm hụt do hiệu ứng giá cả. Nghiên cứu cho thấy rằng trong dài hạn, khi các doanh nghiệp có thời gian để điều chỉnh sản xuất, cán cân thương mại sẽ được cải thiện. Điều này cho thấy rằng việc phá giá đồng nội tệ có thể là một giải pháp hiệu quả để cải thiện cán cân thương mại trong dài hạn.

IV. Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại

Nhiều nghiên cứu thực nghiệm đã chỉ ra rằng mối quan hệ giữa tỷ giá và cán cân thương mại không phải lúc nào cũng rõ ràng. Một số nghiên cứu cho thấy rằng việc phá giá đồng nội tệ có thể cải thiện cán cân thương mại trong dài hạn, trong khi một số khác lại không tìm thấy mối liên hệ này. Các yếu tố như cấu trúc kinh tế, độ co giãn của cầu và cung hàng hóa cũng ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu. Điều này cho thấy rằng các nhà hoạch định chính sách cần phải xem xét kỹ lưỡng các yếu tố này khi đưa ra quyết định về tỷ giá và cán cân thương mại.

V. Kết luận

Tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại của Việt Nam là một vấn đề phức tạp và đa chiều. Nghiên cứu cho thấy rằng việc phá giá đồng nội tệ có thể có những tác động tích cực trong dài hạn, nhưng cũng có thể gây ra những thách thức trong ngắn hạn. Các nhà hoạch định chính sách cần phải cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố này để đưa ra các quyết định phù hợp nhằm cải thiện cán cân thương mại và ổn định nền kinh tế. Việc áp dụng lý thuyết đường cong J có thể giúp các nhà hoạch định chính sách hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa tỷ giá và cán cân thương mại.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ quý 1 năm 2000 đến quý 1 năm 2013, Việt Nam đã trải qua nhiều lần phá giá đồng nội tệ nhằm cải thiện cán cân thương mại, một trong những thành phần chính gây thâm hụt tài khoản vãng lai. Cán cân thương mại của Việt Nam với 20 nước đối tác lớn chiếm hơn 80% tổng giá trị ngoại thương, là đối tượng nghiên cứu trọng tâm của luận văn. Theo lý thuyết đường cong J, phá giá đồng nội tệ ban đầu làm xấu đi cán cân thương mại do hiệu ứng giá cả, nhưng về dài hạn sẽ cải thiện cán cân này nhờ hiệu ứng khối lượng. Tuy nhiên, thực tế tại các thị trường mới nổi, hiệu quả cải thiện ngay lập tức cán cân thương mại chưa được chứng minh rõ ràng. Mục tiêu nghiên cứu là xác định sự tồn tại của hiệu ứng đường cong J tại Việt Nam, đánh giá tác động ngắn hạn và dài hạn của phá giá đồng nội tệ đến cán cân thương mại, từ đó cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách trong việc điều chỉnh tỷ giá nhằm nâng cao hiệu quả thương mại quốc tế. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu theo quý trong 13 năm, tập trung vào tỷ giá thực đa phương, tổng sản phẩm quốc dân (GDP) của Việt Nam và các đối tác, cùng các chỉ số xuất nhập khẩu, nhằm đo lường chính xác biến động cán cân thương mại và các yếu tố ảnh hưởng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết kinh tế chính: lý thuyết đường cong J và điều kiện Marshall-Lerner. Lý thuyết đường cong J mô tả hiện tượng cán cân thương mại xấu đi trong ngắn hạn sau phá giá đồng nội tệ do hiệu ứng giá cả chi phối, sau đó cải thiện trong dài hạn nhờ hiệu ứng khối lượng. Điều kiện Marshall-Lerner khẳng định rằng tổng độ co giãn của xuất khẩu và nhập khẩu theo giá phải lớn hơn 1 để phá giá có thể cải thiện cán cân thương mại. Mô hình nghiên cứu sử dụng mô hình trễ phân bố trong quá trình tự hồi quy (ARDL) để phân tích mối quan hệ giữa tỷ giá thực đa phương, GDP trong nước và nước ngoài với cán cân thương mại. Các khái niệm chính bao gồm: tỷ giá thực đa phương (REER), cán cân thương mại (TB), hiệu ứng giá cả, hiệu ứng khối lượng, và hệ số co giãn xuất nhập khẩu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian theo quý từ quý 1 năm 2000 đến quý 1 năm 2013, với cỡ mẫu gồm 53 quan sát. Dữ liệu bao gồm tỷ giá thực đa phương, GDP của Việt Nam và 20 nước đối tác thương mại lớn, cùng giá trị xuất nhập khẩu. Phương pháp phân tích chính là mô hình ARDL, cho phép kiểm định đồng liên kết và phân tích tác động ngắn hạn, dài hạn của tỷ giá đến cán cân thương mại. Các bước kiểm định bao gồm: kiểm định tính dừng (ADF và PP test), kiểm định đồng liên kết Johansen, xác định độ trễ tối ưu theo tiêu chuẩn Akaike Info Criterion (AIC), kiểm định hiệu ứng đường cong J trong ngắn hạn qua hệ số trễ của biến tỷ giá, và kiểm định hiệu ứng dài hạn qua hệ số của biến tỷ giá trong mô hình. Ngoài ra, mô hình còn được kiểm định tính giải thích (R-squared), tự tương quan (Breusch-Godfrey), sự phù hợp (Ramsey RESET), và sự ổn định (CUSUM và CUSUM of Squares). Phân rã phương sai và hàm phản ứng đẩy được sử dụng để đánh giá mức độ và thời gian tác động của các biến khi có cú sốc.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Kiểm định tính dừng: Kết quả kiểm định ADF và PP cho thấy biến cán cân thương mại (LnTB) có tính dừng ở mức ý nghĩa 5%, trong khi các biến GDP trong nước (LnYd), GDP nước ngoài (LnYf) và tỷ giá thực đa phương (LnREER) không dừng ở cấp độ gốc nhưng dừng sau khi lấy sai phân bậc nhất, ngoại trừ biến GDP trong nước có một số trường hợp không dừng hoàn toàn. Điều này đảm bảo tính hợp lệ cho mô hình ARDL.

