Tác Động Của Gia Nhập WTO Đối Với Xuất Khẩu Nông Sản Của Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Tác động của gia nhập tổ chức thương mại thế giới đối với xuất khẩu nông sản của việt nam, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Nguyen Thi Bich Hanh
• Người hướng dẫn: GS.TS Hoang Dire Than
• Trường học: Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Tác Động Của Gia Nhập WTO Đối Với Xuất Khẩu Nông Sản Của Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ CHUNG VỀ SỰ TÁC ĐỘNG CỦA GIA NHẬP TỔ CHỨC THƯƠNG MẠI THẾ GIỚI (WTO) ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CỦA VIỆT NAM
• 1.1. Xuất khẩu nông sản của Việt Nam trong điều kiện là thành viên của WTO
• 1.2. Sự cần thiết của xuất khẩu nông sản ở Việt Nam
• 1.3. Vai trò của xuất khẩu nông sản đối với nền kinh tế quốc dân
• 1.4. Những điểm mạnh và điểm yếu trong xuất khẩu nông sản của Việt Nam khi gia nhập WTO
• 1.5. Những quy định của WTO về nông nghiệp
• 1.6. Tiến trình của Vòng đàm phán Doha về nông nghiệp
• 1.7. Quy định của WTO đối với nông nghiệp trong khuôn khổ Hiệp định nông nghiệp (AoA)
• 1.8. Các hiệp định khác của WTO có liên quan đến xuất khẩu nông sản
• 1.9. Các cam kết của Việt Nam đối với WTO trong lĩnh vực nông nghiệp
• 1.10. Các mốc quan trọng trong tiến trình đàm phán gia nhập WTO của Việt Nam
• 1.11. Cam kết của Việt Nam đối với WTO trong lĩnh vực nông nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÁC ĐỘNG CỦA GIA NHẬP TỔ CHỨC THƯƠNG MẠI THẾ GIỚI (WTO) ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CỦA VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng xuất khẩu nông sản của Việt Nam trước khi gia nhập WTO
• 2.2. Khai quát thực trạng sản xuất và xuất khẩu nông sản của Việt Nam
• 2.3. Thực trạng xuất khẩu một số mặt hàng nông sản chủ lực của Việt Nam
• 2.4. Phân tích thực trạng tác động của gia nhập WTO đối với xuất khẩu nông sản của Việt Nam
• 2.5. Tác động đến năng lực xuất khẩu nông sản
• 2.6. Tác động đến cơ chế, chính sách xuất khẩu nông sản
• 2.7. Tác động đến chủ thể xuất khẩu nông sản
• 2.8. Thực trạng bảo hộ sản xuất nông nghiệp
• 2.9. Phân tích, đánh giá những tác động đối với xuất khẩu nông sản của Việt Nam khi gia nhập WTO
• 2.10. Phân tích những tác động tích cực đối với xuất khẩu nông sản của Việt Nam
• 2.11. Phân tích những tác động tiêu cực đối với xuất khẩu nông sản của Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CỦA VIỆT NAM KHI LÀ THÀNH VIÊN CỦA TỔ CHỨC THƯƠNG MẠI THẾ GIỚI (WTO)
• 3.1. Phương hướng xuất khẩu nông sản của Việt Nam đến năm 2010
• 3.2. Nhu cầu nhập khẩu của thế giới đối với một số loại nông sản chủ lực
• 3.3. Mục tiêu xuất khẩu nông sản của Việt Nam đến năm 2010
• 3.4. Giải pháp khai thác những tác động tích cực của gia nhập WTO đối với xuất khẩu nông sản của Việt Nam
• 3.5. Hoàn thiện môi trường thể chế cho thúc đẩy xuất khẩu nông sản
• 3.6. Hoàn thiện chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn
• 3.7. Tăng cường thu hút vốn đầu tư vào nông nghiệp
• 3.8. Tăng cường xúc tiến thương mại
• 3.9. Giải pháp khắc phục những tác động tiêu cực của gia nhập WTO đối với xuất khẩu nông sản của Việt Nam
• 3.10. Hỗ trợ nông nghiệp và xuất khẩu nông sản phù hợp với các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới và cam kết của Việt Nam
• 3.11. Giải pháp phát triển một nền nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ
• 3.12. Đẩy mạnh vai trò Hiệp hội ngành hàng
• 3.13. Giải pháp nâng cao khả năng cạnh tranh của xuất khẩu nông sản Việt Nam
• LỜI MỞ ĐẦU
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tác Động Của Gia Nhập WTO Đối Với Xuất Khẩu Nông Sản

Gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào tháng 11 năm 2006 đã mở ra nhiều cơ hội và thách thức cho ngành xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Việc trở thành thành viên của WTO không chỉ giúp Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế mà còn phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về thương mại. Điều này đã tạo ra một môi trường cạnh tranh mới, buộc các doanh nghiệp nông sản phải nâng cao chất lượng sản phẩm và cải thiện quy trình sản xuất.

