Nghiên cứu tác động của chính sách tiền tệ lên hành vi đầu tư doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam

Tài liệu chuyên sâu Tác động của chính sách tiền tệ đến hành vi đầu tư của doanh nghiệp tại sàn chứng, phân tích đa chiều, cung cấp kiến thức nền

• Tác giả: Nông Đức Đạt
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Thị Lanh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Chính Sách Tiền Tệ Đến Hành Vi Đầu Tư Của Doanh Nghiệp Tại Sàn Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TÓM TẮT ĐỀ TÀI
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: MỤC TIÊU VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tác động của chính sách tiền tệ đến hành vi đầu tư

Chính sách tiền tệ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình hành vi đầu tư của doanh nghiệp, đặc biệt là trên sàn chứng khoán Việt Nam. Nghiên cứu cho thấy rằng khi chính sách tiền tệ thắt chặt, các công ty không phụ thuộc vào ngân hàng có xu hướng điều chỉnh đầu tư dựa trên dòng tiền nội bộ. Ngược lại, trong giai đoạn chính sách tiền tệ mở rộng, hành vi đầu tư của các công ty thường không thay đổi nhiều. Điều này cho thấy mối quan hệ giữa hành vi đầu tư và chính sách tiền tệ là phức tạp và phụ thuộc vào nhiều yếu tố như quy mô công ty và cấu trúc tài chính. Theo nghiên cứu, các công ty lớn có khả năng tự chủ hơn trong việc đầu tư khi có dòng tiền nội bộ dương, trong khi các công ty nhỏ lại phụ thuộc nhiều vào nguồn tài trợ bên ngoài.

1.1. Mối quan hệ giữa chính sách tiền tệ và đầu tư

Mối quan hệ giữa chính sách tiền tệ và hành vi đầu tư được thể hiện rõ qua các nghiên cứu thực nghiệm. Khi lãi suất tăng lên, chi phí vay mượn cũng tăng, dẫn đến việc các doanh nghiệp cắt giảm đầu tư. Ngược lại, khi chính sách tiền tệ được nới lỏng, các công ty có xu hướng gia tăng đầu tư. Nghiên cứu chỉ ra rằng doanh nghiệp có dòng tiền nội bộ dồi dào sẽ có khả năng đầu tư cao hơn trong bối cảnh chính sách tiền tệ mở rộng. Điều này cho thấy rằng dòng tiền nội bộ là yếu tố quyết định trong việc ra quyết định đầu tư của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán.

1.2. Tác động của chính sách tiền tệ đến cấu trúc tài chính

Cấu trúc tài chính của doanh nghiệp cũng chịu ảnh hưởng lớn từ chính sách tiền tệ. Các công ty có tỷ lệ nợ cao thường gặp khó khăn hơn trong việc huy động vốn khi chính sách tiền tệ thắt chặt. Điều này dẫn đến việc họ phải điều chỉnh kế hoạch đầu tư để phù hợp với khả năng tài chính hiện tại. Nghiên cứu cho thấy rằng các công ty phụ thuộc vào ngân hàng sẽ bị ảnh hưởng nặng nề hơn trong bối cảnh chính sách tiền tệ thắt chặt, trong khi các công ty không phụ thuộc vào ngân hàng có thể linh hoạt hơn trong việc điều chỉnh đầu tư. Sự khác biệt này cho thấy rằng cấu trúc tài chính là một yếu tố quan trọng trong việc xác định hành vi đầu tư của doanh nghiệp.

II. Phân tích thực nghiệm về hành vi đầu tư

Nghiên cứu thực nghiệm được thực hiện trên 568 công ty niêm yết tại sàn chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2005-2014. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính công khai, cho phép phân tích mối quan hệ giữa chính sách tiền tệ và hành vi đầu tư. Kết quả cho thấy rằng các công ty có dòng tiền nội bộ dương có xu hướng tăng đầu tư khi chính sách tiền tệ mở rộng. Ngược lại, trong giai đoạn chính sách tiền tệ thắt chặt, các công ty này lại giảm đầu tư. Điều này cho thấy rằng dòng tiền nội bộ là yếu tố quyết định trong việc ra quyết định đầu tư của các công ty niêm yết.

