chương 1: Các doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh phải luôn luôn xác định các mục tiêu dài hạn và mục tiêu hàng năm cho mình. Chiến lược kinh doanh chính là con đường và các bước đi trên con đường đạt đến các mục tiêu đó. Doanh nghiệp khó có thể thiết lập một chiến lược và quần trị tốt chiến lược nếu không hiểu rõ các nguyên tắc và kiến thức cơ bản liên quan đến quá trình thiết lập và quản trị chiến lược như đã được trình bày ở phần trên trong hoạt động thực tiễn tại các doanh nghiệp. Trong quá trình hoạt động kinh doanh đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập kinh tế, cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc quần trị chiến lược ngày càng có ý nghĩa đối với sự thành bại của doanh nghiệp.
Để việc thiết lập chiến lược được chính xác và triển khai hiệu quả, việc thống kê dữ liệu, phân tích thực trạng hoạt động của doanh nghiệp trong quá khứ. tiên liệu những biến động về môi trường bên ngoài, và khả năng nội tại của doanh nghiệp trong tương lai là những yếu tố rất quan trọng. Trên cơ sở đó, những nội dung của chương 2 sẽ tập trung phân tích thực trạng kinh doanh của Eximbank, những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức trong quá khứ và hiện tại, từ đó làm căn cứ xác định các định hướng lớn của Eximbank trong tương lai và xây dựng một chiến lược kinh doanh thích hợp nhất cho Eximbank trong giai đoạn mới. 22 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM 2.1 GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM: 2.1 Lịch sử hình thành và phát triển: Bximbank là một Ngân hàng TMCP có lịch sử ra đời đặc biệt, không giống bất cứ một ngân hàng hay công ty cổ phân nào khác: Eximbank được thành lập theo nghị quyết của Chính phủ vào năm 1989 (lúc bấy giờ gọi là Hội đồng Bộ trưởng) bằng một quyết định của Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt với nhiệm vụ được xác định rõ là: kinh doanh trong lĩnh vực tiễn tệ, tín dụng, ngân hàng.
Ý muốn chủ quan của Nhà nước vào thời điểm đó là đưa ra một mô hình ngân hàng cố phần thí điểm của Việt Nam. Vào thời điểm này, khuôn khổ pháp lý về mô hình công ty cổ phần nói chung và mô hình ngân hàng cổ phần nói riêng cũng chưa tổn tại. Hơn l năm sau, vào năm 1990, Pháp lệnh Ngân hàng, hợp tác xã tín dụng và công ty tài chính mới được Ủy bạn Thường vụ Quốc Hội ban hành. Eximbank chính thức đi vào hoạt động ngày 17/01/1990 với thời hạn hoạt động là 50 năm với vốn điều lệ ban đầu là 50 tỷ đ.
Đến thời điểm 31/12/2007 Eximbank có vốn điểu lệ là 2. Trong 18 năm hoạt động của mình. Eximbank luôn nằm trong nhóm các Ngân hàng TMCP có quy mô lớn nhất. hoạt động đa dạng và rất năng động trong tài ưrợ xuất nhập khẩu.
Eximbank đã trở thành một trong những thương hiệu lớn của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam không những 23 trong lĩnh vực tài trợ xuất nhập khẩu mà còn ở những lĩnh vực khác như kinh doanh tiền tệ, kinh doanh vàng, tiền gửi cá nhân. Hoạt động của Eximbank luôn đạt được những bước phát triển rực rỡ từ khi thành lập cho đến năm 1996 với tỷ suất ROE có năm lên đến 40 - 50 %. Tuy nhiên, từ sau cuộc khủng hoảng tài chính Châu Á 1997 cho đến cuối năm 2000, hoạt động của Eximbank rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng, gần như đứng bên bờ vực phá sản, thể hiện ở các mặt: - Tỷ lệ nợ khó đồi lên tới 80 % tổng dư nợ do đầu tư vốn quá tập trung vào một số doanh nghiệp trong ngành phân bón, bất động sẵn; - _ Do tranh chấp nghĩa vụ thanh toán với nước ngoài nên bị ngân hàng nước ngoài kiện ra toà và phong toả tài khoản, các hoạt động thanh toán quốc tế bị ách tắc; - Các khách hàng lớn rút tiền gửi về do không tin tưởng vào khả năng thanh khoản của ngân hàng; - _ Tình hình kinh doanh bị thua lỗ. Trước tình hình đó, theo để nghị của Thành ủy TPHCM, UBND TPHCM, NHNN Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ đã có quyết định số 575/QĐ-TTG ngày 26/06/2000 khẩn trương thực hiện phương án chấn chỉnh củng cố Eximbank trong 3 năm.