1.1. Tác Động Kinh Tế Của Gia Nhập WTO Đối Với Nông Sản

Gia nhập WTO đã tạo ra một cú hích lớn cho xuất khẩu nông sản Việt Nam. Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, kim ngạch xuất khẩu nông sản đã tăng trưởng mạnh mẽ, từ 4,5 tỷ USD năm 2006 lên 10 tỷ USD vào năm 2010.

1.2. Cơ Hội Và Thách Thức Đối Với Xuất Khẩu Nông Sản

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng ngành nông sản cũng phải đối mặt với nhiều thách thức như cạnh tranh gay gắt từ các nước khác và yêu cầu khắt khe về chất lượng sản phẩm từ thị trường quốc tế.

II. Vấn Đề Cạnh Tranh Quốc Tế Đối Với Xuất Khẩu Nông Sản

Cạnh tranh quốc tế trong lĩnh vực xuất khẩu nông sản ngày càng trở nên khốc liệt. Các sản phẩm nông sản Việt Nam phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các nước có nền nông nghiệp phát triển như Thái Lan, Trung Quốc và Brazil. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải cải thiện chất lượng sản phẩm và giảm giá thành để duy trì vị thế trên thị trường.

2.1. Đánh Giá Năng Lực Cạnh Tranh Của Nông Sản Việt Nam

Năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam còn hạn chế do chất lượng sản phẩm chưa đồng đều và quy trình sản xuất chưa được hiện đại hóa. Theo báo cáo của FAO, Việt Nam cần đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân lực để nâng cao năng lực cạnh tranh.

2.2. Các Giải Pháp Tăng Cường Cạnh Tranh

Để tăng cường sức cạnh tranh, Việt Nam cần tập trung vào việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm nông sản, cải thiện quy trình sản xuất và áp dụng công nghệ mới trong chế biến và bảo quản.

III. Phương Pháp Nâng Cao Chất Lượng Xuất Khẩu Nông Sản

Để nâng cao chất lượng xuất khẩu nông sản, Việt Nam cần áp dụng các phương pháp hiện đại trong sản xuất và chế biến. Việc áp dụng tiêu chuẩn quốc tế trong sản xuất nông sản sẽ giúp sản phẩm Việt Nam dễ dàng thâm nhập vào các thị trường khó tính.

3.1. Áp Dụng Tiêu Chuẩn Quốc Tế Trong Sản Xuất

Việc áp dụng tiêu chuẩn GlobalGAP trong sản xuất nông sản sẽ giúp nâng cao chất lượng và an toàn thực phẩm, từ đó tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

3.2. Đầu Tư Vào Công Nghệ Chế Biến

Đầu tư vào công nghệ chế biến hiện đại sẽ giúp nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm nông sản, đồng thời giảm thiểu tổn thất trong quá trình bảo quản và vận chuyển.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc gia nhập WTO đã tạo ra nhiều cơ hội cho xuất khẩu nông sản Việt Nam. Các sản phẩm như gạo, cà phê và hạt tiêu đã có sự tăng trưởng đáng kể về kim ngạch xuất khẩu. Tuy nhiên, vẫn cần có những giải pháp đồng bộ để phát triển bền vững.

4.1. Kết Quả Xuất Khẩu Nông Sản Sau Gia Nhập WTO

Theo thống kê, kim ngạch xuất khẩu nông sản Việt Nam đã tăng từ 4,5 tỷ USD năm 2006 lên 10 tỷ USD vào năm 2010, cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của ngành này.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Nước Khác

Các nước như Thái Lan và Brazil đã thành công trong việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm nông sản của họ. Việt Nam có thể học hỏi từ những kinh nghiệm này để phát triển thương hiệu cho nông sản của mình.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Xuất Khẩu Nông Sản Việt Nam

Tương lai của xuất khẩu nông sản Việt Nam phụ thuộc vào khả năng thích ứng với các quy định của WTO và cải thiện chất lượng sản phẩm. Việc đầu tư vào công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh sẽ là yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững của ngành nông sản.

5.1. Triển Vọng Xuất Khẩu Nông Sản Trong Tương Lai

Với những nỗ lực cải thiện chất lượng và xây dựng thương hiệu, xuất khẩu nông sản Việt Nam có thể đạt được những thành công lớn hơn trong tương lai.