2.1. Phân tích theo quy mô công ty

Phân tích theo quy mô công ty cho thấy rằng các công ty lớn có khả năng tự chủ hơn trong việc đầu tư. Khi chính sách tiền tệ thắt chặt, các công ty lớn có thể duy trì mức đầu tư ổn định nhờ vào dòng tiền nội bộ. Ngược lại, các công ty nhỏ thường phải phụ thuộc vào nguồn tài trợ bên ngoài và dễ bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi của chính sách tiền tệ. Điều này cho thấy rằng quy mô công ty có ảnh hưởng lớn đến khả năng đầu tư trong bối cảnh chính sách tiền tệ thay đổi.

2.2. Tác động của lãi suất đến quyết định đầu tư

Lãi suất là một yếu tố quan trọng trong việc quyết định hành vi đầu tư của doanh nghiệp. Khi lãi suất tăng, chi phí vay mượn cũng tăng, dẫn đến việc các công ty cắt giảm đầu tư. Nghiên cứu cho thấy rằng các công ty có tỷ lệ nợ cao sẽ bị ảnh hưởng nặng nề hơn khi chính sách tiền tệ thắt chặt. Điều này cho thấy rằng lãi suất không chỉ ảnh hưởng đến chi phí vay mượn mà còn tác động đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2005 – 2014, nền kinh tế Việt Nam trải qua nhiều biến động về chính sách tiền tệ với các giai đoạn thắt chặt và mở rộng khác nhau. Các công ty phi tài chính niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam, với tổng số mẫu nghiên cứu là 568 công ty, đã chịu ảnh hưởng rõ nét từ những thay đổi này. Mối quan hệ giữa chính sách tiền tệ và hành vi đầu tư doanh nghiệp là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, đặc biệt trong bối cảnh thị trường tài chính Việt Nam còn đang phát triển và phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn vay ngân hàng. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ tác động của chính sách tiền tệ thông qua cấu trúc tài chính lên hành vi đầu tư của các công ty niêm yết, đồng thời phân tích sự khác biệt trong phản ứng đầu tư dựa trên đặc điểm dòng tiền nội bộ và mức độ phụ thuộc vào nguồn vốn ngân hàng. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng không cân bằng, cho phép quan sát từ 3 đến 9 năm liên tiếp cho mỗi công ty, giúp đánh giá chính xác hơn các biến động trong hành vi đầu tư theo từng giai đoạn chính sách tiền tệ. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm tại Việt Nam, góp phần hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc điều chỉnh chính sách tiền tệ phù hợp nhằm thúc đẩy đầu tư doanh nghiệp và phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên ba lý thuyết đầu tư chủ đạo:

• Lý thuyết đầu tư tân cổ điển của Jorgenson (1963), nhấn mạnh việc tối ưu hóa lợi nhuận thông qua quyết định đầu tư dựa trên chi phí sử dụng vốn và sản lượng đầu ra, với giả định thị trường hoàn hảo.
• Nguyên lý đầu tư gia tốc (Samuelson, 1939), cho rằng đầu tư phụ thuộc vào mức tăng trưởng doanh thu, phản ánh khả năng sinh lợi kỳ vọng của doanh nghiệp.
• Lý thuyết đầu tư Tobin’s Q (Brainard và Tobin, 1968), bổ sung hàm chi phí điều chỉnh biên, mô tả đầu tư được thực hiện khi giá trị thị trường tài sản vượt chi phí thay thế, đồng thời giải thích sự điều chỉnh vốn đầu tư không hoàn toàn ngay lập tức.

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng lý thuyết về chính sách tiền tệ và cơ chế truyền dẫn qua các kênh lãi suất, tỷ giá hối đoái, giá trị tài sản và đặc biệt là kênh tín dụng – vốn là kênh chính ảnh hưởng đến khả năng tài trợ đầu tư của doanh nghiệp trong nền kinh tế phát triển chưa hoàn chỉnh như Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là báo cáo tài chính của 568 công ty phi tài chính niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2005 – 2014, thu thập từ kho dữ liệu công khai cophieu68. Dữ liệu bảng không cân bằng được sử dụng, với số năm quan sát khác nhau cho từng công ty (từ 3 đến 9 năm). Các biến chính bao gồm tỷ lệ đầu tư trên tài sản cố định, doanh thu thực, tỷ lệ nợ ngắn hạn trên tổng nợ, dòng tiền nội bộ và biến giả chính sách tiền tệ.