2. Kiểm định đồng liên kết: Kết quả kiểm định Johansen cho thấy tồn tại mối quan hệ đồng liên kết giữa các biến ở mức ý nghĩa 5%, chứng tỏ có mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa tỷ giá thực đa phương, GDP và cán cân thương mại.

3. Hiệu ứng đường cong J trong ngắn hạn: Phân tích mô hình ARDL cho thấy phá giá đồng nội tệ làm xấu đi cán cân thương mại trong quý đầu tiên (hệ số âm của biến tỷ giá trễ đầu tiên), sau đó tác động trở nên tích cực từ quý thứ hai trở đi (hệ số dương của các trễ tiếp theo). Điều này xác nhận sự tồn tại của hiệu ứng đường cong J tại Việt Nam trong ngắn hạn.

4. Hiệu ứng dài hạn: Hệ số của biến tỷ giá thực đa phương trong mô hình dài hạn có giá trị dương và có ý nghĩa thống kê, cho thấy phá giá đồng nội tệ cải thiện cán cân thương mại Việt Nam trong dài hạn. Cụ thể, tỷ giá thực tăng 1% sẽ cải thiện cán cân thương mại khoảng một mức phần trăm nhất định theo ước tính mô hình.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết đường cong J và các nghiên cứu thực nghiệm tại một số quốc gia đang phát triển và mới nổi. Nguyên nhân hiệu ứng đường cong J xuất phát từ sự cứng nhắc về giá cả và hợp đồng trong ngắn hạn, khiến hiệu ứng giá cả chi phối làm cán cân thương mại xấu đi trước khi hiệu ứng khối lượng xuất nhập khẩu phát huy tác dụng. So sánh với các nghiên cứu tại Thái Lan, Indonesia và Malaysia, Việt Nam cũng thể hiện sự tương đồng về mặt thời gian và mức độ tác động. Kết quả này nhấn mạnh rằng các nhà hoạch định chính sách cần kiên nhẫn và có chiến lược dài hạn khi sử dụng phá giá đồng nội tệ để cải thiện cán cân thương mại. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hàm phản ứng đẩy thể hiện sự thay đổi cán cân thương mại theo thời gian sau cú sốc phá giá, cũng như bảng phân rã phương sai minh họa mức độ giải thích biến động cán cân thương mại bởi các biến khác.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thực hiện phá giá đồng nội tệ có kiểm soát: Các nhà hoạch định chính sách nên áp dụng chính sách phá giá theo lộ trình, tránh phá giá đột ngột để giảm thiểu tác động tiêu cực trong ngắn hạn, đồng thời tận dụng hiệu ứng tích cực dài hạn. Thời gian thực hiện nên kéo dài ít nhất 2-3 quý để hiệu ứng khối lượng xuất nhập khẩu phát huy.