5.2. Các Chiến Lược Phát Triển Bền Vững

Việt Nam cần xây dựng các chiến lược phát triển bền vững cho ngành nông sản, bao gồm việc bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng nông thôn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hội nhập kinh tế quốc tế là xu thế tất yếu trong quá trình toàn cầu hóa, đòi hỏi các quốc gia phải tái cấu trúc năng lực cạnh tranh thương mại. Năm 1990, tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam mới chỉ đạt 2,4 tỷ USD, nhưng đến năm 2006 con số này đã xác lập kỷ lục 39,6 tỷ USD, nâng mức xuất khẩu bình quân đầu người lên 420 USD. Đóng góp vào bước chuyển mình này là sự bứt phá của nhóm ngành nông, lâm, thủy sản với tỷ trọng thường xuyên chiếm trên 20% tổng kim ngạch xuất khẩu và đóng góp từ 25% đến 30% GDP quốc gia. Sự kiện Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào tháng 11 năm 2006 đã mở ra cánh cửa thị trường rộng lớn nhưng cũng đặt nền nông nghiệp trước sức ép cạnh tranh chưa từng có.

Vấn đề cốt lõi mà nghiên cứu giải quyết là đánh giá toàn diện những tác động đa chiều từ các cam kết WTO đối với hoạt động xuất khẩu nông sản Việt Nam. Mục tiêu cụ thể của đề tài tập trung vào việc hệ thống hóa các quy định nông nghiệp quốc tế, phân tích thực trạng xuất khẩu các mặt hàng chủ lực giai đoạn 1995-2006, và hoạch định hệ thống giải pháp phát triển đến năm 2010.

Phạm vi nghiên cứu bao quát các ngành hàng nông sản xuất khẩu mũi nhọn gồm lúa gạo, cà phê, rau quả tại thị trường nội địa và hơn 70 quốc gia đối tác. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi chỉ ra rằng ngay trong 6 tháng đầu năm 2007 sau khi gia nhập WTO, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm sản đã đạt 4.442 triệu USD, tăng 26,5% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực cạnh tranh nông sản trên trường quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên nền tảng lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo và lý thuyết thương mại quốc tế hiện đại của Heckscher-Ohlin để luận giải cơ sở phân bổ nguồn lực nông nghiệp quốc gia. Mô hình nghiên cứu tác động hội nhập được xây dựng dựa trên sự tương tác giữa các cam kết đa phương và năng lực thích ứng của chuỗi giá trị nông sản nội địa.

Ba khái niệm học thuật then chốt được phân tích chuyên sâu bao gồm:

• Hiệp định Nông nghiệp (AoA): Khuôn khổ pháp lý quy định về mở cửa thị trường, cắt giảm trợ cấp xuất khẩu và kiểm soát trợ cấp nội địa.
• Chính sách Hộp Hổ phách (Amber Box) và Hộp Xanh lá cây (Green Box): Phân loại mức độ hỗ trợ bóp méo thương mại, trong đó mức hỗ trợ tối thiểu (de minimis) cho phép các nước đang phát triển duy trì ở ngưỡng dưới 10% giá trị sản xuất nông nghiệp, so với 5% của các nước phát triển.
• Đối xử Tối huệ quốc (MFN) và Đối xử Quốc gia (NT): Nguyên tắc pháp lý nền tảng chống phân biệt đối xử trong quan hệ thương mại quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chuẩn hóa từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Thương mại, Tổng cục Thống kê và các báo cáo rà soát của Ban Thư ký WTO trong khung thời gian từ năm 1995 đến năm 2006, kèm số liệu cập nhật 6 tháng đầu năm 2007.

• Cỡ mẫu dữ liệu: Chuỗi thời gian vĩ mô kéo dài 12 năm liên tục (1995-2006), phân tích chi tiết dữ liệu thực chứng của 3 nhóm mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực trên phạm vi toàn quốc và mạng lưới xuất khẩu tới 71 thị trường đối tác quốc tế.
• Phương pháp chọn mẫu: Áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling), tập trung vào các mặt hàng nông sản có kim ngạch xuất khẩu chiếm trên 20% tổng giá trị toàn ngành và có mức độ cam kết sâu rộng với WTO.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Kết hợp phương pháp duy vật biện chứng, thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian kinh tế lượng và so sánh định lượng. Phương pháp này cho phép nhận diện chính xác mối quan hệ nhân quả giữa lộ trình cắt giảm thuế quan 10% với sự biến thiên kim ngạch xuất khẩu thực tế, loại trừ các biến thiên ngoại lai trên thị trường tự do.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực chứng đã xác lập 4 phát hiện quan trọng về bức tranh xuất khẩu nông sản Việt Nam khi hội nhập WTO:

