Lời mở đầu 1. Lý do chọn đề tài Những năm gần đây, nổi lên một loại áp lực mang tên “ Áp lực đồng trang lứa” có “ma lực” rất lớn trong xã hội, xét cả về mặt thể chất lẫn tinh thần. Khi còn nhỏ bạn luôn bị cha mẹ so sánh với “con nhà người ta”, bạn bị áp lực trước điểm số và thứ hạng trong lớp. Cùng với thay đổi chóng mặt của thời đại, xã hội csng phải có sự thay đổi tương ứng, phải nói rằng việc gặp vấn đề stress do xung quanh quá nhiều người tài giỏi là điều khó có thể tránh khỏi.
Trong quá khứ, áp lực đồng trang lứa dường như chưa thực sự thể hiện rõ trong từng ngõ ngách của xã hội. Bởi lẽ lúc ấy, tính cạnh tranh chưa đủ cao, chưa có quá nhiều thử thách cho mọi người, đặc biệt là các bạn trẻ chưa có cơ hội trải nghiệm, làm việc nhóm hay teamwork. Thêm nữa, do chưa có nhiều người quá quan tâm đến mục tiêu hay những yêu cầu đặt ra trước mắt nên loại áp lực này chưa thực sự phổ biến. Tại các trường học, nhất là các trường thuộc top đầu như Đại học Y Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Bách Khoa.
Có thể mỗi trường đều có một loại áp lực riêng nhưng nhìn chung, tất cả sinh viên đều ít nhiều gặp phải những áp lực nhất định. Khi gặp phải áp lực, có người biết vượt lên nghịch cảnh và đạt được vinh quang, có người lại cảm thấy mệt mỏi, chán nản, kém cỏi và tự thu mình lại. Theo cuộc khảo sát của CareerBuider, áp lực quá lớn từ những người xung quanh không chỉ ảnh hưởng xấu đến kết quả học tập mà còn đến sức khỏe của họ và csng là nguyên nhân gây nên một số bệnh nguy hiểm như: đau đầu, buồn nôn, mất ngủ triền miên,. Với mong muốn giúp sinh viên, đặc biệt là sinh viên Đại học trên địa bàn nói chung và sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân nói riêng có nhận thức rõ ràng về những hậu quả mà loại áp lực này gây ra và phần nào tìm ra cách giải quyết cho bản thân khỏi “Peer Pressure”, nhóm chúng em đã quyết định lựa chọn nghiên cứu đề tài “Những tác động của Peer Pressure (Áp lực đồng trang lứa) đến sức khoẻ tinh thần của sinh viên Trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân”.
Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu những tác động của Peer Pressure (Áp lực đồng trang lứa) đến sức khỏe tinh thần của sinh viên Trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân. Câu hỏi nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu đặt ra 3 câu hỏi cần giải quyết : Những tác động của Peer Pressure ảnh hưởng tới sức khỏe tinh thần của sinh viên Kinh Tế Quốc Dân? Các tác động có ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe tinh thần của sinh viên Kinh Tế Quốc Dân ? Mức độ ảnh hưởng của các tác động tới sức khỏe tinh thần khác nhau như thế nào ? 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu : Các tác động của Peer Pressure ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của sinh viên Trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân Phạm vi nghiên cứu : - Thời gian : Từ 6/3/2022 đến 16/3/2022 - Không gian : Trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân Đối tượng và đơn vị điều tra : Sinh viên trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân, Hà Nội 5. Phương pháp điều tra Nhóm nghiên cứu sử dụng bảng hỏi online để thu thâp dữ liệu nghiên cứu cho đề tài 6.
Phương pháp chọn mẫu Nhóm nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu phi ngẫu nhiên, cụ thể dùng phương pháp chọn mẫu theo định mức. Đây là cách giao chỉ tiêu phải phỏng vấn bao nhiêu người trong thời gian quy định. Nhóm phân tổ tổng thể theo 2 tiêu thức là khóa học sinh và giới tính. Trường Kinh Tế Quốc Dân có số lượng nữ cao hơn nam nên nhóm tiến hành điều tra tỉ lệ số nữ và nam xấp xỉ 2.
Sau khi phân tổ theo tiêu thức trên, nhóm dùng phương pháp chọn mẫu thuận tiện. Phương pháp chọn mẫu này dễ dàng thực hiện và hạn chế đi lại do trong thời gian dịch bệnh COVID-19 đang diễn biến phức tạp. Phương pháp nghiên cứu Trong quá trình trao đổi, thảo luận nhóm, nhóm tác giả đã sử dụng 2 phương pháp nghiên cứu là nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng Nghiên cứu định tính : - Thông qua tìm hiểu sách báo, thông tin qua internet về các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc nhóm của sinh viên KTQD nhóm tác giả đã xây dựng được các tiêu thức cần khảo sát và đánh giá. - Phương pháp thảo luận nhóm : thông qua thảo luận để khẳng định lại các chỉ báo đã xây dựng.
Nghiên cứu định lượng : - Phỏng vấn bằng bảng hỏi nhằm tạo điều kiện cho sinh viên thể hiện thái độ của mình về các tác động của Peer Pressure đến sức khỏe tinh thần của sinh viên. Qua đó nhóm thu nhận được các thông tin cá biệt đầu tiên đáp ứng các nhu cầu của đề tài và mục đích của đề tài. - Phương pháp thống kê mô tả : dung bảng đồ thị thống kê, tính toán các thống kê đặc trưng như trung bình, tỷ trọng, … của các biến kiểm soát và phân tổ mẫu khảo sát theo các biến kiểm soát : tuổi, giới tính, trình độ học vấn. - Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng hệ số tin cậy Cronbach Alpha.