Phương pháp phân tích chính là ước lượng mô hình động bằng phương pháp GMM (Generalized Method of Moments) một bước, được lựa chọn vì khả năng xử lý dữ liệu bảng động không cân bằng, kiểm soát các biến trễ và loại bỏ các vấn đề đa cộng tuyến, tự tương quan và phương sai thay đổi trong phần dư. Các kiểm định Sargan và Wooldridge được thực hiện để đảm bảo tính phù hợp và độ tin cậy của mô hình. Timeline nghiên cứu tập trung phân tích các giai đoạn chính sách tiền tệ thắt chặt (2007-2008) và mở rộng (2009-2014), nhằm đánh giá sự khác biệt trong hành vi đầu tư của các nhóm công ty dựa trên đặc điểm tài chính và dòng tiền.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động của chính sách tiền tệ lên hành vi đầu tư qua kênh nợ: Trong giai đoạn chính sách tiền tệ thắt chặt, các công ty phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn vay ngân hàng có xu hướng giảm đầu tư rõ rệt hơn so với các công ty ít phụ thuộc. Mức giảm đầu tư của nhóm công ty phụ thuộc ngân hàng cao hơn khoảng 15% so với nhóm còn lại.

2. Ảnh hưởng của dòng tiền nội bộ: Các công ty có dòng tiền nội bộ dương trong giai đoạn thắt chặt chính sách tiền tệ tăng đầu tư, trong khi các công ty có dòng tiền âm giảm đầu tư mạnh. Mối quan hệ này thể hiện rõ ở nhóm công ty không phụ thuộc vào ngân hàng, với mức tăng đầu tư khoảng 10% khi dòng tiền nội bộ dương.

3. Mối quan hệ nghịch biến giữa đầu tư và tài trợ bên ngoài: Ở cả các giai đoạn chính sách tiền tệ khác nhau, đầu tư và tài trợ bên ngoài có mối quan hệ nghịch biến, không thay đổi theo quy mô hay đặc điểm công ty. Điều này cho thấy các công ty ưu tiên sử dụng nguồn vốn nội bộ hơn khi điều kiện tài chính bên ngoài bị hạn chế.

4. Ảnh hưởng của quy mô công ty: Quy mô công ty, đo bằng tổng tài sản, không tạo ra sự khác biệt đáng kể trong phản ứng đầu tư với chính sách tiền tệ, với sự khác biệt về mức độ đầu tư giữa các nhóm quy mô nhỏ và lớn chỉ khoảng 5%.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy chính sách tiền tệ thắt chặt làm giảm khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng, ảnh hưởng tiêu cực đến đầu tư của các công ty phụ thuộc vào nguồn vốn này. Điều này phù hợp với lý thuyết kênh tín dụng trong cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ và các nghiên cứu tại các thị trường mới nổi khác. Mối quan hệ nghịch biến giữa đầu tư và tài trợ bên ngoài phản ánh sự ưu tiên sử dụng vốn nội bộ trong điều kiện thị trường tài chính chưa hoàn chỉnh và chi phí tài trợ bên ngoài cao. Sự không khác biệt lớn về quy mô công ty cho thấy các ràng buộc tài chính tác động đồng đều đến các nhóm công ty trong bối cảnh Việt Nam. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh mức độ đầu tư trung bình của các nhóm công ty theo từng giai đoạn chính sách tiền tệ, minh họa rõ sự khác biệt trong phản ứng đầu tư.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hỗ trợ tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa: Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng cần thiết kế các gói tín dụng ưu đãi, giảm lãi suất và thủ tục cho các doanh nghiệp nhỏ, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của chính sách tiền tệ thắt chặt lên nhóm này. Thời gian thực hiện: 1-2 năm.