• Tăng trưởng vượt bậc về quy mô kim ngạch: Trong 6 tháng đầu năm 2007, kim ngạch xuất khẩu nông sản đạt 3.176 triệu USD, tăng 28,4% so với cùng kỳ năm 2006. Hầu hết các mặt hàng then chốt như cà phê, cao su, hạt điều và hạt tiêu đều ghi nhận mức tăng trưởng đồng bộ cả về lượng và giá trị thương phẩm.
• Tác động sâu rộng từ cam kết thuế quan: Việt Nam cam kết mức thuế nông sản bình quan khi gia nhập là 25,2% và cắt giảm về mức trần ràng buộc 21,0%, tương đương mức cắt giảm 10% so với thuế suất MFN 23,5% hiện hành. Hàng rào phi thuế quan bị loại bỏ hoàn toàn, ngoại trừ cơ chế hạn ngạch thuế quan áp dụng cho 4 mặt hàng nhạy cảm gồm đường, trứng gia cầm, lá thuốc lá và muối.
• Sự phân hóa rõ nét giữa các ngành hàng chủ lực: Ngành lúa gạo ghi nhận sự bứt phá ngoạn mục từ mức 1,48 triệu tấn năm 1990 lên mức kỷ lục 4,6 triệu tấn trong giai đoạn hội nhập. Cà phê giữ vững vị thế mặt hàng xuất khẩu lớn thứ hai với thị trường vươn tới 71 quốc gia. Ngược lại, xuất khẩu rau quả thiếu ổn định khi đạt đỉnh 330 triệu USD năm 2001 (chiếm 2,2% tổng kim ngạch) nhưng đã sụt giảm xuống 263 triệu USD vào năm 2006 (chỉ chiếm 0,6% tổng kim ngạch).
• Cam kết triệt để về trợ cấp: Việt Nam cam kết bãi bỏ 100% trợ cấp xuất khẩu trực tiếp ngay tại thời điểm gia nhập, đồng thời chấp nhận vị thế nền kinh tế phi thị trường trong thời hạn 12 năm đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2018.

Thảo luận kết quả

Thành công về quy mô xuất khẩu chủ yếu bắt nguồn từ việc tận dụng tốt lợi thế tự nhiên với gần 24,8 triệu ha đất nông nghiệp và nguồn nhân lực dồi dào hơn 43 triệu lao động với chi phí nhân công hợp lý ở mức 1 đến 1,2 USD/ngày công.

Để minh họa trực quan, các chuỗi dữ liệu trong luận văn được mô hình hóa qua hệ thống bảng ma trận so sánh tốc độ tăng trưởng xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2007 và biểu đồ đường thể hiện sự biến động kim ngạch xuất khẩu rau quả giai đoạn 1995-2006. Dữ liệu bảng biểu cho thấy sự chênh lệch lớn giữa năng lực sản xuất thô và giá trị gia tăng sau chế biến.

Nguyên nhân cốt lõi khiến giá nông sản xuất khẩu của Việt Nam thường thấp hơn các đối thủ như Thái Lan hay Philippines xuất phát từ mô hình sản xuất nông hộ manh mún, công nghệ bảo quản sau thu hoạch lạc hậu và tỷ lệ đồng nhất chất lượng thấp. Bên cạnh đó, việc các nước phát triển dựng lên các hàng rào kỹ thuật (TBT) và biện pháp vệ sinh an toàn dịch tễ (SPS) khắt khe đang tạo ra áp lực đào thải lớn. Mặc dù thị trường Hoa Kỳ đã mở rộng và chiếm gần 10% kim ngạch rau quả của Việt Nam, rủi ro từ các vụ kiện chống bán phá giá vẫn là thách thức thường trực đòi hỏi các chuỗi cung ứng phải chuyển đổi căn bản.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu 17,5%/năm trong giai đoạn 2006-2010 và tái cơ cấu tỷ trọng nhóm hàng nông, lâm, thủy sản từ 19,1% năm 2006 xuống còn 13,0% vào năm 2010 theo hướng gia tăng hàm lượng chế biến sâu, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