2. Tăng cường hỗ trợ sản xuất trong nước: Động viên doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất, cải thiện chất lượng sản phẩm nhằm tận dụng lợi thế phá giá đồng nội tệ, từ đó tăng khối lượng xuất khẩu và thay thế hàng nhập khẩu. Chủ thể thực hiện là Bộ Công Thương và các địa phương.

3. Cải thiện cơ sở hạ tầng và logistics: Giảm chi phí vận chuyển và thời gian giao nhận hàng hóa để nâng cao tính cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu, góp phần thúc đẩy hiệu ứng khối lượng trong dài hạn. Thời gian thực hiện trong vòng 1-2 năm, do Bộ Giao thông Vận tải chủ trì.

4. Theo dõi và điều chỉnh chính sách tỷ giá linh hoạt: Thiết lập hệ thống giám sát biến động tỷ giá và cán cân thương mại để kịp thời điều chỉnh chính sách, tránh các biến động quá lớn gây bất ổn kinh tế vĩ mô. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là chủ thể thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học về tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại, giúp xây dựng chính sách tỷ giá hiệu quả, giảm thâm hụt thương mại.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế quốc tế: Tài liệu phân tích chi tiết mô hình ARDL và kiểm định đồng liên kết, cung cấp dữ liệu thực nghiệm quý giá về Việt Nam trong giai đoạn 2000-2013.

3. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Hiểu rõ tác động của biến động tỷ giá đến hoạt động thương mại, từ đó có chiến lược kinh doanh phù hợp với biến động thị trường.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Kinh tế quốc tế: Luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp nghiên cứu chuỗi thời gian, mô hình ARDL và ứng dụng trong phân tích kinh tế thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Phá giá đồng nội tệ có cải thiện cán cân thương mại ngay lập tức không?
   Theo nghiên cứu, phá giá đồng nội tệ làm xấu đi cán cân thương mại trong quý đầu tiên do hiệu ứng giá cả chi phối, nhưng cải thiện cán cân thương mại từ quý thứ hai trở đi nhờ hiệu ứng khối lượng.

2. Hiệu ứng đường cong J là gì?
   Đó là hiện tượng cán cân thương mại xấu đi trong ngắn hạn sau phá giá đồng nội tệ, sau đó cải thiện trong dài hạn, tạo thành đường cong hình chữ J khi biểu diễn theo thời gian.

3. Tại sao phải sử dụng mô hình ARDL trong nghiên cứu này?
   Mô hình ARDL phù hợp với dữ liệu chuỗi thời gian có biến dừng khác cấp, cho phép kiểm định đồng liên kết và phân tích tác động ngắn hạn, dài hạn một cách hiệu quả.

4. Tỷ giá thực đa phương (REER) được tính như thế nào?
   REER được tính dựa trên tỷ giá danh nghĩa song phương điều chỉnh theo chênh lệch chỉ số giá tiêu dùng (CPI) giữa Việt Nam và các đối tác thương mại, có trọng số theo tỷ trọng thương mại.

5. Các nhà hoạch định chính sách nên làm gì để tận dụng hiệu ứng phá giá?
   Cần thực hiện phá giá có kiểm soát, đồng thời hỗ trợ sản xuất trong nước, cải thiện hạ tầng và theo dõi biến động tỷ giá để điều chỉnh chính sách kịp thời, nhằm tối đa hóa hiệu quả cải thiện cán cân thương mại.