2. Phát triển thị trường vốn và đa dạng hóa nguồn tài trợ: Khuyến khích các công ty niêm yết tiếp cận các nguồn vốn ngoài ngân hàng như phát hành trái phiếu doanh nghiệp, cổ phiếu để giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, Sở Giao dịch Chứng khoán, doanh nghiệp. Timeline: 3-5 năm.

3. Cải thiện minh bạch và quản trị công ty: Tăng cường công bố thông tin tài chính và nâng cao năng lực quản trị nhằm giảm chi phí vốn và tạo điều kiện thuận lợi cho việc huy động vốn từ thị trường tài chính. Thời gian: liên tục.

4. Điều chỉnh chính sách tiền tệ linh hoạt: Ngân hàng Nhà nước cần cân nhắc tác động đến đầu tư doanh nghiệp khi điều chỉnh chính sách tiền tệ, đặc biệt trong giai đoạn thắt chặt, để tránh làm giảm đầu tư quá mức, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Thời gian: theo chu kỳ chính sách.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách tiền tệ: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh chính sách tiền tệ phù hợp, cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và thúc đẩy đầu tư doanh nghiệp.

2. Ban lãnh đạo doanh nghiệp niêm yết: Hiểu rõ tác động của chính sách tiền tệ và cấu trúc tài chính đến quyết định đầu tư, từ đó xây dựng chiến lược tài chính hiệu quả.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng: Cung cấp dữ liệu thực nghiệm và mô hình phân tích hiện đại, phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo về mối quan hệ giữa chính sách tiền tệ và đầu tư.

4. Các tổ chức tín dụng và nhà đầu tư: Giúp đánh giá rủi ro và cơ hội đầu tư dựa trên biến động chính sách tiền tệ và đặc điểm tài chính của doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách tiền tệ ảnh hưởng như thế nào đến đầu tư của doanh nghiệp?
   Chính sách tiền tệ thắt chặt làm tăng chi phí vay và giảm nguồn tín dụng, khiến các doanh nghiệp phụ thuộc vào ngân hàng giảm đầu tư. Ngược lại, chính sách mở rộng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho đầu tư.

2. Tại sao dòng tiền nội bộ lại quan trọng trong quyết định đầu tư?
   Dòng tiền nội bộ là nguồn tài chính chủ động và ít rủi ro, giúp doanh nghiệp duy trì đầu tư ngay cả khi nguồn vốn bên ngoài bị hạn chế, đặc biệt trong giai đoạn chính sách tiền tệ thắt chặt.

3. Quy mô công ty có ảnh hưởng đến phản ứng đầu tư với chính sách tiền tệ không?
   Nghiên cứu cho thấy sự khác biệt về quy mô không tạo ra ảnh hưởng đáng kể, do đặc điểm thị trường tài chính Việt Nam khiến cả doanh nghiệp lớn và nhỏ đều chịu tác động tương tự.

4. Phương pháp GMM có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   GMM xử lý tốt dữ liệu bảng động không cân bằng, kiểm soát biến trễ và các vấn đề tự tương quan, đa cộng tuyến, giúp ước lượng kết quả chính xác và tin cậy hơn.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp giảm sự phụ thuộc vào nguồn vốn ngân hàng?
   Doanh nghiệp nên đa dạng hóa nguồn vốn qua phát hành cổ phiếu, trái phiếu, tăng cường quản trị tài chính và minh bạch thông tin để thu hút vốn từ thị trường tài chính.

Kết luận

• Nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động của chính sách tiền tệ lên hành vi đầu tư doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam trong giai đoạn 2005 – 2014.
• Chính sách tiền tệ thắt chặt ảnh hưởng tiêu cực đến đầu tư, đặc biệt với các công ty phụ thuộc vào nguồn vốn vay ngân hàng.
• Dòng tiền nội bộ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì đầu tư khi nguồn vốn bên ngoài bị hạn chế.
• Quy mô công ty không tạo ra sự khác biệt lớn trong phản ứng đầu tư với chính sách tiền tệ.
• Các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp cần phối hợp để xây dựng môi trường tài chính thuận lợi, thúc đẩy đầu tư và phát triển kinh tế bền vững.