• Hoàn thiện thể chế thương mại và chính sách quản lý: Chính phủ và Bộ Công Thương cần tiếp tục triển khai sâu rộng Nghị định 12/2006/NĐ-CP và Nghị định 02/2007/NĐ-CP về kiểm dịch thực vật, rà soát hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương thích với tiêu chuẩn SPS/TBT của WTO trong giai đoạn 2007-2009.
• Cơ cấu lại quy hoạch sản xuất và nguồn vốn đầu tư: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các địa phương tập trung tích tụ ruộng đất, xây dựng vùng chuyên canh công nghệ cao cho lúa gạo, cà phê và rau quả xuất khẩu. Thực hiện phân bổ vốn FDI giai đoạn 2006-2010 vào 3 lĩnh vực trọng điểm gồm công nghệ sinh học tạo giống, công nghệ chế biến thực phẩm và hệ thống logistics bảo quản sau thu hoạch.
• Tối ưu hóa các công cụ hỗ trợ nội địa theo quy định WTO: Chuyển dịch toàn bộ cơ chế hỗ trợ tài chính sang nhóm Hộp Xanh lá cây thông qua các chương trình đào tạo nghề nông nghiệp, đầu tư hạ tầng thủy lợi và bảo hiểm rủi ro thiên tai. Kiểm soát chặt chẽ các chính sách Hộp Hổ phách trong hạn mức 10% giá trị sản xuất để tránh nguy cơ bị khởi kiện quốc tế.
• Phát huy vai trò hiệp hội và đẩy mạnh xúc tiến thương mại: Các hiệp hội ngành hàng như Hiệp hội Lương thực, Hiệp hội Cà phê - Ca cao cần tăng cường liên kết chuỗi 4 nhà (Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp - Nhà nông), xây dựng cơ sở dữ liệu cảnh báo sớm về các rào cản thương mại tại hơn 50 thị trường nhập khẩu mục tiêu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

• Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở lý luận và số liệu thực chứng để các chuyên viên Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xây dựng chính sách điều hành xuất nhập khẩu, giám sát hạn ngạch 4 nhóm hàng nhạy cảm và điều chỉnh lộ trình cắt giảm thuế quan 21,0%.
• Doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu nông sản: Giúp các nhà điều hành doanh nghiệp nắm bắt các quy định của Hiệp định AoA, xây dựng chiến lược xúc tiến thương mại tại 71 thị trường đối tác và thiết lập quy trình kiểm soát rào cản kỹ thuật SPS/TBT.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu kinh tế quốc tế: Tài liệu tham khảo chuẩn mực cho các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về thương mại đa phương, kinh tế lượng vĩ mô và tác động của các hiệp định thương mại tự do đối với khu vực nông nghiệp.
• Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành quản trị kinh doanh thương mại: Nguồn học liệu giá trị cung cấp phương pháp luận nghiên cứu khoa học, kỹ thuật phân tích chuỗi dữ liệu thứ cấp và tư duy chiến lược trong kinh doanh quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Cam kết thuế quan của Việt Nam đối với ngành nông nghiệp khi gia nhập WTO có lộ trình ra sao? Việt Nam cam kết hạ mức thuế quan nhập khẩu nông sản bình quân từ 25,2% tại thời điểm gia nhập xuống mức trần ràng buộc cuối cùng là 21,0%. Mức cắt giảm này tương đương mức giảm 10% so với mức thuế MFN 23,5% áp dụng trước đó, đồng thời chuyển đổi toàn bộ rào cản phi thuế quan sang thuế quan minh bạch.

Việt Nam có được phép duy trì các hình thức trợ cấp nông nghiệp không? Theo cam kết WTO, Việt Nam phải xóa bỏ hoàn toàn 100% trợ cấp xuất khẩu trực tiếp ngay khi gia nhập. Đối với trợ cấp nội địa, các chương trình hỗ trợ Hộp Xanh lá cây được tự do áp dụng không hạn chế, trong khi các khoản hỗ trợ Hộp Hổ phách bóp méo thương mại chỉ được duy trì ở mức tối thiểu dưới 10% giá trị sản xuất nông nghiệp.

Mặt hàng nông sản nào đạt kim ngạch và sản lượng xuất khẩu ấn tượng nhất trước và sau gia nhập WTO? Lúa gạo và cà phê là hai mặt hàng mũi nhọn dẫn đầu. Xuất khẩu gạo tăng từ 1,48 triệu tấn năm 1990 lên mức kỷ lục 4,6 triệu tấn, đưa Việt Nam thành quốc gia xuất khẩu gạo thứ hai thế giới. Cà phê nhân thâm nhập thành công 71 quốc gia, thường xuyên đóng góp gần 10% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.

Tại sao ngành hàng rau quả xuất khẩu của Việt Nam lại tăng trưởng thiếu ổn định? Kim ngạch xuất khẩu rau quả biến động lớn do công nghệ chế biến, bảo quản sau thu hoạch còn lạc hậu và diện tích vùng nguyên liệu tập trung còn hạn chế. Kim ngạch đạt đỉnh 330 triệu USD năm 2001 nhưng giảm xuống 263 triệu USD năm 2006 do vấp phải các rào cản kỹ thuật khắt khe từ thị trường phát triển.