Kết luận

• Xác nhận sự tồn tại của hiệu ứng đường cong J trong ngắn hạn tại Việt Nam, với cán cân thương mại xấu đi trong quý đầu và cải thiện từ quý thứ hai trở đi sau phá giá đồng nội tệ.
• Phá giá đồng nội tệ có tác động tích cực đến cán cân thương mại trong dài hạn, góp phần cải thiện thâm hụt thương mại.
• Mô hình ARDL là công cụ hiệu quả để phân tích mối quan hệ giữa tỷ giá, GDP và cán cân thương mại trong chuỗi thời gian.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách trong việc điều chỉnh tỷ giá và xây dựng chiến lược kinh tế vĩ mô.
• Đề xuất các giải pháp thực tiễn nhằm tận dụng hiệu ứng phá giá đồng nội tệ, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực trong ngắn hạn, hướng tới phát triển bền vững cán cân thương mại Việt Nam.

Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật hơn và phân tích tác động của các yếu tố khác như chính sách thương mại và biến động kinh tế toàn cầu. Độc giả và nhà nghiên cứu được khuyến khích áp dụng mô hình và kết quả nghiên cứu để phát triển các nghiên cứu sâu hơn về kinh tế vĩ mô và tài chính quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM -----O0O----- NGUYỄN THỊ KIM HOÀNG TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ ĐẾN CÁN CÂN THƯƠNG MẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ TP.Hồ Chí Minh – 2013 123doc BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM -----O0O----- NGUYỄN THỊ KIM HOÀNG TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ ĐẾN CÁN CÂN THƯƠNG MẠI VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS LÊ PHAN THỊ DIỆU THẢO TP.Hồ Chí Minh – 2013 123doc LỜI CAM ĐOAN Đề tài nghiên cứu “Tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại Việt Nam” là đề tài nghiên cứu do chính tác giả thực hiện. Đề tài này thực hiện thông qua việc vận dụng kiến thức đã học, nhiều tài liệu tham khảo và sự tận tình hướng dẫn của giảng viên hướng dẫn. Luận văn này không sao chép từ bất kỳ một nghiên cứu nào khác. Tôi xin cam đoan những lời nêu trên đây là hoàn toàn đúng sự thật.Hồ Chí Minh, ngày 25 tháng 11 năm 2013 Tác giả Nguyễn Thị Kim Hoàng 123doc MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Tóm tắt.

Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Cấu trúc của luận văn. Khung lý thuyết và các nghiên cứu thực nghiệm về tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại.

Khung lý thuyết về tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại. Hiệu ứng của phá giá lên cán cân thương mại. Hệ số co giãn xuất nhập khẩu và điều kiện Marshall – Lerner. Mô hình lý thuyết.

Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại. Các nghiên cứu thực nghiệm. Tóm lược các kết quả nghiên cứu. Dữ liệu nghiên cứu và mô tả các biến.

Dữ liệu nghiên cứu. Mô tả các biến và nguồn thu thập dữ liệu. Mô hình nghiên cứu. Kiểm định tính dừng.

Kiểm định đồng liên kết. Hồi quy mô hình ARDL. Phân rã phương sai và hàm phản ứng đẩy. Kết quả nghiên cứu.

Kiểm định tính dừng. Kiểm định tính dừng bằng ADF Test. Kiểm định tính dừng bằng PP Test. Kiểm định đồng liên kết.

Mô hình ARDL. Kết quả Kiểm định F-test cho các biến thêm vào của mô hình. Xác định độ trễ tối ưu của mô hình. Khảo sát tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại trong ngắn hạn.

Khảo sát tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại trong dài hạn. Các kiểm định của mô hình. Kiểm định của tính giải thích của mô hình. Kiểm định của tự tương quan của các biến trong mô hình.

Kiểm định sự phù hợp của mô hình. Kiểm định sự ổn định mô hình. Phân rã phương sai và hàm phản ứng đẩy. Phân rã phương sai.