- Phân tích nhân tố khám phá EFA Chương 2 : Cơ sở lý luận I. Tổng quan về nghiên cứu Peer Pressure Peer pressure xảy ra hầu hết ở mọi lứa tuổi, ngay từ khi chúng ta bắt đầu đi học, mở rộng mối quan hệ của mình cho tới khi ta già đi. Khi chúng ta còn là những đứa trẻ, áp lực có thể xảy ra với sự so sánh điểm số ở trường học. Khi chúng ta bắt đầu lao vào công việc, mức lương nhận được hàng tháng lại trở thành một tiêu chí để đánh giá sự thành công, áp lực lại càng tăng thêm.
Mỗi lần đối mặt với nó, chúng ta lại tự hỏi bản thân “Tại sao mình không được như người khác?”, “Liệu rằng bản thân quá kém cỏi so với mọi người?”. Dần dần, những câu hỏi này như lấy đi sự tự tin, lấy đi niềm tin vào bản thân và làm chúng ta trở nên mệt mỏi hơn. Vì sao ta lại rơi vào trạng thái peer pressure? Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến áp lực đồng trang lứa. Những nguyên nhân này có thể xuất phát từ bên ngoài và cả chính bên trong chúng ta.
Một số nguyên nhân điển hình có thể kể đến như sau: Mạng xã hội Chúng ta thường dành ra vài giờ đồng hồ mỗi ngày để truy cập vào các trang mạng xã hội. Bên cạnh được cập nhật những điều bổ ích, có nhiều thông tin mang tính chất so sánh “độc hại” lại vô tình ảnh hưởng đến tâm trạng của chúng ta. Một buổi sáng đẹp trời, bạn thức dậy và vẫn như bao ngày khác, bạn vào lướt news feed để nắm bắt kịp thời những thông tin mới nhất. Bỗng nhiên, bạn thấy nhỏ bạn chung giảng đường vừa cập nhật trang cá nhân với dòng chữ “Bắt đầu làm việc tại công ty X”.
Bạn rơi vào khoảng lặng vì bản thân mình còn đang loay hoay chưa tìm được một vị trí thực tập để kịp hoàn thành học kỳ doanh nghiệp. Sự so sánh xã hội Khác với sự đề cao giá trị bản thân ở các nước phương Tây, nền văn hóa Á Đông coi trọng sự phụ thuộc qua lại giữa con người và tầm quan trọng của tập thể. Chúng ta được nuôi dạy và lớn lên trong sự so sánh với các mối quan hệ xã hội. Một người mà các bạn trẻ ngày nay thường hay nhắc tới khi so sánh đó là “con nhà người ta”.
Nghe thì vui đấy, nhưng hình tượng “con nhà người ta” đã đem lại bao nhiêu áp lực cho giới trẻ. Đến giờ cơm, tivi đưa tin cậu học sinh nọ đạt giải cao trong một kỳ thi cấp quốc tế. Dù chẳng hề quen biết, nhưng không ít lần chúng ta bị đem ra so sánh với cậu học sinh này. “Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh”, dù sống trong những hoàn cảnh khác nhau, song bao giờ csng tồn tại những tiêu chí “con nhà người ta” được đem ra để đánh giá sự thành công của bạn.
Bị so sánh càng nhiều, chúng ta càng áp lực khi bản thân mình thua kém người khác, chẳng thể theo kịp sự thăng tiến của một hình mẫu lý tưởng và không đáp ứng được kỳ vọng của những người xung quanh. Khao khát hòa nhập với tập thể Chúng ta, dù ít hay nhiều, đều đã từng trải qua những lần thay đổi môi trường sống, học tập hay làm việc. Mỗi lần như vậy, ta phải học cách thích nghi với môi trường mới. Nhưng có lẽ, khan phải ai csng có đủ bản lĩnh và kỹ năng để hòa nhập tốt khi bắt đầu làm quen trong một tập thể hoàn toàn khác lạ.
Kết thúc 12 năm học, bạn nhận được tin nhắn trúng tuyển vào đại học và háo hức cho một chương mới của cuộc đời. Hẳn là bạn đã từng mộng mơ về cuộc sống sinh viên màu hồng, có một công việc làm thêm, được nhận một học bổng hay là tham gia một câu lạc bộ,. Nhưng chỉ 1-2 tuần học, mọi thứ dường như không giống với điều bạn từng nghĩ. Không chỉ vì khối lượng kiến thức chuyên sâu, các vòng ứng tuyển khó nhằn vào các câu lạc bộ mà còn là việc làm quen và kết nối với những người bạn mới.
Bạn áp lực khi biết cậu bạn ngồi cùng bàn đang là cộng tác viên của một câu lạc bộ lớn hay cô bạn ngồi bàn trên đã có chứng chỉ TOEIC 800. Bạn nhận ra bản thân không có gì nổi trội trong khi mình csng từng là một học sinh ưu tú thời cấp 3. Trong một tập thể với nhiều người xuất xắc như vậy, có một áp lực vô hình đè nặng lên vai chúng ta. Tuy những nguyên nhân trên có phần tiêu cực, áp lực đồng trang lứa csng không thực sự xấu như chúng ta tưởng.
Khi bạn đang gặp phải những cảm giác này, nó không có nghĩa là bản thân bạn đang thua kém người khác. Ngược lại, nó càng thôi thúc bạn vươn lên, khao khát sự thành công, không buông thả và phải sống có trách nhiệm với chính mình. Áp lực đồng trang lứa csng là động lực tuyệt vời để thúc đẩy ta trở nên hoàn thiện hơn khi nhìn vào những tấm gương thành công.