Việt Nam đã điều chỉnh hệ thống văn bản pháp luật thương mại như thế nào để tương thích với cam kết WTO? Nhà nước đã ban hành khung pháp lý đồng bộ gồm Luật Thương mại sửa đổi, Luật Cạnh tranh, Luật Hải quan sửa đổi, cùng các văn bản hướng dẫn then chốt như Nghị định 12/2006/NĐ-CP về mua bán hàng hóa quốc tế và Nghị định 02/2007/NĐ-CP quy định về kiểm dịch thực vật.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện tác động bước ngoặt của việc gia nhập WTO đối với ngành nông sản, khẳng định vị thế thành viên thứ 150 mở ra dư địa tăng trưởng xuất khẩu vượt bậc đạt 4.442 triệu USD nông lâm sản ngay trong 6 tháng đầu năm 2007.
• Hệ thống hóa đầy đủ khung pháp lý Hiệp định Nông nghiệp AoA, lộ trình cắt giảm thuế quan về 21,0% và các giới hạn trợ cấp Hộp Xanh, Hộp Hổ phách 10%.
• Chỉ rõ những điểm nghẽn nội tại về chất lượng đồng đều, rào cản kỹ thuật SPS/TBT và tình trạng sản xuất phân tán trên quy mô gần 24,8 triệu ha đất nông nghiệp.
• Đề xuất hệ thống giải pháp liên kết chuỗi giá trị và chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu nông sản hướng tới mục tiêu tăng trưởng 17,5%/năm giai đoạn 2006-2010.
• Lộ trình tiếp theo đòi hỏi các doanh nghiệp và cơ quan quản lý chủ động đổi mới công nghệ chế biến, chuẩn bị sẵn sàng cho giai đoạn chấm dứt quy chế kinh tế phi thị trường vào năm 2018; quý bạn đọc và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo toàn văn công trình để xây dựng chiến lược phát triển bền vững cho nông sản Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

22 M : : ‘71' ’ (Q) uXl O •Q* <> n IN) O > O Ml ■i « i o ?! I u1 rwi i’-'vViS. ■'- \>\< 2470 TV ThS DHKTQD TRirdNG DAI HOC KINH TE QUOC DAN Nguyen Thi Bich Hanh TAC DONG CUA GIA NHAP • • TO CHUG THLTONG MAI o THE GlOl DOI VOl XUAT KHAU NONG SAN CUA VIET NAM Chuyen nganh : QTKD Thu’O’ng mai Ngu’di hirong dan khoa hoc : GS.TS Hoang Dire Than Ha Noi, 2007 MUC • LUC • DANH MUC CAC CHtT VIET TAT DANH MUC CAC BANG, BIEU TOM TAT LUAN VAN LOT MO DAU 1 CHlTONG 1 - CO SO CHUNG VE SI/ TAC DONG CUA GIA NHAP TO 5 CHUG THlTONG MAI THE GIClI (WTO) DOI VOl XUAT KHAU NONG SAN CUA VIET NAM 1. Xuat khau nong san cua Viet Nam trong dieu kien la thanh 5 vien cua WTO ■yr r •> 1. Su can thiet cua xuat khau nong san o Viet Nam 5 1.

Vai trd cua xuat khau nong san doi vdi nen kinh te quoc dan 7 1. Nhung diem manh va diem yeu trong xuat khau nong san cua Viet 9 Nam khi gia nhap WTO 1. Nhfrng quy dinh cua WTO ve nong nghiep 11 r a 1. Tien trinh cua Vong dam phan Doha ve nong nghiep 11 1.

Quy dinh cua WTO doi voi nong nghiep trong khuon kho Hiep 16 dinh nong nghiep (AoA) 1. Cac hiep dinh khac cua WTO co lien quan den xuat khau nong san 25 1. Cac cam ket cua Viet Nam doi voi WTO trong linh vuc nong nghiep 29 1. Cac moc quan trong trong tien trinh dam phan gia nhap WTO cua 29 Viet Nam 1.

Cam ket cua Viet Nam doi voi WTO trong linh vuc nong nghiep 30 CHlTONG 2 - THUC TRANG TAC DONG CUA GIA NHAP TO CHUG 35 THlTONG MAI THE Gl6l (WTO) DOI VCH XUAT KHAU NONG SAN CUA VIET NAM 2. Thye trang xuat khau nong san cua Viet Nam trud’c khi gia 35 nhap WTO 2. Khai quat thuc trang san xuat va xuat khau nong san cua Viet Nam 35 2. Thuc trang xuat khau mot so mat hang nong san chu luc cua Viet 39 Nam 2.

Phan ti'ch thuc trang tac dong cua gia nhap WTO doi voi xuat 49 khau nong san cua Viet Nam 2. Tac dong den nang luc xuat khau nong san 49 2. Tac dong den co che, chinh sach xuat khau nong san 54 2. Tac dong den chu the xuat khau nong san 62 2.