Hàm phản ứng đẩy. 56 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 123doc DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Thuật ngữ tiếng Anh Thuật ngữ tiếng Việt ADF Augemented Dicky-Fuller Kiểm định ADF AIC Akaike Info Criterion Akaike Info Criterion ARDL Autoregressive Distributed Lags Mô hình trễ phân bố trong quá trình tự hồi quy CPI Consume price index Chỉ số giá tiêu dùng GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm nội địa REER Real effective exchange rate Tỷ giá thực hiệu lực PP Phillips Peron Kiểm định PP 123doc DANH MỤC BẢNG BIỂU Trang Bảng 1. Tóm tắt các kết quả nghiên cứu thực nghiệm. Các đối tác thương mại lớn với Việt Nam trong giai đoạn 2000 Q1 đến 2013 Q1.

Kiểm định tính dừng các biến LnTB, LnYd, LnYf, LnREER bằng ADF Test. Kiểm định tính dừng các biến dLnTB, dLnYd, dLnYf, dLnREER bằng ADF Test…. Kiểm định tính dừng các biến LnTB, LnYd, LnYf, LnREER bằng PP Test. Kiểm định tính dừng các biến dLnTB, dLnYd, dLnYf, dLnREER bằng PP Test.

Giá trị thống kê F tính toán được với các mức trễ. Độ trễ và các tiêu chuẩn lựa chọn độ trễ tối ưu của mô hình. Kiểm định hệ số γi từ mô hình.47 123doc DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Trang Hình 1. Hiệu ứng đường cong J.

Sơ đồ tóm tắt phương pháp nghiên cứu. Kiểm định đồng liên kết bằng Johansen Cointegration Test. Kết quả hồi quy mô hình ARDL với mức trễ tối ưu. Kết quả kiểm định tính tự tương quan của các biến trong mô hình.

Kiểm định Ramsey RESET Test. Kết quả kiểm định CUSUM. Kiểm định CUSUM of Square test. Phân rã phương sai đối với biến cán cân thương maị.

Hàm phản ứng đẩy đối với biến cán cân thương mại. 55 123doc -1- Tóm tắt Việt Nam đã trải qua khá nhiều lần phá giá đồng nội tệ với mục đích cải thiện cán cân thương mại. Tuy nhiên theo lý thuyết đường cong J thì sau khi phá giá đồng nội tệ, cán cân thương mại sẽ xấu đi sau một khoảng thời gian ngắn do hiệu ứng giá cả, sau khi hiệu ứng khối lượng bắt đầu phát huy được tác dụng thì cán cân thương mại mới bắt đầu được cải thiện. Trong khi các nước ở thị trường mới nổi đang vận hành một chính sách phá giá đồng nội tệ với mong muốn cải thiện ngay lập tức cán cân thương mại thì kết quả thực nghiệm lại không đáp ứng cho các kỳ vọng này.

Nhiều nhà nghiên cứu cho thấy việc phá giá có thể cải thiện cán cân thương mại trong dài hạn nhưng xét về ngắn hạn thì cán cân thương mại sẽ bị thâm hụt trong giai đoạn đầu. Đề tài này sẽ nghiên cứu về lý thuyết đường cong J để xem xét liệu đường cong J có tồn tại ở Việt Nam hay không, liệu phá giá có thể ngay lập tức cải thiện được cán cân thương mại và nếu có thì hiệu ứng giá cả sẽ diễn ra trong bao lâu trước khi hiệu ứng khối lượng bắt đầu phát huy tác dụng. Tác giả sử dụng phương pháp tiếp cận mô hình dạng rút gọn1 (reduced-form model approach) để ước tính phản ứng của cán cân thương mại do sự phá giá đồng nội tệ. Luận văn áp dụng mô hình kinh tế lượng nghiên cứu chuỗi thời gian, cụ thể là mô hình trễ phân bố trong quá trình tự hồi quy (ARDL - Autoregressive Distributed Lags) nghiên cứu sự tồn tại hiệu ứng đường cong J trong ngắn hạn và hiệu ứng trong dài hạn của cán cân thương mại Việt Nam khi phá giá đồng nội tệ.