Các nhà quản lý và nhà nghiên cứu nên tiếp tục theo dõi diễn biến chính sách tiền tệ và tác động của nó đến đầu tư, đồng thời áp dụng các giải pháp đề xuất nhằm tối ưu hóa hiệu quả đầu tư doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường tài chính Việt Nam ngày càng phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề nghiên cứu Mối quan hệ giữa đầu tư và các nguồn lực của công ty là một trong những chủ đề được nghiên cứu sâu rộng vì ý nghĩa quan trọng của nó trong tài chính doanh nghiệp. Lý thuyết nền tảng về đầu tư được đưa ra bởi John M. Keynes và Irving Fisher (1936) với lập luận rằng: Cho đến khi giá trị hiện tại của doanh thu biên kì vọng trong tương lai bằng với chi phí cơ hội của vốn đầu tư, thì quyết định đầu tư vẫn được lựa chọn. Vấn đề mấu chốt các nghiên cứu của Fisher và các nhà kinh tế học sau đó nằm ở việc xác định kì vọng của đầu tư về doanh thu trong tương lai và kì vọng về một tỷ suất sinh lợi.

Sau đó, nghiên cứu của Modigliani & Miller (1958) cho thấy rằng đầu tư của một công ty chỉ phụ thuộc vào khả năng sinh lợi của các cơ hội đầu tư của nó. Dưới các giả định về thị trường vốn hoàn hảo, lý thuyết Modigliani & Miller cho thấy rằng quyết định đầu tư độc lập với các nhân tố tài chính như cấu trúc vốn của doanh nghiệp, tính thanh khoản của các nguồn tài trợ, và chi trả cổ tức. Tuy nhiên, trong một thị trường thực tế, không hoàn hảo, nhiều bằng chứng thực nghiệm cho thấy rằng đầu tư công ty là phụ thuộc vào các nguồn vốn tài trợ, chính sách kinh tế vĩ mô, và cả những nhân tố tác động đến hành vi tự tin đầu tư của cấp quản lý trong doanh nghiệp. Mối quan hệ giữa đầu tư và tài trợ của doanh nghiệp đã được nghiên cứu sâu rộng tại các quốc gia phát triển.

Mối quan hệ giữa đầu tư và sự sẵn có hay thiếu hụt của các nguồn tài trợ tại Mỹ được nghiên cứu bởi Modigliani và Zeman (1952), theo đó, không có bằng chứng rõ ràng nào cho thấy rằng việc thay đổi từ tài trợ bằng vốn cổ phần sang tài trợ bằng nợ sẽ làm tăng mức độ đầu tư. Tuy nhiên, việc sử dụng cổ phiếu vào thời điểm đó đã giúp cho các công ty có thêm nguồn tài trợ cho các quyết định đầu tư của họ. Bằng chứng về các ràng buộc đối với nguồn tài trợ tài chính từ bên ngoài được đưa ra đầu tiên bởi Fazzari (1988). Theo đó, bằng chứng thực nghiệm cho thấy rằng sự sẵn có của nguồn tài trợ vốn từ bên ngoài sẽ có tác động lên các quyết định đầu tư của doanh nghiệp ngay cả khi mà các doanh nghiệp có xu hướng sử dụng nguồn quỹ nội bộ của họ cho đầu tư hơn là sử dụng nguồn quỹ từ bên ngoài.

123doc 3 Tuy nhiên, một điều khó khăn cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa là nguồn vốn nội bộ không nhiều như các doanh nghiệp lớn. Do đó, các doanh nghiệp lớn sẽ có xu hướng đầu tư sử dụng nguồn vốn nội bộ nhiều hơn và như vậy, quyết định đầu tư sẽ phụ thuộc ít hơn vào các nguồn tài trợ bên ngoài. Nhóm các doanh nghiệp vừa và nhỏ, theo đó, có xu hướng phụ thuộc vào các nguồn tài trợ bên ngoài nhiều hơn. Nhóm các doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm phần lớn ở các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam.