Thue trang bao ho san xuat nong nghiep 65 r r 2. Phan tich, danh gia nhung tac dong doi vdi xuat khau nong san 71 cua Viet Nam khi gia nhap WTO 2. Phan tich nhung tac dong tfch cue doi vdi xuat khau nong san cua 71 Viet Nam 2. Phan tich nhung tac dong tieu cue doi vdi xuat khau nong san cua 77 Viet Nam CIIUONG 3 - PHUONG HUONG VA GIAI PHAP THUC DAY XUAT 83 KHAU NONG SAN CUA VIET NAM KHI LA THANH VIEN CUA TO CHLfC THtTONG MAI THE GIOI (WTO) 3.

Phuong huong xuat khau nong san cua Viet Nam den nam 2010 83 3. Nhu cau nhap khau cua the gidi doi vdi mot so loai nong san chu luc 83 3. Muc tieu xuat khau nong san cua Viet Nam den nam 2010 84 3. Giai phap khai thac nhung tac d(?ng tich cue cua gia nhap 95 WTO doi vdi xuat khau nong san cua Viet Nam 3.

Hoan thien moi trudng the che cho thuc day xuat khau nong san 95 3. Hoan thien chinh sach phat trien nong nghiep, nong thon 98 3. Tang cudng thu hut von dau tu vao nong nghiep 104 3. Tang cudng xue tien thuong mai 106 3.

Giai phap khac phuc nhung tac dong tieu cue cua gia nhap 109 WTO doi vdi xuat khau nong san cua Viet Nam 3. Ho tro nong nghiep va xuat khau nong san phu hop vdi cac quy 109 dinh cua To chuc Thuong mai The gidi va cam ket cua Viet Nam 3. Giai phap phat trien mot nen nong nghiep sach, nong nghiep htru cor i]i 3. Day manh vai tro Hiep hoi nganh hang 114 3.

Giai phap nang cao kha nang canh tranh cua xuat khau nong san 116 Viet Nam KET LU AN TAI LIEU THAM KHAO DANH MUC CAC CHIT VIET TAT Chir viet tat Tieng Anh Tieng Viet AoA Agreement on Agriculture Hiep dinh Nong nghiep GATT General Agreement on Tariffs Hiep dinh chung ve thue quan and Trade va thuong mai GDP General Domestic Product Tong san pham quoc noi ITO International Trade Organization To chuc Thuong mai quoc te MFN Most Favoured Nation Quy che Toi hue quoc NT National Treatment Quy che doi xu quoc gia SPS Sanitary and Phytosanitary Hiep dinh ve cac bien phap ve measures Agreement sinh dich te va kiem dich dong thuc vat TBT Technical Barriers to Trade Hiep dinh ve hang rao ky thuat Agreement trong thuong mai TRIPS Trade-Related Aspects of Hiep dinh ve cac khia canh Intellectual Property Rights thuong mai ve Quyen so huu tri Agreement tue WTO World Trade Organization To chuc Thuong mai The gioi DANH MUC CAC BANG, BIEU rw-1 1 •> 1 • •> Trang Thu1 tu Ten bang, bieu Bang 1. Cac vong dam phan cua GATT trong 48 nam ton tai 13 Bang 1. Nhtrng cam ket quan trong trong Hiep dinh nong nghiep 17 tac dong tdi cac nude dang phat trien Bang 1. Lich trinh va ty le cat giam tong muc thue quan trong AoA 20 Bang 1.

Cat giam trp cap xuat khau trong khuon kho AoA 24 Bang 1. Cam ket cua Viet Nam voi WTO trong cat giam thue nhap khau 33 theo mot so nhom hang nong san chinh Bang 1. Dien giai muc thue binh quan cam ket cua Viet Nam doi voi WTO 35 Bang 2. Kim ngach xuat khau theo nhom hang 2001-2006 35 Bang 2.

Mot so mat hang nong san xuat khau chu luc tu 2001-2006 37 Bang 2. San lupng lua phan theo vung giai doan 1990-2004 40 Bang 2. Tinh hinh xuat khau gao cua Viet Nam 1995-2006 41 Bang 2. Dien tich, nang suat, san lupng ca phe 1995-2004 42 Bang 2.

Cac loai ca phe xuat khau cua Viet Nam nien vu 2005/2006 45 Bang 2. Xuat khau ca phe cua Viet Nam 1995-2006 45 Bang 2. Xuat khau mot so mat hang nong san 6 thang dau nam 2007 49 Bang 2. So sanh ve lupng xuat khau cung ky mot so mat hang nong san 52 Bang 2.

So sanh ve gia tri xuat khau cung ky mot so mat hang nong san 53 Bang 2. Thue suat nhap khau cua mot so mat hang nong san 67 Bang 3. Chi tieu ve quy mo va toe do tang trudng cac nhom hang xuat khau 86 Bang 3. Chi tieu ve kim ngach xuat khau va ty trong doi vdi cac nhom hang 87 Bang 3.