Một số giải pháp cấp bách đã được thực hiện là: - _ Tăng thêm 50 tỷ đ vốn cổ phần cho Eximbank bằng cách Vietcombank mua thêm cổ phần của Eximbank. -_ Tăng cường nhân sự quản trị và diều hành cho Eximbank. -_ Cho Eximbank vay 300 tý đồng hỗ trợ đặc biệt, có tài sản thế chấp với lãi suất 0.2 % / tháng, thời gian 5 năm. —— 24 - Thành lập Ban chỉ đạo chấn chỉnh, củng cố Eximbank gồm đại diện Ủy ban nhân dân TPHCM, NHNN Việt Nam, Bộ Tài chính, Công An TPHCM, Sở Tài chính.
Kế hoạch ban đâu sẽ thực hiện chấn chỉnh hoạt động của Eximbank trong vòng 3 năm nhưng thực tế thời gian này kéo dài lên đến 5 năm, từ năm 2000 đến năm 2005. Đến nay, sau 3 năm thoát khỏi giai đoạn khó khăn, Eximbank đã đạt được những thành công nhất định trong việc tái cơ cấu lại ngân hàng, vượt qua thời kỳ khó khăn, đảm bảo khả năng thanh khoản, kinh doanh có lãi và lấy lại uy tín trên thương trường. Đến đầu năm 2005, NHNN đã tổng kết hoạt động Eximbank và kiến nghị Chính phủ xem xét để chính thức chấm dứt kế hoạch chấn chỉnh Eximbank.2005, Thủ tướng Chính phủ đã có ý kiến chính thức chọn thời điểm 30.2005 là ngày cuối cùng kết thúc giai đoạn chấn chỉnh củng cố Eximbank sau hơn 5 năm đặt Eximbank trong tình trạng giám sát đặc biệt. Như vậy, bắt đầu từ nửa cuối của năm 2005 đến nay, Eximbank bước qua một giai đoạn phat triển hoàn toàn mới về chất, có thể gọi là một cuộc cách mạng trong quản trị và điều hành: chấm đứt sự giám sát của Chính phủ và NHNN.
hủy bỏ toàn bộ các ưu đãi về tài chính, buộc Eximbank phải hoạt động độc lập, bình thường như các ngân hàng cổ phần khác. Đây là kết quả tất yếu của quá trình tích lũy dần đân những thay đổi về kết quả hoạt động trong suốt những năm qua. Hơn lúc nào hết, nhu cầu xác định cho Eximbank một chiến lược phát triển trong thời gian tới, phù hợp với tình hình mới, là chín muỗi, cần thiết và cấp bách. Cơ cấu tổ chức, bộ máy quản lý, mạng lưới phân phối: Cùng với sự phát triển mạnh của các nghiệp vụ, bộ máy tổ chức và nhân sự của Eximbank ngày càng hoàn thiện, cơ cấu tổ chức ngày càng khoa học và 25 2 4 hiệu quá hơn.