Trong luận văn này, cán cân thương mại Việt Nam được đại diện bằng tổng giá trị trao đổi thương mại với 20 nước đối tác chính, chiếm hơn 80% tổng giá trị ngoại thương của Việt Nam. 1 Mô hình ước lượng xuất khẩu và nhập khẩu 123doc -2- Trong ngắn hạn, việc phá giá đồng nội tệ có tạo hiệu ứng đường cong J tới cán cân thương mại của Việt Nam. Phá giá đồng nội tệ sẽ tác động xấu đến cán cân thương mại của Việt Nam trong quí đầu tiên và chỉ có tác động tích cực đến cán cân này từ quí thứ hai trở đi. Trong dài hạn, việc phá giá đồng nội tệ cũng có hiệu ứng cải thiện tích cực đến cán cân thương mại Việt Nam.

Nhìn chung, kết quả nghiên cứu giải quyết được câu hỏi có hay không việc điều chỉnh tỷ giá hối đoái làm xảy ra hiệu ứng chữ J trong ngắn hạn và cải thiện cán cân thương mại của Việt Nam trong dài hạn. Lý do chọn đề tài Thành phần chính của sự thâm hụt tài khoản vãng lai là thâm hụt thương mại hàng hóa do tình trạng trì trệ xuất khẩu và gia tăng nhập khẩu trong nhiều năm. Để nâng cao khả năng cạnh tranh của quốc gia, chính phủ có thể can thiệp bằng cả phương pháp tiếp cận bên trong và phương pháp tiếp cận bên ngoài. Phương pháp tiếp cận bên trong là dựa trên các chính sách từ phía nhà cung cấp, chẳng hạn như tác động đến hiệu suất lao động hoặc tiền lương bằng cách kiềm chế lạm phát, giảm thuế, ví dụ như thuế đánh trên lợi nhuận của nhà sản xuất.

Phương pháp tiếp cận bên ngoài là phá giá đồng nội tệ. Để giảm bớt thâm hụt mậu dịch hàng hóa, có hai nhóm ý kiến về việc phá giá đồng nội tệ. Một nhóm ủng hộ việc giảm tỷ giá hối đoái danh nghĩa, nhóm khác ủng hộ việc duy trì chính sách tỷ giá hối đoái thả nổi có quản lý. Tại Việt Nam, với mục đích là cải thiện cán cân thương mại, các nhà chính sách đã liên tục cho phá giá đồng nội tệ nhiều lần.

Theo lý thuyết đường cong J thì khi phá giá đồng nội tệ, trong ngắn hạn hiệu ứng giá cả có tính trội hơn hiệu ứng khối lượng nên làm xấu đi cán cân thương mại, ngược lại trong dài hạn, hiệu ứng số lượng có tính trội hơn hiệu ứng giá cả làm cán cân thương mại được cải thiện. Một số nghiên cứu về mối quan hệ giữa cán cân thương mại và tỷ giá của các quốc gia cho thấy việc phá giá đồng nội tệ tạo nên đường biểu diễn cán cân thương mại theo thời gian có hình dáng của chữ J. Tính chất này được xác định bởi sự xấu đi sau đó là cải thiện trong ngắn hạn của cán cân thương mại, được gọi là hiệu ứng đường cong J. Áp dụng hiệu ứng này, một trong những mục tiêu của việc phá giá đồng nội tệ mà các nước hay áp dụng là nhằm cải thiện cán cân thương mại.

123doc -4- Tuy nhiên, cũng có một số nghiên cứu khác tại một số nền kinh tế khác nhau cho thấy rằng việc phá giá đồng nội tệ không làm xảy ra hiệu ứng đường cong J. Sau khi phá giá, cán cân thương mại có những biến động nhất định nhưng không có hình dạng chữ J theo thời gian. Nếu điều này xảy ra thì quyết định phá giá đồng nội tệ của một quốc gia có thể không đạt được mục tiêu cải thiện cán cân thanh toán hoặc các mục tiêu khác về kinh tế, xã hội. Đề tài này sẽ nghiên cứu về lý thuyết đường cong J để xem xét liệu hiệu ứng đường cong J có tồn tại ở Việt Nam hay không, liệu phá giá đồng nội tệ có thể ngay lập tức cải thiện được cán cân thương mại và nếu có thì hiệu ứng giá cả sẽ diễn ra trong bao lâu trước khi hiệu ứng khối lượng bắt đầu phát huy tác dụng.