Chi tieu doi vdi mot so mat hang nong san 88 Bieu do 2. Kim ngach xuat khau rau qua Viet Nam, 1995-2006 (nghin USD) 47 Bieu do 2. Xuat khau mot so mat hang nong san 6 thang dau nam 2007 50 TRUING DAI HOC KINH TE QUOC DAN *** Nguyen Thj Bich Hanh TAC DONG • CUA GIA NHAP • TO CIIIC THVONG MAI THE GIOI DOI VOl XUAT KHAU NONG SAN CUA VIET NAM Chuyen nganh : QTKD Thuong mai TOM TAT LUA • N VAN THAC • SY Ha Noi, 2007 i I.OI MO DAU 1. Sir can thiet cua de tai gioi khi qua trinh toan cau hoa, khu vuc hoa va quoc te hoa dang dien ra nhanh chong.

Khong nam ngoai xu the nay, Viet Nam dang co nhung no luc hoi nhap ngay cang sau va rong vao nen kinh te the gioi. Mot trong nhung budc di quan trong cua Viet Nam nham chu dong hoi nhap kinh te quoc te trong linh vuc thuong mai do la thang 11/2006, Viet Nam da chinh thuc tro thanh thanh vien thu 150 cua to chuc Thuong mai The gioi (WTO). Gia nhap vao to chuc thuong mai ldn nhat toan cau nay, mot mat nen kinh te Viet Nam dupe don nhan nhung thbi co, van hoi moi, mat khac Viet Nam cung khong tranh khdi phai doi mat vdi nhung thach thuc vo cung to Ion. Nong nghiep noi chung va xuat khau nong san noi rieng duoc danh gia la se chiu rat nhieu sue ep khong chi bdi nhung quy dinh nghiem ngat cua WTO doi vdi nong nghiep nhu van de xoa bo tro cap xuat khau hay cat giam thue quan ma con bdi xuat khau nong san Viet Nam phai doi mat vdi su canh tranh gay gat tir ben ngoai tren binh dien moi, rong hon, sau hon.

Tir thuc tien do, tac gia lua chon de tai nghien cuu: “Tac dong cua gia nhap Td chuc Thuffng mai The gid'i doi vdixuat khau ndng san cua Viet Nam” 2. Muc • tieu cua luan • van - Tim hieu nhung quy dinh, quy che cua Td chuc Thuong mai The gioi ve ndng nghiep cung nhu cac cam ket cua Viet Nam doi vdi WTO trong linh vuc ndng khi la thanh vien cua WTO. Doi tirong va pham vi nghien ciru a. Bdi twang nghien cuu: Nghien cuu ly luan va thuc tien ve tac dong cua ii gia nhap To chuc Thuong mai The gidi (WTO) doi vdi xuat khau nong san cua Viet Nam.

Pham vi nghien cuu: - Xuat khau mot so mat hang nong san chu luc cua Viet Nam nhu gao, ca phe, rau qua trong thdi gian tu 1995-2010. - Nghien cuu chu yeu d tarn vi mo. Noi dung nghien cuu Ngoai ldi noi dau, ket luan va danh muc tai lieu tham khao, Luan van chia thanh 3 chuong: Chuong 1. Co sd chung ve su tac dong cua gia nhap To chuc Thuong mai The gidi (WTO) doi vdi xuat khau nong san cua Viet Nam.

Thuc trang tac dong cua gia nhap To chuc Thuong mai The gidi (WTO) doi vdi xuat khau nong san cua Viet Nam. Phuong hudng va giai phap thuc day xuat khau nong san cua Viet Nam khi la thanh vien cua To chuc Thuong mai The gidi (WTO). Phuong phap nghien cuu Luan van su dung cac phuong phap duy vat bien chung, duy vat lich su de phan tich, danh gia cac van de tac dong cua gia nhap To chuc Thuong mai The gidi (WTO) doi vdi xuat khau nong san cua Viet Nam. Luan van su dung cac phuong phap phan tich toan - thong ke, cac phuong phap bieu do, so do, thong ke, tong hop de thu thap va tong hop so lieu va du lieu xuat khau nong san Viet Nam tu 1995 den nay.

Ngoai ra, Luan van con su dung mot so phuong phap nghien cuu kinh te khac. CO Sd CHUNG VE SI/ TAC DONG CUA GIA NHAP TO CIHJC THUONG MAI THE GlOl (WTO) DOI VOI XUAT KHAU NONG SAN CUA VIET NAM 1. XUAT KHAU NONG SAN CUA VIET NAM TRONG DIEU KIEN LA THANH VIEN CUA WTO iii 1.