Trình độ của cán bộ công nhân viên ngày càng nâng cao, đặc biệt là trình độ nghiệp vụ, tin học, ngoại ngữ. VỀ cơ cấu tổ chức, Eximbank có cơ cấu tổ chức như sau: Sơ đô 2.1 Sơ đồ tổ chức của Eximbank Đại hội đồng cỏ đông _ | TONG GIAM BOC Giám đốc tài chính (CFO) L———‡_— Các HĐ/UB Kế toán trưởng Ì 1 Khai KH hai Ngan quy- khải Kho ! F anh nghiệp | Cá nhân _ Đảulưiảichính: ` Phát Triển Công nghệ ` ¡ khỏi Siảm sất | Hguễn khối | i Kinh dont | Théng tin | Host dang | nhận lực Vẫn phòng a | Đá toan B Quan ly © °F ánh chính - Doanh nghiệp 4 vo Ván, Nhân sự Qu knach hang, ÍP Khách hân” a aan “TRảm Phiên Si PP Pháp chế | P ĐT Nguồn PL hua, fe _ Daanh nghiép tá nhần.ÊP, DỰ CHỊT - Tuần thủ __ nhận lực Xây dựng E Thành toần Ì Phang “m.ngan hangs 1 SP, DY CNT, ~ faa tao. Mang lia: 2 Mạng lưới hoạt động trong nước của Eximbank được tổ chức như sau: Hội sở chính tại TPHCM, ¡ Sở Giao dịch tại TPHCM, 27 chỉ nhánh đặt tại các thành phố lớn, 38 phòng giao dịch trực thuộc các Chỉ nhánh. Tổng cộng Eximbank có 66 điểm giao địch trực tiếp với khách hàng.
Với cấu trúc về mô hình tổ chức theo khối như sơ đồ trên, bộ máy nhân sự tại Hội sở có 8 Khối và 29 Phòng Ban. Tính đến cuối năm 2007 nhân sự tại Eximbank là 2. Bạn Tổng Giám Đốc bao gồm: Tổng giám đốc, 8 Phó Tổng giám đốc trong đó có 2 Phó Tổng 26 Giám Đốc kiêm nhiệm chức danh Giám đốc Sở giao dịch và Giám đốc Chi nhánh Hà Nội. Hỗ trợ và tham mưu cho Ban Tổng Giám Đốc trong hoạt động điều hành gồm có Kế toán trưởng, các Giám đốc/Phó Giám đốc Khối, các Trưởng Phòng Ban tại Hội Sở và các Giám Đốc Chi nhánh.3 Sản phẩm, dịch vụ: Eximbank là một ngân hàng thương mại có khả năng cung cấp đây đủ các sản phẩm dịch vụ tài chính ngân hàng, cụ thể: - Dịch vụ Nhận tiển gửi thanh toán - tiền gửi tiết kiệm - phát hành giấy tờ có giá ngắn hạn bằng đồng Việt Nam và các loại ngoại tệ: Thực hiện các hình thức huy động tiết kiệm, tiền gửi, kỳ phiếu.vv không kỳ hạn và có kỳ bạn với các mức lãi suất linh hoạt, hấp dẫn.
Eximbank luôn đa dạng hóa kỳ hạn huy động và các sản phẩm huy động để thu hút vốn nhàn rỗi vào ngân hàng với kỳ hạn ngắn. Trong tháng 5/2008 Eximbank đã đưa ra hai sản phẩm huy động mới là tiết kiệm qua đêm và tiển gửi “Call” 48 giờ đã thu hút được sự quan tâm của công chúng. - Cho vay ngắn hạn - trung hạn - dài hạn - đồng tài trợ - cho vay theo hạn mức tín dụng: Thực hiện cho vay tín chấp hoặc có thế chấp bằng đồng Việt Nam và ngoại tệ cho các thành phần kinh tế, cá nhân với các điều kiện thuận lợi và lãi suất cho vay hấp dẫn. Cho vay hợp vốn với các ngân hàng hoặc tổ chức tài chính khác đối với các dự án lớn.
- Dịch vụ thanh toán - tài trợ dịch vụ xuất nhập khẩu hàng hóa - dịch vụ chuyển tiền qua hệ thống SWIFT: Eximbank là một trong những ngân hàng TMCP có hoạt động dịch vụ thanh toán đa dạng và có thể đáp ứng được hầu hết các yêu cầu về thanh toán quốc tế và trong nước của các khách hàng kinh doanh nội địa và xuất nhập khẩu. Với mạng lưới liên kết với hơn 650 ngân hàng lớn tại 70 quốc gia trên thế giới, Eximbank có khá năng thực hiện nhanh chóng, chỉ phi 27 thấp, an toàn với các hình thức thanh toán bằng thư tín dụng (L⁄C), nhờ thu (D/A, D/P), TT, Cheque, thé tin dung. Chiét khấu chứng từ có giá với mức phí thấp (chứng từ hàng xuấu. Phát hành thư bảo lãnh trong và ngoài nước.