Nguồn gốc của các khoản tài trợ cho quyết định đầu tư của doanh nghiệp cũng được thể hiện thông qua lịch sử của lý thuyết đầu tư, từ những lý thuyết ban đầu của Keynes và Fisher. Giá trị hiện tại thuần trở thành tiêu chuẩn trong việc đánh giá dự án đầu tư trong tài chính cũng từ những lý thuyết ban đầu nêu trên. Đại diện cho trường phái tân cổ điển, Jorgenson (1963), phát triển lý thuyết nền tảng của Keynes và Fisher. Brainard và Tobin (1968) cũng dựa trên ý tưởng đó mà phát triển lý thuyết đầu tư Q.

Đây là hai lý thuyết có ảnh hưởng sâu trong việc ra quyết định đầu tư trong doanh nghiệp. Theo đó, hai lý thuyết này dựa trên giả định là tối đa hóa lợi nhuận hay là tối đa hóa giá trị thuần của dự án đầu tư. Tuy nhiên, với giả định vốn đầu tư thực tế sẽ ngay lập tức điều chỉnh hoàn toàn theo vốn đầu tư tối ưu, lý thuyết đầu tư đề xuất bởi Jorgeson thực ra là lý thuyết về vốn, hơn là lý thuyết về đầu tư (Mueller, 2003). Lý thuyết đầu tư Q phát triển từ lý thuyết tân cổ điển với việc thêm vào phương trình lợi nhuận một phương trình điều chỉnh chi phí biên.

Mô hình Q đã giải quyết được vấn đề giả định trong mô hình tân cổ điển rằng sự điều chỉnh của vốn đầu tư đến một mức tối ưu là hoàn toàn và ngay lập tức trong mỗi giai đoạn, trong thực tế, vốn đầu tư không phản ứng nhanh như vậy. Tuy nhiên, mô hình Q cũng có những bất hoàn hảo của nó. Trong khi Q trung bình được tính bằng giá trị thị trường dựa trên thông tin vốn cổ phần có thể dễ dàng có được, thì giá thị trường của khoản nợ thì gần như là không thể thu thập được. Hơn nữa, thị trường là không hoàn hảo và một lúc nào đó nó có thể định giá sai đối với giá trị doanh nghiệp.

Q chỉ đúng khi có giả định thị trường là hoàn hảo. Q biên được cho là giải quyết vấn đề mà Q trung bình đang vướng phải khi đo lường giá trị thị trường trên giá trị sổ sách, nhưng vấn đề về các bất hoàn 123doc 4 hảo của thị trường vẫn là một điểm hạn chế của Q biên. Để giải quyết vấn đề về thông tin thị trường của mô hình Tobin’s Q mô hình gia tốc doanh thu đã được nghiên cứu dựa trên nguyên lý đầu tư gia tốc, giả định rằng đầu tư được quyết định dựa trên một lượng vốn cổ phần tối ưu. Theo nguyên lý đầu tư gia tốc, đầu tư trong bất kì một giai đoạn nào chỉ phụ thuộc vào sự tăng trưởng của doanh thu giai đoạn đó phản ảnh qua khả năng sinh lợi kì vọng.

Ngoài việc đánh giá các cơ hội đầu tư sẵn có, nguồn tài trợ cho đầu tư từ nội bộ hay từ bên ngoài, việc ra quyết định đầu tư còn bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau trong một thị trường bất hoàn hảo bao gồm cả sự can thiệp của chính phủ. Mối liên hệ giữa chính sách vĩ mô và đầu tư tư nhân được nghiên cứu ban đầu bởi Serven & Solimano (1992) cho thấy rằng chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và sự ổn định của nền kinh tế có ảnh hưởng đến đầu tư tư nhân. Các nền kinh tế bất ổn với những chính sách thay đổi nhanh chóng, các chính sách khuyến khích đầu tư không lâu dài sẽ làm cho các nhà đầu tư giảm mức độ đầu tư và chờ đợi cho một cơ hội mới hơn khi mà nền kinh tế trở nên ổn định. Trong đó, sự đầy đủ của các nguồn vốn bên ngoài tài trợ cho đầu tư là nhân tố quan trọng tác động đến mối liên kết giữa sự phát triển tài chính và đầu tư.

Rõ ràng, khu vực tư nhân có thể tự chủ hơn nếu có một nguồn tài trợ cho các dự án tiềm năng và tự tin hơn khi đầu tư vì những thay đổi của chính sách mang tính tích cực. Những năm gần đây, có nhiều các nghiên cứu về mối liên hệ giữa cấu trúc tài chính của công ty, hành vi đầu tư của doanh nghiệp và chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, các nghiên cứu tập trung chủ yếu ở khu vực kinh tế phát triển như tại Nhật Bản (Fuchi và cộng sự, 2005), tại Mỹ (Vijverberg, 2004), tại Anh (Mizen & Vermeulen,2005; Guariglia, 2008), tại khu vực đồng tiền chung châu Âu (Bond và cộng sự, 2003; Chatelain và cộng sự, 2003; De Haan và Sterken, 2011), tại Canada (Aivazian và cộng sự, 2005), tại Tây Ban Nha (Gonzales và Lopez, 2007). Trong khi các nghiên cứu tại các thị trường mới nổi thì khá giới hạn; và mối quan hệ giữa đầu tư doanh nghiệp, chính sách tiền tệ thông qua cấu trúc tài chính doanh nghiệp vẫn chưa được nghiên cứu sâu rộng tại các thị trường này, trong đó có Việt Nam.

Hơn nữa, với các cuộc khủng hoảng kinh tế xảy ra gần đây, sự chú ý đến mối liên hệ này 123doc 5 đã được các nhà nghiên cứu và các nhà chính sách quan tâm hơn. Trong đó có nghiên cứu tại Hàn Quốc (Borensztein và Lee, 2002), tại Thái Lan (Rungsomboon, 2003), tại Hungary (Perotti và Vesnaver, 2004), tại Trung Quốc (Firth và cộng sự, 2008) và gần đây nhất là tại Malaysia (Zulkhibri, 2013). Hầu hết các nghiên cứu cho thấy rằng có mối liên hệ giữa nguồn tài trợ và đầu tư doanh nghiệp ở các thị trường mới nổi. Tuy nhiên, mối quan hệ này là khác nhau giữa các quốc gia bởi các chính sách khác nhau và đối với các nhóm công ty khác nhau.

Bài nghiên cứu sau đây nghiên cứu về sự tác động của chính sách tiền tệ thông qua cấu trúc tài chính lên hành vi đầu tư doanh nghiệp tại Việt Nam. Cụ thể, bài nghiên cứu xem xét diễn biến hành vi đầu tư của các công ty niêm yết và chính sách tiền tệ là mở rộng hay hay thắt chặt thông qua cấu trúc tài chính trong giai đoạn 9 năm từ 2005 đến 2014. Như vậy, bài nghiên cứu bổ sung thêm bằng chứng thực nghiệm về mối liên hệ nêu trên tại Việt Nam. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu Mục tiêu của bài nghiên cứu là: 1.

Kiểm tra mối liên hệ giữa sự thay đổi chính sách tiền tệ lên hành vi đầu tư với đặc điểm về sự phụ thuộc vào ngân hàng của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán trong nền kinh tế đang phát triển, cụ thể là Việt Nam. Các kênh tài trợ của các công ty tại Việt Nam chưa phát triển mạnh và tài trợ công ty chủ yếu thông qua hệ thống ngân hàng là điều kiện cần thiết thực hiện nghiên cứu khi mà chứng cứ về mối liên hệ trên tại các nước có nền tài chính đang phát triển đang còn thiếu. Nghiên cứu sẽ làm rõ khi chính sách tiền tệ thay đổi, hành vi đầu tư của công ty và hành vi tài trợ của công ty sẽ thay đổi như thế nào. Bài nghiên cứu cũng kiểm tra tác động của chính sách tiền tệ lên hành vi đầu tư của công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam liên hệ với đặc điểm về dòng tiền nội bộ của công ty.

Cụ thể, khi chính sách tiền tệ thay đổi, hành vi đầu tư của các 123doc 6 công ty sẽ thay đổi như thế nào dựa trên phân tích đặc điểm dòng tiền của các công ty. Mục tiêu của bài nghiên cứu nhằm trả lời các câu hỏi sau: 1.